Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 10

पुरस्य त्रिविधस्यापि प्रमाणमथ कथ्यते। प्राकारपरिखाट्टालद्वाररथ्याध्वभिः सह

purasya trividhasyāpi pramāṇamatha kathyate| prākāraparikhāṭṭāladvārarathyādhvabhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठं तत्र चतुश्चापसहस्रं पुरमिष्यते। मध्यं द्वाभ्यां सहस्राभ्यामेकेन व्यासतोऽधमम्

jyeṣṭhaṃ tatra catuścāpasahasraṃ puramiṣyate| madhyaṃ dvābhyāṃ sahasrābhyāmekena vyāsato'dhamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साष्टमांशं सपादं वा सार्धं वा व्यासमायतम्। कुर्यादेकैकमायामं चतुरास्रीकृतं शुभम्

sāṣṭamāṃśaṃ sapādaṃ vā sārdhaṃ vā vyāsamāyatam| kuryādekaikamāyāmaṃ caturāsrīkṛtaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्टिपदाख्येन पुरं सर्वं प्रकल्पयेत्। द्विरष्टकोष्ठं तत्कुर्यात्षट्पथं नवचत्वरम्

catuḥṣaṣṭipadākhyena puraṃ sarvaṃ prakalpayet| dviraṣṭakoṣṭhaṃ tatkuryātṣaṭpathaṃ navacatvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रीकृते क्षेत्रे प्रागुदीच्यन्तमागताः। चतुर्भागान्तरा वंशाः कार्यास्तस्य त्रयस्त्रयः

caturaśrīkṛte kṣetre prāgudīcyantamāgatāḥ| caturbhāgāntarā vaṃśāḥ kāryāstasya trayastrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशषट्कविभक्तेऽस्मिन् पदषोडशकान्विते। राजमार्गः शुभः कार्यो मध्यमं वंशमाश्रितः

vaṃśaṣaṭkavibhakte'smin padaṣoḍaśakānvite| rājamārgaḥ śubhaḥ kāryo madhyamaṃ vaṃśamāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यो ज्यायसि च ज्यायांश्चतुर्विंशतिकः करैः। विंशत्या मध्यमे मध्योऽधमे षोडशकोऽधमः

kāryo jyāyasi ca jyāyāṃścaturviṃśatikaḥ karaiḥ| viṃśatyā madhyame madhyo'dhame ṣoḍaśako'dhamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलस्य चतुरङ्गस्य पौराणां पार्थिवस्य च। असम्बाधसमश्चैष कार्योऽयं काश्मशर्करः

balasya caturaṅgasya paurāṇāṃ pārthivasya ca| asambādhasamaścaiṣa kāryo'yaṃ kāśmaśarkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारथ्याद्वयं कार्यं तदुपान्तस्थवंशयोः। तद्द्वादश दशाष्टौ स्यात्करान् ज्येष्ठादिकं त्रिषु

mahārathyādvayaṃ kāryaṃ tadupāntasthavaṃśayoḥ| taddvādaśa daśāṣṭau syātkarān jyeṣṭhādikaṃ triṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदमध्यगतं कार्यं यानमार्गचतुष्टयम्। ज्येष्ठादिषु पुरेष्वेषु तत्पद्यं च चतुःकरम्

padamadhyagataṃ kāryaṃ yānamārgacatuṣṭayam| jyeṣṭhādiṣu pureṣveṣu tatpadyaṃ ca catuḥkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपरथ्या महामार्गस्यार्धं वा द्विशयाधिकम्। शेषा रथ्यास्तदर्धेन विधातव्याः प्रमानतः

uparathyā mahāmārgasyārdhaṃ vā dviśayādhikam| śeṣā rathyāstadardhena vidhātavyāḥ pramānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानमार्गचतुष्कस्य कार्यौ पार्श्वद्वयाश्रितौ। पदाष्टकपदान्तस्थौ द्वौ द्वौ जङ्घापथावपि

yānamārgacatuṣkasya kāryau pārśvadvayāśritau| padāṣṭakapadāntasthau dvau dvau jaṅghāpathāvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरे ज्येष्ठे त्रिहस्तौ तौ मध्यमेऽर्धकरोज्झितौ। मध्यमादर्धहस्तेन हीनौ स्यातां कनीयसि

pure jyeṣṭhe trihastau tau madhyame'rdhakarojjhitau| madhyamādardhahastena hīnau syātāṃ kanīyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्यान्तर्गतौ कार्यौ घण्टामार्गौ तथापरौ। राजमार्गगुणोपेतौ प्रमाणेन च तद्विधौ

purasyāntargatau kāryau ghaṇṭāmārgau tathāparau| rājamārgaguṇopetau pramāṇena ca tadvidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्प्रत्यगायताः सप्तदश मार्गा इतीरिताः। याम्योत्तरायतास्तद्वदन्ये स्युस्तत्प्रमाणतः

