Bhoja: Samarāṅgaṇa-sūtradhāra 48

अतः परं गृहादीनामप्रशस्तसमुच्छ्रितम्। क्रियते कथितं यस्मादेकत्र सुसमं भवेत्

ataḥ paraṃ gṛhādīnāmapraśastasamucchritam| kriyate kathitaṃ yasmādekatra susamaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षोम्बुनाथकीनाशमरुद्दहनदिक्प्लवा। मध्यप्लवा च भूर्व्याधिदारिद्र य्मरकावहा

rakṣombunāthakīnāśamaruddahanadikplavā| madhyaplavā ca bhūrvyādhidāridra ymarakāvahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निप्लवा वह्निभिये मृतये दक्षिणप्लवा। रुजे रक्षःप्लवा प्रत्यक्प्लवा धान्यधनच्छिदे

vahniplavā vahnibhiye mṛtaye dakṣiṇaplavā| ruje rakṣaḥplavā pratyakplavā dhānyadhanacchide

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलहाय प्रवासाय रोगाय च मरुत्प्लवा। मध्यप्लवा तु भूमिर्या सर्वनाशाय सा भवेत्

kalahāya pravāsāya rogāya ca marutplavā| madhyaplavā tu bhūmiryā sarvanāśāya sā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषास्थिकेशकीटत्वशङ्खभस्मोषरान्विताम्। कर्पराङ्गारिणीं दुष्टसत्त्वानार्यजनां त्यजेत्

tuṣāsthikeśakīṭatvaśaṅkhabhasmoṣarānvitām| karparāṅgāriṇīṃ duṣṭasattvānāryajanāṃ tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चैत्रे शोककरं वेश्म ज्येष्ठे मृत्युप्रदायकम्। पशुनाशनमाषाढे शून्यं भाद्र पदे कृतम्

caitre śokakaraṃ veśma jyeṣṭhe mṛtyupradāyakam| paśunāśanamāṣāḍhe śūnyaṃ bhādra pade kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्विने कलहाय स्यात्कार्त्तिके भृत्यनाशनम्। माघे चाग्निभयाय स्यान्मासेष्वेषु न कारयेत्

āśvine kalahāya syātkārttike bhṛtyanāśanam| māghe cāgnibhayāya syānmāseṣveṣu na kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पावकस्य पदे पृष्ठवंशस्यापि च पश्चिमे। पुरप्रासादकर्णे च कीलादि प्राक् प्रयोजयेत्

pāvakasya pade pṛṣṭhavaṃśasyāpi ca paścime| puraprāsādakarṇe ca kīlādi prāk prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वपश्चिमदिङ्मूढं वास्तु स्त्रीनाशकृद्भवेत्। उदङ्मूढं न निष्पत्तिं याति सर्वं च नाशयेत्

pūrvapaścimadiṅmūḍhaṃ vāstu strīnāśakṛdbhavet| udaṅmūḍhaṃ na niṣpattiṃ yāti sarvaṃ ca nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्तु दक्षिणदिङ्मूढं जायते मरणाय तत्। प्राग्वास्तुनि कुर्वीत प्रासादं मन्दिरं पुरे

yattu dakṣiṇadiṅmūḍhaṃ jāyate maraṇāya tat| prāgvāstuni kurvīta prāsādaṃ mandiraṃ pure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलितं चलितं भ्रान्तं विसूत्रं च समुत्सृजेत्। यत्स्यान्मुखविनिष्क्रान्तं वलितं तत्प्रकीर्तितम्

valitaṃ calitaṃ bhrāntaṃ visūtraṃ ca samutsṛjet| yatsyānmukhaviniṣkrāntaṃ valitaṃ tatprakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलितं पृष्ठनिष्क्रान्तं दिङ्मूढं भ्रान्तमुच्यते। विसूत्रं कर्णहीनं स्यात्फलमेषां प्रचक्ष्महे

