अथाशोको महराजः कृतांजलिपुटो मुदा । उपगुप्तं यतिं नत्वा प्रार्थयेच् चैवम् आदरात्
athāśoko maharājaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā / upaguptaṃ yatiṃ natvā prārthayec caivam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 32
भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद् यथा गुरुणादिष्टं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tad yathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् सुधीर् यतिः । तम् अशोकं महाराजं समालोक्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthite rājñā śrutvā so 'rhan sudhīr yatiḥ / tam aśokaṃ mahārājaṃ samālokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि तव धर्मप्रवृद्धये
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi tava dharmapravṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यथैवं पुरैकस्मिन् समये स मुनीश्वरः । भगवां त्रिजगच्छास्ता धर्मराजस् तथागतः
tad yathaivaṃ puraikasmin samaye sa munīśvaraḥ / bhagavāṃ trijagacchāstā dharmarājas tathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञः साक्यसिंहो ऽर्हं छ्राव्स्त्या बहिर् आश्रमे । जेतोद्याने विहारे ऽस्मिन् विजहार ससांघिकः
sarvajñaḥ sākyasiṃho 'rhaṃ chrāvstyā bahir āśrame / jetodyāne vihāre 'smin vijahāra sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र सभामध्ये सिंहासने सुमंडिते । सर्वसत्वहितार्थेन धर्मम् आदेष्टुम् आश्रयत्
tadā tatra sabhāmadhye siṃhāsane sumaṃḍite / sarvasatvahitārthena dharmam ādeṣṭum āśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते भिक्षवः सर्वे भिक्षुण्यो ऽपि समागताः । यतिनश् चैलकाश् चैवम् उपासका उपासिकाः
tatra te bhikṣavaḥ sarve bhikṣuṇyo 'pi samāgatāḥ / yatinaś cailakāś caivam upāsakā upāsikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतिनो बोधिसत्वाश् च संबोधिगुणलालसाः । निर्ग्रन्थास् तीर्थिकाश् चापि तापसाश् च महर्षयः
vratino bodhisatvāś ca saṃbodhiguṇalālasāḥ / nirgranthās tīrthikāś cāpi tāpasāś ca maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मशक्रादयो देवा लोकपाला महर्द्धिकाः । दैत्या यक्षाश् च गंधर्वाः किन्नराश् चापि राक्षसाः
brahmaśakrādayo devā lokapālā maharddhikāḥ / daityā yakṣāś ca gaṃdharvāḥ kinnarāś cāpi rākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धा विद्याधराश् चापि नागाश् च गरुडा अपि । साध्या ग्रहाः सताराश् च वसवश् चाप्सरोगणाः
siddhā vidyādharāś cāpi nāgāś ca garuḍā api / sādhyā grahāḥ satārāś ca vasavaś cāpsarogaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाः क्षत्रियाश् चापि नृपा राजकुमारकाः । वैश्याश् च मंत्रिणो ऽमात्याः श्रेष्ठिनश् च महाजनाः
brāhmaṇāḥ kṣatriyāś cāpi nṛpā rājakumārakāḥ / vaiśyāś ca maṃtriṇo 'mātyāḥ śreṣṭhinaś ca mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्था वणिजः सार्थवाहाश् च धनिनो ऽपि च । शिल्पिनः पौरिकाश् चापि जानपदाश् च नैर्गमाः
gṛhasthā vaṇijaḥ sārthavāhāś ca dhanino 'pi ca / śilpinaḥ paurikāś cāpi jānapadāś ca nairgamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राम्याः कार्पटिकाश् चापि सद्धर्मश्रवणार्थिनः । सर्वे ते समुपागत्य विहारे समुपाविशन्
grāmyāḥ kārpaṭikāś cāpi saddharmaśravaṇārthinaḥ / sarve te samupāgatya vihāre samupāviśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं श्रीघनं दृष्ट्वा सर्वे ते संप्रसादिताः । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य पुरतः समुपाचरन्
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā sarve te saṃprasāditāḥ / natvā pradakṣiṇīkṛtya purataḥ samupācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सर्वे ऽपि ते लोकाः समभ्यर्च्य यथाक्रमं । तं मुनीन्द्रं प्रणत्वैव धर्मं श्रोतुम् उपाश्रयन्
