ततो नन्दीमुखो दृष्ट्वा तम् उद्यानं मनोरमं । पुस्करिणीं च प्रामोद्य गंधाढ्याम् एवम् अब्रवीत्
tato nandīmukho dṛṣṭvā tam udyānaṃ manoramaṃ / puskariṇīṃ ca prāmodya gaṃdhāḍhyām evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोद्यानं मनोरम्यं सुरम्यं च सरो वरं । नेदं विध्वंसनीयं हि कथं विध्वंसयेवहि ॥ र्म् ३८।१२२ २१! ॥ इति तेनोदितं श्रुत्वा सो ऽश्वघोषो विचिंतयन् । उद्यानं तत् सरो दृष्ट्वाचिराद् एवम् अभाषत
ahodyānaṃ manoramyaṃ suramyaṃ ca saro varaṃ / nedaṃ vidhvaṃsanīyaṃ hi kathaṃ vidhvaṃsayevahi // Rm 38.122 21! // iti tenoditaṃ śrutvā so 'śvaghoṣo viciṃtayan / udyānaṃ tat saro dṛṣṭvācirād evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाभिलषितं देव्याः साधयेव तथा द्रुतं । तन् नृपतिम् अपाहर्त्तुं तद् इदं ध्वंसयावहे
yathābhilaṣitaṃ devyāḥ sādhayeva tathā drutaṃ / tan nṛpatim apāharttuṃ tad idaṃ dhvaṃsayāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सौमतं कृत्वा ताव् उभौ महदाश्रयं । वराहरूपम् आस्थाय प्रजग्मतुस् सरस्तटे
ity uktvā saumataṃ kṛtvā tāv ubhau mahadāśrayaṃ / varāharūpam āsthāya prajagmatus sarastaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ताक्षौ हृष्टरोमाणौ नादापुरितदिङ्मुखौ । सिंहशार्दूलसदृशौ दम्ष्ट्रविभीषणाननौ
raktākṣau hṛṣṭaromāṇau nādāpuritadiṅmukhau / siṃhaśārdūlasadṛśau damṣṭravibhīṣaṇānanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तौ प्रसरन्तौ तद् उद्यानं तत् सरो ऽपि च । विन्ध्वंसितुम् उपाक्रम्य प्रचेरतुः समंततः
tatra tau prasarantau tad udyānaṃ tat saro 'pi ca / vindhvaṃsitum upākramya praceratuḥ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ वराहौ समालोक्य त्रस्ते उद्यानपालकः । सहसा स विनिर्गत्य ततो राजकुले ययौ
tau varāhau samālokya traste udyānapālakaḥ / sahasā sa vinirgatya tato rājakule yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपासृत्य राज्ञः पादौ कृतांजलिः । नत्वा त्रासविभिन्नास्यः पुर एवं न्यवेदयत्
tatra sa samupāsṛtya rājñaḥ pādau kṛtāṃjaliḥ / natvā trāsavibhinnāsyaḥ pura evaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय देव विजानीया यद् उद्याने सरोवरं । द्वौ वराहाव् उपाक्रम्य ध्वंसितुं चरता ऽधुना
jaya deva vijānīyā yad udyāne sarovaraṃ / dvau varāhāv upākramya dhvaṃsituṃ caratā 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र सहसा देव सर्वसैन्यजनान्न् अपि । समुपाहूय तौ हंतुं प्रेषयस्व द्रुतं वने
tad atra sahasā deva sarvasainyajanānn api / samupāhūya tau haṃtuṃ preṣayasva drutaṃ vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा स राजा परिकोपितः । सहसा सैन्यम् आहूय स्वयं तौ हन्तुम् उद्ययौ
iti tenoditaṃ śrutvā sa rājā parikopitaḥ / sahasā sainyam āhūya svayaṃ tau hantum udyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृपती राजा समंत्रीसैन्यपौरिकाः । सहसा नादयन् वाद्यान्स् तत्रोद्याने उपाचरत्
tataḥ sa nṛpatī rājā samaṃtrīsainyapaurikāḥ / sahasā nādayan vādyāns tatrodyāne upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स नृपतिर् दृष्ट्वा समंत्रिसैन्यपौरिकान् । तान् सर्वान् समुपामंत्र्य पुनर् एवम् उपादिशत्
tatra sa nṛpatir dṛṣṭvā samaṃtrisainyapaurikān / tān sarvān samupāmaṃtrya punar evam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो भवन्तो जनाः सर्वे सज्जीकृत्य समाहिताः । अत्र दृष्ट्वोपतिष्ठन्तु परिवृत्य समंततः
bho bhavanto janāḥ sarve sajjīkṛtya samāhitāḥ / atra dṛṣṭvopatiṣṭhantu parivṛtya samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं प्राग्दिशि तिष्ठामि याम्ये ऽमात्याः समंत्रिणः । पश्चिमादिशि सैनान्यः पौरास् तिष्ठन्तु चोत्तरे
