अथाशोको महीपालः कृतांजलिपुटो मुदा । उपगुप्तं गुरुं नत्वा पुनर् एवम् अवोचत्
athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā / upaguptaṃ guruṃ natvā punar evam avocat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 25
भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणाख्यातं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् महामतिः । उपगुप्तो नरेंद्रं तं समामंत्र्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan mahāmatiḥ / upagupto nareṃdraṃ taṃ samāmaṃtryaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन् महाभाग यथा मे गुरुभाषितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि श्रुत्वा चात्रानुमोदय
śṛṇu rājan mahābhāga yathā me gurubhāṣitaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvā cātrānumodaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा भगवान् बुद्धः श्रीघनः स मुनीश्वरः । सर्वज्ञः सुगतः शास्ता धर्मराजो विनायकः
tadyathā bhagavān buddhaḥ śrīghanaḥ sa munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुभिः श्रावकैः सार्द्धं भिक्षुणीभिश् च चेलकैः । उपासकगणैश् चापि तथा चोपासिकागणैः
bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ bhikṣuṇībhiś ca celakaiḥ / upāsakagaṇaiś cāpi tathā copāsikāgaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजगृहपुरोपान्ते गृद्धकूटे नगोत्तमे । वेणुवने महोद्याने करंदकनिवापके
rājagṛhapuropānte gṛddhakūṭe nagottame / veṇuvane mahodyāne karaṃdakanivāpake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसत्वहितार्थेन बोधिचर्यां प्रकाशयन् । सद्धर्मं समुपादिश्य विजहार प्रभासयन्
sarvasatvahitārthena bodhicaryāṃ prakāśayan / saddharmaṃ samupādiśya vijahāra prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पातुं सर्वे लोका उपागताः । देवा दैत्याश् च नागाश् च यक्षगंधर्वकिन्नराः
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve lokā upāgatāḥ / devā daityāś ca nāgāś ca yakṣagaṃdharvakinnarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहा विद्याधराः सिद्धा राक्षसा गरुडा अपि । लोकपालगणाश् चापि तीर्थिकाश् च महर्षयः
grahā vidyādharāḥ siddhā rākṣasā garuḍā api / lokapālagaṇāś cāpi tīrthikāś ca maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया भूपा वैश्याश् च मांत्रिणो ऽपि च । अमात्याः श्रेष्ठिनश् चापि गृहस्थाश् च महाजनाः
brāhmaṇāḥ kṣatriyā bhūpā vaiśyāś ca māṃtriṇo 'pi ca / amātyāḥ śreṣṭhinaś cāpi gṛhasthāś ca mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिजः सार्थवाहाश् च शिल्पिनः पौरिकास् तथा । ग्राम्या जानपदाश् चापि तथा कार्पटिका अपि
vaṇijaḥ sārthavāhāś ca śilpinaḥ paurikās tathā / grāmyā jānapadāś cāpi tathā kārpaṭikā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथान्ये ऽपि जनाश् चैवं सर्वे तत्र समागताः । दृष्ट्वा तं श्रीघनं नत्वा समभ्यर्च्य यथाक्रमं
tathānye 'pi janāś caivaṃ sarve tatra samāgatāḥ / dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā samabhyarcya yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतांजलिपुटाः सर्वे परिवृत्योपतस्थिरे । ततः स भगवां दृष्ट्वा सर्वांस् तां समुपस्थितान् । आदिमध्यांतकल्याणं सद्धर्मं समुपादिशत्
kṛtāṃjalipuṭāḥ sarve parivṛtyopatasthire / tataḥ sa bhagavāṃ dṛṣṭvā sarvāṃs tāṃ samupasthitān / ādimadhyāṃtakalyāṇaṃ saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रबोधिताः । धर्मवैशेषम् आज्ञाय बभूवुर् बोधिसाधिनः
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ prabodhitāḥ / dharmavaiśeṣam ājñāya babhūvur bodhisādhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स भगवांस् तत्र नित्यं सद्धर्मम् आदिशन् । वर्षासु व्यहरल् लोकहितं कृत्वा ससांघिकः
