किं चिद् अर्थिभ्यो सा कुधी ददौ । गुप्तीकृत्य प्रयत्नेन तद् द्रव्यं समगोपयत्
kiṃ cid arthibhyo sā kudhī dadau / guptīkṛtya prayatnena tad dravyaṃ samagopayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 24
दृष्ट्वा च सार्थिनः सर्वान् स्वगृहं समुपागतान् । सहसा समुपाश्रित्य परिभाष्याभ्यनिन्दयत्
dṛṣṭvā ca sārthinaḥ sarvān svagṛhaṃ samupāgatān / sahasā samupāśritya paribhāṣyābhyanindayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे माया न गेहे ऽस्मिं यूयं प्रेता इवागताः । नित्यं परगृहे पिंडं भोक्तुं भ्रमथ भूतवत्
are māyā na gehe 'smiṃ yūyaṃ pretā ivāgatāḥ / nityaṃ paragṛhe piṃḍaṃ bhoktuṃ bhramatha bhūtavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तान् अर्थिनः सर्वान् सा नारी दुरिताशया । नैकधा विप्रलापेन परिभाष्याभ्यनिंदयत्
evaṃ tān arthinaḥ sarvān sā nārī duritāśayā / naikadhā vipralāpena paribhāṣyābhyaniṃdayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मात्रा प्रतिक्रुष्य विप्रलापाभिनिंदितान् । श्रुत्वा स उत्तरः पुत्रो मातरं ताम् अभाषत
evaṃ mātrā pratikruṣya vipralāpābhiniṃditān / śrutvā sa uttaraḥ putro mātaraṃ tām abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे मात किम् एव त्वम् अर्थिनः परिभाषसे । धिक् त्वां धर्मपरिभ्रष्टां कथं न नरके पतेः
are māta kim eva tvam arthinaḥ paribhāṣase / dhik tvāṃ dharmaparibhraṣṭāṃ kathaṃ na narake pateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्वं वांछसे सौख्यम् इहामुत्रापि सर्वदा । कृपणान् अर्थिनः सर्वान् संप्रदानैः प्रमोदय
yadi tvaṃ vāṃchase saukhyam ihāmutrāpi sarvadā / kṛpaṇān arthinaḥ sarvān saṃpradānaiḥ pramodaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एवं क्रियते मातः संगतिः सर्वदावयोः । अन्यथा चेत् ततो नौ स्याद् विभिन्नभोजनाश्रयः
yady evaṃ kriyate mātaḥ saṃgatiḥ sarvadāvayoḥ / anyathā cet tato nau syād vibhinnabhojanāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अस्ति ते मया सार्द्धं सर्वदा भोजने रतिः । यथेप्सितं सदार्थिभ्यो दत्वा चर शुभे वृषे
yady asti te mayā sārddhaṃ sarvadā bhojane ratiḥ / yathepsitaṃ sadārthibhyo datvā cara śubhe vṛṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनात्मजेनापि प्रत्याख्यतं निशम्य सा । माता लज्जाविभिन्नास्या तम् आत्मजम् अभाषत
iti tenātmajenāpi pratyākhyataṃ niśamya sā / mātā lajjāvibhinnāsyā tam ātmajam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एवं नन्दनार्थिभ्यः सर्वस्वम् अपि दित्ससि । तत् स्वद्रव्याणि सर्वाणि दास्यामि तद् यथेप्सितं
yady evaṃ nandanārthibhyaḥ sarvasvam api ditsasi / tat svadravyāṇi sarvāṇi dāsyāmi tad yathepsitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सा प्रसू नारी तम् आत्मजं मृषागिरा । बोधयित्वा गृहे तानि द्रव्याणि समगोपयेत्
ity uktvā sā prasū nārī tam ātmajaṃ mṛṣāgirā / bodhayitvā gṛhe tāni dravyāṇi samagopayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा प्रमदा दुष्टा मिथ्यावाचा तम् आत्मजं । अद्य यतो ऽर्थिनो भिक्षून्स् तोषयामीत्य् अबोधयत्
tataḥ sā pramadā duṣṭā mithyāvācā tam ātmajaṃ / adya yato 'rthino bhikṣūns toṣayāmīty abodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मिथ्यया वाचा बोधयन्ती तम् आत्मजं । स्वयम् एव प्रभुक्त्वा च तद् द्रव्यं सर्वं गोपयत्
evaṃ mithyayā vācā bodhayantī tam ātmajaṃ / svayam eva prabhuktvā ca tad dravyaṃ sarvaṃ gopayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मै चिद् अर्थिने किं चिद् अपि सा न ददौ कुधीः । सा केभ्यो ऽपि वलिं दातुं नैवोत्सेहे कदा चन