ahaṃ prāgdiśi tiṣṭhāmi yāmye 'mātyāḥ samaṃtriṇaḥ / paścimādiśi sainānyaḥ paurās tiṣṭhantu cottare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वे ऽप्य् अमात्याद्याः सर्वदिक्षु समाहिताः । सज्जीकृत्याभितिष्ठन्तु परिवृत्य समंततः
evaṃ sarve 'py amātyādyāḥ sarvadikṣu samāhitāḥ / sajjīkṛtyābhitiṣṭhantu parivṛtya samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स्थाने वराहौ तौ बोद्धुं नैवाभिशक्नुथ । यतश् चासौ परायेतां तद्दिक्स्थान् दण्डयेय हि
yatra sthāne varāhau tau boddhuṃ naivābhiśaknutha / yataś cāsau parāyetāṃ taddiksthān daṇḍayeya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मे वचनं श्रुत्वा सर्वे यूयं समाहिताः । सज्जीकृत्य समालोक्य परिवृत्यानुतिष्ठत
iti me vacanaṃ śrutvā sarve yūyaṃ samāhitāḥ / sajjīkṛtya samālokya parivṛtyānutiṣṭhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञा समादिष्टं श्रुत्वा सर्वे ऽपि ते जनाः । तथेति प्रतिविज्ञप्य तथा स्थातुं प्रचेरिरे
iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā sarve 'pi te janāḥ / tatheti prativijñapya tathā sthātuṃ pracerire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा राजा स्थितः प्राच्यां याम्ये ऽमात्यगणास् तथा । सेनान्यो पश्चिमायां च पौरास् तस्थुस् तथोत्तरे
tathā rājā sthitaḥ prācyāṃ yāmye 'mātyagaṇās tathā / senānyo paścimāyāṃ ca paurās tasthus tathottare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ते सनृपा लोकाः सामात्यसैन्यपौरिकाः । सज्जीकृत्य समालोक्य सर्वे तस्थुः समाहिताः
evaṃ te sanṛpā lokāḥ sāmātyasainyapaurikāḥ / sajjīkṛtya samālokya sarve tasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ते सर्वतो दिक्षु निरुध्य समवस्थिताः । सर्ववाद्याभिनिर्घोषं महारावैर् अखेटयन्
evaṃ te sarvato dikṣu nirudhya samavasthitāḥ / sarvavādyābhinirghoṣaṃ mahārāvair akheṭayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सवाद्यमहारावं श्रुत्वा तौ तान् उपस्थितान् । समंततः समालोक्य महाशब्दं व्यमुंचतां
tat savādyamahārāvaṃ śrutvā tau tān upasthitān / samaṃtataḥ samālokya mahāśabdaṃ vyamuṃcatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ सहसोत्पातमहावाते प्रवर्त्ततैः । कृत्वान्धकारणैर् लोक्य राजानम् अध्यधावतां
tatas tau sahasotpātamahāvāte pravarttataiḥ / kṛtvāndhakāraṇair lokya rājānam adhyadhāvatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स नृपतिस् ताभ्यां स्पृश्यमानो विमूर्छितः । संत्रासपरिभूयात्मा कंपितो न्यपतद् भुवि
tatra sa nṛpatis tābhyāṃ spṛśyamāno vimūrchitaḥ / saṃtrāsaparibhūyātmā kaṃpito nyapatad bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चिरात् समुत्थाय कुत्रेमाव् इति लोक्य सः । सहसाश्वं समारुह्य तद् अनुप्रासरन् ययौ
tataś cirāt samutthāya kutremāv iti lokya saḥ / sahasāśvaṃ samāruhya tad anuprāsaran yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते मंत्रिणो ऽमात्याः सैन्यलोकाश् च पौरिकाः । सर्वे ते ऽप्य् अनुधावन्तः प्रदुद्रुवुर् नृपानुगाः
tathā te maṃtriṇo 'mātyāḥ sainyalokāś ca paurikāḥ / sarve te 'py anudhāvantaḥ pradudruvur nṛpānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नृपाश्वसमारूढस् तद्वराहानुगः शरं । मौर्वीयुक्तैः समाधाय वेगाद् वनम् उपाविशत्
sa nṛpāśvasamārūḍhas tadvarāhānugaḥ śaraṃ / maurvīyuktaiḥ samādhāya vegād vanam upāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तौ मायिकौ त्यक्त्वा वाराहदेहम् आशु तौ । निविश्याश्वं समाहृत्य प्रेरयतां वनांतरे
tatra tau māyikau tyaktvā vārāhadeham āśu tau / niviśyāśvaṃ samāhṛtya prerayatāṃ vanāṃtare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सो ऽश्वो महावेगाद् वायुना रिव महाजवि । विलंघ्य निम्नगां छैलां प्रदुद्राव महावने
tatra so 'śvo mahāvegād vāyunā riva mahājavi / vilaṃghya nimnagāṃ chailāṃ pradudrāva mahāvane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते मंत्रिणो ऽमात्याः सैनान्यः सैनिकाः प्रजाः । नृपं दूरवनाविष्टं दृष्ट्वा प्रत्याययुः श्रमात्