evaṃ sa bhagavāṃs tatra nityaṃ saddharmam ādiśan / varṣāsu vyaharal lokahitaṃ kṛtvā sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंस् तु समये तत्र श्रावस्त्यां पुरि सत्तमः । अनाथपिंडदः श्रेष्ठी गृहपतिर् महाजनः
tasmiṃs tu samaye tatra śrāvastyāṃ puri sattamaḥ / anāthapiṃḍadaḥ śreṣṭhī gṛhapatir mahājanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरत्नभक्तिमान् दाता संबुद्धदर्शनोत्सुकः । प्रसेनजिन् महीपालं प्रणत्वा प्रार्थयत् तथा
triratnabhaktimān dātā saṃbuddhadarśanotsukaḥ / prasenajin mahīpālaṃ praṇatvā prārthayat tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अस्माभि मुनीन्द्रो ऽसौ सुचिरं नाभिदृश्यते
yad asmābhi munīndro 'sau suciraṃ nābhidṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तस्मात्र मुनीन्द्रस्य दर्शने तृषिता वयं । भगवंतं मुनीन्द्रं तं द्रष्टुम् इछामहे ऽधुना
tat tasmātra munīndrasya darśane tṛṣitā vayaṃ / bhagavaṃtaṃ munīndraṃ taṃ draṣṭum ichāmahe 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवान् समुपामंत्र्य भगवंतं जगद्गुरुं । अत्र लोकहितार्थाय विजयितुं समर्हति
tad bhavān samupāmaṃtrya bhagavaṃtaṃ jagadguruṃ / atra lokahitārthāya vijayituṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन गृहाधिपतिना सदा । श्रुत्वा स भूपती राजा तं गृहपतिम् अब्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ tena gṛhādhipatinā sadā / śrutvā sa bhūpatī rājā taṃ gṛhapatim abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं त्वया श्रूयते साधो भगवान् स मुनीश्वरः । एतर्हि तिष्ठते कुत्र वर्षासु सह सांघिकैः ॥ र्म् २५।२३ २२! ॥ इति राज्ञोदितं श्रुत्वा सो ऽनाथपिण्डदो गृही । तं नरेंद्रं समालोक्य पुनर् एवम् अभाषत
kiṃ tvayā śrūyate sādho bhagavān sa munīśvaraḥ / etarhi tiṣṭhate kutra varṣāsu saha sāṃghikaiḥ // Rm 25.23 22! // iti rājñoditaṃ śrutvā so 'nāthapiṇḍado gṛhī / taṃ nareṃdraṃ samālokya punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतं मया महाराज भगवान् स ससांघिकं । राजगृहे ऽधुना प्रावृत्समये ऽप्य् अवतिष्ठते
śrutaṃ mayā mahārāja bhagavān sa sasāṃghikaṃ / rājagṛhe 'dhunā prāvṛtsamaye 'py avatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेन समाख्यातं श्रुत्वा स नृपतिस् ततः । दूतम् एकं समाहूय पुर एवम् उपालपत्
iti tena samākhyātaṃ śrutvā sa nṛpatis tataḥ / dūtam ekaṃ samāhūya pura evam upālapat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि त्वं भो महासाधो श्रुत्वा मे वचनं द्रुतं । तत्र राजगृहे गत्वा भगवत उपाचर
ehi tvaṃ bho mahāsādho śrutvā me vacanaṃ drutaṃ / tatra rājagṛhe gatvā bhagavata upācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकं वचनैस् तस्य शास्तुः पादाम्बुजे नमः । नत्वा देहादि सर्वत्र कौशल्यं परिपृछ च
asmākaṃ vacanais tasya śāstuḥ pādāmbuje namaḥ / natvā dehādi sarvatra kauśalyaṃ paripṛcha ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चापि मुनेस् तस्य पुरो विज्ञापयादरात् । कौशल्ये नृपती राजा भगवंतं द्रष्टुम् इछति
evaṃ cāpi munes tasya puro vijñāpayādarāt / kauśalye nṛpatī rājā bhagavaṃtaṃ draṣṭum ichati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सर्वे ऽपि लोकाश् च श्रावस्त्यायाश् च पौरिकाः । त्रिरत्नदर्शनं कर्तुम् अभिवांछन्ति सांप्रतं
tathā sarve 'pi lokāś ca śrāvastyāyāś ca paurikāḥ / triratnadarśanaṃ kartum abhivāṃchanti sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवद्धर्मामृतं चापि पातुम् इछंति सर्ववित् । तत् ससंघो भवांस् तत्र कृपयागंतुम् अर्हति