prākpratyagāyatāḥ saptadaśa mārgā itīritāḥ| yāmyottarāyatāstadvadanye syustatpramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घण्टामार्गप्रमाणेन घण्टामार्गस्य बाह्यतः। समन्ततो वप्रभुवं स्थापयेत् तद्विधानवित्

ghaṇṭāmārgapramāṇena ghaṇṭāmārgasya bāhyataḥ| samantato vaprabhuvaṃ sthāpayet tadvidhānavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारथ्याप्रमाणेन तद्भूमेर्बाह्यतस्ततः। व्यासखातान्तरैः सार्धं विधेयं परिखात्रयम्

mahārathyāpramāṇena tadbhūmerbāhyatastataḥ| vyāsakhātāntaraiḥ sārdhaṃ vidheyaṃ parikhātrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खातोत्पादोज्झितं कार्यं सत्र्यंशेनार्धतोऽपि वा। व्यासतः स्यादशेषेण मूलतस्तद्वदेव तत्

khātotpādojjhitaṃ kāryaṃ satryaṃśenārdhato'pi vā| vyāsataḥ syādaśeṣeṇa mūlatastadvadeva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्याद्वप्रं स्वभूभागे परिखोत्खातया मृदा। सोत्सङ्गं गजपृष्ठं वा गोत्रीयपदताडितम्

kuryādvapraṃ svabhūbhāge parikhotkhātayā mṛdā| sotsaṅgaṃ gajapṛṣṭhaṃ vā gotrīyapadatāḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खातोद्वृत्तमृदा वप्रनिर्माणाधिकया ततः। भूप्रदेशान्पुरा निम्नानापूर्य समतां नयेत्

khātodvṛttamṛdā vapranirmāṇādhikayā tataḥ| bhūpradeśānpurā nimnānāpūrya samatāṃ nayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संशोध्य परिखात्रितयं परितोऽश्मभिः। विधेयमिष्टकाभिर्वा सम्यग्बद्धतलम् स्थिरम्

evaṃ saṃśodhya parikhātritayaṃ parito'śmabhiḥ| vidheyamiṣṭakābhirvā samyagbaddhatalam sthiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिरावारिभिरापूर्णं पूर्णं वागागिनाम्भसा। विचित्राब्जमनोहारि ससंग्राहाम्बुनिर्गमम्

sirāvāribhirāpūrṇaṃ pūrṇaṃ vāgāgināmbhasā| vicitrābjamanohāri sasaṃgrāhāmbunirgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपाश्वेष्वथैतस्य गन्धान्धमधुपाङ्गनान्। सुमनोविटपारामान् कुर्याद् वासान् समुत्सकान्

sarvapāśveṣvathaitasya gandhāndhamadhupāṅganān| sumanoviṭapārāmān kuryād vāsān samutsakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यभागं पुनस्तस्य विदध्यात्सर्वतोदिशम्। द्रुममूलैर्लताजालैः कण्टकैरपि संवृतम्

bāhyabhāgaṃ punastasya vidadhyātsarvatodiśam| drumamūlairlatājālaiḥ kaṇṭakairapi saṃvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वप्रोर्ध्वभागगं मध्यं स्थूलोपलशिलाचितम्। कुर्यात्प्राकारमुद्दामं यद्वा पक्वेष्टकामयम्

vaprordhvabhāgagaṃ madhyaṃ sthūlopalaśilācitam| kuryātprākāramuddāmaṃ yadvā pakveṣṭakāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्यायान्करैर्द्वादशभिर्दशभिर्मध्यमः स्थितः। कनीयानष्टभिर्हस्तैर्विस्तारः स्यात् त्रिधेत्यसौ

jyāyānkarairdvādaśabhirdaśabhirmadhyamaḥ sthitaḥ| kanīyānaṣṭabhirhastairvistāraḥ syāt tridhetyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छ्रायः सप्तदशभिः करैर्ज्यायान् प्रशस्यते। मध्यमः पञ्चदशभिस्त्रयोदशभिरन्तिमः

ucchrāyaḥ saptadaśabhiḥ karairjyāyān praśasyate| madhyamaḥ pañcadaśabhistrayodaśabhirantimaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं न सप्तदशकान्न त्रयोदशकादधः। प्राकारोच्छ्रयमिच्छन्ति नापि युग्मकरोन्मितम्

