अत्र लक्ष्मी-नारायणयोर् अन्योन्य-दर्शनेनान्तः-करण-द्रवीभावः । स्पर्शनेन, यथा- गाढालिङ्गन-वामनीकृत-कुच-प्रोद्भिन्न-रोमोद्गमा सान्द्र-स्नेह-रसातिरेक-विगलत्-श्रीमन्-नितम्बाम्बरा । मा मा मानद माति माम् अलम् इति क्षामाक्षरोल्लापिनी सुप्ता किं नु मृता नु किं मनसि मे लीना विलीना नु किम् ॥स्र्स् २।२६६॥ (अमरु ३६) स त्रेधा कथ्यते प्रौढ-मध्य-मन्द-विभेदतः । ११५ प्रवासादिभिर् अज्ञात-चित्त-वृत्तौ प्रिये जने । इतर-क्लेश-कारी यः स प्रौढः स्नेह उच्यते ॥स्र्स् २।२६७॥ ११६ यथा- एतस्मान् मां कुशलिनम् अभिज्ञान-दानाद् विदित्वा मा कौलीनाद् असित-नयने मय्य् अविश्वासिनी भूः । स्नेहान् आहुः किम् अपि विरहे ध्वंसिनस् ते त्व् अभोगाद् इष्टे वस्तुन्य् उपचित-रसाः प्रेम-राशी भवन्ति ॥स्र्स् २।२६८॥ [मेदू। २।५२] अत्र प्रोषिते यक्षे स्नेह-जनितया तद्-अन्यासङ्ग-शङ्कया जनितः प्रिया-क्लेशः मय्य् अविश्वासिनी मा भूर् इति प्रत्याश्वासनेन व्यज्यते । अथ मध्यमः- इतरानुभवापेक्षां सहते यः स मध्यमः ॥स्र्स् २।२६९॥ ११७अ यथा- किं देव्याः कृत-दीर्घ-रोष-मुषित-स्निग्ध-स्मितं तन्-मुखं किं वा सागरिकां क्रमोद्धत-रुषा सन्तर्ज्यमानां तथा । बद्ध्वा नीतम् इतो वसन्तकम् अहं किं चिन्तयाम्य् अद्य भोः सर्वाकार-कृत-व्यथः क्षणम् अपि प्राप्नोमि नो निर्वृतिम् ॥स्र्स् २।२७०॥ (रत्ना। ३।१९) अत्र सागरिकानुभवापेक्षया राज-स्नेहो वासवदत्तायां मध्यमः । अथ मन्दः- द्वयोर् एकस्य मानादौ तद् अन्यस्य करोति यः । ११७ नैवोपेक्षां न चापेक्षां स स्नेहो मन्द उच्यते ॥२७०॥ यथा- मन्ये प्रियाहृतमनास् तस्याः प्रणिपात-लङ्घनं सेवाम् । एवं हि प्रणयवती सा शक्यम् उपेक्षितुं कुपिता ॥स्र्स् २।२७१॥ (माअमि। ३।२३) अत्र कुपितायाम् इरावत्याम् उपेक्षापेक्षाभावस्य कथनेन राज्ञः स्नेहस् तद्-विषयो मन्दः । आदि-शब्दाद् अतिपरिचयादयः । यथा- यः कौमार-हरः स एव हि वरस् ता एव चैत्र-क्षपास् ते चोन्मीलित-मालती-सुरभयः प्रौढाः कदम्बानिलाः सा चैवास्मि तथापि तत्र सुरत-व्यापार-लीला-विधौ रेवा-रोधसि वेतसी-तरु-तले चेतः समुत्कण्ठते
atra lakṣmī-nārāyaṇayor anyonya-darśanenāntaḥ-karaṇa-dravībhāvaḥ | sparśanena, yathā- gāḍhāliṅgana-vāmanīkṛta-kuca-prodbhinna-romodgamā sāndra-sneha-rasātireka-vigalat-śrīman-nitambāmbarā | mā mā mānada māti mām alam iti kṣāmākṣarollāpinī suptā kiṃ nu mṛtā nu kiṃ manasi me līnā vilīnā nu kim ||SRs 2.266|| (amaru 36) sa tredhā kathyate prauḍha-madhya-manda-vibhedataḥ | 115 pravāsādibhir ajñāta-citta-vṛttau priye jane | itara-kleśa-kārī yaḥ sa prauḍhaḥ sneha ucyate ||SRs 2.267|| 116 yathā- etasmān māṃ kuśalinam abhijñāna-dānād viditvā mā kaulīnād asita-nayane mayy aviśvāsinī bhūḥ | snehān āhuḥ kim api virahe dhvaṃsinas te tv abhogād iṣṭe vastuny upacita-rasāḥ prema-rāśī bhavanti ||SRs 2.268|| [me.dū. 2.52] atra proṣite yakṣe sneha-janitayā tad-anyāsaṅga-śaṅkayā janitaḥ priyā-kleśaḥ mayy aviśvāsinī mā bhūr iti pratyāśvāsanena vyajyate | atha madhyamaḥ- itarānubhavāpekṣāṃ sahate yaḥ sa madhyamaḥ ||SRs 2.269|| 117a yathā- kiṃ devyāḥ kṛta-dīrgha-roṣa-muṣita-snigdha-smitaṃ tan-mukhaṃ kiṃ vā sāgarikāṃ kramoddhata-ruṣā santarjyamānāṃ tathā | baddhvā nītam ito vasantakam ahaṃ kiṃ cintayāmy adya bhoḥ sarvākāra-kṛta-vyathaḥ kṣaṇam api prāpnomi no nirvṛtim ||SRs 2.270|| (ratnā. 3.19) atra sāgarikānubhavāpekṣayā rāja-sneho vāsavadattāyāṃ madhyamaḥ | atha mandaḥ- dvayor ekasya mānādau tad anyasya karoti yaḥ | 117 naivopekṣāṃ na cāpekṣāṃ sa sneho manda ucyate ||270|| yathā- manye priyāhṛtamanās tasyāḥ praṇipāta-laṅghanaṃ sevām | evaṃ hi praṇayavatī sā śakyam upekṣituṃ kupitā ||SRs 2.271|| (mā.a.mi. 3.23) atra kupitāyām irāvatyām upekṣāpekṣābhāvasya kathanena rājñaḥ snehas tad-viṣayo mandaḥ | ādi-śabdād atiparicayādayaḥ | yathā- yaḥ kaumāra-haraḥ sa eva hi varas tā eva caitra-kṣapās te conmīlita-mālatī-surabhayaḥ prauḍhāḥ kadambānilāḥ sā caivāsmi tathāpi tatra surata-vyāpāra-līlā-vidhau revā-rodhasi vetasī-taru-tale cetaḥ samutkaṇṭhate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.