अथ खलु सुपुष्पचन्द्रो धर्मभाणको ग्रामनगरनिगमराष्टराजधानीरवतरित्वा सत्त्वानां धर्मं देशयति स्म । तेन पूर्वाह्णे अवतरित्वा सत्त्वानां नवनवति प्राणिकोट्यः अवैवर्तिंकतायां स्थापिताः अनुत्तरायाः सम्यक्सःबोधौ । न च ताः रत्नावतीः राजधानीमनुप्राप्तः । सो ऽनुपूर्वेण ताः रत्नावतीः राजधानीमनुप्राप्तः । स तस्याः रत्नावत्याः राजधान्यामुपसःक्रमित्वा अन्यतरस्मिन् प्लक्षसालमूले व्यहार्षीत् । स तस्या रात्र्या अत्ययेन ताः रत्नावतीः राजधानीः प्राविशत् । प्रविश्य षटत्रिःशत्प्राणिकोटीरवैवर्तिकत्वे स्थापयति बुद्धधर्मेषु । न च तावद् भक्तकृत्यमकार्षीत् । स भक्तच्छेदच्छिन्नो रत्नावत्या राजधान्या निष्क्रम्य येन भगवतो नखस्तूपस्तेनोपसःक्रम्य आस्थितक एव रात्रिःदिवमतिनामयति स्म । स तस्या रात्र्या अत्ययेन द्वितीये प्राग्भक्ते रत्नावतीः राजधानीः प्रविश्य त्रयोविःशतिप्राणिकोटीरवैवर्तिकबुद्धधर्मेषु प्रतिष्ठापयति स्म । न च तावद् भक्तकृत्यमकार्षीत् । स द्वितीयभक्तच्छेदच्छिन्नो रत्नावत्या राजधान्या निष्क्रम्य येन भगवतो नखस्तूपस्तेनोपसःक्रम्य उत्थितक एव रात्रिःदिवमतिनामयति स्म । स तस्याः रात्र्यामतीतायाः त्रिरात्रभक्तच्छेदच्छिन्नो रत्नावतीः राजधानीः प्रविश्य नवनवतिप्राणिकोटीशतसहस्राण्यवैवर्तिकबुद्धधर्मेषु प्रतिष्ठापयति स्म । न च तावद् भक्तकृत्यमकार्षीत् । स त्रिरात्रभक्तच्छेदच्छिन्नो रत्नावत्या राजधान्या निष्क्रम्य येन भगवतो नखस्तूपस्तेनोपसःक्रम्य उत्थितक एव तृतीयः रात्रिःदिवमतिनामयति स्म । स तस्या रात्र्या अत्ययेन चतुर्थे प्राग्भक्ते रत्नावतीः राजधानीः प्रविश्य नवनवतिप्राणिशतसहस्राण्यवैवर्तिकबुद्धधर्मेषु प्रतिष्ठापयति । स चतुर्दिवसभक्तच्छेदच्छिन्नो रत्नावत्या राजधान्या निष्क्रम्य येन भगवतो नखस्तूपस्तेनोपसःक्रम्य उत्थितक एव रात्रिःदिवमतिनामयति स्म । स तस्या रात्र्या अत्ययेन पञ्चमे दिवसे रत्नावतीः राजधानीः प्रविश्य राज्ञो ऽन्तःपुरः प्राविशत् । प्रविस्य चाशीतिः स्त्रीसहस्राण्यवैवर्तिकत्वे ऽनुत्तरायाः समक्सःबोधौ प्रतिष्ठापयति स्म । तस्माच्च नगरात् सर्वसत्त्वानवैवर्तिकतायाः स्थापयति बुद्धधर्मेषु । स तस्या रात्र्या अत्ययेन षष्ठे प्राग्भक्ते रत्नावतीः राजधानीः प्रविश्य सहस्रः राजपुत्राणामवैवर्तिकत्वे स्थापयति स्म अनुत्तरायाः सम्यक्सःबोधौ । न च तावद् भक्तस्य कृत्यः करोति स्म । स षष्ठे भक्तच्छेदच्छिन्नो रत्नावत्या राजधान्या निष्क्रम्य येन भगवतो नखस्तूपस्तेनोपसःक्रम्य रात्रिःदिवमतिनामयति स्म । स तस्य रात्र्या अत्ययेन सप्तमे पुरोभक्ते रत्नावतीः राजधानीः प्रविश्याद्राक्षीच्छूरदत्तः राजानमुद्यानमभिनिष्क्रमन्तः सुवर्णमयेन रथेन रूप्यमयैः पक्षभिरुरगसारचन्दनमय्या ईषया वैदूर्यमयैश्चक्रैः उच्छ्रितच्छत्रध्वजसमलःकृतेन ईषापट्टावनद्धेन दूष्यपट्टसःछादितेन (वैद्य २३७) यत्राष्टौ शतानि कुमारीणाः रत्नसूत्रपरिगृहीतानाम्, यास्तः रथः वाहयन्ति अभिरूपाः