calitaṃ pṛṣṭhaniṣkrāntaṃ diṅmūḍhaṃ bhrāntamucyate| visūtraṃ karṇahīnaṃ syātphalameṣāṃ pracakṣmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलिते चलति स्थानं चलिते विग्रहो भवेत्। भ्रान्तं योषिद्विनाशाय विसूत्रं भूरिशत्रुकृत्

valite calati sthānaṃ calite vigraho bhavet| bhrāntaṃ yoṣidvināśāya visūtraṃ bhūriśatrukṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषकोत्करवल्मीकप्रान्ता वक्रा भुजङ्गवत्। छिन्ना भिन्ना विकर्णा च न वास्तुनि शुभा क्षितिः

mūṣakotkaravalmīkaprāntā vakrā bhujaṅgavat| chinnā bhinnā vikarṇā ca na vāstuni śubhā kṣitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषकोत्करवत्यर्थं हन्ति वल्मीकिनी सुतम्। विकर्णा कुरुते कर्णरोगं छिन्ना विनाशिनी। भिन्ना भेदं करोत्युर्वी कुटिला मतिवक्रताम्

mūṣakotkaravatyarthaṃ hanti valmīkinī sutam| vikarṇā kurute karṇarogaṃ chinnā vināśinī| bhinnā bhedaṃ karotyurvī kuṭilā mativakratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपादं सत्रिभागं वा सार्धं द्विगुणमेव च। यत्स्यान्मुखायतं वेश्म तदनिष्टफलप्रदम्

sapādaṃ satribhāgaṃ vā sārdhaṃ dviguṇameva ca| yatsyānmukhāyataṃ veśma tadaniṣṭaphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् द्विशालं त्रिशालं वा चतुःशालमथापि वा। मूषया रहितं वेश्म तदनिष्ठफलप्रदम्

yad dviśālaṃ triśālaṃ vā catuḥśālamathāpi vā| mūṣayā rahitaṃ veśma tadaniṣṭhaphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरतः पृष्ठतः पार्श्वे यदि वालिन्दवर्जिता। गृहे न शस्यते शाला देवागारे तु शस्यते

purataḥ pṛṣṭhataḥ pārśve yadi vālindavarjitā| gṛhe na śasyate śālā devāgāre tu śasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यपृष्ठस्थितद्वारं वेश्म खादकमुच्यते। परस्परविरोधाय तद्वेश्म गृहिणोस्तयोः

anyapṛṣṭhasthitadvāraṃ veśma khādakamucyate| parasparavirodhāya tadveśma gṛhiṇostayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशल्यं पादहीनं च समसन्धि शिरोगुरु। वेश्मनामिदमुद्दिष्टं मर्मदोषचतुष्टयम्

saśalyaṃ pādahīnaṃ ca samasandhi śiroguru| veśmanāmidamuddiṣṭaṃ marmadoṣacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तुक्षेत्रस्य यत्राङ्गे यस्य वर्त्म प्रवर्तते। तदङ्गं वास्तुनस्तस्य च्छिन्नं तेनेति निर्दिशेत्

vāstukṣetrasya yatrāṅge yasya vartma pravartate| tadaṅgaṃ vāstunastasya cchinnaṃ teneti nirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्नाङ्गं विकलं तत्स्याद्भीतिदं सर्वदोषकृत्। तद्भर्तुर्भज्यतेऽङ्गं तद्वेधस्तस्याफलोऽन्यथा

chinnāṅgaṃ vikalaṃ tatsyādbhītidaṃ sarvadoṣakṛt| tadbharturbhajyate'ṅgaṃ tadvedhastasyāphalo'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वगृहद्वयमध्येन निर्वाहो यदि वर्त्मनः। द्वारवेधोदितान्दोषांस्तदा प्राप्नोति निश्चितम्

svagṛhadvayamadhyena nirvāho yadi vartmanaḥ| dvāravedhoditāndoṣāṃstadā prāpnoti niścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गश्चैको यदा गच्छेदुभयोर्गृहपार्श्वयोः। मार्गवेधस्तदा स स्याच्छोकसन्तापकारकः

