अथाशोको महिनाथ उपगुप्तं यतिं गुरुं । कृतांजलिपुटो नत्वा पुनर् एवम् अभाषत
athāśoko mahinātha upaguptaṃ yatiṃ guruṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 21
भदंत श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद् यथा गुरुणाख्यातं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadaṃta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tad yathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्रार्थिते राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् सुधीर् यतिः । उपगुप्तो नरेंद्रं तं समालोक्यैयम् अब्रवीत्
saṃprārthite rājñā śrutvā so 'rhan sudhīr yatiḥ / upagupto nareṃdraṃ taṃ samālokyaiyam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि श्रुत्वानुमोदनां कुरु
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvānumodanāṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरैकसमये बुद्धो भगवान् स मुनीश्वरः । सर्वज्ञः सुगतः शस्ता धर्मराजो विनायकः
puraikasamaye buddho bhagavān sa munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śastā dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंघो हासयन् तत्र मगधे चारिकां चरन् । सर्वत्र भद्रतां कृत्वा गंगातीरम् उपाश्रयन्
sasaṃgho hāsayan tatra magadhe cārikāṃ caran / sarvatra bhadratāṃ kṛtvā gaṃgātīram upāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् सर्वै भिक्षुसंघैः पुरस्कृतः । सभामध्यासनासीनो धर्मम् आदेष्टुम् ऐछत
tatra sa bhagavān sarvai bhikṣusaṃghaiḥ puraskṛtaḥ / sabhāmadhyāsanāsīno dharmam ādeṣṭum aichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पातुं सर्वलोकास् तदागताः । ब्रह्मशक्रादयो देवा लोकपाला गणादयः
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarvalokās tadāgatāḥ / brahmaśakrādayo devā lokapālā gaṇādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्येंद्रो गरुडा नागा यक्षगंधर्वकिंनराः । सिद्धा विद्याधराश् चापि राक्षसाश् च महर्द्धिकाः
daityeṃdro garuḍā nāgā yakṣagaṃdharvakiṃnarāḥ / siddhā vidyādharāś cāpi rākṣasāś ca maharddhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयो ब्राह्मणाश् चापि योगिनो यतयो ऽपि च । राजानः क्षत्रिया भूपा राजपुत्राश् च तीर्थिकः
ṛṣayo brāhmaṇāś cāpi yogino yatayo 'pi ca / rājānaḥ kṣatriyā bhūpā rājaputrāś ca tīrthikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्याश् चा मंत्रिणो ऽमात्याः श्रेष्ठिनः पौरिकाः प्रजाः । गृहस्थाः साधवो भद्राः सार्थवाहमहाजनाः
vaiśyāś cā maṃtriṇo 'mātyāḥ śreṣṭhinaḥ paurikāḥ prajāḥ / gṛhasthāḥ sādhavo bhadrāḥ sārthavāhamahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिजाः शिल्पिनश् चापि ग्राम्या जानपदा अपि । तथान्ये ऽपि समायाताः सद्धर्मश्रवणार्थिनः
vaṇijāḥ śilpinaś cāpi grāmyā jānapadā api / tathānye 'pi samāyātāḥ saddharmaśravaṇārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते समुपायाता दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुदा । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य समानर्चुर् यथाक्रमं
tatra te samupāyātā dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / natvā pradakṣiṇīkṛtya samānarcur yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वे ऽपि ते लोकाः परिवृत्य समंततः । समाहिताः समुद्वीक्ष्य धर्मं श्रोतुं समाश्रयन्
tataḥ sarve 'pi te lokāḥ parivṛtya samaṃtataḥ / samāhitāḥ samudvīkṣya dharmaṃ śrotuṃ samāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा सर्वान्स् तान् समुपस्थितान् । बोधिचर्यां समारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāns tān samupasthitān / bodhicaryāṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रमोदिताः । धर्माविशेषम् आज्ञाय त्रिरत्नं प्राभजन् सदा
