अथाशोको महीपालः कृतांजलिपुटो मुदा । उपगुप्तं तम् अर्हन्तं प्रणत्वैवम् अब्रवीत्
athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā / upaguptaṃ tam arhantaṃ praṇatvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 26
भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणादिष्टं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा स सुगतात्मजः । उपगुप्तो नरेंद्रं तं समामंत्र्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā sa sugatātmajaḥ / upagupto nareṃdraṃ taṃ samāmaṃtryaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं । तथात्राहं प्रवक्ष्यामि श्रुत्वानुमोदनां कुरु
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathātrāhaṃ pravakṣyāmi śrutvānumodanāṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा भगवांच् छास्ता श्रीघनो ऽर्हन् मुनीश्वरः । सर्वज्ञः सुगतो नाथो धर्मराजो विनायकः
tadyathā bhagavāṃc chāstā śrīghano 'rhan munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugato nātho dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुभिः श्रावकैः सार्द्धं तथा सर्वैश् च सांघिकैः । तत्रैव जेतकोद्याने विहारे व्यहरत् पुरा
bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ tathā sarvaiś ca sāṃghikaiḥ / tatraiva jetakodyāne vihāre vyaharat purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् धर्मदेशनां श्रोतुं सर्वे लोकैः समागतैः । देवदानवगंधर्वैर् यक्षकिन्नरराक्षसैः
tad dharmadeśanāṃ śrotuṃ sarve lokaiḥ samāgataiḥ / devadānavagaṃdharvair yakṣakinnararākṣasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धैर् विद्याधरैश् चापि नागेन्द्रैर् गरुडैर् अपि । लोकपालैः ससैन्यैश् च ब्राह्मणैश् च महर्षिभिः
siddhair vidyādharaiś cāpi nāgendrair garuḍair api / lokapālaiḥ sasainyaiś ca brāhmaṇaiś ca maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिभिर् यतिभिश् चापि निर्ग्रन्थिभिश् च तापसैः । राजभिः क्षत्रियैश् चापि तथा राजकुमारकैः
yogibhir yatibhiś cāpi nirgranthibhiś ca tāpasaiḥ / rājabhiḥ kṣatriyaiś cāpi tathā rājakumārakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यैश् च मंत्रिभिः श्रेष्ठैर् गृहस्थैश् च महाजनैः । वणिग्भिः सार्थवाहैश् च शिल्पिभिः पौरिकैर् अपि
vaiśyaiś ca maṃtribhiḥ śreṣṭhair gṛhasthaiś ca mahājanaiḥ / vaṇigbhiḥ sārthavāhaiś ca śilpibhiḥ paurikair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राम्यैर् जानपदैश् चापि कार्पटिकैस् तथापरैः । त्रिरत्नदर्शनोत्साहैः सद्धर्मगुणवांछिभिः
grāmyair jānapadaiś cāpi kārpaṭikais tathāparaiḥ / triratnadarśanotsāhaiḥ saddharmaguṇavāṃchibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कृतो मानितो नित्यं पूज्यमानो ऽभिवंदितः । सर्वसत्वहितार्थेन वर्षं धर्मामृतं सदा
satkṛto mānito nityaṃ pūjyamāno 'bhivaṃditaḥ / sarvasatvahitārthena varṣaṃ dharmāmṛtaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र पुरे राजा प्रसेनजिन् नृपाधिपः । संबुद्धशासनं धृत्वा त्रिरत्नम् अभजन् मुदा
tadā tatra pure rājā prasenajin nṛpādhipaḥ / saṃbuddhaśāsanaṃ dhṛtvā triratnam abhajan mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा तीर्थिकाः सर्वे ईर्ष्यारोषाहताशयाः । संमील्य सौगतं धर्मं प्रतिक्षिप्यैवम् अब्रुवन्
tad dṛṣṭvā tīrthikāḥ sarve īrṣyāroṣāhatāśayāḥ / saṃmīlya saugataṃ dharmaṃ pratikṣipyaivam abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो यद् अयं बुद्धः सर्वज्ञ ऋद्धिमान् कृती । तत्सर्वान् इमां लोकान् स्वं धर्मे संनियोजयेत्
bhavanto yad ayaṃ buddhaḥ sarvajña ṛddhimān kṛtī / tatsarvān imāṃ lokān svaṃ dharme saṃniyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदास्मद्वचनं श्रोतुम् अपीछेन् नात्र कश्चन । सर्वे नः श्रावकाश् चापि भजेयुः सुगतं जिनं