ūrdhvaṃ na saptadaśakānna trayodaśakādadhaḥ| prākārocchrayamicchanti nāpi yugmakaronmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्ते हस्तेऽङ्गुलद्वन्द्वमायतः सम्यगुच्छ्रयात्। यस्य वा द्वादशकरा मूले भवति विस्तृतिः

haste haste'ṅguladvandvamāyataḥ samyagucchrayāt| yasya vā dvādaśakarā mūle bhavati vistṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरस्रो च्छ्रितिस्तस्य शिरः स्याद्दशविस्तृतम्। हस्तोच्चं कपिशीर्षं स्याद्द्विहस्ता काण्डवारिणी

caturasro cchritistasya śiraḥ syāddaśavistṛtam| hastoccaṃ kapiśīrṣaṃ syāddvihastā kāṇḍavāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्याः कर्णाश्रितैर्द्वारकर्णान्तस्थैश्च संयुताः। प्राकारेऽट्टालकास्तस्मिन् दिक्षु दिक्षु चतुर्दिशम्

kāryāḥ karṇāśritairdvārakarṇāntasthaiśca saṃyutāḥ| prākāre'ṭṭālakāstasmin dikṣu dikṣu caturdiśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभौमांश्चरिकोर्ध्वं च प्राकारोच्छ्रायविस्तृतान्। तदर्धं निर्गमान् कुर्यात्ससालाट्टालकानथ

dvibhaumāṃścarikordhvaṃ ca prākārocchrāyavistṛtān| tadardhaṃ nirgamān kuryātsasālāṭṭālakānatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतं शतं स्याद्धस्तानां मिथश्चाट्टालकान्तरम्। इत्थं पुरमगम्यं स्यात्पत्त्यश्वरथदन्तिनाम्

śataṃ śataṃ syāddhastānāṃ mithaścāṭṭālakāntaram| itthaṃ puramagamyaṃ syātpattyaśvarathadantinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरिकां संचरद्वारां सुखारोहां सवेदिकाम्। ससोपानां सनिर्यूहां कुर्यात्सकपिशीर्षकाम्

carikāṃ saṃcaradvārāṃ sukhārohāṃ savedikām| sasopānāṃ saniryūhāṃ kuryātsakapiśīrṣakām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजमार्गमहारथ्यासंश्रितानि चतुर्दिशम्। त्रीणि त्रीणि विधेयानि पुरे द्वाराणि तद्विदा

rājamārgamahārathyāsaṃśritāni caturdiśam| trīṇi trīṇi vidheyāni pure dvārāṇi tadvidā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजमार्गमहाद्वारचतुष्कं विस्तरान्नव। अष्टौ सप्त करा नोर्व्या द्विगुणं त्रिकरोज्झितम्

rājamārgamahādvāracatuṣkaṃ vistarānnava| aṣṭau sapta karā norvyā dviguṇaṃ trikarojjhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारथ्याश्रयं द्वारं तत्षट्पञ्चचतुष्करम्। उच्छ्रयात्सार्धसार्धैकहस्तोनं विस्तरेण तत्

mahārathyāśrayaṃ dvāraṃ tatṣaṭpañcacatuṣkaram| ucchrayātsārdhasārdhaikahastonaṃ vistareṇa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यात्प्रतोलीः सर्वेषु महाद्वारेष्वथो दृढाः। दृढार्गलाश्चेन्द्र कीलाः कपाटपरिघान्विताः

kuryātpratolīḥ sarveṣu mahādvāreṣvatho dṛḍhāḥ| dṛḍhārgalāścendra kīlāḥ kapāṭaparighānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजमार्गसमा शाला स्यात्प्रतोलीविनिर्गमा। तदर्धं कोष्ठकान्तः स्याद्व्यासोऽधर्धं तयोः स्मृतः

rājamārgasamā śālā syātpratolīvinirgamā| tadardhaṃ koṣṭhakāntaḥ syādvyāso'dhardhaṃ tayoḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रामिति न्यस्य प्रतोलीं वदनायताम्। व्यासतस्त्र्यंशविन्यस्तमार्गां मूषाद्वयान्विताम्

caturaśrāmiti nyasya pratolīṃ vadanāyatām| vyāsatastryaṃśavinyastamārgāṃ mūṣādvayānvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्भित्तौ चतुर्द्वारं महाद्वारेण सम्मितम्। विकल्पकोष्ठकान्तेषु दारुभिस्तद्विभूषयेत्

antarbhittau caturdvāraṃ mahādvāreṇa sammitam| vikalpakoṣṭhakānteṣu dārubhistadvibhūṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारे चोभयतःशाले द्वे द्वे द्वारे च मूषयोः। ते कार्ये सम्मुखे व्यासाद्द्विकरे द्विगुणोच्छ्रिते

dvāre cobhayataḥśāle dve dve dvāre ca mūṣayoḥ| te kārye sammukhe vyāsāddvikare dviguṇocchrite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दारुमूषयोः पट्टमध्यं पञ्चकरोच्छ्रितम्। तद्वत्कार्या द्वितीया भूर्द्वारशेषोदयोच्छ्रिता

taddārumūṣayoḥ paṭṭamadhyaṃ pañcakarocchritam| tadvatkāryā dvitīyā bhūrdvāraśeṣodayocchritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर्द्वारविनिर्मुक्तां पूर्ववत्तां प्रकल्पयेत्। पुरःसंरोधनसहैर्गवाक्षैरग्रतो युताम्