kasmai cid arthine kiṃ cid api sā na dadau kudhīḥ / sā kebhyo 'pi valiṃ dātuṃ naivotsehe kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सा दुर्मतिर् लुब्धा मत्सराक्रान्तचेतसा । परिभाष्यार्थिनः सर्वान् निंदयन्त्य् अशुभे ऽचरत्
evaṃ sā durmatir lubdhā matsarākrāntacetasā / paribhāṣyārthinaḥ sarvān niṃdayanty aśubhe 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं केवलपापानि प्राचित्वा सा दुराशया । काले निराशया दुःखार्त्ता मृता प्रेतालये ययौ
evaṃ kevalapāpāni prācitvā sā durāśayā / kāle nirāśayā duḥkhārttā mṛtā pretālaye yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रेतगतिप्राप्ता प्रेतीभूता दुराकृतिः । स्वकेशप्रतिछन्नांगा शूचीमुखा कृशांगिका
tatra pretagatiprāptā pretībhūtā durākṛtiḥ / svakeśapratichannāṃgā śūcīmukhā kṛśāṃgikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थियंत्रवद् उच्छ्राया पर्वतसंनिभोदरा । क्षुत्पिपासाग्निसंतप्ता दग्धस्थूणासमांगिका
asthiyaṃtravad ucchrāyā parvatasaṃnibhodarā / kṣutpipāsāgnisaṃtaptā dagdhasthūṇāsamāṃgikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्त्तस्वरा विरावन्ती क्रंदन्ती सा समंततः । अन्नपान हि मार्गन्ती पर्यभ्रमद् इतस् ततः
ārttasvarā virāvantī kraṃdantī sā samaṃtataḥ / annapāna hi mārgantī paryabhramad itas tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स उत्तरो मातुः कृत्वाग्निसंस्कृतिं तदा । स्नानशौचादि कर्मां कुर्वञ् छोकं व्यनोदयत्
tataḥ sa uttaro mātuḥ kṛtvāgnisaṃskṛtiṃ tadā / snānaśaucādi karmāṃ kurvañ chokaṃ vyanodayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स उत्तरो विजो मातृशोकं व्यनोदयत् । अर्थिभ्यो वांछितं दत्वा बहुपुण्याण्य् उपार्जयत्
tataḥ sa uttaro vijo mātṛśokaṃ vyanodayat / arthibhyo vāṃchitaṃ datvā bahupuṇyāṇy upārjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वृतिपदसंप्रात्यै प्रव्रजितुं समैछत
nirvṛtipadasaṃprātyai pravrajituṃ samaichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मुदितो गत्वा वेणुवने जिनाश्रमे । दृष्ट्वा तं श्रीघनं नत्वा सांजलिः समुपाचरत्
tataḥ sa mudito gatvā veṇuvane jināśrame / dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā sāṃjaliḥ samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रदक्षिणीकृत्वा ससंघं तं मुनीश्वरं । प्रणत्वा पुरतः स्थित्वा सांजलिर् एवम् अब्रवीत्
tatra pradakṣiṇīkṛtvā sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ / praṇatvā purataḥ sthitvā sāṃjalir evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ विजानीयाद् भवान् अपि । यन् मे सा जननी विघ्ना सांप्रतं प्रलयं गता
bhagavan nātha sarvajña vijānīyād bhavān api / yan me sā jananī vighnā sāṃprataṃ pralayaṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र भगवच् छास्तर् भवतां शरणं व्रजे । तन् मे ऽनुग्रहम् आधाय प्रव्रज्यां दातुम् अर्हति
tad atra bhagavac chāstar bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tan me 'nugraham ādhāya pravrajyāṃ dātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रर्थिते तेन भगवान् स मुनीश्वरः । सव्यकरेण तन्मूर्द्ध्नि संस्पृश्यैवं समादिशत्
iti saṃprarthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ / savyakareṇa tanmūrddhni saṃspṛśyaivaṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि चर कुमारात्र ब्रह्मचर्यं समाहितः । इत्य् उक्त्वा भगवां छास्ता सांघिके तं समग्रहीत्
ehi cara kumārātra brahmacaryaṃ samāhitaḥ / ity uktvā bhagavāṃ chāstā sāṃghike taṃ samagrahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहीत्य् उक्ते मुनीन्द्रेण मुंडितो ऽभूत् स उत्तरः । खिक्खिरीपात्रभृच् छुद्धकाषायचीवरावृतः