tatas te maṃtriṇo 'mātyāḥ sainānyaḥ sainikāḥ prajāḥ / nṛpaṃ dūravanāviṣṭaṃ dṛṣṭvā pratyāyayuḥ śramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेन एको महावीरः स्वाम्यमार्गानुसंचरन् । असक्तेः असहस् तूर्णं कमण्डलुकरस् तदा
sena eko mahāvīraḥ svāmyamārgānusaṃcaran / asakteḥ asahas tūrṇaṃ kamaṇḍalukaras tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायेव सहगो वेगाद् वनांतरे तथान्वगात्
chāyeva sahago vegād vanāṃtare tathānvagāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रातिवेगतो राजा वायुहतो समाहितः । अश्ववृक्षतले सो ऽश्वाद् धावता न्यपतद् भुवि
tatrātivegato rājā vāyuhato samāhitaḥ / aśvavṛkṣatale so 'śvād dhāvatā nyapatad bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स मूर्छितो राजा क्षणं तस्थाव् अचेतनः । ततः सेनः प्रयत्नेन निःश्वसन्रुदतिष्ठत
tatra sa mūrchito rājā kṣaṇaṃ tasthāv acetanaḥ / tataḥ senaḥ prayatnena niḥśvasanrudatiṣṭhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सेन समाश्वास्य धृत्वा तं नृपम् आत्मना । सह तत्रासने स्थाप्य व्यश्रामयेच् छ्रमान्वितं
tataḥ sena samāśvāsya dhṛtvā taṃ nṛpam ātmanā / saha tatrāsane sthāpya vyaśrāmayec chramānvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृप आलोक्य तम् अश्वं समुपस्थितं । तृषार्त्तो निःश्वसन् सेनं मुहुर् दृष्ट्वैवम् अब्रवीत्
tataḥ sa nṛpa ālokya tam aśvaṃ samupasthitaṃ / tṛṣārtto niḥśvasan senaṃ muhur dṛṣṭvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो सेन महत् कष्टं जायते नाव् इहा ऽधुना । यत् सुदूरे महारण्ये मज्जावहे सुदुस्तरे
aho sena mahat kaṣṭaṃ jāyate nāv ihā 'dhunā / yat sudūre mahāraṇye majjāvahe sudustare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र किं करिष्यावो यत् सर्वे निर्वृतो जनाः । सुदूरे निर्जने ऽरण्ये को ऽत्र मार्गं हि निर्दिशेत्
tad atra kiṃ kariṣyāvo yat sarve nirvṛto janāḥ / sudūre nirjane 'raṇye ko 'tra mārgaṃ hi nirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अत्रातितृषार्त्तो ऽहं तापवाताहतातुरः । श्रमक्लेशाग्निसंदग्धो धैर्येणापि विमोचितः
yad atrātitṛṣārtto 'haṃ tāpavātāhatāturaḥ / śramakleśāgnisaṃdagdho dhairyeṇāpi vimocitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र सहसा सेन मम जीवितरक्षणं । यतस् ततो ऽपि वान्विष्य शीतलामृतम् आनय
tad atra sahasā sena mama jīvitarakṣaṇaṃ / yatas tato 'pi vānviṣya śītalāmṛtam ānaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञोदितं श्रुत्वा स सेनेः सहसोत्थितः । स्वामिनं तं समाश्वास्य पश्यन्न् एवम् अभाषत
iti rājñoditaṃ śrutvā sa seneḥ sahasotthitaḥ / svāminaṃ taṃ samāśvāsya paśyann evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा विषीदात राजेन्द्र यत् क्षत्रियो ऽसि धीरवान् । तद् भवान् धैर्यम् आलम्ब्य मुहुर्त्तं स्थातुम् अर्हति
mā viṣīdāta rājendra yat kṣatriyo 'si dhīravān / tad bhavān dhairyam ālambya muhurttaṃ sthātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतस् ततो ऽपि वान्विष्य पाणीयम् अमृतोपमं । सहसा समुपानीय दास्यामि ते नराधिप
yatas tato 'pi vānviṣya pāṇīyam amṛtopamaṃ / sahasā samupānīya dāsyāmi te narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यावन्नात्र पाणीयं धृत्वागछामि सर्वथा । तावद् धैर्यं समालम्ब्य तिष्ठाश्वेन सह प्रभो
tad yāvannātra pāṇīyaṃ dhṛtvāgachāmi sarvathā / tāvad dhairyaṃ samālambya tiṣṭhāśvena saha prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विज्ञप्य सेनो ऽसौ स्वामिनं तं नराधिपं । समाश्वास्य सुपाणीयम् अन्वेषितुं द्रुतं ययौ