bahirdvāravinirmuktāṃ pūrvavattāṃ prakalpayet| puraḥsaṃrodhanasahairgavākṣairagrato yutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तलं ततो महाद्वारस्योर्ध्वे बद्ध्वा तृतीयकम्। रोधनद्वारयुग्हर्म्यसंयुक्तं सपरिक्रमम्

talaṃ tato mahādvārasyordhve baddhvā tṛtīyakam| rodhanadvārayugharmyasaṃyuktaṃ saparikramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्न्यस्तस्तम्भवेद्यन्यदूर्ध्वं तस्योपकल्पयेत्। व्यालजालशतघ्न्यस्त्रशस्त्रयस्त्रादिभिर्युतम्

sannyastastambhavedyanyadūrdhvaṃ tasyopakalpayet| vyālajālaśataghnyastraśastrayastrādibhiryutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिशोभाभिगुप्त्यर्थं पुरस्य प्रविकल्पयेत्। बृहद्द्वाराणि परितस्त्रितलाभिः प्रतोलिभिः

vṛddhiśobhābhiguptyarthaṃ purasya pravikalpayet| bṛhaddvārāṇi paritastritalābhiḥ pratolibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतोल्या दक्षिणाद्भागादुच्छ्रितो वामतो गतः। यावद्द्वितीयं तत्पार्श्वमेकः कार्यो बहिः स्थितः

pratolyā dakṣiṇādbhāgāducchrito vāmato gataḥ| yāvaddvitīyaṃ tatpārśvamekaḥ kāryo bahiḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयो वामभागात्तु निर्गत्यास्यैव वेष्टकः। कार्यः स्यादा तदुत्थानात्प्राकारस्तस्य बाह्यतः

dvitīyo vāmabhāgāttu nirgatyāsyaiva veṣṭakaḥ| kāryaḥ syādā tadutthānātprākārastasya bāhyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतयोरन्तरालं च राजमार्गेण सम्मितम्। कर्तव्यं स्यादिहैवं तु वक्त्रद्वारकमुत्तमम्

etayorantarālaṃ ca rājamārgeṇa sammitam| kartavyaṃ syādihaivaṃ tu vaktradvārakamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा दृष्ट्वोपभोगार्हान्सरिद्गिरिजलाशयान्। पक्षद्वाराणि कुर्वीत स्वेच्छया तत्र तत्र च

dṛṣṭvā dṛṣṭvopabhogārhānsaridgirijalāśayān| pakṣadvārāṇi kurvīta svecchayā tatra tatra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलभ्रमान्पुरे कुर्याच्छिलादारुतिरोहितान्। द्विकरान्करमात्रान्वा साम्भसोऽस्मिन् प्रदक्षिणान्

jalabhramānpure kuryācchilādārutirohitān| dvikarānkaramātrānvā sāmbhaso'smin pradakṣiṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्नकर्णं विकर्णं च वज्रं सूचीमुखं तथा। वर्तुल व्यजनाकारं चापाकृतिधरं च यत्

chinnakarṇaṃ vikarṇaṃ ca vajraṃ sūcīmukhaṃ tathā| vartula vyajanākāraṃ cāpākṛtidharaṃ ca yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकटद्विसमं यच्च विस्ताराद्द्विगुणायतम्। विदिक्स्थं सर्पचक्रं च तत् पुरं निन्दितं भवेत्

śakaṭadvisamaṃ yacca vistārāddviguṇāyatam| vidiksthaṃ sarpacakraṃ ca tat puraṃ ninditaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्नकर्णे वसंल्लोकः पुरे तस्करतो भयम्। व्याधिभ्यो वापरेभ्यो वा प्राप्नोतीति विनिर्दिशेत्

chinnakarṇe vasaṃllokaḥ pure taskarato bhayam| vyādhibhyo vāparebhyo vā prāpnotīti vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्विष्टस्वामिता सर्वलोकगर्हानपत्यता। जायते स्वल्पमायुष्यं विकर्णपुरवासिनाम्

vidviṣṭasvāmitā sarvalokagarhānapatyatā| jāyate svalpamāyuṣyaṃ vikarṇapuravāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीजयं विषरोगांश्च भेदांश्च विविधांस्तथा। जनो वसन्नवाप्नोति वज्राकृतिधरे पुरे

strījayaṃ viṣarogāṃśca bhedāṃśca vividhāṃstathā| jano vasannavāpnoti vajrākṛtidhare pure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजन्ति प्राणिनो नाशं क्षुद्व्याधिपरिपीडिताः। निवसन्तः सदा सूचीमुखाकारधरे पुरे

vrajanti prāṇino nāśaṃ kṣudvyādhiparipīḍitāḥ| nivasantaḥ sadā sūcīmukhākāradhare pure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामिना सह हीयन्ते सर्वतः सञ्चयोज्झिताः। स्वल्पायुषश्च जायन्ते जना वृत्तपुराश्रयाः