tadāsmadvacanaṃ śrotum apīchen nātra kaścana / sarve naḥ śrāvakāś cāpi bhajeyuḥ sugataṃ jinaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सर्वे वयं लोकै निंद्यमानः समंततः । कथम् अत्र चरिष्यामस् तद् अन्यत्र चरेमहि
tadā sarve vayaṃ lokai niṃdyamānaḥ samaṃtataḥ / katham atra cariṣyāmas tad anyatra caremahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सर्वैर् अपि प्रोक्ते तीर्थिकोपासको द्विजः । सर्वान्स् तान्स् तीर्थिकं दृष्ट्वा पुनर् एवम् अभाषत
iti sarvair api prokte tīrthikopāsako dvijaḥ / sarvāns tāns tīrthikaṃ dṛṣṭvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवंतो म विषीदत्वं कर्तुं अर्हति सर्वथा । तद् उपायं करिष्यामि येनान्यत्र चरेज् जिनः
bhavaṃto ma viṣīdatvaṃ kartuṃ arhati sarvathā / tad upāyaṃ kariṣyāmi yenānyatra carej jinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तान्स् तीर्थिकान् सर्वान् बोधयित्वा स दुर्मतिः । नृपतेर् अन्तिके गत्वा सादरम् एवम् अब्रवीत्
iti tāns tīrthikān sarvān bodhayitvā sa durmatiḥ / nṛpater antike gatvā sādaram evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन् महाभाग यद् धितं ते तद् उच्यते । तथा त्वया समाधाय चरितव्यं सदादरात्
śṛṇu rājan mahābhāga yad dhitaṃ te tad ucyate / tathā tvayā samādhāya caritavyaṃ sadādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अयं मुण्डितो भिक्षुः कुलधर्मविनाशकृत् । जातिधर्मपरिभ्रष्टः संसारवृत्तिनिंदकः
yad ayaṃ muṇḍito bhikṣuḥ kuladharmavināśakṛt / jātidharmaparibhraṣṭaḥ saṃsāravṛttiniṃdakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायावी कुत्सिताचारो दुःशीलो लोकवंचकः । स्वयं नष्टः परांश् चापि नाशयितुम् इहागतः
māyāvī kutsitācāro duḥśīlo lokavaṃcakaḥ / svayaṃ naṣṭaḥ parāṃś cāpi nāśayitum ihāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्य दर्शनं राजं कर्त्तव्यं न कदा चन । ग्रहीतव्यं न नामापि श्रोतव्यं नापि तद् वचः
tad asya darśanaṃ rājaṃ karttavyaṃ na kadā cana / grahītavyaṃ na nāmāpi śrotavyaṃ nāpi tad vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कारं न च कर्त्तव्यं दातव्यं नापि किं चन । आश्रमे ऽपि न गन्तव्यं स्थातव्यं न तदन्तिके
satkāraṃ na ca karttavyaṃ dātavyaṃ nāpi kiṃ cana / āśrame 'pi na gantavyaṃ sthātavyaṃ na tadantike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनं ये प्रकुर्वन्ति तस्य भिक्षोर् दुरात्मनः । ते सर्वे नरके यायुः सद्गतिं न कदा चन
darśanaṃ ye prakurvanti tasya bhikṣor durātmanaḥ / te sarve narake yāyuḥ sadgatiṃ na kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च शृण्वन्ति तद् वाक्यं सर्वे ते निलयं गताः । तीव्रदुःखाभिसंतप्ता वसेयुर् अनुतापिताः
ye ca śṛṇvanti tad vākyaṃ sarve te nilayaṃ gatāḥ / tīvraduḥkhābhisaṃtaptā vaseyur anutāpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कारं ये च कुर्वंति सर्वे ते विलयं गताः । दरिद्रा दुर्गतिं गत्वा भ्रमेयुर् निहताशयाः
satkāraṃ ye ca kurvaṃti sarve te vilayaṃ gatāḥ / daridrā durgatiṃ gatvā bhrameyur nihatāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च दानं प्रकुर्वन्ति तत्राशिर्लुहिताशयाः । ते ऽपि च नरके याता दुःखान्य् एवम् अवाप्नुयुः
ye ca dānaṃ prakurvanti tatrāśirluhitāśayāḥ / te 'pi ca narake yātā duḥkhāny evam avāpnuyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाश्रमे च गछंति सर्वे ते दुरिताङ्किताः । कुष्ठादि रोगसंतप्ता यायुश् च निरये ऽचिरात्
tadāśrame ca gachaṃti sarve te duritāṅkitāḥ / kuṣṭhādi rogasaṃtaptā yāyuś ca niraye 'cirāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च तैः सह तिष्ठन्ति ते सर्वे पापसंगिताः । तीव्रदुःखाग्निसंदग्धा चरेयु निरये सदा