iti vijñapya seno 'sau svāminaṃ taṃ narādhipaṃ / samāśvāsya supāṇīyam anveṣituṃ drutaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपालोक्य सर्वत्राप्य् अभिलोकयन् । सुपाणीयम् अनसाद्य पश्यन् दूरतरे ययान्
tatra sa samupālokya sarvatrāpy abhilokayan / supāṇīyam anasādya paśyan dūratare yayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सुरनदीशब्दं श्रुत्वा सेनः स सत्वरः । तच् छब्दं समनुश्रुत्वा तत्राभ्यनुसरन् ययौ
tatra suranadīśabdaṃ śrutvā senaḥ sa satvaraḥ / tac chabdaṃ samanuśrutvā tatrābhyanusaran yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तीरं समासाद्य सुरनद्याः समादितः । सहसा समुपाश्रित्य पानीयं सुरसं पपौ
tatra tīraṃ samāsādya suranadyāḥ samāditaḥ / sahasā samupāśritya pānīyaṃ surasaṃ papau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स परितुष्टात्मा समंततो विलोकयन् । तत्पारे शुद्धिते द्वीपे प्राद्राक्षीद् अप्सरोगणान्
tatra sa parituṣṭātmā samaṃtato vilokayan / tatpāre śuddhite dvīpe prādrākṣīd apsarogaṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् अप्सरोगणान् दृष्ट्वा स सेनो विस्मयान्वितः । मुदा विलोकयन्न् एव तस्थौ चित्रार्प्पिता यथा
tān apsarogaṇān dṛṣṭvā sa seno vismayānvitaḥ / mudā vilokayann eva tasthau citrārppitā yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थंतं समालोक्य सर्वा अप्सरसो ऽपि ताः । कथम् अत्रागतः कस् त्वं प्रेहीति समकन्दयन्
tatrasthaṃtaṃ samālokya sarvā apsaraso 'pi tāḥ / katham atrāgataḥ kas tvaṃ prehīti samakandayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ताभिः समाहूतं श्रुत्वा स सेन आत्मना । सुरनदीं विलंघ्याशु तत्प्रभावाद् उपासरत्
iti tābhiḥ samāhūtaṃ śrutvā sa sena ātmanā / suranadīṃ vilaṃghyāśu tatprabhāvād upāsarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपाश्रित्य सर्वान्स् तान् अप्सरोगणान् । सांजलिः सुप्रसन्नास्यः प्रणत्वैवं न्यवेदयत्
tatra sa samupāśritya sarvāns tān apsarogaṇān / sāṃjaliḥ suprasannāsyaḥ praṇatvaivaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव्या विजानीध्वं यत् त्रैलोक्येषु विश्रुतः । सूर्योदयो महाराजस् तस्याहं सेवको ऽनुगः
mahādevyā vijānīdhvaṃ yat trailokyeṣu viśrutaḥ / sūryodayo mahārājas tasyāhaṃ sevako 'nugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् नृपस्य वराहाभ्यां उद्यानं ध्वंसितं ततः । तौ वराहौ निहंतुं स नृपो ऽनुधावति द्रुतं
yan nṛpasya varāhābhyāṃ udyānaṃ dhvaṃsitaṃ tataḥ / tau varāhau nihaṃtuṃ sa nṛpo 'nudhāvati drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वेनापहृतो राजा स मयैकेन नौज्झितः । अत्यभिधावतो ऽरण्ये पतितो ऽश्वाद् इहा ऽधुना
aśvenāpahṛto rājā sa mayaikena naujjhitaḥ / atyabhidhāvato 'raṇye patito 'śvād ihā 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकवृक्ष आश्रित्य घर्मवाता हतो ऽतुरः । श्रमतृसार्दितस् तत्र स्थितो ऽम्बु पातुम् इछति
aśokavṛkṣa āśritya gharmavātā hato 'turaḥ / śramatṛsārditas tatra sthito 'mbu pātum ichati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अम्बु सर्वतो ऽन्विष्य कुत्रापि लभ्यते न हि । नदीशब्दम् इहाकर्ण्य सहसाहम् उपासरे
tad ambu sarvato 'nviṣya kutrāpi labhyate na hi / nadīśabdam ihākarṇya sahasāham upāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र मे भाग्ययोगेन प्रेषितो ऽहम् इहागतः । लभामि दर्शनं देव्यो भवांतीनम् अहो ऽधुना
atra me bhāgyayogena preṣito 'ham ihāgataḥ / labhāmi darśanaṃ devyo bhavāṃtīnam aho 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सेन आलोक्य सांजलिः पुरतो गतः । ताः सर्वा अप्सरा देवीनत्वैतं समपृछत
ity uktvā sena ālokya sāṃjaliḥ purato gataḥ / tāḥ sarvā apsarā devīnatvaitaṃ samapṛchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो देव्यो भवन्त्यो ऽपि किम् अर्थम् इह तिष्ठथ । वक्तव्यं चेत् तद् अर्थं मे समुपादेष्टुम् अर्हथ