tatra sarve 'pi te lokāḥ samabhyarcya yathākramaṃ / taṃ munīndraṃ praṇatvaiva dharmaṃ śrotum upāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् समुपाश्रितान् । बोधिचर्यां समारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupāśritān / bodhicaryāṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे ते त्रिदशादयः । लोकाः सत्यम् इति ज्ञात्वा प्राभ्यनन्दन् प्रबोधिताः
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te tridaśādayaḥ / lokāḥ satyam iti jñātvā prābhyanandan prabodhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् अवसरे तत्र श्रावस्त्याः पौरिको गृही । आसीन् महाधनः श्रीमाञ् छृदोपमो महाजनः
tasminn avasare tatra śrāvastyāḥ pauriko gṛhī / āsīn mahādhanaḥ śrīmāñ chṛdopamo mahājanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स स्वकुलसमारामां स्वकुलधर्मचारिणीं । कांतां भार्य्यां समानीय सम्यक्व्यूहे यथाविधिः
sa svakulasamārāmāṃ svakuladharmacāriṇīṃ / kāṃtāṃ bhāryyāṃ samānīya samyakvyūhe yathāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स कामसंरक्तः सुकामिन्या तया सह । यथेछया सुखं भुक्त्वा रेमे नित्यं प्रचोदितः
tataḥ sa kāmasaṃraktaḥ sukāminyā tayā saha / yathechayā sukhaṃ bhuktvā reme nityaṃ pracoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य गृहस्थस्य यथाकामं प्रभुंजतः । समये सा सती भार्य गर्भिताभूत् कृशांगिका
tatas tasya gṛhasthasya yathākāmaṃ prabhuṃjataḥ / samaye sā satī bhārya garbhitābhūt kṛśāṃgikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा समये ऽसूत दारकं दुर्भगाकृतिं । दुर्वर्णं दुरिताकारं विरूपं विकृताश्रयं
tataḥ sā samaye 'sūta dārakaṃ durbhagākṛtiṃ / durvarṇaṃ duritākāraṃ virūpaṃ vikṛtāśrayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तं दारकं माता भिन्नाशया विषेदिताः । किं ईदृग् आत्मजेनापि धिग् माम् इति व्यचिंतयत्
dṛṣṭvā taṃ dārakaṃ mātā bhinnāśayā viṣeditāḥ / kiṃ īdṛg ātmajenāpi dhig mām iti vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स जनकः श्रुत्वा तं जातं विकृताश्रयं । विरूपं दुर्भगाकारम् इत्य् एवं समचिंतयत्
tataḥ sa janakaḥ śrutvā taṃ jātaṃ vikṛtāśrayaṃ / virūpaṃ durbhagākāram ity evaṃ samaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो किं प्रकृतं पापं जन्मांतरे पुरा मया । येनायं दुर्भगाकारो विरूपो जायते सुतः
aho kiṃ prakṛtaṃ pāpaṃ janmāṃtare purā mayā / yenāyaṃ durbhagākāro virūpo jāyate sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र किं मयोपायं कर्त्तव्यं नापि मन्यते । धिग् मां येन सुते जाते लज्जया मे सुखं हृतं
tad atra kiṃ mayopāyaṃ karttavyaṃ nāpi manyate / dhig māṃ yena sute jāte lajjayā me sukhaṃ hṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि किं करिष्यामि दैवात् मे जायते ह्य् अयं । तद् विरूपो ऽपि पुत्रो ऽयं पालनीयो मयात्मजः
tathāpi kiṃ kariṣyāmi daivāt me jāyate hy ayaṃ / tad virūpo 'pi putro 'yaṃ pālanīyo mayātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भर्त्रोदितं श्रुत्वा सा भार्य्याप्य् एवम् अब्रवीत् । यद् आभ्यां प्रकृतं पापं तत्फलं भुज्यते खलु
iti bhartroditaṃ śrutvā sā bhāryyāpy evam abravīt / yad ābhyāṃ prakṛtaṃ pāpaṃ tatphalaṃ bhujyate khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अभावि न तद् भोग्यं भावि चेन् न तद् अन्यथा । सर्वत्र भाविनो भोग्यं भुंजते सर्वजंतवः
yad abhāvi na tad bhogyaṃ bhāvi cen na tad anyathā / sarvatra bhāvino bhogyaṃ bhuṃjate sarvajaṃtavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्राहम् इमं बालं पालयेयं प्रयत्नतः । इत्य् उक्त्वा सा विभिन्नास्या नारी तस्थौ प्रलज्जिता