ye ca taiḥ saha tiṣṭhanti te sarve pāpasaṃgitāḥ / tīvraduḥkhāgnisaṃdagdhā careyu niraye sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्नन्ति ये च मन्नाम तेषां गेहेषु सर्वदा । लक्ष्मीर् मैव श्रयेत् तत्र नैरृतिर् एव संश्रयेत्
gṛhnanti ye ca mannāma teṣāṃ geheṣu sarvadā / lakṣmīr maiva śrayet tatra nairṛtir eva saṃśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये बुद्धं भजन्त्य् अत्र ते ते सर्वे ऽप्य् अधर्मिणः । कदापि सद्गतिं नैव यांति दूरगतिम् एव हि
ye buddhaṃ bhajanty atra te te sarve 'py adharmiṇaḥ / kadāpi sadgatiṃ naiva yāṃti dūragatim eva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा महाराज सदा भद्रं यदीछसि । सत्कारं दर्शनं तस्य कर्त्तव्यं नैव के चन
iti matvā mahārāja sadā bhadraṃ yadīchasi / satkāraṃ darśanaṃ tasya karttavyaṃ naiva ke cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं धर्मं सौगतं धर्मं यन् मिथ्या परिकल्पितं । तत् तस्य दुर्यतेर् धर्मं श्रोतव्यं नैव केन चित्
kiṃ dharmaṃ saugataṃ dharmaṃ yan mithyā parikalpitaṃ / tat tasya duryater dharmaṃ śrotavyaṃ naiva kena cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य धर्मो हि सर्वत्र वेदशास्त्रे न गण्यते । स किं धर्मात्मको बुद्धस् तत् तत्र मंगलं न हि
yasya dharmo hi sarvatra vedaśāstre na gaṇyate / sa kiṃ dharmātmako buddhas tat tatra maṃgalaṃ na hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा स परिबोधितः । त्रिरत्नभजनोत्साहशैथिल्यक्षुभितो ऽभवत्
iti tenoditaṃ śrutvā sa paribodhitaḥ / triratnabhajanotsāhaśaithilyakṣubhito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य वचः श्रुत्वा तीर्थिकोपासकस्य सः । नृपतिस् तैर्थिके धर्मे ऽभिललाष प्रसादितः
tatas tasya vacaḥ śrutvā tīrthikopāsakasya saḥ / nṛpatis tairthike dharme 'bhilalāṣa prasāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैको गृहभृच् छ्रेष्ठी संबुद्धोपासकः सुधीः । तं तीर्थ्योपासकं दृष्ट्वा बोधयितुम् अभाषत
tatraiko gṛhabhṛc chreṣṭhī saṃbuddhopāsakaḥ sudhīḥ / taṃ tīrthyopāsakaṃ dṛṣṭvā bodhayitum abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् एवं दुर्मते बुद्धो धर्मराजो ऽपि निंद्यते । मा मैवं वदताम् अत्र त्वम् एव नरकं व्रजेः
kim evaṃ durmate buddho dharmarājo 'pi niṃdyate / mā maivaṃ vadatām atra tvam eva narakaṃ vrajeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो लोके समुत्पन्नः सर्वक्लेशान् विनिर्जयन् । जित्वा मारगणान् सर्वान् संबोधिज्ञानम् आप्तवान्
yo loke samutpannaḥ sarvakleśān vinirjayan / jitvā māragaṇān sarvān saṃbodhijñānam āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वै ब्रह्मादिभिर् लोकैः संस्तुतो वंदितो ऽर्चितः । मानितः सत्कृतो बुद्धस् त्वयैव निंद्यते कथं
sarvai brahmādibhir lokaiḥ saṃstuto vaṃdito 'rcitaḥ / mānitaḥ satkṛto buddhas tvayaiva niṃdyate kathaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनैव त्रिजगल्लोकां पुत्रवत् प्रतिपालितं । पूजनीयः कथं नाथं धर्मराजो मुनीश्वरः
yenaiva trijagallokāṃ putravat pratipālitaṃ / pūjanīyaḥ kathaṃ nāthaṃ dharmarājo munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध एव जगन्नाथो दयालुः सद्गुणाकरः । सर्वसत्वहिताधानो ऽद्वयवादी विनायकः
buddha eva jagannātho dayāluḥ sadguṇākaraḥ / sarvasatvahitādhāno 'dvayavādī vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञः सुगतो भद्ररूपः सर्वहितार्थभृत् । सर्वविद्याधिपः शास्ता संबोधिमार्गदेशकः
sarvajñaḥ sugato bhadrarūpaḥ sarvahitārthabhṛt / sarvavidyādhipaḥ śāstā saṃbodhimārgadeśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्जितक्लेश आत्मज्ञः षडभिज्ञो जगद्गुरुः । संबुद्धो ऽर्हञ् जिनस् त्रायी धर्मराजो मुनीश्वरः