svāminā saha hīyante sarvataḥ sañcayojjhitāḥ| svalpāyuṣaśca jāyante janā vṛttapurāśrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्यवादिनः स्वल्पायुषः पवनपीडिताः। जनाः स्युश्चलचित्ताश्च नगरे व्यजनाकृतौ

asatyavādinaḥ svalpāyuṣaḥ pavanapīḍitāḥ| janāḥ syuścalacittāśca nagare vyajanākṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुश्चरित्राङ्गनायुक्तस्तथा बहुनपुंसकः। चापाकारे पुरे लोको निवसन् भवति ध्रुवम्

duścaritrāṅganāyuktastathā bahunapuṃsakaḥ| cāpākāre pure loko nivasan bhavati dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोगशोकानलस्तेनभयं तत्र प्रजायते। शकटद्विसमाकारं पुरं यद्विनिवेश्यते

rogaśokānalastenabhayaṃ tatra prajāyate| śakaṭadvisamākāraṃ puraṃ yadviniveśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरम्भासिद्धिदं विप्रभयदं ज्ञातिभेदकृत्। पौराणां स्वामिनश्च स्याद्गजवाजिक्षयावहम्

ārambhāsiddhidaṃ viprabhayadaṃ jñātibhedakṛt| paurāṇāṃ svāminaśca syādgajavājikṣayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परैराक्रम्य भुज्येत तत्पुरं बलशालिभिः। द्विगुणायतसंस्थानं यत्क्वचिद्विनिवेश्यते

parairākramya bhujyeta tatpuraṃ balaśālibhiḥ| dviguṇāyatasaṃsthānaṃ yatkvacidviniveśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनक्षयोऽग्निदाहश्च स्त्रीकृतानि भयानि च। पुरे भवति दिङ्मूढे न च निर्योगमेति तत्

janakṣayo'gnidāhaśca strīkṛtāni bhayāni ca| pure bhavati diṅmūḍhe na ca niryogameti tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्रानिलपिशाचाग्निभूतयक्षभयार्दिताः। रुक्पीडिताश्च नश्यन्ति भुजङ्गकुटिले जनाः

śastrānilapiśācāgnibhūtayakṣabhayārditāḥ| rukpīḍitāśca naśyanti bhujaṅgakuṭile janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणामप्रशस्तानि संस्थानानीदृशानि यत्। एकस्मिन्नपि तेनैषां न पुरं विनिवेशयेत्

purāṇāmapraśastāni saṃsthānānīdṛśāni yat| ekasminnapi tenaiṣāṃ na puraṃ viniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थानमेकमप्येषां प्रमादात्क्रियते यदि। तदा राष्ट्रं निपीड्येत क्षुद्द्विषद्भीतिमृत्युभिः

saṃsthānamekamapyeṣāṃ pramādātkriyate yadi| tadā rāṣṭraṃ nipīḍyeta kṣuddviṣadbhītimṛtyubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रज्ञः स्थपतिस्तस्मात्प्रयत्नपरया धिया। यथावत्कथितं चारु नगरं विनिवेशयेत्

śāstrajñaḥ sthapatistasmātprayatnaparayā dhiyā| yathāvatkathitaṃ cāru nagaraṃ viniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदीनिवेशयात्रायां देवागाराभिचारयोः। नदीकर्मणि मैत्रे च शान्तिं कुर्याच्छ्रमेषु च

vedīniveśayātrāyāṃ devāgārābhicārayoḥ| nadīkarmaṇi maitre ca śāntiṃ kuryācchrameṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञे पुरनिवेशे च स्थापने प्रयतः सुधीः। कुर्यात्तथाभ्युदयिकं यद्वान्यदपि किञ्चन

yajñe puraniveśe ca sthāpane prayataḥ sudhīḥ| kuryāttathābhyudayikaṃ yadvānyadapi kiñcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरे भीतिकरं शश्वदनायुष्यमपौष्टिकम्। कृतमप्रयतैः कर्म नृपतिघ्नं च जायते

pure bhītikaraṃ śaśvadanāyuṣyamapauṣṭikam| kṛtamaprayataiḥ karma nṛpatighnaṃ ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहितं यदशास्त्रज्ञैर्यच्च निर्लक्षणैः कृतम्। कृतमप्रयतैर्यच्च तदशस्तं फलोज्झितम्

vihitaṃ yadaśāstrajñairyacca nirlakṣaṇaiḥ kṛtam| kṛtamaprayatairyacca tadaśastaṃ phalojjhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रज्ञः स्थपतिर्ज्योतिर्विदा तद्वत्पुरोधसा। अधिष्ठितः पुरे कर्म विदध्याच्छान्तिकेषु च