tad atrāham imaṃ bālaṃ pālayeyaṃ prayatnataḥ / ity uktvā sā vibhinnāsyā nārī tasthau pralajjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विरूपं सुतं जातं वीक्ष्य स जनको ऽपि च । लज्जाविदीर्णचित्तो ऽभून् निरुत्साहविषादितः
taṃ virūpaṃ sutaṃ jātaṃ vīkṣya sa janako 'pi ca / lajjāvidīrṇacitto 'bhūn nirutsāhaviṣāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा मया किं कृतं पापं मन्यते न भवांतरे । यतो ऽयं दारको जातो विरूपो दुर्भगाकृतिः
hā mayā kiṃ kṛtaṃ pāpaṃ manyate na bhavāṃtare / yato 'yaṃ dārako jāto virūpo durbhagākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि किं करिष्यामि दैवान् नो जायते ह्य् अयं । दैवभोग्यं प्रभोक्तव्यं सर्वैर् अपि हि जंतुभिः
tathāpi kiṃ kariṣyāmi daivān no jāyate hy ayaṃ / daivabhogyaṃ prabhoktavyaṃ sarvair api hi jaṃtubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यं भाविनो भवन्ति सर्वदेहिनां । तद् अयं स्वात्मजो बालः पालनीयोत्मया मया
avaśyaṃ bhāvino bhavanti sarvadehināṃ / tad ayaṃ svātmajo bālaḥ pālanīyotmayā mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यात्वा पिता सो ऽथदृष्ट्वा तस्य शिशोर् मुखं । लज्जया प्रतिभिन्नास्यस् तस्थौ दैवानुचिन्तयन्
iti dhyātvā pitā so 'thadṛṣṭvā tasya śiśor mukhaṃ / lajjayā pratibhinnāsyas tasthau daivānucintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ज्ञातीन् समाहूय कृत्वा जातिमहं स च । पितास्य नाम विख्याते कुरुतेति समब्रवीत्
tato jñātīn samāhūya kṛtvā jātimahaṃ sa ca / pitāsya nāma vikhyāte kuruteti samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते ज्ञातयः सर्वे संकृत्वा समतं तथा । तद् गृहस्थं समामंत्र्य पुर एवम् उपादिशन्
tatas te jñātayaḥ sarve saṃkṛtvā samataṃ tathā / tad gṛhasthaṃ samāmaṃtrya pura evam upādiśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहपते विरूपो ऽयं पुत्रो यत् तव जायते । तस्माद् भवतुन् आम्नायं प्रसिद्धो बालको भुवि
gṛhapate virūpo 'yaṃ putro yat tava jāyate / tasmād bhavatun āmnāyaṃ prasiddho bālako bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्नेहाद् विरूपो ऽसौ मात्रा यत्नेन पालितः । क्रामात् पुष्टो विवृद्धाभूद् ह्रदस्थम् इव पंकजं
tataḥ snehād virūpo 'sau mātrā yatnena pālitaḥ / krāmāt puṣṭo vivṛddhābhūd hradastham iva paṃkajaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा यदा कुमारत्वं प्राप्तः स विकृताश्रयं । स्वरूपं दर्प्पणे दृष्ट्वा विरूपो लज्जितो ऽभवत्
tadā yadā kumāratvaṃ prāptaḥ sa vikṛtāśrayaṃ / svarūpaṃ darppaṇe dṛṣṭvā virūpo lajjito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जेह्रीयमानो ऽसौ विरूपः परिमोहितः । पापचिंतापरितात्मा मनसैवं व्यचिंतयत्
tato jehrīyamāno 'sau virūpaḥ parimohitaḥ / pāpaciṃtāparitātmā manasaivaṃ vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा मया किं कृतं पापं येनाहं दुरिताकृतिः । किं ममानेन कायेन मृत्युं मे ऽत्र वरं ध्रुवं
hā mayā kiṃ kṛtaṃ pāpaṃ yenāhaṃ duritākṛtiḥ / kiṃ mamānena kāyena mṛtyuṃ me 'tra varaṃ dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं करिष्ये विरूपो ऽहं क्व यास्यामि दुराकृतिः । किं ममानेन जीवेन केवलं दुःखभोगिना
kiṃ kariṣye virūpo 'haṃ kva yāsyāmi durākṛtiḥ / kiṃ mamānena jīvena kevalaṃ duḥkhabhoginā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्राहं गृहं त्यक्त्वा वनोद्याने समाश्रयन् । संबुद्धं सुगतं ध्यात्वा मृत्युं गच्छेय मुक्तये
tad atrāhaṃ gṛhaṃ tyaktvā vanodyāne samāśrayan / saṃbuddhaṃ sugataṃ dhyātvā mṛtyuṃ gaccheya muktaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यम् एव सर्वेषां जंतूनं मरणं भवे । तन् ममेदृग् विरूपो ऽस्मिन् शरीरे जीविते स्पृहा