mārgaścaiko yadā gacchedubhayorgṛhapārśvayoḥ| mārgavedhastadā sa syācchokasantāpakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सङ्गः पूर्णबाहुश्च हीनबाहुस्तथापरः। प्रत्यक्षाय इति प्रोक्तं प्रवेशानां चतुष्टयम्

utsaṅgaḥ pūrṇabāhuśca hīnabāhustathāparaḥ| pratyakṣāya iti proktaṃ praveśānāṃ catuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहस्य सम्मुखं यत्र द्वारं भवति वास्तुनः। उतसङ्ग इति स प्रोक्तः पूर्णबाहुः प्रदक्षिणः

gṛhasya sammukhaṃ yatra dvāraṃ bhavati vāstunaḥ| utasaṅga iti sa proktaḥ pūrṇabāhuḥ pradakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामतो हीनबाहुः स्यात्प्रत्यक्षो वास्तु पृष्ठतः। चतुर्थोऽयं समुद्दिष्टः प्रवेशो वास्तुनो बुधैः

vāmato hīnabāhuḥ syātpratyakṣo vāstu pṛṣṭhataḥ| caturtho'yaṃ samuddiṣṭaḥ praveśo vāstuno budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सङ्गाख्ये प्रवेशे स्यात्प्रजाहानिः कुटुम्बिनः। धनधान्यक्षयो वास्य मरणं ध्रुवं भवेत्

utsaṅgākhye praveśe syātprajāhāniḥ kuṭumbinaḥ| dhanadhānyakṣayo vāsya maraṇaṃ dhruvaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णबाहौ पुत्रपौत्रा धनधान्यसुखानि च। भवन्ति वसतो नित्यं गृहिणस्तत्र वास्तुनि

pūrṇabāhau putrapautrā dhanadhānyasukhāni ca| bhavanti vasato nityaṃ gṛhiṇastatra vāstuni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पमित्रो गृही हीनबाहावत्यल्पबान्धवः। स्याद्वाल्पवित्तो जीयेत स्त्रीभिः पीड्येत वामयैः

alpamitro gṛhī hīnabāhāvatyalpabāndhavaḥ| syādvālpavitto jīyeta strībhiḥ pīḍyeta vāmayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षाय प्रवेशस्तु विहितो यत्र वेश्मनि। तस्मिन्निवसतां पुंसां निश्चितः स्याद्धनक्षयः

pratyakṣāya praveśastu vihito yatra veśmani| tasminnivasatāṃ puṃsāṃ niścitaḥ syāddhanakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषास्वस्थानयुक्तासु शालाभेद इति स्मृतः। प्राप्नोति तत्र निवसन्मृत्युं दुःखं सरोगताम्

mūṣāsvasthānayuktāsu śālābheda iti smṛtaḥ| prāpnoti tatra nivasanmṛtyuṃ duḥkhaṃ sarogatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदग्दक्षिणशालासु पूर्वापरगतासु च। अन्यथा वा स्थितं द्वारं वधबन्धनकारकम्

udagdakṣiṇaśālāsu pūrvāparagatāsu ca| anyathā vā sthitaṃ dvāraṃ vadhabandhanakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूषागतान् भ्रमान्कुर्यान्न शालां प्रतिभेदयेत्। भ्रमभग्नासु शालासु विपद्यन्ते कुटुम्बिनः

mūṣāgatān bhramānkuryānna śālāṃ pratibhedayet| bhramabhagnāsu śālāsu vipadyante kuṭumbinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालाभेदो भवेद्यत्र पृष्ठतः पार्श्वतोऽपि वा। धनधान्यक्षयस्तत्र गृहिणो जायते ध्रुवम्