bho devyo bhavantyo 'pi kim artham iha tiṣṭhatha / vaktavyaṃ cet tad arthaṃ me samupādeṣṭum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन निशम्यायाप्सरो ऽधिपाः । सा तं सेनं समामंत्र्य पुरर् एवम् उपादिशत्
iti saṃprārthitaṃ tena niśamyāyāpsaro 'dhipāḥ / sā taṃ senaṃ samāmaṃtrya purar evam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानव त्वं न जानासि यद् इदं व्रतम् उत्तमं । श्रीवसुधामहादेव्या वयं सर्वाश् चरामहे
mānava tvaṃ na jānāsi yad idaṃ vratam uttamaṃ / śrīvasudhāmahādevyā vayaṃ sarvāś carāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति देव्या तयाख्यातं श्रुत्वा सेनः स मोदितः । तद् व्रतं धर्त्तुम् इछंस् तां देवीं नत्वैवम् अब्रवीत्
iti devyā tayākhyātaṃ śrutvā senaḥ sa moditaḥ / tad vrataṃ dharttum ichaṃs tāṃ devīṃ natvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद मे महादेवि यच् छ्रीदेव्या इदं व्रतं । अहम् अपि समिछामि धर्तुं तन् मे उपादिश
prasīda me mahādevi yac chrīdevyā idaṃ vrataṃ / aham api samichāmi dhartuṃ tan me upādiśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा सा देवी परितोषिता । तं सेनं सुधियं धीरं मत्वैवम् अब्रवीत् पुनः
iti tenārthitaṃ śrutvā sā devī paritoṣitā / taṃ senaṃ sudhiyaṃ dhīraṃ matvaivam abravīt punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानव वदि ते वांछाप्य् अस्ति श्रीवसुधाव्रते । तत् तावद् इह संपश्य समाप्येता ऽधुना व्रतं
mānava vadi te vāṃchāpy asti śrīvasudhāvrate / tat tāvad iha saṃpaśya samāpyetā 'dhunā vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात् ते ऽहं समाख्याय श्रीदेव्या व्रतसाधनं । विधिं समुपदेक्ष्यामि संबुद्धेन यथोदितं
paścāt te 'haṃ samākhyāya śrīdevyā vratasādhanaṃ / vidhiṃ samupadekṣyāmi saṃbuddhena yathoditaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा साप्सरो देवी सर्वास् ता अप्सरोगणाः । प्राहूय तन् नदीतीरे व्रतारम्भं तथाकरोत्
ity uktvā sāpsaro devī sarvās tā apsarogaṇāḥ / prāhūya tan nadītīre vratārambhaṃ tathākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ताः समुपाश्रित्य सर्वा देव्या यथाक्रमं । यथाविधि समारभ्य व्रतं पूर्णं प्रचक्रिरे
tatra tāḥ samupāśritya sarvā devyā yathākramaṃ / yathāvidhi samārabhya vrataṃ pūrṇaṃ pracakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् व्रतं समुपालोक्य स सेनो ऽभ्यनुमोदितः । अष्टांगप्रणतिं कृत्वा सांजलिर् एवम् अब्रवीत्
tad vrataṃ samupālokya sa seno 'bhyanumoditaḥ / aṣṭāṃgapraṇatiṃ kṛtvā sāṃjalir evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो भाग्येन संप्राप्तं श्रिदेवीव्रतदर्शनं । तन् मेतिः क्षीयते पापम् आत्मारि शुद्ध्यते ऽधुना
aho bhāgyena saṃprāptaṃ śridevīvratadarśanaṃ / tan metiḥ kṣīyate pāpam ātmāri śuddhyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीदत महादेव्यः सर्वा मे कृपया दृशा । पश्यन्त्यो ऽनुग्रहं कृत्वा व्रते प्रदातुम् अर्हतं
prasīdata mahādevyaḥ sarvā me kṛpayā dṛśā / paśyantyo 'nugrahaṃ kṛtvā vrate pradātum arhataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदाहं चरिष्यामि श्रीदेव्याः शरणं गताः । तद् व्रतविधि संपूर्णं समुपादेष्टुम् अर्हथ
sarvadāhaṃ cariṣyāmi śrīdevyāḥ śaraṇaṃ gatāḥ / tad vratavidhi saṃpūrṇaṃ samupādeṣṭum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा देवी प्रधानिका । सा तं सेनं विशुद्धांशं दृष्ट्वैवं समुपादिशत्
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā devī pradhānikā / sā taṃ senaṃ viśuddhāṃśaṃ dṛṣṭvaivaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु साधो समाधाय व्रतविधिं समुच्यते । वज्रधराब्धिगंभीरनिर्घोषेण यथोदितं