avaśyam eva sarveṣāṃ jaṃtūnaṃ maraṇaṃ bhave / tan mamedṛg virūpo 'smin śarīre jīvite spṛhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अत्राहं चिरं जीवी निन्दितो दुःखम् आप्नुयां । तद् बुद्धं सुगतं ध्यात्वा तिष्ठेयं प्राणमुक्तये
yady atrāhaṃ ciraṃ jīvī nindito duḥkham āpnuyāṃ / tad buddhaṃ sugataṃ dhyātvā tiṣṭheyaṃ prāṇamuktaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् संबुद्धं जिनं ध्यात्वा मृतो ऽहं यदि सांप्रतं । तत् पुण्यः परितात्मा सुगतिं गछेय सर्वथा
tat saṃbuddhaṃ jinaṃ dhyātvā mṛto 'haṃ yadi sāṃprataṃ / tat puṇyaḥ paritātmā sugatiṃ gacheya sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये बुद्धं सुगतं स्मृत्वा गछन्ति मृत्युम् आत्मना । दुर्गतिं ते न गछन्ति सम्यान्त्य् एव सुखावतीं
ye buddhaṃ sugataṃ smṛtvā gachanti mṛtyum ātmanā / durgatiṃ te na gachanti samyānty eva sukhāvatīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् ते सुधियः सन्तः त्यक्त्वा यायात् कुलं गृहं । संबुद्धस्मरणं ध्यात्वा तिष्ठन्ति निर्जने वने
tasmāt te sudhiyaḥ santaḥ tyaktvā yāyāt kulaṃ gṛhaṃ / saṃbuddhasmaraṇaṃ dhyātvā tiṣṭhanti nirjane vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाहं तत् समालोक्य संबुद्धं शरणं गतः । समाधाय सदा स्मृत्वा वसेयं विजने वने
tathāhaṃ tat samālokya saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ gataḥ / samādhāya sadā smṛtvā vaseyaṃ vijane vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं मनसा ध्यात्वा विरूपः स प्रसन्नधीः । स संपदं गृहं त्यक्त्वा जीर्णोद्यानं समाश्रयत्
ity evaṃ manasā dhyātvā virūpaḥ sa prasannadhīḥ / sa saṃpadaṃ gṛhaṃ tyaktvā jīrṇodyānaṃ samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोद्याने विविक्ते स पर्णकुट्टिं समाश्रयन् । भगवन्तम् अनुस्मृत्वा तस्थौ ध्यानसमाहितः
tatrodyāne vivikte sa parṇakuṭṭiṃ samāśrayan / bhagavantam anusmṛtvā tasthau dhyānasamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवाञ् छास्ता तं तथा स्थितं । विशुद्धाशयम् आलोक्य समुद्धर्तुं समुद्यतः
tadā sa bhagavāñ chāstā taṃ tathā sthitaṃ / viśuddhāśayam ālokya samuddhartuṃ samudyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् नाथो भिक्षुसंघसमन्वितः । तत्रोद्याने विरूपं तं पश्यन् भास्वान् उपाचरत्
tataḥ sa bhagavān nātho bhikṣusaṃghasamanvitaḥ / tatrodyāne virūpaṃ taṃ paśyan bhāsvān upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रभापरिस्पृष्टो ऽसौ विरूपः सत्सुखान्वितः । विस्मितस् तं समायातं ससांघिकम् अपश्यत
tatprabhāparispṛṣṭo 'sau virūpaḥ satsukhānvitaḥ / vismitas taṃ samāyātaṃ sasāṃghikam apaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मुनींद्रं समालोक्य विरूपः स विमोहितः । जेह्रीयमान उत्थाय परायितुं ततो ऽचरत्
taṃ munīṃdraṃ samālokya virūpaḥ sa vimohitaḥ / jehrīyamāna utthāya parāyituṃ tato 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् दृष्ट्वा विरूपं तं परायितं । सहसर्द्ध्या दिशो मार्गे निरुध्याभ्यतिष्ठत
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā virūpaṃ taṃ parāyitaṃ / sahasarddhyā diśo mārge nirudhyābhyatiṣṭhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा निरुध्यमानः स विरूपस् तेन शासिना । परायितुं प्रयत्नेन न शशाक कथं चन
tathā nirudhyamānaḥ sa virūpas tena śāsinā / parāyituṃ prayatnena na śaśāka kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स परिखिन्नात्मा विरूपो लज्जिताशयः । पर्णकुट्टिसमासीनंस् तस्थौ भीतो दिवान्धवत्
sa parikhinnātmā virūpo lajjitāśayaḥ / parṇakuṭṭisamāsīnaṃs tasthau bhīto divāndhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संनिरोधसमापत्तिं समाधिं विदधे तदा
saṃnirodhasamāpattiṃ samādhiṃ vidadhe tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवञ् छास्ता तत् समाधेः समुत्थितः । स्वयं विरूपम् आत्मानं निर्माय विकृताश्रयं