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ pramoditāḥ / dharmāviśeṣam ājñāya triratnaṃ prābhajan sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् दृष्ट्वा सर्वाल् लोकाञ् छुभाश्रितान् । तथान्यत्र शुभं कर्तुं गंगातीरम् उपाचरत्
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāl lokāñ chubhāśritān / tathānyatra śubhaṃ kartuṃ gaṃgātīram upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंघो भगावंस् तत्र गंगातीर उपासृतः । नविकान् समुपाहूय समालोक्यैवम् अब्रवीत्
sasaṃgho bhagāvaṃs tatra gaṃgātīra upāsṛtaḥ / navikān samupāhūya samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाविका गन्तुम् इछामि गंगापारम् इतो ऽधुना । तन् माम् इमां नदीं गंगां समुत्तारयत द्रुतं
nāvikā gantum ichāmi gaṃgāpāram ito 'dhunā / tan mām imāṃ nadīṃ gaṃgāṃ samuttārayata drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तत् प्रार्थितं श्रुत्वा सर्वे ते नाविका अपि
iti tat prārthitaṃ śrutvā sarve te nāvikā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससांघिकं मुनीन्द्रं तन् अनादृत्यैवम् अब्रुवन् । तरपण्यं विनास्माभिः कश्चि दिशा न तारितः
sasāṃghikaṃ munīndraṃ tan anādṛtyaivam abruvan / tarapaṇyaṃ vināsmābhiḥ kaści diśā na tāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदीछति भवान्स् तर्त्तुं तरपण्यं प्रयछतु । इति तैर् भाषितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः
yadīchati bhavāns tarttuṃ tarapaṇyaṃ prayachatu / iti tair bhāṣitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् सर्वान् नाविकान् दृष्ट्वा पुनर् एवम् अभाषत । अहम् अपि भवंतो ऽत्र नाविको ऽस्मि ति मन्यतां
tān sarvān nāvikān dṛṣṭvā punar evam abhāṣata / aham api bhavaṃto 'tra nāviko 'smi ti manyatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया हि तारितो नंदो महारागनदीकृतः पुरा । द्वेषाब्धिपतितो दुष्टो ऽङ्गुलिमालो ऽपि तारितः
mayā hi tārito naṃdo mahārāganadīkṛtaḥ purā / dveṣābdhipatito duṣṭo 'ṅgulimālo 'pi tāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानवो मानकूपारपतितस् तारितो मया । मोहोदधिनिमग्नश् चोरुविल्वीकाश्यपस् तथा
mānavo mānakūpārapatitas tārito mayā / mohodadhinimagnaś coruvilvīkāśyapas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च क्लेशाब्धे तारिता मया । कस्य चिद् अपि सत्वस्य तरपण्यं न किं चन
evam anye 'pi lokāś ca kleśābdhe tāritā mayā / kasya cid api satvasya tarapaṇyaṃ na kiṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्यते याच्यते नापि मया क्वापि कदा चन । तथा यूयम् अपीहास्मान् सर्वान् भिक्षून् निमांदकी
gṛhyate yācyate nāpi mayā kvāpi kadā cana / tathā yūyam apīhāsmān sarvān bhikṣūn nimāṃdakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगाढां सहसा तार्य पारे नयतुम् अर्हथ । एवं तेन मुनीन्द्रेण प्रार्थिते ऽपि न के चन
agāḍhāṃ sahasā tārya pāre nayatum arhatha / evaṃ tena munīndreṇa prārthite 'pi na ke cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाविकास् ते मुनीन्द्रं तं तारयितुं समीछिरे । अत्र कश्चित् सुधीः साधुर् नाविकस् तं मुनीश्वरं
nāvikās te munīndraṃ taṃ tārayituṃ samīchire / atra kaścit sudhīḥ sādhur nāvikas taṃ munīśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभिज्ञं परिज्ञाय नत्वोवाच कृतांजलिः । भगवन् नाथ सर्वज्ञ भवन्तं सर्वसांघिकान्
mahābhijñaṃ parijñāya natvovāca kṛtāṃjaliḥ / bhagavan nātha sarvajña bhavantaṃ sarvasāṃghikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् अहं तारयिष्यामि तत् प्रसीदतु मे सदा । इति तेनोदितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः
apy ahaṃ tārayiṣyāmi tat prasīdatu me sadā / iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्स् तान् सांघिकान् भिक्षून् समालोक्यैवम् आदिशत् । भिक्षवो नावम् आरुह्य यूयं सर्वे समाहिताः
sarvāns tān sāṃghikān bhikṣūn samālokyaivam ādiśat / bhikṣavo nāvam āruhya yūyaṃ sarve samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमां गंगां समुत्तीर्य तिष्ठत तीरम् आश्रिताः । इत्य् आदिष्टे मुनीन्द्रेण सर्वे ते भिक्षुसंघिकाः
imāṃ gaṃgāṃ samuttīrya tiṣṭhata tīram āśritāḥ / ity ādiṣṭe munīndreṇa sarve te bhikṣusaṃghikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसा नावम् आरुह्य संनिषेदुः समाहिताः । तदा स नाविको दृष्ट्वा सर्वान् नौकासमाश्रितान्
sahasā nāvam āruhya saṃniṣeduḥ samāhitāḥ / tadā sa nāviko dṛṣṭvā sarvān naukāsamāśritān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां नावं सहसा गंगामध्ये संप्रापयन् क्रमात् । तदा स भगवान्न् ऋद्ध्या विहायसा स्वयं चरन्
tāṃ nāvaṃ sahasā gaṃgāmadhye saṃprāpayan kramāt / tadā sa bhagavānn ṛddhyā vihāyasā svayaṃ caran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अग्रतः समुत्तीर्य तीरभूमौ समाश्रयन् । तद् दृष्ट्वा नाविका सर्वे ते सलोकाः सविस्मयाः । पश्चात्तापाग्निसंतप्ताः पश्यन्त एव तस्थिरे
tad agrataḥ samuttīrya tīrabhūmau samāśrayan / tad dṛṣṭvā nāvikā sarve te salokāḥ savismayāḥ / paścāttāpāgnisaṃtaptāḥ paśyanta eva tasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि च नावीको दृष्ट्वा तं मुनीन्द्रं विहायसा । सहसा तीरम् आसद्य स्थितं पश्यन् न्यषीदत्
so 'pi ca nāvīko dṛṣṭvā taṃ munīndraṃ vihāyasā / sahasā tīram āsadya sthitaṃ paśyan nyaṣīdat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा निश्चरा नौका स्तम्भितैव जलाश्रिता । तद् दृष्ट्वा नाविकः सो ऽतिविस्मयाकुलतो ऽभवत्
tataḥ sā niścarā naukā stambhitaiva jalāśritā / tad dṛṣṭvā nāvikaḥ so 'tivismayākulato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तत् स्मृतिम् आधाय प्रणनाम कृतांजलिः
dṛṣṭvā tat smṛtim ādhāya praṇanāma kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सासंचरा नौका वायुसंप्रेरिता द्रुतं । सहसा तीरम् आसाद्य तस्थौ तत्र सुनिश्चरा
tataḥ sāsaṃcarā naukā vāyusaṃpreritā drutaṃ / sahasā tīram āsādya tasthau tatra suniścarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते भिक्षवः सर्वे समुत्तीर्य वहित्रतः । सहसा तीरम् आगत्य संबुद्धान्तिकम् आययुः
tatas te bhikṣavaḥ sarve samuttīrya vahitrataḥ / sahasā tīram āgatya saṃbuddhāntikam āyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् दृष्ट्वा सर्वांस् तान् समुपागतान् । सद्धर्मं समुपादेष्टुं तस्थौ सभासनाश्रितः
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāṃs tān samupāgatān / saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ tasthau sabhāsanāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नाविकश् चापि दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुनिं । भिक्षुसंघसभासीनं प्रणतुं समुपाचरन्
tataḥ sa nāvikaś cāpi dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ muniṃ / bhikṣusaṃghasabhāsīnaṃ praṇatuṃ samupācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स साञ्जलिर् नत्वा सर्वान् तन् सांघिकान् क्रमात् । पादाम्बुजौ मुनीन्द्रस्य प्रणनाम प्रमोदितः
tatra sa sāñjalir natvā sarvān tan sāṃghikān kramāt / pādāmbujau munīndrasya praṇanāma pramoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते नाविकाश् चापि सर्वे ते विस्मयान्विताः । तद् धर्मदेशनां श्रोतुं मुदिताः समुपाचरन्
tatra te nāvikāś cāpi sarve te vismayānvitāḥ / tad dharmadeśanāṃ śrotuṃ muditāḥ samupācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं श्रीघनं दृष्ट्वा ससंघं संप्रमोदिताः । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य समुपतस्थुर् आदरात्