ehīty ukte munīndreṇa muṃḍito 'bhūt sa uttaraḥ / khikkhirīpātrabhṛc chuddhakāṣāyacīvarāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शास्तुः प्रसादात् स परिशुद्धस् त्रिमंडलः । निःक्लेशयविशुद्धात्मा संसारविरतोत्सवः
tataḥ śāstuḥ prasādāt sa pariśuddhas trimaṃḍalaḥ / niḥkleśayaviśuddhātmā saṃsāraviratotsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाधिधारणीविद्याघटमानो विचक्षणः । हित्वाविद्यागणं सर्वविद्यागुणान्तम् आप्तवान्
samādhidhāraṇīvidyāghaṭamāno vicakṣaṇaḥ / hitvāvidyāgaṇaṃ sarvavidyāguṇāntam āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदित्वा सर्वसंसारगतिं विद्युत्क्षणस्थितिं । मत्वा च सर्वसंस्कारगतिर् ऽनेकविघातिनिं
viditvā sarvasaṃsāragatiṃ vidyutkṣaṇasthitiṃ / matvā ca sarvasaṃskāragatir 'nekavighātiniṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वक्लेशगणां जित्वा सर्वान् मारगणान् अपि । साक्षाद् अर्हत्वम् आसाद्य श्रावकबोधिम् आप्तवान्
sarvakleśagaṇāṃ jitvā sarvān māragaṇān api / sākṣād arhatvam āsādya śrāvakabodhim āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सुविशुद्धात्मा वीतरागो जितेंद्रियः । आकाशनिर्मलस्वान्तः सर्वलोष्टककांचनः
tataḥ sa suviśuddhātmā vītarāgo jiteṃdriyaḥ / ākāśanirmalasvāntaḥ sarvaloṣṭakakāṃcanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासीचंदनकल्पांशो निर्विकल्पो निरंजनः । सर्वसत्वहिताधानः संबुद्धगुणसाधकः
vāsīcaṃdanakalpāṃśo nirvikalpo niraṃjanaḥ / sarvasatvahitādhānaḥ saṃbuddhaguṇasādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदेवासुरलोकानां सर्वेषां प्राणिनाम् अपि । वंद्यः पूज्यो ऽभिमान्यश् च ब्रह्मचारी बभूव सः
sadevāsuralokānāṃ sarveṣāṃ prāṇinām api / vaṃdyaḥ pūjyo 'bhimānyaś ca brahmacārī babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो ऽर्हन् महाभिज्ञो गंगातिरे शुभस्थले । पर्णकुट्यां समाश्रित्य तस्थौ ध्यानसमाहितः
tataḥ so 'rhan mahābhijño gaṃgātire śubhasthale / parṇakuṭyāṃ samāśritya tasthau dhyānasamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैकस्मिन् दिने तस्य माता सा प्रेतिका सती । नग्न स्वरोमसंछन्ना दघस्थूणाविवर्णिता
tatraikasmin dine tasya mātā sā pretikā satī / nagna svaromasaṃchannā daghasthūṇāvivarṇitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूचीमुखास्थियंत्रेव पर्वतसन्निभोदरा । क्षुत्पिपासाग्निदग्धांगा पानाहारगवेषिनी
sūcīmukhāsthiyaṃtreva parvatasannibhodarā / kṣutpipāsāgnidagdhāṃgā pānāhāragaveṣinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्तस्वरं विरावन्ती क्रंदन्ती समुपागता । आयुष्मन्तं तम् अर्हन्तं पश्यन्ती समुपाश्रयत्
ārtasvaraṃ virāvantī kraṃdantī samupāgatā / āyuṣmantaṃ tam arhantaṃ paśyantī samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तां समुपासीनां दृष्ट्वा स उत्तरो यतिः । का त्वम् एवंविधायाता वदस्वेत्य् अन्वपृछत
evaṃ tāṃ samupāsīnāṃ dṛṣṭvā sa uttaro yatiḥ / kā tvam evaṃvidhāyātā vadasvety anvapṛchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा सा प्रेती पुरतः स्थिता । उत्तरं तं यतिं पुत्रं समालोक्यैवम् अब्रवीत्
iti tenoditaṃ śrutvā sā pretī purataḥ sthitā / uttaraṃ taṃ yatiṃ putraṃ samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं ते जननी स्निग्धा ययासि जनितः सुतः । अन्नपानविविक्तास्मि प्रेतीभूता ऽधुना चरे
ahaṃ te jananī snigdhā yayāsi janitaḥ sutaḥ / annapānaviviktāsmi pretībhūtā 'dhunā care
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिजानामि पाणीयं कुतो भक्तस्य दर्शनं
nābhijānāmi pāṇīyaṃ kuto bhaktasya darśanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सफलां पुष्पितां वृक्षं दृष्ट्वा गछामि दूरतः । सर्वे ऽपि निष्फला शुष्का विपुष्पाश् च भवन्ति ते