tataḥ sa bhagavañ chāstā tat samādheḥ samutthitaḥ / svayaṃ virūpam ātmānaṃ nirmāya vikṛtāśrayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनपूर्णम् आदाय शरावं मृन्मयं ततः । शनैस् तस्य विरूपस्य पर्णकुट्ट्यन्तिके ऽचरत्
bhojanapūrṇam ādāya śarāvaṃ mṛnmayaṃ tataḥ / śanais tasya virūpasya parṇakuṭṭyantike 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं समुपायातं विरूपं विकृताश्रयं । स विरूपः समालोक्य हर्षित एवम् अब्रवीत्
tatra taṃ samupāyātaṃ virūpaṃ vikṛtāśrayaṃ / sa virūpaḥ samālokya harṣita evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतं भो सहाये हि कुत्र गन्तुम् इहागतः । तिष्ठात्रावां सदावासे वत्स्यावहे सुखान्विता
svāgataṃ bho sahāye hi kutra gantum ihāgataḥ / tiṣṭhātrāvāṃ sadāvāse vatsyāvahe sukhānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा भगवान् स विरूपधृक् । त्वां द्रष्टुम् इहायामि प्रोक्त्वेति समुपाश्रयेत्
iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa virūpadhṛk / tvāṃ draṣṭum ihāyāmi proktveti samupāśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्थितः कथां कृत्वा भगवान् स विरूपधृक् । ददौ तस्मै विरूपाय सुरसामृतभोजनं
tatra sthitaḥ kathāṃ kṛtvā bhagavān sa virūpadhṛk / dadau tasmai virūpāya surasāmṛtabhojanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्रदत्तं प्रभुक्त्वान्नं स विरूपः स मोदितः । तत्क्षणात् परिपुष्टाङ्गो बभूव प्रीणितेन्द्रियः
tat pradattaṃ prabhuktvānnaṃ sa virūpaḥ sa moditaḥ / tatkṣaṇāt paripuṣṭāṅgo babhūva prīṇitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवाञ् छास्ता दृष्ट्वा तं संप्रमोदितं । स्वरूपेण स्थितस् तत्र व्यराजत् संप्रभासयन्
tataḥ sa bhagavāñ chāstā dṛṣṭvā taṃ saṃpramoditaṃ / svarūpeṇa sthitas tatra vyarājat saṃprabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं सौम्यभद्ररूपाङ्गं श्रीघनं शुभितेंद्रियं । स विरूपः समालोक्य विस्मितश् चैवम् अब्रवीत्
taṃ saumyabhadrarūpāṅgaṃ śrīghanaṃ śubhiteṃdriyaṃ / sa virūpaḥ samālokya vismitaś caivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो कथं भवत्य् एवम् अभिरूपतरो भवान् । कस्य पुण्यविपाकान् तद् वक्तुम् अर्हति मे पुरः
aho kathaṃ bhavaty evam abhirūpataro bhavān / kasya puṇyavipākān tad vaktum arhati me puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते तेन भगवान् स मुनीश्वरः । बोधयितुं विरूपं तं समालोक्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ / bodhayituṃ virūpaṃ taṃ samālokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाविद्यास्ति मे साधो संबोधिसाधनोत्तमा । चित्तप्रसादसंजातजनन्याख्या महेबलः
mahāvidyāsti me sādho saṃbodhisādhanottamā / cittaprasādasaṃjātajananyākhyā mahebalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या एव प्रभावेन भवाम्य् अहं शुभेंद्रियः । समंतभद्ररूपाङ्गः सर्वसत्वमनोहरः
tasyā eva prabhāvena bhavāmy ahaṃ śubheṃdriyaḥ / samaṃtabhadrarūpāṅgaḥ sarvasatvamanoharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिश्य मुनीन्द्रः स भगवांस् तत्र शुभासने । सद्धर्मं समुपादेस्तुं समाश्रयत् प्रभासयन्
ity ādiśya munīndraḥ sa bhagavāṃs tatra śubhāsane / saddharmaṃ samupādestuṃ samāśrayat prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते सांघिकाः सर्वे सौम्यरूपाः शुभेंद्रियाः । परिवृत्य मुनीन्द्रं तं पुरस्कृत्योपतस्थिरे
tatas te sāṃghikāḥ sarve saumyarūpāḥ śubheṃdriyāḥ / parivṛtya munīndraṃ taṃ puraskṛtyopatasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् सर्वान् समुपासीनान् सौम्यरूपाञ् छुभेन्द्रियान् । दृष्ट्वा तं सुगतं मत्वा बभूव विस्मयान्वितः
