Library·Simhabhupala: Rasarnavasudhakara·2·2.338

Simhabhupala: Rasarnavasudhakara 2.338

SRsS 2.338

अतिलौकिकात् कारणाद् उत्तमस्य, यथा- अशक्नुवन् सोढुम् अधीर-लोचनः सहस्र-रश्मेर् इव यस्य दर्शनम् । प्रविश्य हेमाद्रि-गुहा-गृहान्तरं निनाय बिभ्यद् दिवसानि कौशिकः ॥स्र्स् २।३३७॥ [माघ १।५३] अत्र वर्णनीयतया उत्तम-रावणं प्रति देवेन्द्रस्य (भीतत्व-वर्णनात्) मध्यमत्वं (एवेति तस्य उत्तमत्वं कथम् इति) नाशङ्कनीयम् । यतः प्रकृतिर् एव कारणं पुंसाम् उत्तमत्वे । न तु वर्णना । वर्णनायाः कारणत्वे प्रियेण तस्यानपराध-बाधिताः (माघे १।६१) इत्य् आदिभिः औग्र्यादि-भाव-कथनम् (वर्णनीयतया) उत्तमस्य रावणस्य नोचितं स्यात् । तस्माद् उत्तम-प्रकृतेर् अपि देवेन्द्रस्य लोकातिरिक्त-वर-प्रभाव-भीषणाद् रावणाद् भयम् उपपद्यते । उत्तमस्यापि हेतुज-भयानङ्गीकारे- विद्राणे द्रव्य-नाथे सवितरि तरले जात-शङ्के शशाङ्के वैकुण्ठे कुण्ठ-गर्वे द्रवति मघवति क्लान्त-कान्तौ कृतान्ते । अब्रह्म्ण्यं ब्रुवाणे वियति शत-धृताव् उद्धृतैकाग्र-हस्ते पायाद् वः काल-कूटं झटिति कवलयन् लीलया नील-कण्ठः

atilaukikāt kāraṇād uttamasya, yathā- aśaknuvan soḍhum adhīra-locanaḥ sahasra-raśmer iva yasya darśanam | praviśya hemādri-guhā-gṛhāntaraṃ nināya bibhyad divasāni kauśikaḥ ||SRs 2.337|| [māgha 1.53] atra varṇanīyatayā uttama-rāvaṇaṃ prati devendrasya (bhītatva-varṇanāt) madhyamatvaṃ (eveti tasya uttamatvaṃ katham iti) nāśaṅkanīyam | yataḥ prakṛtir eva kāraṇaṃ puṃsām uttamatve | na tu varṇanā | varṇanāyāḥ kāraṇatve priyeṇa tasyānaparādha-bādhitāḥ (māghe 1.61) ity ādibhiḥ augryādi-bhāva-kathanam (varṇanīyatayā) uttamasya rāvaṇasya nocitaṃ syāt | tasmād uttama-prakṛter api devendrasya lokātirikta-vara-prabhāva-bhīṣaṇād rāvaṇād bhayam upapadyate | uttamasyāpi hetuja-bhayānaṅgīkāre- vidrāṇe dravya-nāthe savitari tarale jāta-śaṅke śaśāṅke vaikuṇṭhe kuṇṭha-garve dravati maghavati klānta-kāntau kṛtānte | abrahmṇyaṃ bruvāṇe viyati śata-dhṛtāv uddhṛtaikāgra-haste pāyād vaḥ kāla-kūṭaṃ jhaṭiti kavalayan līlayā nīla-kaṇṭhaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SRsS/2.338

Cite as: Simhabhupala: Rasarnavasudhakara 2.338, in HREEM (hreem.cc/library/SRsS/2.338), after GRETIL, Simhabhupala: Rasarnavasudhakara Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/simhrs_u.htm — Simhabhupala: Rasarnavasudhakara Based on the ed. by T. Venkatacharya, Madras: Adyar Library and Research Centre, 1979. (Adyar Library Series, 110) Input by Jan Brzezinski 5.10.2003 [Note: The numbering system has been revised (1) to rationalize the numbering

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text