nirjitakleśa ātmajñaḥ ṣaḍabhijño jagadguruḥ / saṃbuddho 'rhañ jinas trāyī dharmarājo munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान्न् एव सर्वत्रैधातुकेष्व् अपि । अग्रः श्रेष्ठो महाञ् जेष्ठो नान्यः कश्चिद् अतो ऽधिकः
tataḥ sa bhagavānn eva sarvatraidhātukeṣv api / agraḥ śreṣṭho mahāñ jeṣṭho nānyaḥ kaścid ato 'dhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अस्य मुनीन्द्रस्य सत्कारं श्रद्धया सदा । शरणगमनं कृत्वा श्रोतव्यं धर्मम् आदरात्
tasmād asya munīndrasya satkāraṃ śraddhayā sadā / śaraṇagamanaṃ kṛtvā śrotavyaṃ dharmam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये बुद्धे शरणं यान्ति न ते गछंति दुर्गतिं । सर्वदा सद्गतौ सौख्यं भुक्त्वा यान्ति जिनालये
ye buddhe śaraṇaṃ yānti na te gachaṃti durgatiṃ / sarvadā sadgatau saukhyaṃ bhuktvā yānti jinālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृण्वन्ति ये च तद् धर्मं ते ऽपि नो यान्ति दुर्गतिं । सदा स्वर्गे सुखं भुक्त्वा यायुश् चान्ते सुनिर्वृतिं
śṛṇvanti ye ca tad dharmaṃ te 'pi no yānti durgatiṃ / sadā svarge sukhaṃ bhuktvā yāyuś cānte sunirvṛtiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजन्ति ये च संघेषु ते ऽपि न यान्ति दुर्गतिं । सदा धर्मरताः सौख्यं भुक्त्वा यान्ति सुखावतिं
bhajanti ye ca saṃgheṣu te 'pi na yānti durgatiṃ / sadā dharmaratāḥ saukhyaṃ bhuktvā yānti sukhāvatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ये ये त्रिरत्नानां सर्वदा शरणं गताः । सत्कृत्य श्रद्धया नित्यं भजन्ति बोधिमानसाः
evaṃ ye ye triratnānāṃ sarvadā śaraṇaṃ gatāḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhajanti bodhimānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते सद्गुणाधाराः सर्वसत्वहितार्थिनः । क्रमाद् बोधिचरीः पूर्य संबुद्धपदम् आप्नुयुः
sarve te sadguṇādhārāḥ sarvasatvahitārthinaḥ / kramād bodhicarīḥ pūrya saṃbuddhapadam āpnuyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनायं भगवान्न् एव जगन्नाथो जगद्गुरुः । धर्मराजो जगद्भर्त्ता जगत्त्रायी विनायकः
tenāyaṃ bhagavānn eva jagannātho jagadguruḥ / dharmarājo jagadbharttā jagattrāyī vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनास्य सद्गुरोः शास्तुः श्रद्धया शरणं गताः । सद्धर्मं सर्वदा श्रुत्वा कर्तुम् अर्हति सत्कृतिं
tenāsya sadguroḥ śāstuḥ śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ / saddharmaṃ sarvadā śrutvā kartum arhati satkṛtiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चाप्य् अस्य मुनीन्द्रस्य प्रतिक्षिपन्ति शासनं । सद्गतिं नैव ते यान्ति दुर्गतिम् एव सर्वदा
ye cāpy asya munīndrasya pratikṣipanti śāsanaṃ / sadgatiṃ naiva te yānti durgatim eva sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा न कर्त्तव्या बुद्धे निंदा कथं चन । त्रिरत्नभजनान्य् एव कर्त्तव्यानि शुभार्थिभिः
iti matvā na karttavyā buddhe niṃdā kathaṃ cana / triratnabhajanāny eva karttavyāni śubhārthibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये त्रिरत्नं भजन्त्य् अत्र सर्वे ते बोधिभागिनः । बोधिसत्वा महासत्वा भवेयुः सुगतात्मजाः
ye triratnaṃ bhajanty atra sarve te bodhibhāginaḥ / bodhisatvā mahāsatvā bhaveyuḥ sugatātmajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन ते ऽपि महासत्वास् त्रिरत्नोपासका अपि । श्रद्धया प्रणतिं तेसां कर्त्तुम् अर्हन्ति सर्वदा
tena te 'pi mahāsatvās triratnopāsakā api / śraddhayā praṇatiṃ tesāṃ karttum arhanti sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं बुद्धोपासकं दृष्ट्वा पुनर् एवम् अभाषत
taṃ buddhopāsakaṃ dṛṣṭvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ किम् एवं त्वया प्रोक्तं किं बुद्धो ऽतापसा ऽयतिः । पूरणो ब्रह्मविज्ञस् तपस्वी संयमी सुधीः