tān sarvān samupāsīnān saumyarūpāñ chubhendriyān / dṛṣṭvā taṃ sugataṃ matvā babhūva vismayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो भाग्य मया लब्धं महत्पुण्यम् इहाधुना । यन् ममार्थे मुनीन्द्रो ऽयं ससांघिक उपागतः
aho bhāgya mayā labdhaṃ mahatpuṇyam ihādhunā / yan mamārthe munīndro 'yaṃ sasāṃghika upāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनम् अत्र मुनीन्द्रो ऽयं मत्कर्मपरिचोदितः । सद्धर्मं समुपादेष्टुं ससंघः कृपयागतः
nūnam atra munīndro 'yaṃ matkarmaparicoditaḥ / saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ sasaṃghaḥ kṛpayāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अहम् अस्य मुनीन्द्रस्य श्रद्धया शरणं गतः । सत्कृत्य सौगतं धर्मं श्रोतुम् अर्हे समाहितः
tad aham asya munīndrasya śraddhayā śaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya saugataṃ dharmaṃ śrotum arhe samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं मनसा ध्यात्वा विरूपः स प्रमोदितः । उपेत्य सांजलिर् नत्वा तं मुनीन्द्रम् उपाश्रयत्
ity evaṃ manasā dhyātvā virūpaḥ sa pramoditaḥ / upetya sāṃjalir natvā taṃ munīndram upāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्य विरूपस्य बुद्धपुण्यानुभावतः । लक्ष्मी प्रादुरभूत् तत्र दिव्यभोगप्रदायिनी
tadā tasya virūpasya buddhapuṇyānubhāvataḥ / lakṣmī prādurabhūt tatra divyabhogapradāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सो ऽभूद् विरूपो ऽपि दिव्याभिरूपसुन्दरः । परिशुद्धत्रिकायो ऽपि सद्गुणार्थो शुभांशिकः
tadā so 'bhūd virūpo 'pi divyābhirūpasundaraḥ / pariśuddhatrikāyo 'pi sadguṇārtho śubhāṃśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो ऽतिप्रसन्नात्मा दृष्ट्वैतत् महद् अद्भुतं । मुदा तस्य मुनेः पादौ ववन्दे स कृतांजलिः
tataḥ so 'tiprasannātmā dṛṣṭvaitat mahad adbhutaṃ / mudā tasya muneḥ pādau vavande sa kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः उत्थाय तं नाथं भगवंतं ससांघिकं । समालोक्य प्रसन्नात्मा प्रार्थयत् स समादरात्
tataḥ utthāya taṃ nāthaṃ bhagavaṃtaṃ sasāṃghikaṃ / samālokya prasannātmā prārthayat sa samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् भवता शास्तः कृपादृष्टिप्रसादतः । प्रादुर्भूतात्र मे लक्ष्मी भवामि यातिसुंदरः
bhagavan bhavatā śāstaḥ kṛpādṛṣṭiprasādataḥ / prādurbhūtātra me lakṣmī bhavāmi yātisuṃdaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एतन् महद् आश्चर्यं दृष्ट्वा मे रोचते मनः । भवतां शरणे स्थित्वा चरितुं संवरं सदा
tad etan mahad āścaryaṃ dṛṣṭvā me rocate manaḥ / bhavatāṃ śaraṇe sthitvā carituṃ saṃvaraṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र भगवन् नाथ कृपया बुद्धशासने । अन्वाहृत्य शुभे धर्मे नियोक्तुं मां समर्हति
tad atra bhagavan nātha kṛpayā buddhaśāsane / anvāhṛtya śubhe dharme niyoktuṃ māṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धयाहं जगन्नाथ भवतां शरणं गतः । प्रव्रज्य संवरं धृत्वा चरिष्ये ऽत्र समाहितः
śraddhayāhaṃ jagannātha bhavatāṃ śaraṇaṃ gataḥ / pravrajya saṃvaraṃ dhṛtvā cariṣye 'tra samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तत् संप्रार्थितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । तस्य शुद्धाशयम् आलोक्य समामंत्र्यैवम् आदिशत्
iti tat saṃprārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / tasya śuddhāśayam ālokya samāmaṃtryaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि वांछास्ति ते वत्स चरितुं सौगतं व्रतं । पितुर् आज्ञां समासाद्य प्रागछ दास्यते तदा
