कवयस् तु प्रबन्धारस् ते भवेयुश् चतुर्विधाः । उदात्त उद्धतः प्रौढो विनीत इति भेदतः ॥स्र्स् ३।३२४॥ १४९ तत्र उदात्तः- अन्तर्-गूढाभिमानोक्तिर् उदात्त इति गीयते ॥स्र्स् ३।३२५॥ १५०अ यथा मालविकाग्निमित्रे- पुराणम् इत्य् एव न साधु सर्वं न चापि काव्यं नवम् इत्य् अवद्यम् । सन्तः परीक्ष्यान्तरद् भजन्ते मूढः पर-प्रत्ययनेय-बुद्धिः ॥स्र्स् ३।३२६॥ [माअमि। १।२] अत्र सन्तः परीक्षेत्य् अनेन स्व-कृतेः परीक्षण-क्षमत्व-कल्पितो निज-गर्वः कालि-दासेन विवक्षित इति तस्योदात्तत्वम् । अथ उद्धतः- परापवादात् स्वोत्कर्ष-वादी तूद्धत उच्यते ॥स्र्स् ३।३२७॥ १५० यथा मालती-माधवे- ये नाम केचिद् इह नः प्रथयन्त्य् अवज्ञां जानन्ति ते किम् अपि तान् प्रति नैष यत्नः । उत्पत्स्यतेऽ स्ति मम कोऽ पि समान-धर्मा कालो ह्य् अयं निरवधिर् विपुला च पृथ्वी ॥स्र्स् ३।३२८॥ [मामा। १।८] अत्र जानन्ति ते किम् अपीति परापवादात् मम तु कोऽ पि समान-धर्मेत्य् आत्मोत्कर्ष-कथनाच् च भवभूतेर् उद्धतत्वम् । यथा प्रौढः- यथोचित-निजोत्कर्ष-वादी प्रौढ इतीरितः ॥स्र्स् ३।३२९॥ १५१अ यथा करुणाकन्दले- कविर् भारद्वाजो जगद्-अवधि-जाग्रन्-निज-यशा रस-श्रेणी-मर्म-व्यवहरण-हेवाक-रसिकः । यदीयानां वाचां रसिक-हृदयोल्लासन-विद्याव् अमन्दानन्दात्मा परिणमति सन्दर्भ-महिमा
kavayas tu prabandhāras te bhaveyuś caturvidhāḥ | udātta uddhataḥ prauḍho vinīta iti bhedataḥ ||SRs 3.324|| 149 tatra udāttaḥ- antar-gūḍhābhimānoktir udātta iti gīyate ||SRs 3.325|| 150a yathā mālavikāgnimitre- purāṇam ity eva na sādhu sarvaṃ na cāpi kāvyaṃ navam ity avadyam | santaḥ parīkṣyāntarad bhajante mūḍhaḥ para-pratyayaneya-buddhiḥ ||SRs 3.326|| [mā.a.mi. 1.2] atra santaḥ parīkṣety anena sva-kṛteḥ parīkṣaṇa-kṣamatva-kalpito nija-garvaḥ kāli-dāsena vivakṣita iti tasyodāttatvam | atha uddhataḥ- parāpavādāt svotkarṣa-vādī tūddhata ucyate ||SRs 3.327|| 150 yathā mālatī-mādhave- ye nāma kecid iha naḥ prathayanty avajñāṃ jānanti te kim api tān prati naiṣa yatnaḥ | utpatsyate' sti mama ko' pi samāna-dharmā kālo hy ayaṃ niravadhir vipulā ca pṛthvī ||SRs 3.328|| [mā.mā. 1.8] atra jānanti te kim apīti parāpavādāt mama tu ko' pi samāna-dharmety ātmotkarṣa-kathanāc ca bhavabhūter uddhatatvam | yathā prauḍhaḥ- yathocita-nijotkarṣa-vādī prauḍha itīritaḥ ||SRs 3.329|| 151a yathā karuṇākandale- kavir bhāradvājo jagad-avadhi-jāgran-nija-yaśā rasa-śreṇī-marma-vyavaharaṇa-hevāka-rasikaḥ | yadīyānāṃ vācāṃ rasika-hṛdayollāsana-vidyāv amandānandātmā pariṇamati sandarbha-mahimā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.