भाषा-विकारो भाषणासम्बद्धत्वादिः । आकृति-विकृतिर् अतिवामन-दन्तुरत्वादिः । वेष-विकारो विरुद्धालङ्कार-कल्पना । क्रिया-विकारो विकट-गतित्वादिः । एषाम् उदाहरणानि कैशिक्यां शुद्ध-हास्यजे नर्मणि निरूपितानि द्रष्टव्यानि । लौल्याद्, यथा- बालेय-तण्डुल-विलोप-कदर्थिताभिर् एताभिर् अग्नि-शरणेषु सधर्मिणीभिः । उत्रासहेतुम् अपि दण्डम् उदस्यमानम् आघ्रातुम् इच्छति मृगे मुनयो हसन्ति ॥स्र्स् २।२८३॥ (अरा। २।२०) अत्र मृगाणां सन्त्रासन-यष्टि-समाघ्राण-लौल्येन मुनीनां हासः । पुरानुकरणेन, यथा- पि पि प्रिय स स स्वयं मु मु मुखासवं देहि मे त त त्यज दु दु द्रुतं भ भ भ भाजनं काञ्चनम् । इति स्खलित-जल्पितं मद-वशात् कुरङ्गीदृशः प्रगे हसित-हेतवे सहचरीभिर् अध्यैयत ॥स्र्स् २।२८४॥ (सकआ।) अथ उत्साहः- शक्तिर् धरिय-सहायाद्यैः फल-श्लाघ्येषु कर्मसु । १२६ सत्वरा मानसी वृत्तिर् उत्साहस् तत्र विक्रियाः
bhāṣā-vikāro bhāṣaṇāsambaddhatvādiḥ | ākṛti-vikṛtir ativāmana-danturatvādiḥ | veṣa-vikāro viruddhālaṅkāra-kalpanā | kriyā-vikāro vikaṭa-gatitvādiḥ | eṣām udāharaṇāni kaiśikyāṃ śuddha-hāsyaje narmaṇi nirūpitāni draṣṭavyāni | laulyād, yathā- bāleya-taṇḍula-vilopa-kadarthitābhir etābhir agni-śaraṇeṣu sadharmiṇībhiḥ | utrāsahetum api daṇḍam udasyamānam āghrātum icchati mṛge munayo hasanti ||SRs 2.283|| (a.rā. 2.20) atra mṛgāṇāṃ santrāsana-yaṣṭi-samāghrāṇa-laulyena munīnāṃ hāsaḥ | purānukaraṇena, yathā- pi pi priya sa sa svayaṃ mu mu mukhāsavaṃ dehi me ta ta tyaja du du drutaṃ bha bha bha bhājanaṃ kāñcanam | iti skhalita-jalpitaṃ mada-vaśāt kuraṅgīdṛśaḥ prage hasita-hetave sahacarībhir adhyaiyata ||SRs 2.284|| (sa.ka.ā.) atha utsāhaḥ- śaktir dhariya-sahāyādyaiḥ phala-ślāghyeṣu karmasu | 126 satvarā mānasī vṛttir utsāhas tatra vikriyāḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.