bhavaddharmāmṛtaṃ cāpi pātum ichaṃti sarvavit / tat sasaṃgho bhavāṃs tatra kṛpayāgaṃtum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति रज्ञोदितं श्रुत्वा तथेति प्रतिमोदितः । तं नृपं सांजलिर् नत्वा द्रुतं राजगृहं ययौ
iti rajñoditaṃ śrutvā tatheti pratimoditaḥ / taṃ nṛpaṃ sāṃjalir natvā drutaṃ rājagṛhaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र राजगृहे गत्वा स दूतः प्रतिनंदितः । विलोक्य सुप्रसन्नात्मा गृध्रकूटे उपाचरत्
tatra rājagṛhe gatvā sa dūtaḥ pratinaṃditaḥ / vilokya suprasannātmā gṛdhrakūṭe upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स दूरतो दृष्ट्वा भगवंतं प्रमोदितः । उपेत्य सांजलिर् नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tatra sa dūrato dṛṣṭvā bhagavaṃtaṃ pramoditaḥ / upetya sāṃjalir natvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ वंदे ते चरणाम्बुजे । यदर्थे ऽहम् इहायामि तज् जानीयाद् भवां जिनः
bhagavan nātha sarvajña vaṃde te caraṇāmbuje / yadarthe 'ham ihāyāmi taj jānīyād bhavāṃ jinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाप्य् अहं जगच्छास्तुः पुरो विज्ञापयामि तत् । भगव सर्वविद् राजा प्रसेनजित् सुकौशलः
tathāpy ahaṃ jagacchāstuḥ puro vijñāpayāmi tat / bhagava sarvavid rājā prasenajit sukauśalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतां वंदते पादौ कुशलं चापि पृछते । तथा च भगवन् सर्वे श्रावस्त्येयाश् च पौरिकाः
bhavatāṃ vaṃdate pādau kuśalaṃ cāpi pṛchate / tathā ca bhagavan sarve śrāvastyeyāś ca paurikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंदंते भवतां पादौ पृछंते चापि कौशलं । नृपादि सर्वलोकाश् च भवतां दर्शनोत्सुकाः
vaṃdaṃte bhavatāṃ pādau pṛchaṃte cāpi kauśalaṃ / nṛpādi sarvalokāś ca bhavatāṃ darśanotsukāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरत्नं द्रष्टुम् इछाम इत्य् एवं प्रवदन्ति ते । भवद्धर्मामृतं चापि पातुम् इछंति ते ऽधुना
triratnaṃ draṣṭum ichāma ity evaṃ pravadanti te / bhavaddharmāmṛtaṃ cāpi pātum ichaṃti te 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुकम्पाम् उपादाय विजयतां ससांघिकः
anukampām upādāya vijayatāṃ sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्ते तेन दूतेन भगवान् स मुनीश्वरः । तं दूतं पुरुषं दृष्ट्वा समामंत्र्येवम् आदिशत्
ity ukte tena dūtena bhagavān sa munīśvaraḥ / taṃ dūtaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā samāmaṃtryevam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो पुरुष महाराजो बिम्बिसारो नृपाधिपः । यद्य् अनुज्ञां ददात्य् अत्र तदा यास्याम्य् अहं ध्रुवं
bho puruṣa mahārājo bimbisāro nṛpādhipaḥ / yady anujñāṃ dadāty atra tadā yāsyāmy ahaṃ dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् साधु नृपतेस् तस्य बिम्बिसारस्य भूभृतः । अनुज्ञाप्रार्थनां कृत्वा गछायास्याम्य् अहं तदा
tat sādhu nṛpates tasya bimbisārasya bhūbhṛtaḥ / anujñāprārthanāṃ kṛtvā gachāyāsyāmy ahaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स दूत आदरात् । तथेति तं मुनिं नत्वा राज्ञो ऽन्तिकम् उपाचरत्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa dūta ādarāt / tatheti taṃ muniṃ natvā rājño 'ntikam upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपाश्रित्य बिम्बिसारं नराधिपं । सांजलिः पुरतो गत्वा प्रणत्वैवं न्यवेदयत्
tatra sa samupāśritya bimbisāraṃ narādhipaṃ / sāṃjaliḥ purato gatvā praṇatvaivaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय देव महाराज प्रसीदानुग्रहं कुरु । प्रसेनजिन्महीभर्तुर् दूतो ऽहं समुपागतः