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā sasaṃghaṃ saṃpramoditāḥ / natvā pradakṣiṇīkṛtya samupatasthur ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् दृष्ट्वा सर्वान्स् तान् समुपस्थितान् । आर्य्यसत्यसमारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāns tān samupasthitān / āryyasatyasamārabhya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् अद्धर्मामृतं पीत्वा नाविकः संप्रमोदितः । विज्ञाय धर्मवैशेष्यं सद्धर्माभिरतो भवेत्
tat addharmāmṛtaṃ pītvā nāvikaḥ saṃpramoditaḥ / vijñāya dharmavaiśeṣyaṃ saddharmābhirato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सत्कायभूमीन्ध्रं विंशतिशिखरोद्गतं । निर्भिद्य ज्ञानवज्रेण धर्मदृष्टि समाप्तवान्
tataḥ satkāyabhūmīndhraṃ viṃśatiśikharodgataṃ / nirbhidya jñānavajreṇa dharmadṛṣṭi samāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स श्रोतआपत्तिफलप्राप्तः प्रसन्नधीः । तं मुनीन्द्रं समालोक्य त्रिर् उदानम् उदानयत्
tataḥ sa śrotaāpattiphalaprāptaḥ prasannadhīḥ / taṃ munīndraṃ samālokya trir udānam udānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् यत् मया प्राप्तं धर्मचक्षुः सुनिर्मलं । शान्तं पदम् आर्यकान्तं तीर्णश् चापि भवार्णवः
bhagavan yat mayā prāptaṃ dharmacakṣuḥ sunirmalaṃ / śāntaṃ padam āryakāntaṃ tīrṇaś cāpi bhavārṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कायदृष्टिशैलाश् च लंघिताः सांप्रतं मया । पिहितो पापमार्गो मे स्वर्गमार्गः प्रकाशितः
satkāyadṛṣṭiśailāś ca laṃghitāḥ sāṃprataṃ mayā / pihito pāpamārgo me svargamārgaḥ prakāśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षमार्गो ऽपि संप्राप्तो भवतां कृपया ऽधुना । तथा भवान् सदा नित्यं मां परित्रातुम् अर्हति
mokṣamārgo 'pi saṃprāpto bhavatāṃ kṛpayā 'dhunā / tathā bhavān sadā nityaṃ māṃ paritrātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि न कृतं मात्रा नापि पित्रा कृतं मम । न सुहृदिष्टमित्रैश् च वांधवैः स्वजनैर् अपि
evaṃ hi na kṛtaṃ mātrā nāpi pitrā kṛtaṃ mama / na suhṛdiṣṭamitraiś ca vāṃdhavaiḥ svajanair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रमणैर् ब्राह्मणैश् चापि गुरुभिश् च न वा नृपैः । तथान्यैश् च महाविज्ञैर् न कृतम् आर्यदेशनां
śramaṇair brāhmaṇaiś cāpi gurubhiś ca na vā nṛpaiḥ / tathānyaiś ca mahāvijñair na kṛtam āryadeśanāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतैव कृतं नाथ सत्यमार्गोपदेशनां । तदार्यसत्यसंप्राप्त आर्यमार्गं लभाम्य् अहं
bhavataiva kṛtaṃ nātha satyamārgopadeśanāṃ / tadāryasatyasaṃprāpta āryamārgaṃ labhāmy ahaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे सफलं जन्म बुद्धपुत्रो ऽस्मि सांप्रतं । इत्य् उक्त्वा स मुनीन्द्रं तं प्रणत्वा प्राभ्यनंदत
adya me saphalaṃ janma buddhaputro 'smi sāṃprataṃ / ity uktvā sa munīndraṃ taṃ praṇatvā prābhyanaṃdata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नाविकस् तत्र त्रिरत्नं शरणं गतः । सत्कृत्य समुपाश्रित्य प्राभजन् सर्वदा मुदा
tataḥ sa nāvikas tatra triratnaṃ śaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya samupāśritya prābhajan sarvadā mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तस्य मुनीन्द्रस्य सत्कारं कर्तुम् ऐछत
tatra tasya munīndrasya satkāraṃ kartum aichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नाविकस् तत्र समुत्थायानुमोदितः । भगवंतं प्रणत्वैव संप्रबोधयत् कृतांजलिः
tataḥ sa nāvikas tatra samutthāyānumoditaḥ / bhagavaṃtaṃ praṇatvaiva saṃprabodhayat kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् यन् मया लोभप्रलुप्तधर्मचेतसा । तरपण्यं विना गंगां तारितो न भवान् अपि