śṛṇu sādho samādhāya vratavidhiṃ samucyate / vajradharābdhigaṃbhīranirghoṣeṇa yathoditaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाद्रपदे ऽसिते पक्षे शुक्लपक्षे ऽपि वा तथा । माघे मासे च तद्वच् च सर्वेष्व् अपि च मासु वा
bhādrapade 'site pakṣe śuklapakṣe 'pi vā tathā / māghe māse ca tadvac ca sarveṣv api ca māsu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयायाम् उपातीर्थे स्नात्वा शुद्धाम्वरावृतः । शुद्धभूमी प्रदेशेषु संशोधयेत् समंततः
dvitīyāyām upātīrthe snātvā śuddhāmvarāvṛtaḥ / śuddhabhūmī pradeśeṣu saṃśodhayet samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृद्गोमयशुभाम्भोभिः प्रलिप्य परिशोधयन् । तत्र रत्नमयरङ्गै धातुचूर्णैश् च पंचभिः
mṛdgomayaśubhāmbhobhiḥ pralipya pariśodhayan / tatra ratnamayaraṅgai dhātucūrṇaiś ca paṃcabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौष्पिकैर् व्रीहिचूर्णैर् वा तथा पाषाणचूर्णकैः । यथाविधि समारभ्य सूत्रयित्वा यथाक्रमं
pauṣpikair vrīhicūrṇair vā tathā pāṣāṇacūrṇakaiḥ / yathāvidhi samārabhya sūtrayitvā yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुः शिष्यैः सहालक्ष्य वर्त्तयेन् मण्डलं क्रमात् । तत्र देव्यादि चिह्नानि लिखेद् यथाविधि क्रमात्
guruḥ śiṣyaiḥ sahālakṣya varttayen maṇḍalaṃ kramāt / tatra devyādi cihnāni likhed yathāvidhi kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तव्रीह्यावलीभिश् च संवेष्टयेत् समंततः । ततस् तीर्थाम्बुसंपूर्णान् पीतवस्त्रावृतान् घटान् । षोडशदेवताचिह्न लक्षितान् परिशुद्धितान्
saptavrīhyāvalībhiś ca saṃveṣṭayet samaṃtataḥ / tatas tīrthāmbusaṃpūrṇān pītavastrāvṛtān ghaṭān / ṣoḍaśadevatācihna lakṣitān pariśuddhitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचरत्नामृतौषध्यपल्लवप्रतिसंयुतान् । सुवर्णतिलकछत्रध्वजपताकिकान्वितान्
paṃcaratnāmṛtauṣadhyapallavapratisaṃyutān / suvarṇatilakachatradhvajapatākikānvitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिः पीताम्बुजावल्यां संस्थाप्य वेष्टयेत् क्रमात् । ध्वजचामरसंयुक्तवितानैः परिमंडयेत्
bahiḥ pītāmbujāvalyāṃ saṃsthāpya veṣṭayet kramāt / dhvajacāmarasaṃyuktavitānaiḥ parimaṃḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रपुष्पमालाभिः सुगंधिभिः समंततः । सौरभ्यधूपनै दीपै पंक्तिभिश् चाभिशोभयेत्
vicitrapuṣpamālābhiḥ sugaṃdhibhiḥ samaṃtataḥ / saurabhyadhūpanai dīpai paṃktibhiś cābhiśobhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तन्मण्डले देवीं सगणां श्रीवसुंधरां । ध्यात्वावाह्य समभ्यर्च्य प्रतिष्ठाप्याधिवासयेत्
tatas tanmaṇḍale devīṃ sagaṇāṃ śrīvasuṃdharāṃ / dhyātvāvāhya samabhyarcya pratiṣṭhāpyādhivāsayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रात्रौ त्रिसंध्यं च समभ्यर्च्य यथाविधिः । बलिं पंचामृतैर् युक्तं दत्वा देवीं स्मरंश् चरेत्
tato rātrau trisaṃdhyaṃ ca samabhyarcya yathāvidhiḥ / baliṃ paṃcāmṛtair yuktaṃ datvā devīṃ smaraṃś caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातस् तृतीयायां तीर्थे द्रव्यैः सुगंधिभिः । सह शुद्धाम्बुभिः स्नात्वा शुद्धपीताम्वरावृतः
tataḥ prātas tṛtīyāyāṃ tīrthe dravyaiḥ sugaṃdhibhiḥ / saha śuddhāmbubhiḥ snātvā śuddhapītāmvarāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचगव्यैः स्वम् आत्मानं परिषिंच्य विशोधयेत् । मण्डले सगणां देवीं ध्यात्वावाह्य समर्चयेत्
paṃcagavyaiḥ svam ātmānaṃ pariṣiṃcya viśodhayet / maṇḍale sagaṇāṃ devīṃ dhyātvāvāhya samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतीनापि तथा स्नात्वा शुद्धपीताम्वरावृताः । पंचगव्यैस् तथा सर्वार् अभिसिंच्य विशोधयेत्
vratīnāpi tathā snātvā śuddhapītāmvarāvṛtāḥ / paṃcagavyais tathā sarvār abhisiṃcya viśodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते व्रतिनः सर्वे आचार्य्यप्रमुखाः क्रमात् । मध्याह्ने यक्षराजस्य दिग्मुखाः स्वासनाः श्रिताः