jaya deva mahārāja prasīdānugrahaṃ kuru / prasenajinmahībhartur dūto 'haṃ samupāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाराज महीपाल प्रसेनजित् स कौशलः । भगवतो मुनीन्द्रस्य दर्शनम् अभिवांछति
mahārāja mahīpāla prasenajit sa kauśalaḥ / bhagavato munīndrasya darśanam abhivāṃchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सर्वे ऽपि लोकाश् च श्रावस्त्र्येयाः सपौरिकाः । त्रिरत्नस्य जगद्भर्तुः प्रष्टुम् इछन्ति सांप्रतं
tathā sarve 'pi lokāś ca śrāvastryeyāḥ sapaurikāḥ / triratnasya jagadbhartuḥ praṣṭum ichanti sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्य त्रिजगच्छास्तुर् भगवतो भवान् प्रभो । तत्रानुगमने ऽनुज्ञां कृपया दातुम् अर्हति
tad asya trijagacchāstur bhagavato bhavān prabho / tatrānugamane 'nujñāṃ kṛpayā dātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा बिम्बिसारः स भूपतिः । तं दूतं समुपालोक्य चिरेणैवम् अभाषत
iti tenārthitaṃ śrutvā bimbisāraḥ sa bhūpatiḥ / taṃ dūtaṃ samupālokya cireṇaivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सधो स भगवान्स् तत्र यदि गंतुं समिछति । तद् अत्र किं वदिष्यामि यत्रेछेत् तत्र गछतु
sadho sa bhagavāns tatra yadi gaṃtuṃ samichati / tad atra kiṃ vadiṣyāmi yatrechet tatra gachatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञा समादिष्टं श्रुत्वा दूतः स मोदितः । बिम्बिसारं नरेंद्रं तं नत्वा ययौ जिनान्तिके
iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā dūtaḥ sa moditaḥ / bimbisāraṃ nareṃdraṃ taṃ natvā yayau jināntike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स सहसा गत्वा श्रीघनं तं मुनीश्वरं । कृतांजलिपुटो नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tatra sa sahasā gatvā śrīghanaṃ taṃ munīśvaraṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवंस् तेन भूपेन ह्य् अनुज्ञातो ऽसि सांप्रतं । तत् ससंघो भगवांस् तत्र विजयितुं समर्हति
bhagavaṃs tena bhūpena hy anujñāto 'si sāṃprataṃ / tat sasaṃgho bhagavāṃs tatra vijayituṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । एनं दूतं समालोक्य तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / enaṃ dūtaṃ samālokya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् वर्षात्रिमासान्त ससांघिकः । सर्वत्र मंगलं कृत्वा प्रतस्थे संप्रभासयन्
tataḥ sa bhagavān varṣātrimāsānta sasāṃghikaḥ / sarvatra maṃgalaṃ kṛtvā pratasthe saṃprabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स पुरुषो दूतस् तद्विहाराद् विनिर्गतः । सहसा रथम् आरुह्य संप्रतस्थे पुरः पथि
tadā sa puruṣo dūtas tadvihārād vinirgataḥ / sahasā ratham āruhya saṃpratasthe puraḥ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवंतं पद्भ्यां संप्रस्थितं पथि । दृष्ट्वैव सहसा तस्माद् रथात् स्वयम् अवातरत्
tatra sa bhagavaṃtaṃ padbhyāṃ saṃprasthitaṃ pathi / dṛṣṭvaiva sahasā tasmād rathāt svayam avātarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स सहसोपेत्य भगवन्तं मुनीश्वरं । सांजलिः पुरतो गत्वा प्रणत्वैवम् अवोचत
tatra sa sahasopetya bhagavantaṃ munīśvaraṃ / sāṃjaliḥ purato gatvā praṇatvaivam avocata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीदतु जगन्नाथ ममानुकम्पया भवान् । इदं रथं समारुह्य विजयतां ससांघिकः
prasīdatu jagannātha mamānukampayā bhavān / idaṃ rathaṃ samāruhya vijayatāṃ sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा भगवान् स जगद्गुरुः । तं दूतं पुरुषं दृष्ट्वा तत्रैवं समुपादिशत्
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa jagadguruḥ / taṃ dūtaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā tatraivaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रचरामि महीं कृत्स्नाम् अक्षतः क्लेशकष्टकैः