bhagavan yan mayā lobhapraluptadharmacetasā / tarapaṇyaṃ vinā gaṃgāṃ tārito na bhavān api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् महान् अपराधो मे भवत्य् अत्राहि जायते । तत् क्षमतां जगन्नाथ क्षमारत्नाकरो भवान्
tan mahān aparādho me bhavaty atrāhi jāyate / tat kṣamatāṃ jagannātha kṣamāratnākaro bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चात्र भवतां पूजां कर्तुम् इछामि सांप्रतं । तान् ममानुग्रहं कृत्वा प्रतिग्रहीतुम् अर्हति
yac cātra bhavatāṃ pūjāṃ kartum ichāmi sāṃprataṃ / tān mamānugrahaṃ kṛtvā pratigrahītum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा स भगवान् मुनिः । तथेति प्रतिमोदित्वा तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sa bhagavān muniḥ / tatheti pratimoditvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाधिवाशितं शास्त्रा नाविकः संप्रमोदितः । स पूजाभोज्यसामाग्रीम् सहसा समसाधय
tathādhivāśitaṃ śāstrā nāvikaḥ saṃpramoditaḥ / sa pūjābhojyasāmāgrīm sahasā samasādhaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवंतं तं ससांघिकं यथाक्रमं । अभ्यर्च्य सुरसैः शुद्धैर् भोजनैः समतोषयत्
tataḥ sa bhagavaṃtaṃ taṃ sasāṃghikaṃ yathākramaṃ / abhyarcya surasaiḥ śuddhair bhojanaiḥ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते सांघिकाः सर्वे संबुद्धप्रमुखा अपि । तद् भोज्यं सुरसं भुक्त्वा समातृप्तिं समाययुः
tatas te sāṃghikāḥ sarve saṃbuddhapramukhā api / tad bhojyaṃ surasaṃ bhuktvā samātṛptiṃ samāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नाविको दृष्ट्वा तृप्तं मुनिं ससांघिकं । अपनीयाशु पात्राणि तद् धस्तादि व्यशोधयत्
tataḥ sa nāviko dṛṣṭvā tṛptaṃ muniṃ sasāṃghikaṃ / apanīyāśu pātrāṇi tad dhastādi vyaśodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पूगादि तांबूलमहौषधरसायनं । दत्वा स नाविकस् तत्र सांजलिः प्रार्थयत् क्षमां
tataḥ pūgādi tāṃbūlamahauṣadharasāyanaṃ / datvā sa nāvikas tatra sāṃjaliḥ prārthayat kṣamāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सांजलिर् नत्वा ससंघं तं मुनीश्वरं । बोधिचित्तं समालम्व्य तत् पुरः समुपाश्रयत्
tataḥ sa sāṃjalir natvā sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ / bodhicittaṃ samālamvya tat puraḥ samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवांस् तस्य नाविकस्य मनोगतं । बोध्यभिलाषम् आलोक्य तदा स्मितं व्यमुंचत
tataḥ sa bhagavāṃs tasya nāvikasya manogataṃ / bodhyabhilāṣam ālokya tadā smitaṃ vyamuṃcata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य मुनींद्रस्य नानावर्णा मरीचयः । मुखपद्माद् विनिर्याताः प्रसेरुर् भुवनत्रये
tatas tasya munīṃdrasya nānāvarṇā marīcayaḥ / mukhapadmād viniryātāḥ praserur bhuvanatraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या अधस्ताद् गतास् तत्र नरकेषु समंततः । ताः सौम्या रश्मयः सर्वाः प्रसृत्य समहासयन्
yā adhastād gatās tatra narakeṣu samaṃtataḥ / tāḥ saumyā raśmayaḥ sarvāḥ prasṛtya samahāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ताभिः परिस्पृष्टाः सर्वे ते नरकाश्रिताः । महत् सौख्यं समासाद्य विस्मिता एवम् अब्रुवन्
tatra tābhiḥ parispṛṣṭāḥ sarve te narakāśritāḥ / mahat saukhyaṃ samāsādya vismitā evam abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो चित्रं महत् सौख्यम् अधुना जायते कथं । कुतश् चेयं प्रभा जाता कस्य चेह समागताः
aho citraṃ mahat saukhyam adhunā jāyate kathaṃ / kutaś ceyaṃ prabhā jātā kasya ceha samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् प्रभाभिः परिस्पृष्टा वयं सौख्यसमन्विताः । सर्वे दुःखाभिनिर्मुक्तास् तद् इदं महद् अद्भुतं