śālābhedo bhavedyatra pṛṣṭhataḥ pārśvato'pi vā| dhanadhānyakṣayastatra gṛhiṇo jāyate dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र प्रत्यङ्मुखे शाले गृहं तत्स्याद्विकोकिलम्। आयुश्चतुष्पदं धान्यं वसतां तत्र नश्यति

yatra pratyaṅmukhe śāle gṛhaṃ tatsyādvikokilam| āyuścatuṣpadaṃ dhānyaṃ vasatāṃ tatra naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीमाशालाप्रभिन्नस्य प्रासादस्य गृहस्य च। अस्थिरा जायते ऋद्धिः स्थितिश्च न भवेच्चिरम्

sīmāśālāprabhinnasya prāsādasya gṛhasya ca| asthirā jāyate ṛddhiḥ sthitiśca na bhavecciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदोषकरि ज्ञेया गर्भे चन्द्रा वलोकिता। मूषां विना विनाशाय कामोच्छित्त्यै गवाक्षकः

sarvadoṣakari jñeyā garbhe candrā valokitā| mūṣāṃ vinā vināśāya kāmocchittyai gavākṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा गण्डोऽथवा कुक्षिः पृष्ठं कक्षाथ भिद्यते। दायद्रयं जायते भर्तुस्तदानीमदुस्सहम्

yadā gaṇḍo'thavā kukṣiḥ pṛṣṭhaṃ kakṣātha bhidyate| dāyadrayaṃ jāyate bhartustadānīmadussaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भादुभयतो गण्डौ कक्षे स्तः कर्णभित्तिगे। दक्षिणोत्तरयोः कुक्षी पृष्ठतः पृष्ठमादिशेत्

garbhādubhayato gaṇḍau kakṣe staḥ karṇabhittige| dakṣiṇottarayoḥ kukṣī pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापितद्वारसंरोधे गृहिणो जायतेऽश्मरी। द्वारे तु विहिते तस्मिन्ननर्थस्तस्य जायते

sthāpitadvārasaṃrodhe gṛhiṇo jāyate'śmarī| dvāre tu vihite tasminnanarthastasya jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वद्वारनिरोधं तु नवमागं कदाचन। श्रोत्ररोधेऽश्मरीदोषः कृत्तश्रोत्रेह्यनम्यता

pūrvadvāranirodhaṃ tu navamāgaṃ kadācana| śrotrarodhe'śmarīdoṣaḥ kṛttaśrotrehyanamyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्तानि यत्र चीयन्ते गवाक्षालोकनानि च। तत्र प्रसूतिर्न भवेन्निष्पन्नापि विनश्यति

kṛttāni yatra cīyante gavākṣālokanāni ca| tatra prasūtirna bhavenniṣpannāpi vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीयमाना यदा भित्तिर्दक्षिणा स्याद्बहिर्मुखी। तदा व्याधिभयं विद्यान्नृपदण्डभयं तथा

cīyamānā yadā bhittirdakṣiṇā syādbahirmukhī| tadā vyādhibhayaṃ vidyānnṛpadaṇḍabhayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तु पश्चिमं कुड्यं प्रयाति बहिरग्रतः। धनहानिं विजानीयाच्चौरेभ्यश्च भयं तदा

yadā tu paścimaṃ kuḍyaṃ prayāti bahiragrataḥ| dhanahāniṃ vijānīyāccaurebhyaśca bhayaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरं तु यदा कुड्यं चीयमानं बहिर्व्रजेत्। गृहभर्तुश्च कर्तुश्च व्यसनं स्यात्तदा महत्

uttaraṃ tu yadā kuḍyaṃ cīyamānaṃ bahirvrajet| gṛhabhartuśca kartuśca vyasanaṃ syāttadā mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाग्रं चीयमानायाः पूर्वभित्तेर्बहिर्व्रजेत्। तदा गृहपतेस्तीव्रं राजदण्डभयं भवेत्

yadāgraṃ cīyamānāyāḥ pūrvabhitterbahirvrajet| tadā gṛhapatestīvraṃ rājadaṇḍabhayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग्दक्षिणो यदा कर्णश्चीयमानो बहिर्व्रजेत्। तत्राग्निभीतिरतुला संशयश्च प्रभोर्भवेत्

prāgdakṣiṇo yadā karṇaścīyamāno bahirvrajet| tatrāgnibhītiratulā saṃśayaśca prabhorbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर्मुखो यदा गच्छेत्कर्णौ दक्षिणपश्चिमः। कलहोपद्र वस्तत्र स्याद् भार्यायाश्च संशयः