tatas te vratinaḥ sarve ācāryyapramukhāḥ kramāt / madhyāhne yakṣarājasya digmukhāḥ svāsanāḥ śritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाचार्यसमादिष्टं तथाधार्य समाहिताः । आदौ वज्रधरं नत्वा त्रिरत्नं शरणं गताः
yathācāryasamādiṣṭaṃ tathādhārya samāhitāḥ / ādau vajradharaṃ natvā triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्रले सगणां देवीं ध्यात्वार्चये यथाक्रमं ॥ र्म् ३८।२१५ १४! ॥ तद्यथा गुरुर् आचार्यः शून्ये द्रीकारसंभवं । पीतवर्णं महापद् मं तत्रस्थं चन्द्रमण्डलं । तदुत्थं श्रीभवं रत्नपर्वतं तस्य चोपरि । त्वंज भद्रघटासीनां भावयेच् छ्रीवसुंधरां
maṃtrale sagaṇāṃ devīṃ dhyātvārcaye yathākramaṃ // Rm 38.215 14! // tadyathā gurur ācāryaḥ śūnye drīkārasaṃbhavaṃ / pītavarṇaṃ mahāpad maṃ tatrasthaṃ candramaṇḍalaṃ / tadutthaṃ śrībhavaṃ ratnaparvataṃ tasya copari / tvaṃja bhadraghaṭāsīnāṃ bhāvayec chrīvasuṃdharāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीताम् एकमुखां कांताम् षड्भुजां ललितासनां । सव्ये वरदसंबुद्धं प्रणामरत्नमंजलीं
pītām ekamukhāṃ kāṃtām ṣaḍbhujāṃ lalitāsanāṃ / savye varadasaṃbuddhaṃ praṇāmaratnamaṃjalīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामे भद्रघटप्रज्ञा पुस्तकधान्यमंजलिं । दधानं रत्नसंबुद्धमकुटिनीं सुसुंदरीं
vāme bhadraghaṭaprajñā pustakadhānyamaṃjaliṃ / dadhānaṃ ratnasaṃbuddhamakuṭinīṃ susuṃdarīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतपट्टावृतां दिव्यरत्नालंकारभूषितं । तद् द्वितीयपुटे पृष्ठे पीतो वज्रासनो जिनाः
pītapaṭṭāvṛtāṃ divyaratnālaṃkārabhūṣitaṃ / tad dvitīyapuṭe pṛṣṭhe pīto vajrāsano jināḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रधराब्धिनिर्घोषो वराभयप्रदानभृत्
vajradharābdhinirghoṣo varābhayapradānabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे द्विभुजारक्तो वरदवज्रहस्तकः । लोकेश्वरो राजल्लीलावज्रपर्यंकसंस्थितः
dakṣiṇe dvibhujārakto varadavajrahastakaḥ / lokeśvaro rājallīlāvajraparyaṃkasaṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रपाणिस् तथा वामे वरदवज्रभृत्करः । हरिता राजसंलीला वज्रपर्यंकसंस्थितः
vajrapāṇis tathā vāme varadavajrabhṛtkaraḥ / haritā rājasaṃlīlā vajraparyaṃkasaṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीला देवी पुरः पीता सत्वपर्यंकसंस्थिता । भुजद्वयेन सर्वोपकरणाधिकृतिं तदा
līlā devī puraḥ pītā satvaparyaṃkasaṃsthitā / bhujadvayena sarvopakaraṇādhikṛtiṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् वामे वरुणः श्वेतः सत्वपर्यंकसंस्थितः । वीजपूरकम् उत्सङ्गस्थितिं करद्वयेन भृत्
tad vāme varuṇaḥ śvetaḥ satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ / vījapūrakam utsaṅgasthitiṃ karadvayena bhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोभे दक्षिणे भद्रः सत्वपर्यंकसंस्थितः । बीजपूरकम् एकेन विभ्रत् क्रोडं तथापरं
nīlobhe dakṣiṇe bhadraḥ satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ / bījapūrakam ekena vibhrat kroḍaṃ tathāparaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिविकुण्डलिर् आग्नेये इषद्रक्तस् तथास्थितः । बीजपूरकम् उत्सङ्गे स्थितिं दोर्भ्यां समा तथा
civikuṇḍalir āgneye iṣadraktas tathāsthitaḥ / bījapūrakam utsaṅge sthitiṃ dorbhyāṃ samā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैरृत्ये केलिमाली च श्यामवर्णस् तथा स्थितः । बीजपूरकम् उत्संगस्थितं दधत् करद्वयः
nairṛtye kelimālī ca śyāmavarṇas tathā sthitaḥ / bījapūrakam utsaṃgasthitaṃ dadhat karadvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायव्ये च मुखेन्द्राख्यः पीतवर्णस् तथा स्थितः । बीजपूरकम् उत्संगस्थितिं दधत् करद्वयं