yat prabhābhiḥ parispṛṣṭā vayaṃ saukhyasamanvitāḥ / sarve duḥkhābhinirmuktās tad idaṃ mahad adbhutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं नु च्युता इतो ऽहो स्विद् अन्यत्रोपगता वयं । यन् नो दुःखानि शांयंते जायंते ससुखान्य् अपि
kiṃ nu cyutā ito 'ho svid anyatropagatā vayaṃ / yan no duḥkhāni śāṃyaṃte jāyaṃte sasukhāny api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिंतासमाक्रान्तहृदयास् ते सविस्मयाः । षर्वे ऽप्य् एकत्र संमील्य भाषंत उपतस्थिरे
iti ciṃtāsamākrāntahṛdayās te savismayāḥ / ṣarve 'py ekatra saṃmīlya bhāṣaṃta upatasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वे ऽपि ते सत्वाः सर्वत्र नरकेष्व् अपि । निर्दुःखा सुखसंपन्ना उपतस्थुः सविस्मयाः
evaṃ sarve 'pi te satvāḥ sarvatra narakeṣv api / nirduḥkhā sukhasaṃpannā upatasthuḥ savismayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं नराकेष्व् एवं सर्वत्रापि व्यसर्जयत्
pratyekaṃ narākeṣv evaṃ sarvatrāpi vyasarjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं बुद्धं निर्मितं दृष्ट्वा सार्वे ते नरकाश्रिताः । भूयो ऽतिविस्मयाक्रांतहृदयाश् चैवं अब्रुवन्
taṃ buddhaṃ nirmitaṃ dṛṣṭvā sārve te narakāśritāḥ / bhūyo 'tivismayākrāṃtahṛdayāś caivaṃ abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्य् एवेतच् च्युतास् सर्वे नाप्य् आन्यत्र गता वयं । इहैव नरके स्थाने स्थिताः सर्वे वयं खलु
na hy evetac cyutās sarve nāpy ānyatra gatā vayaṃ / ihaiva narake sthāne sthitāḥ sarve vayaṃ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् इहायं समायातः पुरुषो पूर्वदर्शनः । नूनं अस्य प्रभाकान्तिर् इयम् अत्राभिप्रसृता
yad ihāyaṃ samāyātaḥ puruṣo pūrvadarśanaḥ / nūnaṃ asya prabhākāntir iyam atrābhiprasṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्माकं हि दुःखानि प्रशान्तां समंततः । महत्सौख्यानि जयन्ते नूनम् अस्यानूभावतः
tad asmākaṃ hi duḥkhāni praśāntāṃ samaṃtataḥ / mahatsaukhyāni jayante nūnam asyānūbhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं हि सुगतो बुद्धः सर्वसत्वानुकंपकः । सर्वान् नो दुःखितान् दृष्ट्वा समुद्धर्तुम् इहागतः
ayaṃ hi sugato buddhaḥ sarvasatvānukaṃpakaḥ / sarvān no duḥkhitān dṛṣṭvā samuddhartum ihāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्य शरणं गत्वा वयं सर्वे समादरात् । सत्कृत्य श्रद्धया नत्वा यथाशक्ति भजेमहि
tad asya śaraṇaṃ gatvā vayaṃ sarve samādarāt / satkṛtya śraddhayā natvā yathāśakti bhajemahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संभाष्य ते सर्वे नारकीयास् तथा मुदा । सहसा तं पुरोगत्वा प्रणत्वैवं वभाषिरे
iti saṃbhāṣya te sarve nārakīyās tathā mudā / sahasā taṃ purogatvā praṇatvaivaṃ vabhāṣire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते भगवन् नाथ शरणं ते व्रजामहे । एवम् अस्मान् सदा दृष्ट्वा कृपया त्रातुम् अर्हसि
namas te bhagavan nātha śaraṇaṃ te vrajāmahe / evam asmān sadā dṛṣṭvā kṛpayā trātum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थनां कृत्वा सर्वे ते प्रतिमोदिताः । तस्यैव शरणं कृत्वा प्रभेजिरे समाहिताः
iti saṃprārthanāṃ kṛtvā sarve te pratimoditāḥ / tasyaiva śaraṇaṃ kṛtvā prabhejire samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यपरीतास् ते सर्वे विमुक्तपापकाः । नरकेभ्यः समुत्थाय सहसा सद्गतिं ययुः
etatpuṇyaparītās te sarve vimuktapāpakāḥ / narakebhyaḥ samutthāya sahasā sadgatiṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ता रस्मयः सर्वा नरकेभ्यः समंततः । सर्वान् सत्वान् संउद्धृत्य प्रत्याययुर् मुनेः पुरः
evaṃ tā rasmayaḥ sarvā narakebhyaḥ samaṃtataḥ / sarvān satvān saṃuddhṛtya pratyāyayur muneḥ puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याश् चाप्य् उर्द्धगताभासप्रसृताः ताः समंततः । अवभास्य दिशः सर्वान् समहाराजिकालयाः