śāstrajñaḥ sthapatirjyotirvidā tadvatpurodhasā| adhiṣṭhitaḥ pure karma vidadhyācchāntikeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोहितोऽग्निं जुहुयाद्दद्यान्मौहूर्त्तिकः स्थिरम्। स्थपतिश्च बलिं दद्याद्योजयेदिति शान्तिकम्

purohito'gniṃ juhuyāddadyānmauhūrttikaḥ sthiram| sthapatiśca baliṃ dadyādyojayediti śāntikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तस्मिन् पुरे शान्तिर्यत्र मर्मस्थिताः सुराः। पूज्यन्ते सततं पौरैश्चत्वरस्थायिनस्तथा

tadā tasmin pure śāntiryatra marmasthitāḥ surāḥ| pūjyante satataṃ pauraiścatvarasthāyinastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःप्रकारं स्थापत्यमष्टधा च चिकित्सितम्। धनुर्वेदश्च सप्ताङ्गो ज्योतिषं कमलालयात्

catuḥprakāraṃ sthāpatyamaṣṭadhā ca cikitsitam| dhanurvedaśca saptāṅgo jyotiṣaṃ kamalālayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यलक्षणोत्पातनिमित्तानि च सर्वशः। ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्र श्च त्यजन्त्येते न तत् पुरम्

sāmānyalakṣaṇotpātanimittāni ca sarvaśaḥ| brahmā viṣṇuśca rudra śca tyajantyete na tat puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरस्य विभागोऽयं यथावत्समुदीरितः। खेटं तदर्धविष्कम्भमाहुर्ग्रामं तदर्धतः

nagarasya vibhāgo'yaṃ yathāvatsamudīritaḥ| kheṭaṃ tadardhaviṣkambhamāhurgrāmaṃ tadardhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनेन पुरात्खेटं खेटाद्ग्रामं प्रचक्षते। गव्यूतिपरिमाणेन ग्रामाद्ग्रामं प्रचक्षते

yojanena purātkheṭaṃ kheṭādgrāmaṃ pracakṣate| gavyūtiparimāṇena grāmādgrāmaṃ pracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विक्रोशाद्विषये सीमा तदर्धेन पुरस्य सा। खेटके पुरसीमाधं ग्रामे खेटार्धतः स्मृता

dvikrośādviṣaye sīmā tadardhena purasya sā| kheṭake purasīmādhaṃ grāme kheṭārdhataḥ smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशद्घनूंषि विष्कम्भः पुरे दिग्वर्त्मसु स्मृतः। विंशतिः खेटके मार्गो ग्रामे दश च दर्शितः

triṃśadghanūṃṣi viṣkambhaḥ pure digvartmasu smṛtaḥ| viṃśatiḥ kheṭake mārgo grāme daśa ca darśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नव ग्रामसहस्राणि नवतिश्च प्रचक्षते। चतुःषष्टिमपि ग्रामान् ज्यायो राष्ट्रं विदुर्बुधाः

nava grāmasahasrāṇi navatiśca pracakṣate| catuḥṣaṣṭimapi grāmān jyāyo rāṣṭraṃ vidurbudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशार्धं च सहस्राणि ग्रामाणां त्रिशती तथा। ग्रामाश्चतुरशीतिश्च मध्यमं राष्ट्रमीरितम्

daśārdhaṃ ca sahasrāṇi grāmāṇāṃ triśatī tathā| grāmāścaturaśītiśca madhyamaṃ rāṣṭramīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रमेकं ग्रामाणां तद्वच्च शतपञ्चकम्। द्व्यूना च ग्रामपञ्चाशत् कनीयो राष्ट्रमुच्यते

sahasramekaṃ grāmāṇāṃ tadvacca śatapañcakam| dvyūnā ca grāmapañcāśat kanīyo rāṣṭramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यर्धसङ्ख्ययैतेषां ज्येष्ठमध्यकनीयसाम्। विधाय नवधैकैकं विभजेद्विधिवत्सुधीः

adhyardhasaṅkhyayaiteṣāṃ jyeṣṭhamadhyakanīyasām| vidhāya navadhaikaikaṃ vibhajedvidhivatsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राष्ट्रेष्वेवं विभक्तेषु यथाभागं विधानवित्। निवेशयेत्पुराण्येषु सप्त सप्त यथागमम्

rāṣṭreṣvevaṃ vibhakteṣu yathābhāgaṃ vidhānavit| niveśayetpurāṇyeṣu sapta sapta yathāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभागश्च प्रमाणं च लक्षणं चादिमस्य यत्। जातिवर्णाधिवासश्च यथावत्तदिहोच्यते

vibhāgaśca pramāṇaṃ ca lakṣaṇaṃ cādimasya yat| jātivarṇādhivāsaśca yathāvattadihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णकारानाग्नेय्यां तथा वह्न्युपजीविनः। निवेशयेत् कर्मकरानन्यानपि विधानवित्

suvarṇakārānāgneyyāṃ tathā vahnyupajīvinaḥ| niveśayet karmakarānanyānapi vidhānavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्यानामक्षधूर्तानां चक्रिकाणां च दक्षिणे। नटानां नर्त्तकानां च गृहाणि विनिवेशयेत्