ā kim evaṃ tvayā proktaṃ kiṃ buddho 'tāpasā 'yatiḥ / pūraṇo brahmavijñas tapasvī saṃyamī sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तस्य पूरणस्याग्रे बुद्धः किं वक्तुम् उत्सहेत् । बालकान् एव वञ्चित्वा ह्य् असद्धर्म्मे युनक्ति सः
tat tasya pūraṇasyāgre buddhaḥ kiṃ vaktum utsahet / bālakān eva vañcitvā hy asaddharmme yunakti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरण एव सर्वेषां यतीनां ब्रह्मचारिणां । ऋद्धिमतां महान् अग्रो मात्रैकश् चित् ततो ऽधिकः
pūraṇa eva sarveṣāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇāṃ / ṛddhimatāṃ mahān agro mātraikaś cit tato 'dhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा स बुद्धोपासकस् ततः । तीर्थिकोपासिकं दृष्ट्वा पुनर् एव तम् अब्रवीत्
iti tenoditaṃ śrutvā sa buddhopāsakas tataḥ / tīrthikopāsikaṃ dṛṣṭvā punar eva tam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे किं ज्ञायते तस्य संबुद्धस्य गुणस् त्वया । येनैव कृपया दृष्ट्वा पालितं पुत्रवज् जगत्
are kiṃ jñāyate tasya saṃbuddhasya guṇas tvayā / yenaiva kṛpayā dṛṣṭvā pālitaṃ putravaj jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य लोके दया नास्ति तेन किं पाल्यते जगत् । केवललोभसत्कारं हेतुनादोम्भिको हि सः
yasya loke dayā nāsti tena kiṃ pālyate jagat / kevalalobhasatkāraṃ hetunādombhiko hi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्वी योगवित् प्राज्ञ ऋद्धिमान् सिद्धिमान् अपि । यस्य नास्ति दया सत्वे स किम् शास्ता जगद्गुरुः
tapasvī yogavit prājña ṛddhimān siddhimān api / yasya nāsti dayā satve sa kim śāstā jagadguruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो दृष्ट्वा सकलान् सत्वान् कृपया संप्रबोधयन् । सद्धर्मे योजयत्य् अत्र स एव जगतां गुरुः
yo dṛṣṭvā sakalān satvān kṛpayā saṃprabodhayan / saddharme yojayaty atra sa eva jagatāṃ guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अत्र जगच्छास्ता सर्वसत्वहितार्थभृत् । बुद्ध एव जगन्नाथो जगत्त्रायी जगद्गुरुः
tasmād atra jagacchāstā sarvasatvahitārthabhṛt / buddha eva jagannātho jagattrāyī jagadguruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति बुद्धसमः कश् चित् सर्वसत्वहितंकरः । तेन ब्रह्मादिदेवैः स वंदनीयो मुनीश्वरः
nāsti buddhasamaḥ kaś cit sarvasatvahitaṃkaraḥ / tena brahmādidevaiḥ sa vaṃdanīyo munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो ऽयं श्रीघनः त्रायी षडभिज्ञो विनायकः । मुनीन्द्रो ऽर्हं सुभद्रांशस् तेन तस्याधिको हि कः
yato 'yaṃ śrīghanaḥ trāyī ṣaḍabhijño vināyakaḥ / munīndro 'rhaṃ subhadrāṃśas tena tasyādhiko hi kaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनायं सुगतो बुद्धो धर्मराजस् तथागतः । सत्कृत्य श्रद्धया सर्वे भजनीयः शुभेछुभिः
tenāyaṃ sugato buddho dharmarājas tathāgataḥ / satkṛtya śraddhayā sarve bhajanīyaḥ śubhechubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा तीर्थिकोपासको ऽथ सः । रोषाग्निपरिदग्धास्यस् तं बौद्धम् एवम् अब्रवीत्
iti tenoditaṃ śrutvā tīrthikopāsako 'tha saḥ / roṣāgniparidagdhāsyas taṃ bauddham evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ एवम् उच्यते को ऽत्र पूरणात् पर उत्तमः । यतीर् विज्ञो महाभिज्ञः स एव त्रिजगद्गुरुः
ā evam ucyate ko 'tra pūraṇāt para uttamaḥ / yatīr vijño mahābhijñaḥ sa eva trijagadguruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा संबुद्धोपासको ऽपि सः । सांजलिः प्रणतिं कृत्वा भूमाव् एवं तम् अब्रवीत्
iti tenoditaṃ śrutvā saṃbuddhopāsako 'pi saḥ / sāṃjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā bhūmāv evaṃ tam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धाद् अन्यो विशिष्टः कस् त्रैधातुभुवनेष्व् अपि । बहुधा किं प्रवादेन बुद्ध एव जगत्प्रभुः