saphalāṃ puṣpitāṃ vṛkṣaṃ dṛṣṭvā gachāmi dūrataḥ / sarve 'pi niṣphalā śuṣkā vipuṣpāś ca bhavanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरांसि चाम्बुपूर्णाणि दृष्ट्वा गछामि दूरतः । तानि सर्वाणि शुष्कानि भवन्ति तत् क्षणाद् अपि
sarāṃsi cāmbupūrṇāṇi dṛṣṭvā gachāmi dūrataḥ / tāni sarvāṇi śuṣkāni bhavanti tat kṣaṇād api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेदं तस्य महासौख्यं वृक्षमूलश्रितस्य ते । विद्यते सर्वदाप्य् अत्र किं त्वया प्रकृतं शुभं
bhedaṃ tasya mahāsaukhyaṃ vṛkṣamūlaśritasya te / vidyate sarvadāpy atra kiṃ tvayā prakṛtaṃ śubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र कृपया पश्यन् कारुण्यं जनयन् सुत । मात्रे तृषार्दितायै मे शीताम्बु दातुम् अर्हसि
tad atra kṛpayā paśyan kāruṇyaṃ janayan suta / mātre tṛṣārditāyai me śītāmbu dātum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयार्थितम् श्रुत्वा स उत्तरः सविस्मयः । तां प्रेतीं सुचिरं दृष्ट्वा शंकितश् चैवम् अब्रवीत्
iti tayārthitam śrutvā sa uttaraḥ savismayaḥ / tāṃ pretīṃ suciraṃ dṛṣṭvā śaṃkitaś caivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातस् तर्हि क्षणं प्राप्ते त्वया पारुष्यभूतया । दानानि न कृतान्य् एव पुण्यानि वा चितानि न
mātas tarhi kṣaṇaṃ prāpte tvayā pāruṣyabhūtayā / dānāni na kṛtāny eva puṇyāni vā citāni na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यकृतानि दानानि पुण्यानि भाषितानि च । दृष्ट्वा श्रुत्वापि ते चित्ते क्रोधाग्निर् ज्वलितस् तदा
anyakṛtāni dānāni puṇyāni bhāṣitāni ca / dṛṣṭvā śrutvāpi te citte krodhāgnir jvalitas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चिन् नापि शुभं कर्म कृत्वापुण्यं त्वयार्जितं । परेणापि कृतं दृष्ट्वा श्रुत्वापि नानुमोदितं
kiṃ cin nāpi śubhaṃ karma kṛtvāpuṇyaṃ tvayārjitaṃ / pareṇāpi kṛtaṃ dṛṣṭvā śrutvāpi nānumoditaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कर्मविपाकेन जननी त्वं मृताधुना । प्रेतीभूतान्नपानेन वियुक्ता भ्रमसे भवे
etatkarmavipākena jananī tvaṃ mṛtādhunā / pretībhūtānnapānena viyuktā bhramase bhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानिं किं करिष्यामि त्वं चात्र किं करिष्यसि । तदा सर्वाहितं प्रोक्तं त्वया तत्र श्रुतं न तत्
idāniṃ kiṃ kariṣyāmi tvaṃ cātra kiṃ kariṣyasi / tadā sarvāhitaṃ proktaṃ tvayā tatra śrutaṃ na tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनात्मजेनोक्तं श्रुत्वा सा प्रतिबोधिता । विगलदश्रुरुक्षाक्षा तं पुत्रम् एवम् अब्रवीत्
iti tenātmajenoktaṃ śrutvā sā pratibodhitā / vigaladaśrurukṣākṣā taṃ putram evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मया हि कृतं दानं पुण्यं न चाभिसाधितं । दृष्ट्वानुमोदितं नापि मात्सर्यपरिभूतया
na mayā hi kṛtaṃ dānaṃ puṇyaṃ na cābhisādhitaṃ / dṛṣṭvānumoditaṃ nāpi mātsaryaparibhūtayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् द्रव्यं त्वया पुत्र मम हस्ते समर्पितं । तत् तत् सर्वं मया वंधिखदायां परिगोपितं
yad yad dravyaṃ tvayā putra mama haste samarpitaṃ / tat tat sarvaṃ mayā vaṃdhikhadāyāṃ parigopitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् इदानिं समुद्धृत्य ज्ञातिहस्ते समर्पय । तेन तं सुगतं बुद्धं ससंघं भोजयात्मज
tad idāniṃ samuddhṛtya jñātihaste samarpaya / tena taṃ sugataṃ buddhaṃ sasaṃghaṃ bhojayātmaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणादेशनां चापि मम नाम्नाभिकारय । तदा प्रेतगतेर् मुक्ता यायाम् अहं सुरालयं
dakṣiṇādeśanāṃ cāpi mama nāmnābhikāraya / tadā pretagater muktā yāyām ahaṃ surālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा स उत्तरो ऽनुबोधितः । एवम् अस्त्व् इति संश्रुत्य पुनस् ताम् एवम् अब्रवीत्