bahirmukho yadā gacchetkarṇau dakṣiṇapaścimaḥ| kalahopadra vastatra syād bhāryāyāśca saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रोत्तरापरः कर्णश्चीयमानो व्रजेद्बहिः। पुत्रवाहनभृत्यानां भवेत्तस्मिन्नुपद्र वः

yatrottarāparaḥ karṇaścīyamāno vrajedbahiḥ| putravāhanabhṛtyānāṃ bhavettasminnupadra vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा प्रागुत्तरः कर्णो बहिर्गच्छति वेश्मनः। तदा गवां वृषाणां च गुरूणां च क्षयो भवेत्

yadā prāguttaraḥ karṇo bahirgacchati veśmanaḥ| tadā gavāṃ vṛṣāṇāṃ ca gurūṇāṃ ca kṣayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतस्रो भित्तयो यस्य बहिर्निर्यान्ति वेश्मनः। चीयमानास्तदत्रोक्तं मन्दिरं मल्लिकाकृति

catasro bhittayo yasya bahirniryānti veśmanaḥ| cīyamānāstadatroktaṃ mandiraṃ mallikākṛti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृग् गृहे न तत्रायो व्ययो भवति यादृशः। कर्शितोऽस्यैव दोषेण तस्य भर्त्ता पलायते

tādṛg gṛhe na tatrāyo vyayo bhavati yādṛśaḥ| karśito'syaiva doṣeṇa tasya bharttā palāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्षिप्यते तु यद्वेश्म चीयमानं समन्ततः। संक्षिप्तमिति तज्ज्ञेयं तत्र राजभयं भवेत्

saṃkṣipyate tu yadveśma cīyamānaṃ samantataḥ| saṃkṣiptamiti tajjñeyaṃ tatra rājabhayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्स्यादन्तेषु संक्षिप्तं विस्तृतं चापि मध्यतः। मृदङ्गाकृतिसंस्थानं तत्र व्याधिभयं भवेत्

yatsyādanteṣu saṃkṣiptaṃ vistṛtaṃ cāpi madhyataḥ| mṛdaṅgākṛtisaṃsthānaṃ tatra vyādhibhayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यन्तविस्तृतं यत्स्यात्संक्षिप्तं चापि मध्यतः। मृदुमध्यं तदुद्दिष्टं क्षुद्भयं तत्र जायते

ādyantavistṛtaṃ yatsyātsaṃkṣiptaṃ cāpi madhyataḥ| mṛdumadhyaṃ taduddiṣṭaṃ kṣudbhayaṃ tatra jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषमैरुन्नतैः कर्णैर्धनक्षयकरं गृहम्। भित्तिवच्चापि कर्णेषु प्रागुक्तं फलमादिशेत्

viṣamairunnataiḥ karṇairdhanakṣayakaraṃ gṛham| bhittivaccāpi karṇeṣu prāguktaṃ phalamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये द्वारं न कर्तव्यं मनुजानां कथञ्चन। मध्ये द्वारे कृते तत्र कुलनाशः प्रजायते

madhye dvāraṃ na kartavyaṃ manujānāṃ kathañcana| madhye dvāre kṛte tatra kulanāśaḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारं द्वारेण वा विद्धमशुभायोपपद्यते। अनिष्टद्र व्यसंयुक्तं धनधान्यबिनाशनम्

dvāraṃ dvāreṇa vā viddhamaśubhāyopapadyate| aniṣṭadra vyasaṃyuktaṃ dhanadhānyabināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवं पुराणसंयुक्तमन्यं स्वामिनमिच्छति। अधोग्रं राजदण्डाय विद्धं द्वारं विगर्हितम्

navaṃ purāṇasaṃyuktamanyaṃ svāminamicchati| adhograṃ rājadaṇḍāya viddhaṃ dvāraṃ vigarhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवं पुराणसंयुक्तं द्र व्यं तु कलिकारकम्। न मिश्रजातिद्र व्योत्थं द्वारं वा वेश्म वा शुभम्