pracarāmi mahīṃ kṛtsnām akṣataḥ kleśakaṣṭakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण स दूतः प्रतिबोधितः । भूयो ऽपि सांजलिर् नत्वा प्रार्थयत् तं मुनीश्वरं
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa sa dūtaḥ pratibodhitaḥ / bhūyo 'pi sāṃjalir natvā prārthayat taṃ munīśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अपि भगवान् ऋद्धियानयायी तथापि तु । ममानुग्रहम् आधातुं गृह्यताम् अनुकम्पया
yady api bhagavān ṛddhiyānayāyī tathāpi tu / mamānugraham ādhātuṃ gṛhyatām anukampayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा भगवान् ससांघिकः । ऋद्ध्या रथोपरि स्थित्वा संप्रतस्थे प्रभासयन्
iti tenārthitaṃ śrutvā bhagavān sasāṃghikaḥ / ṛddhyā rathopari sthitvā saṃpratasthe prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मार्गेषु सर्वत्र भगवान् ससांघिकः । भासयन् मंगलं कृत्वा श्रावस्तीपुरम् आययौ
tatra mārgeṣu sarvatra bhagavān sasāṃghikaḥ / bhāsayan maṃgalaṃ kṛtvā śrāvastīpuram āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स पुरुषो दूतः सहसा प्रचरन् पुरः । प्रसेनजिन्नरेन्द्रस्य गत्वैवं संन्यवेदयत्
tatra sa puruṣo dūtaḥ sahasā pracaran puraḥ / prasenajinnarendrasya gatvaivaṃ saṃnyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय देव महाराज दिष्ट्या वर्द्धस्व सांप्रतं । यद् असौ भगवांच् छास्ता ससंघो ऽत्र समागतः
jaya deva mahārāja diṣṭyā varddhasva sāṃprataṃ / yad asau bhagavāṃc chāstā sasaṃgho 'tra samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा प्रसेनजित् स भूपतिः । तत्र सर्वत्र मार्गेषु शोधयित्वाभ्यशोधयत्
iti tenoditaṃ śrutvā prasenajit sa bhūpatiḥ / tatra sarvatra mārgeṣu śodhayitvābhyaśodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्रध्वजवितानैश् च समंततो ऽभ्यमंडयत् । ततः स नृपति राजा तूर्यसंगीतिवादनैः । सजनो भगवन्तं तं प्रत्युद्ययौ महोत्सवैः
chatradhvajavitānaiś ca samaṃtato 'bhyamaṃḍayat / tataḥ sa nṛpati rājā tūryasaṃgītivādanaiḥ / sajano bhagavantaṃ taṃ pratyudyayau mahotsavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र समुदितो राजा समंत्रिजनपौरिकः । दूरात् तं श्रीघनं दृष्ट्वा पद्भ्यां चरन्न् उपाचरत्
tatra samudito rājā samaṃtrijanapaurikaḥ / dūrāt taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā padbhyāṃ carann upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपेत्य स भूपालः ससंघन् तं मुनीश्वरं । प्रणत्वा सांजलिः स्थित्वा पुरो दृष्ट्वैवम् अब्रवीत्
tatropetya sa bhūpālaḥ sasaṃghan taṃ munīśvaraṃ / praṇatvā sāṃjaliḥ sthitvā puro dṛṣṭvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सार्वज्ञ कच्चिच् च कुशलं तनौ । भवतां विषये ह्य् अत्र विहरस्व ससांघिकः
bhagavan nātha sārvajña kaccic ca kuśalaṃ tanau / bhavatāṃ viṣaye hy atra viharasva sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सर्वे ऽपि लोकाश् च समंत्रिजनपौरिकाः । सांजलयः प्रणत्वैवं प्रार्थयंस् तं मुनीश्वरं
tathā sarve 'pi lokāś ca samaṃtrijanapaurikāḥ / sāṃjalayaḥ praṇatvaivaṃ prārthayaṃs taṃ munīśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतं भगवंच् छास्त विजयस्व कृपानिधे । सदात्र स्वाश्रमे स्थित्वा विहरस्वानुकम्पया
svāgataṃ bhagavaṃc chāsta vijayasva kṛpānidhe / sadātra svāśrame sthitvā viharasvānukampayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सर्वलोकास् ते नृपतिप्रमुखा मुदा । पूजादि मंगलोत्साहैः प्रावेशयंस् ततः पुरे
ity uktvā sarvalokās te nṛpatipramukhā mudā / pūjādi maṃgalotsāhaiḥ prāveśayaṃs tataḥ pure