iti tayoditaṃ śrutvā sa uttaro 'nubodhitaḥ / evam astv iti saṃśrutya punas tām evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंघं सुगतं तेन भोजयिष्यामि सांप्रतं । किं तु त्वयाम्व तत्रापि स्थातव्यं सुगतांतिके
sasaṃghaṃ sugataṃ tena bhojayiṣyāmi sāṃprataṃ / kiṃ tu tvayāmva tatrāpi sthātavyaṃ sugatāṃtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा सा प्रेती लज्जयान्विता । तम् अर्हन्तं समालोक्य पुर एवम् अभाषत
iti tenoditaṃ śrutvā sā pretī lajjayānvitā / tam arhantaṃ samālokya pura evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अहं पुत्र नग्नास्मि प्रेती विभ्रन्सिताकृती । तत् कथं समुपाश्रित्य स्थास्यामि श्रीघनांतिके
yad ahaṃ putra nagnāsmi pretī vibhransitākṛtī / tat kathaṃ samupāśritya sthāsyāmi śrīghanāṃtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा स उत्तरो महामतिः । तां प्रेतीं समुपालोक्य पुनर् एवम् अभाषत
iti tayoditaṃ śrutvā sa uttaro mahāmatiḥ / tāṃ pretīṃ samupālokya punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियमाने यदा पापे लज्जा नास्ति तदा तव । फलभोजनकाले ऽत्र किम् एवं लज्जसे ऽधुना
kriyamāne yadā pāpe lajjā nāsti tadā tava / phalabhojanakāle 'tra kim evaṃ lajjase 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा गमिष्यामीति प्रोक्त्व त्वरितं विज्ञालयं ययौ
tathā gamiṣyāmīti proktva tvaritaṃ vijñālayaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स उत्तरो गत्वा ज्ञातीन् आहूय तद् वृतिं । यथामात्रोदितं ख्याय सर्वम् एव न्यवेदयत्
tataḥ sa uttaro gatvā jñātīn āhūya tad vṛtiṃ / yathāmātroditaṃ khyāya sarvam eva nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा ज्ञातिवर्गास् ते सर्व ऽतिविस्मयान्विताः । तथा तद् द्रव्यम् आदाय सर्वं तस्यान् उपाहरन्
tac chrutvā jñātivargās te sarva 'tivismayānvitāḥ / tathā tad dravyam ādāya sarvaṃ tasyān upāharan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् द्रव्यं सर्वम् आलोक्य स उत्तरः प्रमोदितः । सर्वेषाम् अपि गोत्राणां पुनर् एवं समब्रवीत्
tad dravyaṃ sarvam ālokya sa uttaraḥ pramoditaḥ / sarveṣām api gotrāṇāṃ punar evaṃ samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो ज्ञातयः सर्वे द्रव्येनैतेन सांप्रतं । ससांघिकं मुनीन्द्रं तं भोजयिष्यामि पूजयन्
bhavanto jñātayaḥ sarve dravyenaitena sāṃprataṃ / sasāṃghikaṃ munīndraṃ taṃ bhojayiṣyāmi pūjayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एतत् सर्वम् आदाय यदा प्रकंपिताशयाः । संघभोज्यार्हसामग्रीं साधयित्वा प्रदत्त मे
tad etat sarvam ādāya yadā prakaṃpitāśayāḥ / saṃghabhojyārhasāmagrīṃ sādhayitvā pradatta me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं श्रुत्वा सर्वे ते ज्ञातयस् तथा । संघभोज्यार्हसामग्रीं सर्वद्रव्यैर् असाधयत्
iti saṃprārthitaṃ śrutvā sarve te jñātayas tathā / saṃghabhojyārhasāmagrīṃ sarvadravyair asādhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा मुदितः सो ऽर्हन् उत्तरः संप्रसन्नधीः । शास्तुर् निमंत्रणं कर्तुं विहारे समुपाचरत्
tad dṛṣṭvā muditaḥ so 'rhan uttaraḥ saṃprasannadhīḥ / śāstur nimaṃtraṇaṃ kartuṃ vihāre samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपाश्रित्य तं मुनीन्द्रं ससांघिकैः । प्रणत्वा साञ्जलिस् तत्र पुरः स्थित्वा न्यमंत्रयत्
tatra sa samupāśritya taṃ munīndraṃ sasāṃghikaiḥ / praṇatvā sāñjalis tatra puraḥ sthitvā nyamaṃtrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ भगवंतं ससांघिकं । पूजयितुं समिछामि श्वो ऽनुगृहीतुम् अर्हति