buddhād anyo viśiṣṭaḥ kas traidhātubhuvaneṣv api / bahudhā kiṃ pravādena buddha eva jagatprabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनेत्य् उक्ते स रुष्टात्मा तीर्थिकोपासकस् तदा । कोपाग्निपरिदग्धांगस् तं बुद्धम् एवम् अब्रवीत्
tenety ukte sa ruṣṭātmā tīrthikopāsakas tadā / kopāgniparidagdhāṃgas taṃ buddham evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि बुद्धो विशिष्टः स्यात् पूरणाद् अर्हतो यतेः । सर्वस्वं मे तवाधीनं दासश् चापि भवाम्य् अहं
yadi buddho viśiṣṭaḥ syāt pūraṇād arhato yateḥ / sarvasvaṃ me tavādhīnaṃ dāsaś cāpi bhavāmy ahaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि बुद्धाद् विशिष्टो हि पूरणो ऽर्हं महामतिः । सर्वस्वं ते ममाधीनं दासश् चापि भवेः खलु
yadi buddhād viśiṣṭo hi pūraṇo 'rhaṃ mahāmatiḥ / sarvasvaṃ te mamādhīnaṃ dāsaś cāpi bhaveḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदिते तत्र संबुद्धोपासको ऽपि सः । तथेति वंधनिक्षेपं कृत्वा स्वीकरणं व्यधात्
iti tenodite tatra saṃbuddhopāsako 'pi saḥ / tatheti vaṃdhanikṣepaṃ kṛtvā svīkaraṇaṃ vyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्वामात्यान् समाहूय पुरर् एवम् अभाषत
matvāmātyān samāhūya purar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गछध्वं मंत्रिणः सर्वे बुद्धतैर्थिकयोर् अपि । निर्णयित्वा विवादत्वे मिमांसा क्रियताम् इह
gachadhvaṃ maṃtriṇaḥ sarve buddhatairthikayor api / nirṇayitvā vivādatve mimāṃsā kriyatām iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञा समादिष्टं श्रुत्वा ते मंत्रिणो जनाः । सहसा तज् जनान् सर्वान् समाहूयैवम् आदिशत्
iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā te maṃtriṇo janāḥ / sahasā taj janān sarvān samāhūyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो नृपतेर् एवम् आज्ञां श्रुत्वा समाहिताः । सर्वत्र विजिते घण्टानादैश् चोदय तद् द्रुतं
bhavanto nṛpater evam ājñāṃ śrutvā samāhitāḥ / sarvatra vijite ghaṇṭānādaiś codaya tad drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैर् मंत्रिभिः प्रोक्तैः श्रुत्वा ते सजनास् तथा । घण्टावघोषनं कृत्वा सर्वत्रैवं घोषयन्
iti tair maṃtribhiḥ proktaiḥ śrutvā te sajanās tathā / ghaṇṭāvaghoṣanaṃ kṛtvā sarvatraivaṃ ghoṣayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृण्वन्तु पौरिकाः सर्वे इतो ऽह्नि सप्तमे ऽहनि । बौद्धतैर्थिकसंवादे मिमांसात्र भविष्यति
śṛṇvantu paurikāḥ sarve ito 'hni saptame 'hani / bauddhatairthikasaṃvāde mimāṃsātra bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ये ऽत्र द्रष्टुम् इछन्ति सर्वे ते समुपागताः । बुद्धस्य तीर्थिकस्यापि प्रभावं द्रष्टुम् अर्हत
ye ye 'tra draṣṭum ichanti sarve te samupāgatāḥ / buddhasya tīrthikasyāpi prabhāvaṃ draṣṭum arhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ते विजिते तत्र सर्वत्र विषयेष्व् अपि । घण्टावघोषणं कृत्वा मंत्रिणां पुर आययुः
evaṃ te vijite tatra sarvatra viṣayeṣv api / ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kṛtvā maṃtriṇāṃ pura āyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते सजनाः सर्वे राज्ञो ऽन्तिकम् उपागताः । प्रणत्वैतत् प्रवृत्तांतं पुरतः संन्यवेदयन्
tatas te sajanāḥ sarve rājño 'ntikam upāgatāḥ / praṇatvaitat pravṛttāṃtaṃ purataḥ saṃnyavedayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽह्नि सप्तमे प्राप्ते सर्वे लोकाः समागताः । विस्तीर्णे भूतले रम्ये तद् द्रष्टुम् उपतस्थिरे
tato 'hni saptame prāpte sarve lokāḥ samāgatāḥ / vistīrṇe bhūtale ramye tad draṣṭum upatasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा देवा अनेके च तद्दर्शनकुतूहलाः । अन्तरीक्षे समाश्रित्य संतस्थुः प्रतिमोदिताः