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् दृष्ट्वा सर्वांस् तान् संप्रमोदितान् । नृपतिप्रमुखान् दत्वा भद्राशिषं समाचरत्
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāṃs tān saṃpramoditān / nṛpatipramukhān datvā bhadrāśiṣaṃ samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवांस् तस्याः श्रावस्त्या गोपुरान्तिके । अवतीर्य यथा पद्भ्यां प्रचक्राम ससांघिकः
tatra sa bhagavāṃs tasyāḥ śrāvastyā gopurāntike / avatīrya yathā padbhyāṃ pracakrāma sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स श्रीघनो नाथः प्रभासयन् समंततः । सर्वेषां भद्रतां कुर्वन् प्रविवेश ससांघिकः
tatra sa śrīghano nāthaḥ prabhāsayan samaṃtataḥ / sarveṣāṃ bhadratāṃ kurvan praviveśa sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविष्टे नगरे तत्र संबुद्धे सुगते जिने । तत्पुण्यसुप्रभाव्याप्ते सर्वत्राप्य् अभवच् छुभं
praviṣṭe nagare tatra saṃbuddhe sugate jine / tatpuṇyasuprabhāvyāpte sarvatrāpy abhavac chubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंधा रूपाणि प्राद्राक्षुर् वधिराः शुश्रुवु रवं । ये च हीनेंद्रियास् ते ऽपि सर्वे पूर्णेन्द्रिया वभुः
aṃdhā rūpāṇi prādrākṣur vadhirāḥ śuśruvu ravaṃ / ye ca hīneṃdriyās te 'pi sarve pūrṇendriyā vabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधाग्निपरितप्तांगास् ते ऽभवन् परितृप्तिताः । पिपासापरिदग्धांगास् ते ऽप्य् आसन् संप्रतर्पिताः
kṣudhāgniparitaptāṃgās te 'bhavan paritṛptitāḥ / pipāsāparidagdhāṃgās te 'py āsan saṃpratarpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिररोगातुरा येन नीरोगा वलिनो ऽभवन्
cirarogāturā yena nīrogā valino 'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्ताः स्मृतिमंतश् च दरिद्रा धनिनो ऽभवन् । चिरवैरानुवद्धा ये ते ऽप्य् आसन् मैत्रभाविनः
unmattāḥ smṛtimaṃtaś ca daridrā dhanino 'bhavan / ciravairānuvaddhā ye te 'py āsan maitrabhāvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंडालाश् च दयावन्तः क्रोधिनः क्षान्तिभाविनः । लब्धाश् च निःस्पृहा आसन् ईर्ष्यालवश् च साधवः
caṃḍālāś ca dayāvantaḥ krodhinaḥ kṣāntibhāvinaḥ / labdhāś ca niḥspṛhā āsan īrṣyālavaś ca sādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्सरिणश् च दातारः कृपणाः संतोषिताशयाः । अधर्मकामसंरक्तास् ते धर्मकामसाधिनः
matsariṇaś ca dātāraḥ kṛpaṇāḥ saṃtoṣitāśayāḥ / adharmakāmasaṃraktās te dharmakāmasādhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृषावादरता ये च ते ऽप्य् आसन् सत्यभाषिणः । पैशुन्याभिरता ये च ते ऽपि विश्रम्भभोजनाः
mṛṣāvādaratā ye ca te 'py āsan satyabhāṣiṇaḥ / paiśunyābhiratā ye ca te 'pi viśrambhabhojanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभिन्नलापिनो दुष्टास् ते ऽपि संतः समार्जवाः । पारुष्यंवादिनः क्रूरास् ते आसन् प्रियवादिनः
saṃbhinnalāpino duṣṭās te 'pi saṃtaḥ samārjavāḥ / pāruṣyaṃvādinaḥ krūrās te āsan priyavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽभिध्यालवस् ते ऽपि सज्जना कीर्तिमानिनः । व्यापादनिरता ये च ते ऽपि सत्वहितार्थिनः
ye 'bhidhyālavas te 'pi sajjanā kīrtimāninaḥ / vyāpādaniratā ye ca te 'pi satvahitārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यादृष्टिचरा ये च ते धर्मसत्यदृष्टयः । बोधिचर्यासमुत्साहाः सर्वे पुण्यार्थिनो ऽभवन्
mithyādṛṣṭicarā ye ca te dharmasatyadṛṣṭayaḥ / bodhicaryāsamutsāhāḥ sarve puṇyārthino 'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये ऽपि ये सत्वा दुःखिनः पापसंरताः । सर्वे ते सुखिनः संतः सद्धर्मवांछिनो ऽभवन्
evam anye 'pi ye satvā duḥkhinaḥ pāpasaṃratāḥ / sarve te sukhinaḥ saṃtaḥ saddharmavāṃchino 'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगंधिनः सुखस्पर्शाः शीतला वायवो ववुः । प्रसेदिरे दिशः सर्वाः पुष्पाणि ववृषुर् घनाः