bhagavan nātha sarvajña bhagavaṃtaṃ sasāṃghikaṃ / pūjayituṃ samichāmi śvo 'nugṛhītum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते तेन भगवान् स मुनीश्वरः । तम् उत्तरं समालोक्य तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
iti saṃprārthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ / tam uttaraṃ samālokya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स उत्तरो मत्वा भगवताधिवासितं । तं मुनीन्द्रं पुनर् नत्वा ज्ञातीनां पुरतो ययौ
tataḥ sa uttaro matvā bhagavatādhivāsitaṃ / taṃ munīndraṃ punar natvā jñātīnāṃ purato yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स उत्तरस् तेषां च निमंत्रणं । कृत्वा तत्र पुनस् तेषां पुर एवम् अभाषत
tatra sa uttaras teṣāṃ ca nimaṃtraṇaṃ / kṛtvā tatra punas teṣāṃ pura evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघभोज्ये प्रवृत्ते ऽत्र यूयं सर्वे समागताः । प्रेतीभूतां ममाम्बां ताम् अवलोकितुम् अर्हथ
saṃghabhojye pravṛtte 'tra yūyaṃ sarve samāgatāḥ / pretībhūtāṃ mamāmbāṃ tām avalokitum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा स्वाश्रमं गत्वा स उत्तरः प्रसादितः । ध्यानागारसमासीनस् तस्थौ ध्यानसमाहितः
ity uktvā svāśramaṃ gatvā sa uttaraḥ prasāditaḥ / dhyānāgārasamāsīnas tasthau dhyānasamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समुत्थाय ज्ञातीनां पुरतो गतः । पूजोपचारसामग्रीं सहसा समसाधयत्
tataḥ prātaḥ samutthāya jñātīnāṃ purato gataḥ / pūjopacārasāmagrīṃ sahasā samasādhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स उत्तरः प्राह्ने विहारे समुपासरन् । भगवंतं मुनीन्द्रं तं प्रणत्वैवम् अभाषत
tataḥ sa uttaraḥ prāhne vihāre samupāsaran / bhagavaṃtaṃ munīndraṃ taṃ praṇatvaivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् सर्वविच् छास्तः समयो वर्त्तते ऽधुना । तत् ससंघो भवान् अत्र विजयितुं समर्हति
bhagavan sarvavic chāstaḥ samayo varttate 'dhunā / tat sasaṃgho bhavān atra vijayituṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते तेन गंडीम् आकोटयन् मुनिः । तच् छब्दचोदितास् तत्र स च संघा उपासरन्
iti saṃprārthite tena gaṃḍīm ākoṭayan muniḥ / tac chabdacoditās tatra sa ca saṃghā upāsaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते ज्ञातयः सर्वे लोका अन्ये ऽपि हर्षिताः । तत्र प्रेतां समायातां तां द्रष्टुं समुपागताः
tatra te jñātayaḥ sarve lokā anye 'pi harṣitāḥ / tatra pretāṃ samāyātāṃ tāṃ draṣṭuṃ samupāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवांस् तत्र ससांघिकः समागताः । तद् दत्तं पाद्यम् आदाय शुद्धासने समाश्रयत्
tadā sa bhagavāṃs tatra sasāṃghikaḥ samāgatāḥ / tad dattaṃ pādyam ādāya śuddhāsane samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा ज्ञातयः सर्वे लोका अन्ये ऽपि खेटिताः । हा पापम् इति भाषन्ते तस्थुः सद्धर्मवांछया
tāṃ dṛṣṭvā jñātayaḥ sarve lokā anye 'pi kheṭitāḥ / hā pāpam iti bhāṣante tasthuḥ saddharmavāṃchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ते ज्ञातयः सर्वे भगवंतं ससांघिकं । यथाक्रमं समभ्यर्च्य भोजनैः समतोषयत्
tadā te jñātayaḥ sarve bhagavaṃtaṃ sasāṃghikaṃ / yathākramaṃ samabhyarcya bhojanaiḥ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते सांघिकाः सर्वे संबुद्धप्रमुखा अपि । तत् प्रणीतरसं भोज्यं भुक्त्वा तृप्तिं समाययुः
tatas te sāṃghikāḥ sarve saṃbuddhapramukhā api / tat praṇītarasaṃ bhojyaṃ bhuktvā tṛptiṃ samāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽपनीय पात्राणि शोधयित्वा भुजादिकं । तेषां पूगादि ताम्बूलगणं ते प्रददुर् मुदा