tathā devā aneke ca taddarśanakutūhalāḥ / antarīkṣe samāśritya saṃtasthuḥ pratimoditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वेषु लोकेषु नृपमंत्रिजनादिषु । नैकशतसहस्रेषु सन्निपातेषु सर्वतः
evaṃ sarveṣu lokeṣu nṛpamaṃtrijanādiṣu / naikaśatasahasreṣu sannipāteṣu sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थिकोपासकस् तत्र स गोमये प्रलेषिते । मंडले गंधपुष्पादिपूजांगैः समपूजयत्
tīrthikopāsakas tatra sa gomaye praleṣite / maṃḍale gaṃdhapuṣpādipūjāṃgaiḥ samapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सांजलिर् नत्वा जानुभ्यां भुवि संस्थितः । उद्वहन्न् उत्तरासंगं प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tataḥ sa sāṃjalir natvā jānubhyāṃ bhuvi saṃsthitaḥ / udvahann uttarāsaṃgaṃ prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन सत्येन षड्विज्ञाः शास्तारः पूरणादयः । भगवंतो महाभिज्ञा अर्हन्तो ब्रह्मचारिणः
yena satyena ṣaḍvijñāḥ śāstāraḥ pūraṇādayaḥ / bhagavaṃto mahābhijñā arhanto brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन सत्यभावेन सर्वान् एतान् यतीश्वरान् । एतत्पूजोपहाराणि प्रानुगंछंतु संमुखं
anena satyabhāvena sarvān etān yatīśvarān / etatpūjopahārāṇi prānugaṃchaṃtu saṃmukhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संप्रार्थनां कृत्वा तीर्थिकोपासको मुदा । तानि पंचोपहाराणि प्रादाय गगणे ऽक्षिपत्
evaṃ saṃprārthanāṃ kṛtvā tīrthikopāsako mudā / tāni paṃcopahārāṇi prādāya gagaṇe 'kṣipat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन क्षिप्रक्षिप्तमात्राणि तानि सर्वाणि भूतले । पतितान्य् अस्तंगतान्य् एव सहसादर्शने ययुः
tena kṣiprakṣiptamātrāṇi tāni sarvāṇi bhūtale / patitāny astaṃgatāny eva sahasādarśane yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा ससुरा लोकाः सर्वे ते भूमिपादयः । उच्चैर् नादैर् हसन्तस् तं तैर्थिकम् एव मेनिरे
tad dṛṣṭvā sasurā lokāḥ sarve te bhūmipādayaḥ / uccair nādair hasantas taṃ tairthikam eva menire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा धिक्प्रवादं च श्रुत्वा स तैर्थिको ऽपतत् । ततश् चिरात् समुत्थाय लज्जाभिन्नमुखाशयः
tad dṛṣṭvā dhikpravādaṃ ca śrutvā sa tairthiko 'patat / tataś cirāt samutthāya lajjābhinnamukhāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रसितो ऽधोमुखोद्रष्टो निष्प्रभः परिकंपितः । भ्रस्तस्कंधः करे कण्डं स्थाप्य तस्थौ विमुर्छितः
trasito 'dhomukhodraṣṭo niṣprabhaḥ parikaṃpitaḥ / bhrastaskaṃdhaḥ kare kaṇḍaṃ sthāpya tasthau vimurchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा स प्रसन्नात्मा बुद्धोपासको मुदा । प्रकृत्वा मण्डलं तत्र गोमयप्रतिलेपिते
tad dṛṣṭvā sa prasannātmā buddhopāsako mudā / prakṛtvā maṇḍalaṃ tatra gomayapratilepite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचोपहारपूजंगैः समभ्यर्च्य यथाविधिः । उद्वहन्न् उत्तरासङ्गं जानुभ्यां भुवि संस्थितः
paṃcopahārapūjaṃgaiḥ samabhyarcya yathāvidhiḥ / udvahann uttarāsaṅgaṃ jānubhyāṃ bhuvi saṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांजलिः पुरतः स्थित्वा संबुद्धं तं मुनीश्वरं । स्मृत्वा नत्वा तथा सत्यं प्रार्थयद् एवम् आदरात्
sāṃjaliḥ purataḥ sthitvā saṃbuddhaṃ taṃ munīśvaraṃ / smṛtvā natvā tathā satyaṃ prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो ऽयं भगवान् बुद्धः सर्वलोकविनायकः । तेन सत्येन सर्वाणि पुष्पाणीमानि सूदकं
yato 'yaṃ bhagavān buddhaḥ sarvalokavināyakaḥ / tena satyena sarvāṇi puṣpāṇīmāni sūdakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं सौरभ्यधूपं च भगवन्तं मुनीश्वरं । संबुद्धं श्रीघनं नाथं प्राभियान्तु विहायसा
