अथ परिकरः- परिक्रिया तु बीजस्य बहुलीकरणं मतम् ॥स्र्स् ३।४६॥ ३४अ यथा तत्रैव [बाल-रामायणे] (प्रविश्य तापस-च्छमना) राक्षसः- सम्प्रेषितो माल्यवताम् अहम् अद्य ज्ञातुं प्रवृत्तिं कुशिकात्मजस्य । पुरीं निमीनां मिथिलां च गन्तुं तां चाप्य् अयोध्यां रघु-राजधानीम् ॥स्र्स् ३।४७॥ (१।२३) कुल-पुत्रकेति सप्रसामद् आश्लिष्टोऽ स्मि इत्य् उपक्रम्यअ᳡ स हि नक्तं-चराणां निसर्गामित्रो विश्वामित्रो व्रत-चर्यया, वीर-व्रत-चर्यया समर्थो दशरथोऽ पि तथाविध एव एव (१।२५ पद्याद् अनन्तरं] इत्य् अन्तेन विश्वामित्रारम्भस्य माल्यवदादि-वितर्क-गोचरत्वेन बहुलीकरणात् परिकरः । अथ परिन्यासः- बीज-निष्पत्ति-कथनं परिन्यास इतीर्यते ॥स्र्स् ३।४८॥ ३४ब् यथा तत्रैव [बाल-रामायणे] राक्षसः (पुरोऽ वलोक्य)-कथं तापसः । (प्रत्यभिज्ञाय) तत्रापि विश्वामित्र-धर्म-पुत्रः शुनःशेपः इत्य् उपक्रम्यअ᳡ सम्प्रत्य् एव राक्षस-भयात् सत्रे दीक्षिष्यमाणः स भगवान् गोप्तारं रामभद्रं वरीतुम् अयोध्यां गतः । राक्षसः (स-त्रासं स्वगतम्)-हन्त कथम् एतद् अपि निष्पन्नम् । (प्रकाशम्) भगवन् मा कोपीः इत्य् आदिना (स्वगतम्) कृतं यत् कर्तव्यम् । सम्प्रति चार-सञ्चारस्यायम् अवसरः (१।२७ पद्याद् अनन्तरम्] इत्य् अन्तेन विश्वामित्रानुभाव-कथनात् सराक्षत्रास-कथनाच् च बीज-निष्पत्तेः परिन्यासः । अथ विलोभनम्- नायकादि-गुणानां यद् वर्णनं तद् विलोभनम् ॥स्र्स् ३।४९॥ ३५अ यथा तत्रैव [बाल-रामायणे] रावणः- यस्यारोपण-कर्मणापि बहवो वीर-व्रतं त्याजिताः
atha parikaraḥ- parikriyā tu bījasya bahulīkaraṇaṃ matam ||SRs 3.46|| 34a yathā tatraiva [bāla-rāmāyaṇe] (praviśya tāpasa-cchamanā) rākṣasaḥ- sampreṣito mālyavatām aham adya jñātuṃ pravṛttiṃ kuśikātmajasya | purīṃ nimīnāṃ mithilāṃ ca gantuṃ tāṃ cāpy ayodhyāṃ raghu-rājadhānīm ||SRs 3.47|| (1.23) kula-putraketi saprasāmad āśliṣṭo' smi ity upakramyaà sa hi naktaṃ-carāṇāṃ nisargāmitro viśvāmitro vrata-caryayā, vīra-vrata-caryayā samartho daśaratho' pi tathāvidha eva eva (1.25 padyād anantaraṃ] ity antena viśvāmitrārambhasya mālyavadādi-vitarka-gocaratvena bahulīkaraṇāt parikaraḥ | atha parinyāsaḥ- bīja-niṣpatti-kathanaṃ parinyāsa itīryate ||SRs 3.48|| 34b yathā tatraiva [bāla-rāmāyaṇe] rākṣasaḥ (puro' valokya)-kathaṃ tāpasaḥ | (pratyabhijñāya) tatrāpi viśvāmitra-dharma-putraḥ śunaḥśepaḥ ity upakramyaà sampraty eva rākṣasa-bhayāt satre dīkṣiṣyamāṇaḥ sa bhagavān goptāraṃ rāmabhadraṃ varītum ayodhyāṃ gataḥ | rākṣasaḥ (sa-trāsaṃ svagatam)-hanta katham etad api niṣpannam | (prakāśam) bhagavan mā kopīḥ ity ādinā (svagatam) kṛtaṃ yat kartavyam | samprati cāra-sañcārasyāyam avasaraḥ (1.27 padyād anantaram] ity antena viśvāmitrānubhāva-kathanāt sarākṣatrāsa-kathanāc ca bīja-niṣpatteḥ parinyāsaḥ | atha vilobhanam- nāyakādi-guṇānāṃ yad varṇanaṃ tad vilobhanam ||SRs 3.49|| 35a yathā tatraiva [bāla-rāmāyaṇe] rāvaṇaḥ- yasyāropaṇa-karmaṇāpi bahavo vīra-vrataṃ tyājitāḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.