प्रासादिका दर्शनीयाः परमया शुभ्रवर्णपुष्कलतया समन्वागताः प्रितिकार्ये औद्विल्यकार्ये बालानाः न पिण्डतानाम् । चतुरशीतिक्षत्रियमहाशालकुलसहस्राणि पृष्ठतः समनुबद्धान्यभूवन् । चतुरशीतिब्राह्मणमहाशालसहस्राणि चतुरशीतिगृहपतिमहाशालसहस्राणि पृष्ठतः पृष्ठतो ऽनुबद्धान्यभूवन् । पञ्च च दुहितृशतानि रत्नमयीशिबिकाभिरूढाः पुरतो निर्यान्ति स्म । ताः सहदर्शनेनैव तस्य भिक्षोरवैवर्तिका अभूवन्ननुत्तरायाः सम्यक्सःबोधौ । अष्टःअःटिश्चान्तःपुरिकाशतसहस्राणि सहदर्शनेनैव तस्य भिक्ःउरवैवर्तिकान्यभूवन्ननुत्तरायाः सम्यक्सःबोधौ । स च महाजनकायो मणिकुण्डलान्यपनीय पादुकाश्चापनीय एकाःसः चीवरः प्रावृत्य दक्ःइणः जानुमण्डलः पृथिव्याः प्रतिःठाप्य येन स भिक्ःउस्तेनाञ्जलिः प्रणम्य नमस्यमानः स्थितो ऽभूत् । अथ खलु ता अपि कुमार्थः पूर्वकैः कुशलमूलैः सःचोदिताः समानास्ताभ्यः शिबिकाभ्यो ऽवतरित्वा एकाःसः चीवरः प्रावृत्य दक्ःइणः जानुमण्डलः पृथिव्याः प्रतिःठाप्य येन स भि स्तेनाञ्जाल प्रणम्य गाथाभिरध्यभाःअन्त - अवभासितमद्यैवं रविणेव समन्ततः । भिक्षुणा प्रविशन्तेन जनकायश्च धिष्ठितः
atha khalu supuṣpacandro dharmabhāṇako grāmanagaranigamarāṣṭarājadhānīravataritvā sattvānāṃ dharmaṃ deśayati sma | tena pūrvāhṇe avataritvā sattvānāṃ navanavati prāṇikoṭyaḥ avaivartiṃkatāyāṃ sthāpitāḥ anuttarāyāḥ samyaksaḥbodhau | na ca tāḥ ratnāvatīḥ rājadhānīmanuprāptaḥ | so 'nupūrveṇa tāḥ ratnāvatīḥ rājadhānīmanuprāptaḥ | sa tasyāḥ ratnāvatyāḥ rājadhānyāmupasaḥkramitvā anyatarasmin plakṣasālamūle vyahārṣīt | sa tasyā rātryā atyayena tāḥ ratnāvatīḥ rājadhānīḥ prāviśat | praviśya ṣaṭatriḥśatprāṇikoṭīravaivartikatve sthāpayati buddhadharmeṣu | na ca tāvad bhaktakṛtyamakārṣīt | sa bhaktacchedacchinno ratnāvatyā rājadhānyā niṣkramya yena bhagavato nakhastūpastenopasaḥkramya āsthitaka eva rātriḥdivamatināmayati sma | sa tasyā rātryā atyayena dvitīye prāgbhakte ratnāvatīḥ rājadhānīḥ praviśya trayoviḥśatiprāṇikoṭīravaivartikabuddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayati sma | na ca tāvad bhaktakṛtyamakārṣīt | sa dvitīyabhaktacchedacchinno ratnāvatyā rājadhānyā niṣkramya yena bhagavato nakhastūpastenopasaḥkramya utthitaka eva rātriḥdivamatināmayati sma | sa tasyāḥ rātryāmatītāyāḥ trirātrabhaktacchedacchinno ratnāvatīḥ rājadhānīḥ praviśya navanavatiprāṇikoṭīśatasahasrāṇyavaivartikabuddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayati sma | na ca tāvad bhaktakṛtyamakārṣīt | sa trirātrabhaktacchedacchinno ratnāvatyā rājadhānyā niṣkramya yena bhagavato nakhastūpastenopasaḥkramya utthitaka eva tṛtīyaḥ rātriḥdivamatināmayati sma | sa tasyā rātryā atyayena