vaiśyānāmakṣadhūrtānāṃ cakrikāṇāṃ ca dakṣiṇe| naṭānāṃ narttakānāṃ ca gṛhāṇi viniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेशयेत् सौकरिकान् मेयीकारान् मृगच्छिदः। कैवर्तान् नैरृताशायां दमनाधिकृतांस्तथा

niveśayet saukarikān meyīkārān mṛgacchidaḥ| kaivartān nairṛtāśāyāṃ damanādhikṛtāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेषु कौशलं येषां येषां स्यादायुधेषु च। वारुण्यां दिशि तान् सर्वान् पुरस्य विनिवेशयेत्

ratheṣu kauśalaṃ yeṣāṃ yeṣāṃ syādāyudheṣu ca| vāruṇyāṃ diśi tān sarvān purasya viniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मस्वधिकृता ये च ये चापि परिकर्मिणः। शौण्डिका ये च तान् सर्वान् वायोर्दिशि निवेशयेत्

karmasvadhikṛtā ye ca ye cāpi parikarmiṇaḥ| śauṇḍikā ye ca tān sarvān vāyordiśi niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतीनामाश्रयान् ब्रह्मवत्सानां च तथा सभाम्। प्रपाश्च पुण्यशालाश्च कुर्याद्दिशि धनेशितुः

yatīnāmāśrayān brahmavatsānāṃ ca tathā sabhām| prapāśca puṇyaśālāśca kuryāddiśi dhaneśituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतविक्रयिणो ये च फलविक्रयिणश्च ये। निवेशिताः प्रशस्यन्ते पुरस्येशानदिग्गताः

ghṛtavikrayiṇo ye ca phalavikrayiṇaśca ye| niveśitāḥ praśasyante purasyeśānadiggatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वभागे बलाध्यक्षान् राज्ञो मुख्यांस्तथा बले। निवेशयेत्तथाग्नेय्यां बलं नानाविधं सुधीः

pūrvabhāge balādhyakṣān rājño mukhyāṃstathā bale| niveśayettathāgneyyāṃ balaṃ nānāvidhaṃ sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेष्ठिनो दक्षिणाशायां तथा देशमहत्तरान्। याम्येकहारान् कुर्वीत तथा ककुभि निरृतेः

śreṣṭhino dakṣiṇāśāyāṃ tathā deśamahattarān| yāmyekahārān kurvīta tathā kakubhi nirṛteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशपालमहामात्रादेशिकान् कारुकानपि। निर्यामकांश्च कुर्वीत सलिलाधिपतेर्दिशि

kośapālamahāmātrādeśikān kārukānapi| niryāmakāṃśca kurvīta salilādhipaterdiśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायोः ककुभि कुर्वीत दण्डनाथान् सनायकान्। पुरोहितज्योतिषिकानुत्तरस्यां निवेशयेत्

vāyoḥ kakubhi kurvīta daṇḍanāthān sanāyakān| purohitajyotiṣikānuttarasyāṃ niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्राः सौम्य दिशो भागे क्षत्रियाः शक्रदिग्गताः। वैश्यशूद्रा स्तु कर्तव्या दक्षिणापरयोः क्रमात्

viprāḥ saumya diśo bhāge kṣatriyāḥ śakradiggatāḥ| vaiśyaśūdrā stu kartavyā dakṣiṇāparayoḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निघेया वणिजो वैद्या मुख्याश्चापि चतुर्दिशम्। चतुर्दिशं विशेषेण स्थापयीत बलानि च

nigheyā vaṇijo vaidyā mukhyāścāpi caturdiśam| caturdiśaṃ viśeṣeṇa sthāpayīta balāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरस्य बहिः प्राच्यां लिङ्गस्थान् विनिवेशयेत्। श्मशानानि तथा तत्स्थान् याम्यायां स्थपतिः सुधीः

nagarasya bahiḥ prācyāṃ liṅgasthān viniveśayet| śmaśānāni tathā tatsthān yāmyāyāṃ sthapatiḥ sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतोदिशमुद्दिष्टो विभागो नगरे यथा। तथा ग्रामेषु खेटेषु सेनायाश्च निवेशने

sarvatodiśamuddiṣṭo vibhāgo nagare yathā| tathā grāmeṣu kheṭeṣu senāyāśca niveśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगराभिमुखौ कार्यौ संपूर्णाङ्गमहोदयौ। द्वारे द्वारे सौम्यमुखौ लक्ष्मीवैश्रवणौ शुभौ

nagarābhimukhau kāryau saṃpūrṇāṅgamahodayau| dvāre dvāre saumyamukhau lakṣmīvaiśravaṇau śubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राष्ट्रं खेटमथ ग्रामं पश्यन्तेतपुरं महत्। तत्रारोग्यार्थसंसिद्धी प्रजाविजयमादिशेत्