tato 'panīya pātrāṇi śodhayitvā bhujādikaṃ / teṣāṃ pūgādi tāmbūlagaṇaṃ te pradadur mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स उत्तरो भिक्षुर् ज्ञातिभिस् तै सहान्वितः । भगवंतं ससंघं तं प्रणत्वा समुपाश्रयत्
tatra sa uttaro bhikṣur jñātibhis tai sahānvitaḥ / bhagavaṃtaṃ sasaṃghaṃ taṃ praṇatvā samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् दृष्ट्वा तम् उत्तरम् उपाश्रितं । दाक्षिणादेशनां तस्याः प्रेत्या नाम्ना समादिशत्
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā tam uttaram upāśritaṃ / dākṣiṇādeśanāṃ tasyāḥ pretyā nāmnā samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो दानाद् धि यत् पुण्यं तत् प्रेतीम् उपगछतु । उत्तिष्ठताम् इयं प्रेती प्रेतलोकात् ततो द्रुतं
ito dānād dhi yat puṇyaṃ tat pretīm upagachatu / uttiṣṭhatām iyaṃ pretī pretalokāt tato drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति शुभाशिषं दत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । आर्य्यसत्यं समारभ्य सद्धर्मं च समादिशत्
iti śubhāśiṣaṃ datvā bhagavān sa munīśvaraḥ / āryyasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ ca samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् आर्य्यधर्मम् आकर्ण्य सर्वे लोकाः प्रबोधिताः । धर्मविशेषम् आज्ञाय बभूवुः सत्यदर्शिनः
tad āryyadharmam ākarṇya sarve lokāḥ prabodhitāḥ / dharmaviśeṣam ājñāya babhūvuḥ satyadarśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापि प्रेती समानीय तत् सद्धर्मामृतं मुदा । सुप्रसन्नाशया स्मृत्वा त्रिरत्नं शरणं ययौ
sāpi pretī samānīya tat saddharmāmṛtaṃ mudā / suprasannāśayā smṛtvā triratnaṃ śaraṇaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा भूतलोके ऽभूज् जाता भूतमहर्द्धिका । तत्रापि साभवद् दुष्टा मात्सर्य्यरुक्षिताशया
tataḥ sā bhūtaloke 'bhūj jātā bhūtamaharddhikā / tatrāpi sābhavad duṣṭā mātsaryyarukṣitāśayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवांस् तस्मात् ससांघिकः प्रभासयन् । गत्वा स्वाश्रमम् आश्रित्य तस्थौ धर्मम् उपादिशन्
tataḥ sa bhagavāṃs tasmāt sasāṃghikaḥ prabhāsayan / gatvā svāśramam āśritya tasthau dharmam upādiśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स बुद्धिमान् विज्ञ आयुष्मान् यतिर् उत्तरः । कुत्रासौ जायते माताधुनेति समपश्यत
tataḥ sa buddhimān vijña āyuṣmān yatir uttaraḥ / kutrāsau jāyate mātādhuneti samapaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स उत्तरो विज्ञः समभीक्ष्य समंततः । ददर्श तां संप्रजातां भूतमहर्द्धिकालये
evaṃ sa uttaro vijñaḥ samabhīkṣya samaṃtataḥ / dadarśa tāṃ saṃprajātāṃ bhūtamaharddhikālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा स उत्तरः पुत्रो मातरं तां च भौतिकां । सहसा समुपाश्रित्य समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्
dṛṣṭvā sa uttaraḥ putro mātaraṃ tāṃ ca bhautikāṃ / sahasā samupāśritya samāmaṃtryaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अम्बास्ति त्वया शक्तिर् अपि दानेषु सांप्रतं । यदीछसि सदा भद्रं कुरु दानम् इहाधुना
kim ambāsti tvayā śaktir api dāneṣu sāṃprataṃ / yadīchasi sadā bhadraṃ kuru dānam ihādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा सा च भूतमहर्द्धिका । उत्तरं तं सुतं दृष्ट्वा पुनर् एवम् अभाषत
iti tenoditaṃ śrutvā sā ca bhūtamaharddhikā / uttaraṃ taṃ sutaṃ dṛṣṭvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाद्यापि विद्यते दाने ऽभिलाषं मम नंदन । तत् किं चिद् अपि वा द्रव्यं प्रदातुं नाहम् उत्सहे
nādyāpi vidyate dāne 'bhilāṣaṃ mama naṃdana / tat kiṃ cid api vā dravyaṃ pradātuṃ nāham utsahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वायुष्मान् स उत्तरो यतिः । दृष्ट्वा तां मातरं भूतमहर्द्धिकाम् अभाषत