yadi vāṃchāsti te vatsa carituṃ saugataṃ vrataṃ / pitur ājñāṃ samāsādya prāgacha dāsyate tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स प्रतिहर्षितः । मुदा तस्य मुनेः पादौ प्रणत्वैव ततो ऽचरत्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa pratiharṣitaḥ / mudā tasya muneḥ pādau praṇatvaiva tato 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स स्वगृहे गत्वा पादौ पितुः कृतांजलिः । प्रणत्वा पुरतः स्थित्वा प्रावदद् एवम् आदरात्
tatra sa svagṛhe gatvā pādau pituḥ kṛtāṃjaliḥ / praṇatvā purataḥ sthitvā prāvadad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोद्याने विरूपो ऽहम् इति लज्जाविषादितः । पर्णकुट्यां समासीनो ध्यत्वा वसामि योगवित्
tatodyāne virūpo 'ham iti lajjāviṣāditaḥ / parṇakuṭyāṃ samāsīno dhyatvā vasāmi yogavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् बुद्धः ससंघः स्वयम् आगतः । बोधयित्वामृतं भोग्यं ददाति समुपायवित्
tatra sa bhagavān buddhaḥ sasaṃghaḥ svayam āgataḥ / bodhayitvāmṛtaṃ bhogyaṃ dadāti samupāyavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दत्तम् अमृतं भुक्त्वा भवामि सुंदराकृतिः । लक्ष्मीश् चापि समुद्भूता ममैवं जायते शुभं
tad dattam amṛtaṃ bhuktvā bhavāmi suṃdarākṛtiḥ / lakṣmīś cāpi samudbhūtā mamaivaṃ jāyate śubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् सर्वं मुनीन्द्रस्य कृपादृष्टिप्रसादतः । नान्यथा हीति विज्ञाय प्रसीद सुगते सदा
etat sarvaṃ munīndrasya kṛpādṛṣṭiprasādataḥ / nānyathā hīti vijñāya prasīda sugate sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एतत् महच्चित्रं दृष्ट्वा मे संप्रसादितं । मनो ऽद्य शासने बौद्धे चरितुं रोचते व्रतं
evam etat mahaccitraṃ dṛṣṭvā me saṃprasāditaṃ / mano 'dya śāsane bauddhe carituṃ rocate vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्संप्रार्थनां कर्तुम् इहाहं प्रागतो मुदा । तद् अत्र कृपया तात तद् अनुज्ञां प्रदेहि मे
etatsaṃprārthanāṃ kartum ihāhaṃ prāgato mudā / tad atra kṛpayā tāta tad anujñāṃ pradehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविभागेन त्वं चापि सुगतीं व्रजेः । तत्र च सर्वदा सौख्यं भुक्त्वा यायाज् जिनालयं
etatpuṇyavibhāgena tvaṃ cāpi sugatīṃ vrajeḥ / tatra ca sarvadā saukhyaṃ bhuktvā yāyāj jinālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा प्रसीदात्र मा कुरुष्व मनो ऽन्यथा । श्रद्धयानुग्रहं कृत्वा तद् अनुज्ञां प्रदेहि मे
iti matvā prasīdātra mā kuruṣva mano 'nyathā / śraddhayānugrahaṃ kṛtvā tad anujñāṃ pradehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं श्रुत्वा स गृहस्थः सविस्मयः । पिता तं स्वात्मजं दृष्ट्वा सुचिराद् एवम् अब्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ śrutvā sa gṛhasthaḥ savismayaḥ / pitā taṃ svātmajaṃ dṛṣṭvā sucirād evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो हि भाग्यवान् पुत्र पुण्यवाञ्छाभि सांप्रतं । यतो ऽसौ कृपयोपेत्य बुद्धत् त्वाम् अभिरक्षति
aho hi bhāgyavān putra puṇyavāñchābhi sāṃprataṃ / yato 'sau kṛpayopetya buddhat tvām abhirakṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् ते ऽस्ति यदि वाञ्छति चरितुं सौगतं व्रतं । तं बुद्धशरणं गत्वा व्रतं चर समाहितः
tat te 'sti yadi vāñchati carituṃ saugataṃ vrataṃ / taṃ buddhaśaraṇaṃ gatvā vrataṃ cara samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रोदितं श्रुत्वा स विरूपः प्रसादितः । पादौ पित्रोः प्रणत्वैव सहसा प्राचरद् गृहात्
iti pitroditaṃ śrutvā sa virūpaḥ prasāditaḥ / pādau pitroḥ praṇatvaiva sahasā prācarad gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जेताश्रमे गत्वा स विरूपः प्रमोदितः । पादौ तस्य मुनेर् नत्वा प्रार्थयेद् एवम् आदरात्
tato jetāśrame gatvā sa virūpaḥ pramoditaḥ / pādau tasya muner natvā prārthayed evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ लब्धानुज्ञः सामागताः । तद् भवान् कृपया मह्यं संवरं दातुम् अर्हति