yāś cāpy urddhagatābhāsaprasṛtāḥ tāḥ samaṃtataḥ / avabhāsya diśaḥ sarvān samahārājikālayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान् देवालयान् यावद् अकनिष्ठं भवालयं । अवभास्यमरान् सर्वान् गाथाभिः समचोदयत्
sarvān devālayān yāvad akaniṣṭhaṃ bhavālayaṃ / avabhāsyamarān sarvān gāthābhiḥ samacodayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनित्यं खलु संसारे सर्वं शून्यम् अनात्मकं । इति मत्वात्र संसारे चरत सर्वदा शुभे
anityaṃ khalu saṃsāre sarvaṃ śūnyam anātmakaṃ / iti matvātra saṃsāre carata sarvadā śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रामतारभध्वं तद् युज्यध्वं बुद्धशासने । धुनीत मृत्युसैन्यानि नडागारम् इव द्विपः
niṣkrāmatārabhadhvaṃ tad yujyadhvaṃ buddhaśāsane / dhunīta mṛtyusainyāni naḍāgāram iva dvipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ह्य् अस्मिन् सौगते धर्मे चरिष्यति समाहितः । स हित्वा जन्म संसारे दुःखस्यान्तं करिष्यति
yo hy asmin saugate dharme cariṣyati samāhitaḥ / sa hitvā janma saṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तच् छब्दम् आकर्ण्य सर्वे देवाः प्रबोधिताः । त्रिरत्नशरणं कृत्वा प्रभेजिरे समाहिताः
iti tac chabdam ākarṇya sarve devāḥ prabodhitāḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā prabhejire samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ता रस्मयः सर्वाः सर्वान् देवान् समंततः । चोदयित्वा ततस् तत्र प्रत्याययुर् मुनेः पुरः
evaṃ tā rasmayaḥ sarvāḥ sarvān devān samaṃtataḥ / codayitvā tatas tatra pratyāyayur muneḥ puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ता रस्मयः सर्वा एकीभूता सुपिण्डिताः । मुनेः प्रदक्षिणीकृत्य भ्रुमध्ये ऽन्तर्हितो ऽभवत्
tatra tā rasmayaḥ sarvā ekībhūtā supiṇḍitāḥ / muneḥ pradakṣiṇīkṛtya bhrumadhye 'ntarhito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा ते सांघिकाः सर्वे लोकाश् चान्ये ऽपि विस्मिताः । शास्ता किम् आदिशेद् धार्मम् इति ध्यात्वा निषेदिरे
tad dṛṣṭvā te sāṃghikāḥ sarve lokāś cānye 'pi vismitāḥ / śāstā kim ādiśed dhārmam iti dhyātvā niṣedire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदानंदः समुत्थाय शास्तारं तं मुनीश्वरं । कृतांजलिपुटो नत्वा पप्रछैवं पुरः स्थितः
tadānaṃdaḥ samutthāya śāstāraṃ taṃ munīśvaraṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā paprachaivaṃ puraḥ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ भवद्वक्त्रात् सुधाकरात् । नाना वर्णाः प्रभाः कांता विनिःसृत्य प्रसारिताः
bhagavan nātha sarvajña bhavadvaktrāt sudhākarāt / nānā varṇāḥ prabhāḥ kāṃtā viniḥsṛtya prasāritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वांस् त्रैधातुकान्न् अवभास्य समंततः । पुनः प्रत्यागाताः सर्वा एकीभूता सुपिंडिता
sarvāṃs traidhātukānn avabhāsya samaṃtataḥ / punaḥ pratyāgātāḥ sarvā ekībhūtā supiṃḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव प्रदक्षिणीकृत्य भ्रुमध्ये प्रविसंति ताः । नाहेतुप्रत्यये बुद्धा दर्शयन्ति स्मितं क्वचित्
tava pradakṣiṇīkṛtya bhrumadhye pravisaṃti tāḥ / nāhetupratyaye buddhā darśayanti smitaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवान् हेतुना केन स्मितं मुंचसि सांप्रतं । यद् दृष्ट्वा सांघिकः सर्वे इमे लोकाश् च विस्मिताः
tad bhavān hetunā kena smitaṃ muṃcasi sāṃprataṃ / yad dṛṣṭvā sāṃghikaḥ sarve ime lokāś ca vismitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्ता किम् आदिशेद् धर्मम् इति संदिग्धमानसाः । कुतूहलसमाक्रांतहृदयाः सद्गुणार्थिनः
śāstā kim ādiśed dharmam iti saṃdigdhamānasāḥ / kutūhalasamākrāṃtahṛdayāḥ sadguṇārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्सद्धर्मामृतं पातुम् इछन्ति तृषिता इव । यदर्थे ऽत्र भवान् स्मितं दर्शयति सरस्मिकं