iti tenoditaṃ śrutvāyuṣmān sa uttaro yatiḥ / dṛṣṭvā tāṃ mātaraṃ bhūtamaharddhikām abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केनात्र ते पापनिमग्नचित्तं संशोधितं पुण्यकरोद्धृतं स्यात्
kenātra te pāpanimagnacittaṃ saṃśodhitaṃ puṇyakaroddhṛtaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदापि चैवं नरके निवासा भवेत् कदा त्वं परिमोक्ष्यसे ऽतः । अहो हि दुर्बुद्धिदुराशयानां मनो न केनापि विशुद्ध्यते वै
sadāpi caivaṃ narake nivāsā bhavet kadā tvaṃ parimokṣyase 'taḥ / aho hi durbuddhidurāśayānāṃ mano na kenāpi viśuddhyate vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं बहुप्रकारेण परिभाष्योत्तरः स तां । तदङ्गात् यमलीम् एकाम् आकृष्यापहरद् वलात्
evaṃ bahuprakāreṇa paribhāṣyottaraḥ sa tāṃ / tadaṅgāt yamalīm ekām ākṛṣyāpaharad valāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तां यमलीं सो ऽर्हं संघाय समकल्पयत् । तत्र मूल्येन तां क्रीत्वा भिक्षुमानवके न्यसेत्
tatas tāṃ yamalīṃ so 'rhaṃ saṃghāya samakalpayat / tatra mūlyena tāṃ krītvā bhikṣumānavake nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि निशि सा गत्वा यमलीं ताम् उपाहरत् । तथापहृतां भिक्षुर् उत्तराय न्यवेदयत्
tatrāpi niśi sā gatvā yamalīṃ tām upāharat / tathāpahṛtāṃ bhikṣur uttarāya nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा चोत्तरो गत्वा परिभाष्य वलेन तां । अपहृत्य पुनस् तस्मै भिक्षवे समकल्पयत्
tac chrutvā cottaro gatvā paribhāṣya valena tāṃ / apahṛtya punas tasmai bhikṣave samakalpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयो ऽपि निशि सा गत्वा यमलीं ताम् उपाहरत् । तथा स उत्तरश् चापि तस्याश् च ताम् अपाहरत्
bhūyo 'pi niśi sā gatvā yamalīṃ tām upāharat / tathā sa uttaraś cāpi tasyāś ca tām apāharat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्रिधा निशायां सा तत्र गत्वाहरच् च तां । उत्तरश् चापहृत्यैव तां तस्मै भिक्षवे ददौ
evaṃ tridhā niśāyāṃ sā tatra gatvāharac ca tāṃ / uttaraś cāpahṛtyaiva tāṃ tasmai bhikṣave dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनापि भिक्षुणादाय चतुदिक्सांघिकाय सा । पाद्यलेपानिकायां संसीवित्वा प्रतिपादिता
tenāpi bhikṣuṇādāya catudiksāṃghikāya sā / pādyalepānikāyāṃ saṃsīvitvā pratipāditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तां सीवितां दृष्ट्वा सा च भूतमहर्द्धिता । अपहृतविभग्नाशा रुदन्ती स्वालयं ययौ
tatra tāṃ sīvitāṃ dṛṣṭvā sā ca bhūtamaharddhitā / apahṛtavibhagnāśā rudantī svālayaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चित्ताग्निप्रतप्ता सा स्मृत्वा तं सुतम् उत्तरं । कालं गता ततो ऽन्यत्र यक्षलोके ऽलभज् जनुः
taccittāgniprataptā sā smṛtvā taṃ sutam uttaraṃ / kālaṃ gatā tato 'nyatra yakṣaloke 'labhaj januḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मत्वा महत्पापमूलं मात्सर्य्यम् एव हि । तत् मात्सर्यं परित्यज्य कर्त्तव्यं दानम् आदरात्
evaṃ matvā mahatpāpamūlaṃ mātsaryyam eva hi / tat mātsaryaṃ parityajya karttavyaṃ dānam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानेन शुद्ध्यते चित्तः शुद्धचित्तः सुधीकृतिः । क्रमाद् बोधिचरिं धृत्वा संबुद्धपदम् आप्नुयात्
dānena śuddhyate cittaḥ śuddhacittaḥ sudhīkṛtiḥ / kramād bodhicariṃ dhṛtvā saṃbuddhapadam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विज्ञाय सर्वत्र यदीछन्ति सदा शुभं । मात्सर्यं विषवत् त्यक्त्वा चरितव्यं सदा शुभे
evaṃ vijñāya sarvatra yadīchanti sadā śubhaṃ / mātsaryaṃ viṣavat tyaktvā caritavyaṃ sadā śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.