तथा हि-इदं खलु तेनैव प्रेयो-रस-वादिना महाराजेनोदाहृतम्- यद् एव रोचते मह्यं तद् एव कुरुते प्रिया । इति वेत्ति न जानाति तत् प्रियं यत् करोति सा ॥स्र्स् २।३४७॥ इति । तेनैव व्याकृतं च-वत्सल-प्रकृतेर् धीर-ललित-नायकस्य प्रियालम्बन-विभावाद् उत्पन्नः स्नेहः स्थायि-भावो विषय-सौन्दर्यादिभिर् उद्दीपन-विभावैर् उद्दीप्यमानः समुपजायमानैर् मति-धृति-स्मृत्य्-आदिभिर् व्यभिचारि-भावैर् अनुभावैश् च प्रशंसादिभिः संसृज्यमानो निष्पन्नः प्रेयो-रस इति प्रतीयते । रति-प्रीत्योर् अपि चायम् एव मूल-प्रकृतिर् इष्यते । न तावद् अस्य स्नेहस्य रतिं प्रति मूल-प्रकृतित्वम् । रत्य्-अङ्कुर-दशायाम् अस्यासम्भवात् । सम्भोगेच्छा-मात्रं हि रतिः । सैव प्रेम-मान-प्रणयाख्याभिस् तिसृभिः पूर्व-दशाभिर् उत्कटीभूता चतुर्थ-दशायां चित्त-द्रवी-भाव-लक्षण-स्नेह-रूपताम् आप्नोति । तथा च भाव-प्रकाशिकायाम्- इयम् अङ्कुरिता प्रेम्णा मानात् पल्लविता भवेत् । सकोरका प्रणयतः स्नेहात् कुसुमिता भवेत् ॥स्र्स् २।३४८॥ इति । अतोऽ स्मिन्न् उदाहरणे स्नेहस्य रति-रूपेणैवास्वाद्यत्वं न पृथक् स्थायित्वेन । एवं च स्नेहस्य रति-भेदत्व-कथनात् प्रेयो-रसस्यापि शृङ्गाराद् अपृथक्त्वम् अर्थ-सिद्धम् । अन्ये पोषा-सहिष्णुत्वान् नैव स्थायि-पदोचिताः ॥स्र्स् २।३४९॥ १६० तथापि गर्व-स्थायित्वम् उदाहृतम्- अपकर्ताहम् अस्मीति मा ते मनसि भूद् भयम् । विमुखेषु न मे खड्गः प्रहर्तुं जातु वाञ्छति
tathā hi-idaṃ khalu tenaiva preyo-rasa-vādinā mahārājenodāhṛtam- yad eva rocate mahyaṃ tad eva kurute priyā | iti vetti na jānāti tat priyaṃ yat karoti sā ||SRs 2.347|| iti | tenaiva vyākṛtaṃ ca-vatsala-prakṛter dhīra-lalita-nāyakasya priyālambana-vibhāvād utpannaḥ snehaḥ sthāyi-bhāvo viṣaya-saundaryādibhir uddīpana-vibhāvair uddīpyamānaḥ samupajāyamānair mati-dhṛti-smṛty-ādibhir vyabhicāri-bhāvair anubhāvaiś ca praśaṃsādibhiḥ saṃsṛjyamāno niṣpannaḥ preyo-rasa iti pratīyate | rati-prītyor api cāyam eva mūla-prakṛtir iṣyate | na tāvad asya snehasya ratiṃ prati mūla-prakṛtitvam | raty-aṅkura-daśāyām asyāsambhavāt | sambhogecchā-mātraṃ hi ratiḥ | saiva prema-māna-praṇayākhyābhis tisṛbhiḥ pūrva-daśābhir utkaṭībhūtā caturtha-daśāyāṃ citta-dravī-bhāva-lakṣaṇa-sneha-rūpatām āpnoti | tathā ca bhāva-prakāśikāyām- iyam aṅkuritā premṇā mānāt pallavitā bhavet | sakorakā praṇayataḥ snehāt kusumitā bhavet ||SRs 2.348|| iti | ato' sminn udāharaṇe snehasya rati-rūpeṇaivāsvādyatvaṃ na pṛthak sthāyitvena | evaṃ ca snehasya rati-bhedatva-kathanāt preyo-rasasyāpi śṛṅgārād apṛthaktvam artha-siddham | anye poṣā-sahiṣṇutvān naiva sthāyi-padocitāḥ ||SRs 2.349|| 160 tathāpi garva-sthāyitvam udāhṛtam- apakartāham asmīti mā te manasi bhūd bhayam | vimukheṣu na me khaḍgaḥ prahartuṃ jātu vāñchati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.