sugaṃdhinaḥ sukhasparśāḥ śītalā vāyavo vavuḥ / prasedire diśaḥ sarvāḥ puṣpāṇi vavṛṣur ghanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरदुंदुभयो नेदुः प्रससार महोदधिः । प्रचचार मही षड्धा प्रजुज्वलुः शुभाग्नयः
suraduṃdubhayo neduḥ prasasāra mahodadhiḥ / pracacāra mahī ṣaḍdhā prajujvaluḥ śubhāgnayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूवुः पादपाः सर्वे फलपुष्पाभरानत्ताः । अष्टांगगुणयुक्ताम्बुपरिपूर्णजलाश्रयाः
babhūvuḥ pādapāḥ sarve phalapuṣpābharānattāḥ / aṣṭāṃgaguṇayuktāmbuparipūrṇajalāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकधातुरत्नादि निधयः प्रचकासिरे । निस्पन्नशस्यसंपन्ना बह्हूव वसुधा तदा
anekadhāturatnādi nidhayaḥ pracakāsire / nispannaśasyasaṃpannā bahhūva vasudhā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुक्षीरप्रदा गाव औषधयो गुणान्विताः । रसाश् च सुगुणा आसन् फलानि सुरसानि च
bahukṣīrapradā gāva auṣadhayo guṇānvitāḥ / rasāś ca suguṇā āsan phalāni surasāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तत्र सुभद्राणि सर्वत्राप्य् अभवंस् तदा । उपद्रवाश् च सर्वे ऽपि सर्वत्र विलयं गताः
evaṃ tatra subhadrāṇi sarvatrāpy abhavaṃs tadā / upadravāś ca sarve 'pi sarvatra vilayaṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे विघ्नगणा दुष्टा ते ऽप्य् अत्र विलयं ययुः । सर्वे सत्वाः सुखाढ्याश् च प्रचेरिरे प्रहर्षिताः
sarve vighnagaṇā duṣṭā te 'py atra vilayaṃ yayuḥ / sarve satvāḥ sukhāḍhyāś ca pracerire praharṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तदा मुनीन्द्रस्य प्रभावेन समंततः । सद्धर्ममंगलोत्साहं बभूव निरुपद्रवं
evaṃ tadā munīndrasya prabhāvena samaṃtataḥ / saddharmamaṃgalotsāhaṃ babhūva nirupadravaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स भगवांस् तत्र कृत्वा भद्रं प्रभासयन् । प्रदक्षिणक्रमेणैवं प्रचक्राम नृपालये
evaṃ sa bhagavāṃs tatra kṛtvā bhadraṃ prabhāsayan / pradakṣiṇakrameṇaivaṃ pracakrāma nṛpālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र शोधान्तरे रम्ये प्रासादे परिशोधिते । छत्रध्वजवितानैश् च मण्डिते विसृतासने
tatra śodhāntare ramye prāsāde pariśodhite / chatradhvajavitānaiś ca maṇḍite visṛtāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य पाद्यम् आदाय नृपदत्तं ससांघिकः । भगवान् भासयंस् तत्र शुद्धासने समाश्रयन्
praviśya pādyam ādāya nṛpadattaṃ sasāṃghikaḥ / bhagavān bhāsayaṃs tatra śuddhāsane samāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते सांघिकाश् चापि सर्वे दत्तं महीभुजा । स्वयं समादाय स्वस्वासने समाश्रयत्
tathā te sāṃghikāś cāpi sarve dattaṃ mahībhujā / svayaṃ samādāya svasvāsane samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तत्र समासीनं श्रीघनं तं ससांघिकं । नृपतिप्रमुखाः सर्वे लोका दृष्ट्वा प्रमोदिताः
evaṃ tatra samāsīnaṃ śrīghanaṃ taṃ sasāṃghikaṃ / nṛpatipramukhāḥ sarve lokā dṛṣṭvā pramoditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपूजोपहारांगैः समभ्यर्च्य यथाविधिः । यथार्हभोजनैश् चापि प्रणीतैः समतोषयन्
sarvapūjopahārāṃgaiḥ samabhyarcya yathāvidhiḥ / yathārhabhojanaiś cāpi praṇītaiḥ samatoṣayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं सुगतं तृप्तं ससमहं स नराधिपः । दृष्ट्वापनीय पात्राणि तद् धस्तादीन् अशोधयत्
tatas taṃ sugataṃ tṛptaṃ sasamahaṃ sa narādhipaḥ / dṛṣṭvāpanīya pātrāṇi tad dhastādīn aśodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रमुकताम्बूलमहौषद्धिरसायनं । दत्वा क्षमार्थनां कृत्वा ननाम तं ससांघिकं