bhagavan nātha sarvajña labdhānujñaḥ sāmāgatāḥ / tad bhavān kṛpayā mahyaṃ saṃvaraṃ dātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते तेन भगवांस् तस्य मस्तके । सव्यहस्तेन संस्पृष्ट्वा शासने तं समग्रहीत्
iti saṃprārthite tena bhagavāṃs tasya mastake / savyahastena saṃspṛṣṭvā śāsane taṃ samagrahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स व्राजितः सास्त्रा विरूपो मुण्डितो ऽपि सः । खिक्खिरिपात्रभृच् चीवरप्रावृतो वभौ
tatra sa vrājitaḥ sāstrā virūpo muṇḍito 'pi saḥ / khikkhiripātrabhṛc cīvaraprāvṛto vabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भिक्षुर् आत्मज्ञः संयमी विजितेंद्रियः । मत्वा संसारसंस्कारगतीः क्षणविघातिनीः ॥ र्म् ३२।११० १०! ॥ भित्वाविद्यागणान् बोधिपक्षे धर्मेषु प्रोद्यतः ॥ र्म् ३२।१११ १०! ॥ ततः स धारणीविद्यासमाधिनिरतो यतिः । सर्वक्लेशगणाञ् जित्वा साक्षाद् अर्हत्वम् आप्तवान्
tataḥ sa bhikṣur ātmajñaḥ saṃyamī vijiteṃdriyaḥ / matvā saṃsārasaṃskāragatīḥ kṣaṇavighātinīḥ // Rm 32.110 10! // bhitvāvidyāgaṇān bodhipakṣe dharmeṣu prodyataḥ // Rm 32.111 10! // tataḥ sa dhāraṇīvidyāsamādhinirato yatiḥ / sarvakleśagaṇāñ jitvā sākṣād arhatvam āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारलाभसत्कारनिःस्पृहो निर्मलाशयः । परिशुद्धत्रिकायश् च निर्विकल्पो निरंजनः
saṃsāralābhasatkāraniḥspṛho nirmalāśayaḥ / pariśuddhatrikāyaś ca nirvikalpo niraṃjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स देवासुरलोकानाम् अपि त्रैधातुचारिणां । मान्यः पूज्यो ऽभिवन्द्यो ऽभूद् ब्रह्मचरी स योगवित्
sa devāsuralokānām api traidhātucāriṇāṃ / mānyaḥ pūjyo 'bhivandyo 'bhūd brahmacarī sa yogavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ते भिक्षवः सर्वे दृष्ट्वा तं यतिम् उत्तमं । विस्मितास् तं मुनिं नत्वा पप्रछुस् तत् पुराकृतं
tadā te bhikṣavaḥ sarve dṛṣṭvā taṃ yatim uttamaṃ / vismitās taṃ muniṃ natvā paprachus tat purākṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्न् अर्हतानेन किं कर्म प्रकृतं पुरा । येनायं दुरिताकारो विरूपो जायते ऽधुना
bhagavann arhatānena kiṃ karma prakṛtaṃ purā / yenāyaṃ duritākāro virūpo jāyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चायं भगवाच् छास्त भवता संप्रसादितः । लक्ष्मीवान् अभिरूपश् च भवति सद्गुणारतः
yac cāyaṃ bhagavāc chāsta bhavatā saṃprasāditaḥ / lakṣmīvān abhirūpaś ca bhavati sadguṇārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चायं शासने बौद्धे श्रद्धया शरणं गतः । सहसा क्लेशसंघारीञ् जित्वार्हत्त्वं समाप्तवान्
yac cāyaṃ śāsane bauddhe śraddhayā śaraṇaṃ gataḥ / sahasā kleśasaṃghārīñ jitvārhattvaṃ samāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्य सर्ववृत्तांतं यद् अनेन पुराकृतं । सुविस्तरं समाख्याय सर्वान् नः परिबोधय
tad asya sarvavṛttāṃtaṃ yad anena purākṛtaṃ / suvistaraṃ samākhyāya sarvān naḥ paribodhaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैर् भिक्षुभिः सर्वैः प्रार्थिते स मुनीश्वरः । सर्वांस् तान् सांघिकान् भिक्षून् समालोक्यैवम् आदिशत्
iti tair bhikṣubhiḥ sarvaiḥ prārthite sa munīśvaraḥ / sarvāṃs tān sāṃghikān bhikṣūn samālokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुत भिक्षवः सर्वे यद् अनेन पुराकृतं । तत् सर्वैः कर्म वक्ष्यामि सर्वलोकप्रबोधने
śṛṇuta bhikṣavaḥ sarve yad anena purākṛtaṃ / tat sarvaiḥ karma vakṣyāmi sarvalokaprabodhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाभूत् पुरा बुद्धः पुष्याभिधस् तथागतः । सर्वज्ञो ऽर्हञ् जगच्छास्ता धर्मराजो मुनीश्वरः
yathābhūt purā buddhaḥ puṣyābhidhas tathāgataḥ / sarvajño 'rhañ jagacchāstā dharmarājo munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.