त्वद्-रूपाद् विपिनाय चीवरधरो धन्वी जटी शासनं रामः प्राप्य गतः कुतश्चन वनं सौमित्रि-सीता-सखः ॥स्र्स् ३।११८॥ [बारा। ६।१३] उभौ मूर्च्छतः । वामदेवः-देव समाश्वसिहि । दशरथः (समाश्वास्य)-केन पुनः कारणेन इत्य् उपक्रम्य, दशरथः-वत्स रामभद्र मन्ये ममैव मलयाचल-निवासिनः प्रिय-वयस्यस्य जटायोर् अपि शोक-शङ्कुर् अयं सर्वङ्कषो भविष्यति । [६।५५ पद्याद् अनन्तरम्] इत्य् अन्तेन कौसल्या-दशरथादीनां रक्षस्-तरक्षु-हर्यक्ष-प्रभृति-सञ्चरण-दारुणारण्यादिषु राम-प्रवास-विषय-शङ्का-त्रासानुवृत्ति-कथनात् सम्भ्रमः । अथ आक्षेपः- गर्भ-बीज-समाक्षेपम् आक्षेपं परिचक्षते ॥स्र्स् ३।११९॥ ५८अ यथा तत्रैव [बाल-रामायणे] पञ्चमाङ्के [५।७४ पद्याद् अनन्तरं] (प्रविश्य अपटीक्षेपेण छिन्न-नामा कृतावगुण्ठना) शूर्पणखा (साक्रन्दं पादयोर् निपत्य)-अज्ज एक्क-मादुअ पेक्ख तक्खअ-चूडामणी उप्पाडिदो । बडवाणल-जाला-कलापअं घुंतलिदं । दसकण्ठ-कनिट्ठ-बहिणिए अच्चाहिदं । [आर्य एक-मातृक प्रेक्षस्व तक्षक-चूडामणिर् उत्पाटितः । बडवानल-ज्वाला-कलापकं चूर्णितम् । दशकण्ठ-कनिष्ठ-भगिन्या अत्याहितम् ।] इत्य् उपक्रम्य, रावणः (प्रकाशम्)-ततः किं तस्याः ? शूर्पणखा-सापि लंकेस्सरस्स समुचिदत्ति अबहरंती तेहिं काबालिअ-ब्बद-जोग्गा किदंहि । [सापि लङ्केश्वरस्य समुचितेति व्यवहरन्ती तैः कापालिक-व्रत-योग्या कृतास्मि ।] इत्य् अन्तेन अङ्कान्त-गत-भागेन सकल-देवता-तेजस् तिरस्करण-रावणातिशय-वर्णना-गर्भीकृतस्य रामोत्साहस्य शूर्पणखा-कर्ण-नासा-निकृन्तन-रूपेण समुद्भेदाद् आक्षेपः । अथ विमर्श-सन्धिः- यत्र प्रलोभन-क्रोध-व्यसनाद्यैर् विमृश्यते । ५८ब् बीजार्थो गर्भ-निर्भिन्नः स विमर्श इतीर्यते
tvad-rūpād vipināya cīvaradharo dhanvī jaṭī śāsanaṃ rāmaḥ prāpya gataḥ kutaścana vanaṃ saumitri-sītā-sakhaḥ ||SRs 3.118|| [bā.rā. 6.13] ubhau mūrcchataḥ | vāmadevaḥ-deva samāśvasihi | daśarathaḥ (samāśvāsya)-kena punaḥ kāraṇena ity upakramya, daśarathaḥ-vatsa rāmabhadra manye mamaiva malayācala-nivāsinaḥ priya-vayasyasya jaṭāyor api śoka-śaṅkur ayaṃ sarvaṅkaṣo bhaviṣyati | [6.55 padyād anantaram] ity antena kausalyā-daśarathādīnāṃ rakṣas-tarakṣu-haryakṣa-prabhṛti-sañcaraṇa-dāruṇāraṇyādiṣu rāma-pravāsa-viṣaya-śaṅkā-trāsānuvṛtti-kathanāt sambhramaḥ | atha ākṣepaḥ- garbha-bīja-samākṣepam ākṣepaṃ paricakṣate ||SRs 3.119|| 58a yathā tatraiva [bāla-rāmāyaṇe] pañcamāṅke [5.74 padyād anantaraṃ] (praviśya apaṭīkṣepeṇa chinna-nāmā kṛtāvaguṇṭhanā) śūrpaṇakhā (sākrandaṃ pādayor nipatya)-ajja ekka-mādua pekkha takkhaa-cūḍāmaṇī uppāḍido | baḍavāṇala-jālā-kalāpaaṃ ghuṃtalidaṃ | dasakaṇṭha-kaniṭṭha-bahiṇie accāhidaṃ | [ārya eka-mātṛka prekṣasva takṣaka-cūḍāmaṇir utpāṭitaḥ | baḍavānala-jvālā-kalāpakaṃ cūrṇitam | daśakaṇṭha-kaniṣṭha-bhaginyā atyāhitam |] ity upakramya, rāvaṇaḥ (prakāśam)-tataḥ kiṃ tasyāḥ ? śūrpaṇakhā-sāpi laṃkessarassa samucidatti abaharaṃtī tehiṃ kābālia-bbada-joggā kidaṃhi | [sāpi laṅkeśvarasya samuciteti vyavaharantī taiḥ kāpālika-vrata-yogyā kṛtāsmi |] ity antena aṅkānta-gata-bhāgena sakala-devatā-tejas tiraskaraṇa-rāvaṇātiśaya-varṇanā-garbhīkṛtasya rāmotsāhasya śūrpaṇakhā-karṇa-nāsā-nikṛntana-rūpeṇa samudbhedād ākṣepaḥ | atha vimarśa-sandhiḥ- yatra pralobhana-krodha-vyasanādyair vimṛśyate | 58b bījārtho garbha-nirbhinnaḥ sa vimarśa itīryate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.