tvatsaddharmāmṛtaṃ pātum ichanti tṛṣitā iva / yadarthe 'tra bhavān smitaṃ darśayati sarasmikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्थं समुपादिश्य सर्वाल् लोकान् प्रबोधय । इत्य् आनंदवच श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । तम् आनंदं सभां चापि समालोक्यैवम् आदिशत्
tadarthaṃ samupādiśya sarvāl lokān prabodhaya / ity ānaṃdavaca śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / tam ānaṃdaṃ sabhāṃ cāpi samālokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एतत् तथानंद नाहेतुप्रत्ययं क्वचित् । संबुद्धाः सुगताः सर्वे प्रविकुर्वन्ति संस्मितं
evam etat tathānaṃda nāhetupratyayaṃ kvacit / saṃbuddhāḥ sugatāḥ sarve pravikurvanti saṃsmitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदर्थे ऽहम् इहानंद स्मितं मुंचामि सांप्रतं । तदर्थं समुपाख्यामि शृणुत यूयम् आदरात्
yadarthe 'ham ihānaṃda smitaṃ muṃcāmi sāṃprataṃ / tadarthaṃ samupākhyāmi śṛṇuta yūyam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अनेन सतानंद नाविकेन प्रसादिना । ससंघो ऽहं समभ्यर्च्य वंदितो बोधिचेतासा
yad anena satānaṃda nāvikena prasādinā / sasaṃgho 'haṃ samabhyarcya vaṃdito bodhicetāsā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन कुशलेनायं नाविको ऽपि भविष्यति । संसारोत्तरणो नाम प्रत्येकबुद्ध आत्मवित्
anena kuśalenāyaṃ nāviko 'pi bhaviṣyati / saṃsārottaraṇo nāma pratyekabuddha ātmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मत्वा महत्पुण्यं त्रिरत्नं सत्कृतोद्भवं । सत्कृत्य श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नं भजतादरात्
evaṃ matvā mahatpuṇyaṃ triratnaṃ satkṛtodbhavaṃ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ triratnaṃ bhajatādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरत्नेषु कृतं पुण्यं न क्षिणोति कदा चन । व्रतपुण्यविपाकेन संबुद्धपदम् आप्नुयात्
triratneṣu kṛtaṃ puṇyaṃ na kṣiṇoti kadā cana / vratapuṇyavipākena saṃbuddhapadam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वानंदः ससांघिकः । तथेत्य् अभ्यनुमोदित्वा त्रिरत्नं सर्वदाभजेत्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvānaṃdaḥ sasāṃghikaḥ / tathety abhyanumoditvā triratnaṃ sarvadābhajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शास्त्रा मुनीन्द्रेण व्याकृतम् आत्मनस् तदा । श्रुत्वा स नाविको बुद्धः प्राभ्यनंदत् प्रसादितः
evaṃ śāstrā munīndreṇa vyākṛtam ātmanas tadā / śrutvā sa nāviko buddhaḥ prābhyanaṃdat prasāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदारभ्य सदा नित्यं नाविकः संप्रमोदितः । त्रिरत्नशरणं कृत्वा सत्कृत्य श्रद्धयाभजत्
tadārabhya sadā nityaṃ nāvikaḥ saṃpramoditaḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā satkṛtya śraddhayābhajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे लोकाश् च तद् दृष्ट्वा सद्धर्मगुणवांछिनः । सत्कृत्य श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नं प्राभजन् मुदा
sarve lokāś ca tad dṛṣṭvā saddharmaguṇavāṃchinaḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ triratnaṃ prābhajan mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च स जगच्छास्ता भगवान् सह सांघिकैः । तथान्यत्र शुभं कर्तुं प्रतस्थे सांप्रभासयन्
tataś ca sa jagacchāstā bhagavān saha sāṃghikaiḥ / tathānyatra śubhaṃ kartuṃ pratasthe sāṃprabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मे गुरुणादिष्टं मया प्रचक्ष्यते तव । तथात्र त्वं महाराज त्रिरत्नं सर्वदा भज
iti me guruṇādiṣṭaṃ mayā pracakṣyate tava / tathātra tvaṃ mahārāja triratnaṃ sarvadā bhaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.