rāṣṭraṃ kheṭamatha grāmaṃ paśyantetapuraṃ mahat| tatrārogyārthasaṃsiddhī prajāvijayamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लेशबन्धवधैर्लोकाः स्युर्मिथः सूत्रहिंसकाः। ग्रामं खेटं पुरं राष्ट्रं यदेतौ नैव पश्यतः

kleśabandhavadhairlokāḥ syurmithaḥ sūtrahiṃsakāḥ| grāmaṃ kheṭaṃ puraṃ rāṣṭraṃ yadetau naiva paśyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाप्यन्ते ये यथा देवा नगरे सर्वतोदिशम्। बाह्यान्तरासु भूमीषु ब्रूमहे तानतःपरम्

sthāpyante ye yathā devā nagare sarvatodiśam| bāhyāntarāsu bhūmīṣu brūmahe tānataḥparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दिशं समारभ्य प्राकारपरिखान्ततः। बहिः शते शते सार्धे धनुषां द्विशतेऽपि च

caturdiśaṃ samārabhya prākāraparikhāntataḥ| bahiḥ śate śate sārdhe dhanuṣāṃ dviśate'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुःशतमितैः शुद्धैरनिन्द्यैर्धरणीतलैः। स्वस्वप्रासादयुक्तानि स्वस्वानुगगृहैः सह

dhanuḥśatamitaiḥ śuddhairanindyairdharaṇītalaiḥ| svasvaprāsādayuktāni svasvānugagṛhaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेशनानि कुर्वीत त्रिदशानां यथाक्रमम्। नगराभिमुखं चित्रवनभाञ्जि शुभानि च

niveśanāni kurvīta tridaśānāṃ yathākramam| nagarābhimukhaṃ citravanabhāñji śubhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्योत्तरायतं वंशं विकल्पपुरमध्यगम्। बहिरन्तश्च कुर्वीत देवानां विनिवेशनम्

yāmyottarāyataṃ vaṃśaṃ vikalpapuramadhyagam| bahirantaśca kurvīta devānāṃ viniveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राच्यां प्रत्यङ्मुखान्कुर्यात्प्राङ्मुखांश्चाम्बुभृद्दिशि। याम्योदकपार्श्वयोस्तस्य प्रादक्षिण्येन वंशगान्

prācyāṃ pratyaṅmukhānkuryātprāṅmukhāṃścāmbubhṛddiśi| yāmyodakapārśvayostasya prādakṣiṇyena vaṃśagān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणस्यां न कुर्वीत त्रिदशानप्युदङ्मुखान्। चैत्यशानित्सभायक्षमातृप्रथमयान्विताः

dakṣiṇasyāṃ na kurvīta tridaśānapyudaṅmukhān| caityaśānitsabhāyakṣamātṛprathamayānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यमी कथिताः सम्यग्ये यथादिङ्मुखाः सुराः। दिक्षु दिक्षु बहिर्ये स्युस्तानिदानीं प्रचक्ष्महे

ityamī kathitāḥ samyagye yathādiṅmukhāḥ surāḥ| dikṣu dikṣu bahirye syustānidānīṃ pracakṣmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोर्दिनाधिनाथस्य सहस्रनयनस्य च। धर्मस्य च विधातव्यं दिशि प्राच्यां निकेतनम्

viṣṇordinādhināthasya sahasranayanasya ca| dharmasya ca vidhātavyaṃ diśi prācyāṃ niketanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमारसावित्र्योर्मरुतां मारुतस्य च। पूर्वदक्षिणदिग्भागे विदधीत निकेतनम्

sanatkumārasāvitryormarutāṃ mārutasya ca| pūrvadakṣiṇadigbhāge vidadhīta niketanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणेशमातृभूतानां याम्ये प्रेतपतेर्गृहम्। भद्र काल्याः पितॄणां स्याद्वेश्म चैत्यं च नैरृते

gaṇeśamātṛbhūtānāṃ yāmye pretapatergṛham| bhadra kālyāḥ pitṝṇāṃ syādveśma caityaṃ ca nairṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सागरस्य नदीनां च शिल्पिभर्तुः प्रजापतेः। निलयं पश्चिमाशायां विदध्याद्वरुणस्य च

sāgarasya nadīnāṃ ca śilpibhartuḥ prajāpateḥ| nilayaṃ paścimāśāyāṃ vidadhyādvaruṇasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फणिनां भवनं कार्यमपरोत्तरदिग्गतम्। शनैश्चरस्य चात्रैव कात्यायन्याश्च मन्दिरम्

phaṇināṃ bhavanaṃ kāryamaparottaradiggatam| śanaiścarasya cātraiva kātyāyanyāśca mandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशाखस्कन्दसोमानां तथा यक्षाधिपस्य च। पृथक्पृथग्विधातव्याः प्रासादाः सौम्यदिग्गताः

viśākhaskandasomānāṃ tathā yakṣādhipasya ca| pṛthakpṛthagvidhātavyāḥ prāsādāḥ saumyadiggatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.