caturthe prāgbhakte ratnāvatīḥ rājadhānīḥ praviśya navanavatiprāṇiśatasahasrāṇyavaivartikabuddhadharmeṣu pratiṣṭhāpayati | sa caturdivasabhaktacchedacchinno ratnāvatyā rājadhānyā niṣkramya yena bhagavato nakhastūpastenopasaḥkramya utthitaka eva rātriḥdivamatināmayati sma | sa tasyā rātryā atyayena pañcame divase ratnāvatīḥ rājadhānīḥ praviśya rājño 'ntaḥpuraḥ prāviśat | pravisya cāśītiḥ strīsahasrāṇyavaivartikatve 'nuttarāyāḥ samaksaḥbodhau pratiṣṭhāpayati sma | tasmācca nagarāt sarvasattvānavaivartikatāyāḥ sthāpayati buddhadharmeṣu | sa tasyā rātryā atyayena ṣaṣṭhe prāgbhakte ratnāvatīḥ rājadhānīḥ praviśya sahasraḥ rājaputrāṇāmavaivartikatve sthāpayati sma anuttarāyāḥ samyaksaḥbodhau | na ca tāvad bhaktasya kṛtyaḥ karoti sma | sa ṣaṣṭhe bhaktacchedacchinno ratnāvatyā rājadhānyā niṣkramya yena bhagavato nakhastūpastenopasaḥkramya rātriḥdivamatināmayati sma | sa tasya rātryā atyayena saptame purobhakte ratnāvatīḥ rājadhānīḥ praviśyādrākṣīcchūradattaḥ rājānamudyānamabhiniṣkramantaḥ suvarṇamayena rathena rūpyamayaiḥ pakṣabhiruragasāracandanamayyā īṣayā vaidūryamayaiścakraiḥ ucchritacchatradhvajasamalaḥkṛtena īṣāpaṭṭāvanaddhena dūṣyapaṭṭasaḥchāditena (Vaidya 237) yatrāṣṭau śatāni kumārīṇāḥ ratnasūtraparigṛhītānām, yāstaḥ rathaḥ vāhayanti abhirūpāḥ prāsādikā darśanīyāḥ paramayā śubhravarṇapuṣkalatayā samanvāgatāḥ pritikārye audvilyakārye bālānāḥ na piṇḍatānām | caturaśītikṣatriyamahāśālakulasahasrāṇi pṛṣṭhataḥ samanubaddhānyabhūvan | caturaśītibrāhmaṇamahāśālasahasrāṇi caturaśītigṛhapatimahāśālasahasrāṇi pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhato 'nubaddhānyabhūvan | pañca ca duhitṛśatāni ratnamayīśibikābhirūḍhāḥ purato niryānti sma | tāḥ sahadarśanenaiva tasya bhikṣoravaivartikā abhūvannanuttarāyāḥ samyaksaḥbodhau | aṣṭaḥaḥṭiścāntaḥpurikāśatasahasrāṇi sahadarśanenaiva tasya bhikḥuravaivartikānyabhūvannanuttarāyāḥ samyaksaḥbodhau | sa ca mahājanakāyo maṇikuṇḍalānyapanīya pādukāścāpanīya ekāḥsaḥ cīvaraḥ prāvṛtya dakḥiṇaḥ jānumaṇḍalaḥ pṛthivyāḥ pratiḥṭhāpya yena sa bhikḥustenāñjaliḥ praṇamya namasyamānaḥ sthito 'bhūt | atha khalu tā api kumārthaḥ pūrvakaiḥ kuśalamūlaiḥ saḥcoditāḥ samānāstābhyaḥ śibikābhyo 'vataritvā ekāḥsaḥ cīvaraḥ prāvṛtya dakḥiṇaḥ jānumaṇḍalaḥ pṛthivyāḥ pratiḥṭhāpya yena sa bhi stenāñjāla praṇamya gāthābhiradhyabhāḥanta - avabhāsitamadyaivaṃ raviṇeva samantataḥ / bhikṣuṇā praviśantena janakāyaśca dhiṣṭhitaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.