vāyavye ca mukhendrākhyaḥ pītavarṇas tathā sthitaḥ / bījapūrakam utsaṃgasthitiṃ dadhat karadvayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरेन्द्रो गौरर् इशाने सत्वपर्यंकसंस्थितः । बीजपूरकम् उत्संगस्थितिं दधद् भुजद्वयः
carendro gaurar iśāne satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ / bījapūrakam utsaṃgasthitiṃ dadhad bhujadvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तृतीयपुटे पूर्वे गुप्ता देवी तथा स्थिता । हरिद्वर्णा भुजाभ्यां स चामरं विभ्रती धरा
tat tṛtīyapuṭe pūrve guptā devī tathā sthitā / haridvarṇā bhujābhyāṃ sa cāmaraṃ vibhratī dharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैरृते वसुगुप्ताख्या देवी रक्तास् तथा स्थिता । भुजाभ्यां विभ्रती छत्रं सर्वरत्नसमुज्वलं
nairṛte vasuguptākhyā devī raktās tathā sthitā / bhujābhyāṃ vibhratī chatraṃ sarvaratnasamujvalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वती च वायव्ये देवी पीता तथा स्थिता । ध्वजहस्ता सुभद्रांगी सर्वविद्यार्थदायिनी
sarasvatī ca vāyavye devī pītā tathā sthitā / dhvajahastā subhadrāṃgī sarvavidyārthadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इशाने चंद्रकांताख्या देवी श्वेता तथा स्थिता । पताका विभ्रती सर्वरत्नालंकारभूषिता
iśāne caṃdrakāṃtākhyā devī śvetā tathā sthitā / patākā vibhratī sarvaratnālaṃkārabhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वद्वारे महायक्षो माणिभद्रस् तथा स्थितः । कुंकुमाभा दधद् दोर्भ्यां नकुलीबीजपूरकौ
pūrvadvāre mahāyakṣo māṇibhadras tathā sthitaḥ / kuṃkumābhā dadhad dorbhyāṃ nakulībījapūrakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे पूर्णभद्राख्यो नीलवर्णस् तथास्थितः । कराभ्यां विदधद् रत्नस्तवकं बीजपूरकं
dakṣiṇe pūrṇabhadrākhyo nīlavarṇas tathāsthitaḥ / karābhyāṃ vidadhad ratnastavakaṃ bījapūrakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चिमे धनदो रक्तः सत्वपर्यंकसंस्थितः । भुजद्वयेन विभ्राणः सुघटबीजपूरकौ
paścime dhanado raktaḥ satvaparyaṃkasaṃsthitaḥ / bhujadvayena vibhrāṇaḥ sughaṭabījapūrakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरे पीतवर्णश् च वैश्रवणस् तथा स्थितः । भुजाभ्यां संदधद् रत्नप्रसवबीजपूरकौः
uttare pītavarṇaś ca vaiśravaṇas tathā sthitaḥ / bhujābhyāṃ saṃdadhad ratnaprasavabījapūrakauḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एता देवता सर्वाः श्रीदेवीप्रमुखान् क्रमात् । ध्यात्वावाह्य ततो दत्वा पाद्याचमनप्रोक्षणं
ity etā devatā sarvāḥ śrīdevīpramukhān kramāt / dhyātvāvāhya tato datvā pādyācamanaprokṣaṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ता मण्डले सर्वाः प्रतिष्ठाप्य यथा क्रमं । षोडशविधिपूजांगैः समर्चयेद् यथा विधि
tatas tā maṇḍale sarvāḥ pratiṣṭhāpya yathā kramaṃ / ṣoḍaśavidhipūjāṃgaiḥ samarcayed yathā vidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधं पुष्पं तथा धूपं दीपं नैवेद्यम् एव च । एते पंचोपचारास् तु कैवल्यफलदायिनः
gaṃdhaṃ puṣpaṃ tathā dhūpaṃ dīpaṃ naivedyam eva ca / ete paṃcopacārās tu kaivalyaphaladāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पंचोपचाराः पाद्यम् अर्घ्यं तथा स्नानं मधुपर्काचनं तथा । गंधं पुष्पं च धूपं च दीपं नैवेद्यम् एव च । पूतनाचमनीयं च दशैतान् संप्रचक्ष्यते
iti paṃcopacārāḥ pādyam arghyaṃ tathā snānaṃ madhuparkācanaṃ tathā / gaṃdhaṃ puṣpaṃ ca dhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyam eva ca / pūtanācamanīyaṃ ca daśaitān saṃpracakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति दशोपचारा आसनं स्वागतं पाद्यम् अर्घ्यम् आचमनीयकं । मधुपर्काचमनस्नानं वसनाभरणानि च
iti daśopacārā āsanaṃ svāgataṃ pādyam arghyam ācamanīyakaṃ / madhuparkācamanasnānaṃ vasanābharaṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.