tataḥ kramukatāmbūlamahauṣaddhirasāyanaṃ / datvā kṣamārthanāṃ kṛtvā nanāma taṃ sasāṃghikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र समुदितो राजा तस्य शास्तुर् जगद्गुरोः । पुरो नीचासनासीनो तस्थौ श्रोतुं वृषं मुदा
tatra samudito rājā tasya śāstur jagadguroḥ / puro nīcāsanāsīno tasthau śrotuṃ vṛṣaṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा मंत्रिजनाद्याश् च सर्वे लोकाः प्रमोदिताः । नत्वा तं श्रीघनं तत्र धर्मम् श्रोतुम् उपाश्रयन्
tathā maṃtrijanādyāś ca sarve lokāḥ pramoditāḥ / natvā taṃ śrīghanaṃ tatra dharmam śrotum upāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवां दृष्ट्वा सर्वांस् तान् समुपाश्रितान् । नृपतिं तं समामंत्र्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tataḥ sa bhagavāṃ dṛṣṭvā sarvāṃs tān samupāśritān / nṛpatiṃ taṃ samāmaṃtrya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन् महाभाग सर्वदारोग्यम् अस्तु वः । सर्वे सत्वाश् च सद्धर्मनिरता सन्तु सर्वदा
śṛṇu rājan mahābhāga sarvadārogyam astu vaḥ / sarve satvāś ca saddharmaniratā santu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्वं भो महाराज साधयित्वा प्रयत्नतः । सर्वां सत्वां शुभे धर्मे योजयित्वाभिपालय
evaṃ tvaṃ bho mahārāja sādhayitvā prayatnataḥ / sarvāṃ satvāṃ śubhe dharme yojayitvābhipālaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं लोके शुभं कृत्वा बोधिचर्यां समाहितः । त्रिरत्नभजनं कृत्वा चिनु धर्मं समादरात्
evaṃ loke śubhaṃ kṛtvā bodhicaryāṃ samāhitaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā cinu dharmaṃ samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनित्यं खलु संसारं क्षणध्वंसि शरीरकं । जीवितं च क्षणस्थायि धर्म एव सहानुगः
anityaṃ khalu saṃsāraṃ kṣaṇadhvaṃsi śarīrakaṃ / jīvitaṃ ca kṣaṇasthāyi dharma eva sahānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा महाराज क्लेशान् दुर्जयान् वलैः । जित्वा सत्वांच् छुभे स्थाप्य पालय सद्वृषं चिनुः
iti matvā mahārāja kleśān durjayān valaiḥ / jitvā satvāṃc chubhe sthāpya pālaya sadvṛṣaṃ cinuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण सद्गतिं यायाः सद्गतौ सर्वदा सुखं । भुक्त्वा बोधिचरिं धृत्वा चरं बोधिम् अवाप्नुयाः
dharmeṇa sadgatiṃ yāyāḥ sadgatau sarvadā sukhaṃ / bhuktvā bodhicariṃ dhṛtvā caraṃ bodhim avāpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विज्ञाय राजेंद्र स्वयं धर्मे समाहितः । सर्वसत्वहितं कृत्वा चर नित्यं समाहितः
evaṃ vijñāya rājeṃdra svayaṃ dharme samāhitaḥ / sarvasatvahitaṃ kṛtvā cara nityaṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिश्य नरेंद्राय सलोकाय शुभाशिषं । ससंघो भगवान् बुद्धः स्वाश्रमे गंतुम् उत्थितः
ity ādiśya nareṃdrāya salokāya śubhāśiṣaṃ / sasaṃgho bhagavān buddhaḥ svāśrame gaṃtum utthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भासयं सकलांल् लोकां भद्रं कृत्वा समंततः । स्वाश्रमाभिमुखस् तस्मात् प्रतस्थे क्रमतः पुरात्
bhāsayaṃ sakalāṃl lokāṃ bhadraṃ kṛtvā samaṃtataḥ / svāśramābhimukhas tasmāt pratasthe kramataḥ purāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सर्वे ऽपि लोका नृपतिप्रमुखा अपि । शास्तुस् तस्य ससंघस्य प्रानुययुः सहोत्सवैः
tatra sarve 'pi lokā nṛpatipramukhā api / śāstus tasya sasaṃghasya prānuyayuḥ sahotsavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स भगवान् गत्वा ससांघिको नृपादिभिः । लोकैः सह महोत्साहैः स्वाश्रमं समुपाययौ
tathā sa bhagavān gatvā sasāṃghiko nṛpādibhiḥ / lokaiḥ saha mahotsāhaiḥ svāśramaṃ samupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.