idaṃ saurabhyadhūpaṃ ca bhagavantaṃ munīśvaraṃ / saṃbuddhaṃ śrīghanaṃ nāthaṃ prābhiyāntu vihāyasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थनां कृत्वा स बुद्धोपासको मुदा । तानि सर्वोपहाराणि प्रादाय गगणे ऽक्षिपत्
iti saṃprārthanāṃ kṛtvā sa buddhopāsako mudā / tāni sarvopahārāṇi prādāya gagaṇe 'kṣipat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि तेन प्रक्षिप्तानि सर्वाणि गगणे ऽसरन् । तानि सर्वाणि पुष्पाणि छत्रीभूत्वाचरन् क्रमात्
tāni tena prakṣiptāni sarvāṇi gagaṇe 'saran / tāni sarvāṇi puṣpāṇi chatrībhūtvācaran kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपो मेघवद् अम्भो ऽपि वैडूर्य्यवत् तदाचरत् । तद् दृष्ट्वा जनता सर्वा महाश्चर्य्यं प्रलेहिरे
dhūpo meghavad ambho 'pi vaiḍūryyavat tadācarat / tad dṛṣṭvā janatā sarvā mahāścaryyaṃ pralehire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेण तानि सर्वाणि प्रचरन्ति विहायसा । झटिति जेतकारण्ये विहारे संमुखं ययुः
krameṇa tāni sarvāṇi pracaranti vihāyasā / jhaṭiti jetakāraṇye vihāre saṃmukhaṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा सजनकायो ऽपि प्रतिहार्यं तद् अद्भुतं । जयशब्दं प्रकुर्वन्तः पश्यन्तो ऽनुययुर् मुदा
dṛṣṭvā sajanakāyo 'pi pratihāryaṃ tad adbhutaṃ / jayaśabdaṃ prakurvantaḥ paśyanto 'nuyayur mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सर्वाणि पुष्पाणि छत्रीभूत्वा जगद्गुरोः । संबुद्धस्य जगच्छास्तुर् उपरि समुपाश्रयन्
tatra sarvāṇi puṣpāṇi chatrībhūtvā jagadguroḥ / saṃbuddhasya jagacchāstur upari samupāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् धूपम् अग्रतस् तस्य तस्थौ कृत्वा प्रदक्षिणां । पदाम्बुजं तद् अम्भो ऽपि पपात वियतः सरत्
tad dhūpam agratas tasya tasthau kṛtvā pradakṣiṇāṃ / padāmbujaṃ tad ambho 'pi papāta viyataḥ sarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् समालोक्य सर्वे ते द्विजादि पौरिका जनाः । प्रसादिता मुनीन्द्रस्य सभायां समुपाचरन्
tat samālokya sarve te dvijādi paurikā janāḥ / prasāditā munīndrasya sabhāyāṃ samupācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे प्रदक्षिणीकृत्य कृतांजलिपुटा मुदा । भगावन्तं मुनिं नत्वा सर्वे ते समुपाश्रयन्
sarve pradakṣiṇīkṛtya kṛtāṃjalipuṭā mudā / bhagāvantaṃ muniṃ natvā sarve te samupāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बुद्धोपासकश् चापि नत्वा तं श्रीघनं मुदा । तत् सद्धर्मामृतं पातुम् उपतस्थौ कृतांजलिः
sa buddhopāsakaś cāpi natvā taṃ śrīghanaṃ mudā / tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthau kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थिकोपासकः सो ऽपि तद् दृष्ट्वा विस्मयान्विताः । महद् बुद्धानुभावत्वं मत्वा द्रष्टुम् उपाश्रयत्
tīrthikopāsakaḥ so 'pi tad dṛṣṭvā vismayānvitāḥ / mahad buddhānubhāvatvaṃ matvā draṣṭum upāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् दृष्ट्वा सर्वान्स् तान् समुपस्थितान् । आर्यसत्यम् उपादिश्य पुनर् एवम् उपादिशत्
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāns tān samupasthitān / āryasatyam upādiśya punar evam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुध्वं साधवः सर्वे आर्यधर्मं समुच्यते । यत् त्रिरत्नं समाख्यातं तत् त्रिलोक्ये महत्तरं
śṛṇudhvaṃ sādhavaḥ sarve āryadharmaṃ samucyate / yat triratnaṃ samākhyātaṃ tat trilokye mahattaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा सर्वलोकानां त्रैधातुकनिवासिनां । सर्वेषाम् अपि भद्रार्थं सद्धर्मं संप्रकाशये
tadyathā sarvalokānāṃ traidhātukanivāsināṃ / sarveṣām api bhadrārthaṃ saddharmaṃ saṃprakāśaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.