navaṃ purāṇasaṃyuktaṃ dra vyaṃ tu kalikārakam| na miśrajātidra vyotthaṃ dvāraṃ vā veśma vā śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहस्थानेषु यद्द्रव्यमधिवास्य प्रतिष्ठितम्। तच्चालनेन चलनं गृहभर्तुः प्रजायते

gṛhasthāneṣu yaddravyamadhivāsya pratiṣṭhitam| taccālanena calanaṃ gṛhabhartuḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यवास्तुच्युतं द्र व्यमन्यवास्तौ न योजयेत्। प्रासादे न भवेत्पूजा गृहे च न वसेद्गृही

anyavāstucyutaṃ dra vyamanyavāstau na yojayet| prāsāde na bhavetpūjā gṛhe ca na vasedgṛhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र व्येण देवदग्धेन भवनं यद्विधीयते। न तत्र वसति स्वामी वसन्नपि विनश्यति

dra vyeṇa devadagdhena bhavanaṃ yadvidhīyate| na tatra vasati svāmī vasannapi vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्योद्भवा द्रुमच्छाया ध्वजच्छाया च गर्हिता। द्वारातिक्रमणादेताः क्षुद्व्याधिकलिकारकाः

sūryodbhavā drumacchāyā dhvajacchāyā ca garhitā| dvārātikramaṇādetāḥ kṣudvyādhikalikārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादशिखरच्छाया ध्वजच्छायेति कीर्तिता। त्रिपञ्चसप्तमी भर्तुर्गृहतारा न शोभना

prāsādaśikharacchāyā dhvajacchāyeti kīrtitā| tripañcasaptamī bharturgṛhatārā na śobhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्नोन्नतं करालं च सम्मुखं पृष्ठदेशगम्। वामावर्तं च न शुभं द्वारमग्रतरं गृहे

nimnonnataṃ karālaṃ ca sammukhaṃ pṛṣṭhadeśagam| vāmāvartaṃ ca na śubhaṃ dvāramagrataraṃ gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्ने स्यात्स्त्रीजितो भर्ता दुर्जनस्थितिरुन्नते। सम्मुखे सुतपीडा स्यात्पृष्ठगे चपलाः स्त्रियः

nimne syātstrījito bhartā durjanasthitirunnate| sammukhe sutapīḍā syātpṛṣṭhage capalāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे वित्तक्षयो द्वारि भवत्यग्रतरे प्रभोः। द्वारं तस्मान्न कर्तव्यमीदृग्रूपं विचक्षणैः

vāme vittakṣayo dvāri bhavatyagratare prabhoḥ| dvāraṃ tasmānna kartavyamīdṛgrūpaṃ vicakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागदन्ततुलास्तम्भभित्तिमूषागवाक्षकाः। द्वारमध्ये न दातव्या न चैते विषमस्थिताः

nāgadantatulāstambhabhittimūṣāgavākṣakāḥ| dvāramadhye na dātavyā na caite viṣamasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासपुराणोक्तं वृत्तान्तप्रतिरूपकम्। निन्दितं च गृहे नेष्टं शस्तं देवकुलेषु तत्

itihāsapurāṇoktaṃ vṛttāntapratirūpakam| ninditaṃ ca gṛhe neṣṭaṃ śastaṃ devakuleṣu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानीन्द्र जालतुल्यानि यानि मिथ्याकृतानि च। भीषणानी च यानि स्युर्न कुर्यात्तानि वेश्मसु

yānīndra jālatulyāni yāni mithyākṛtāni ca| bhīṣaṇānī ca yāni syurna kuryāttāni veśmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमुद्धाटितं द्वारमुच्चाटनकरं भवेत्। धनहृद् बन्धुवैरं स्यादथवा कलिकारकम्

svayamuddhāṭitaṃ dvāramuccāṭanakaraṃ bhavet| dhanahṛd bandhuvairaṃ syādathavā kalikārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं यत्पिहितं द्वारं तद्भवेद्बहुदुःखदम्। सशब्दं भयकृत्पादशीतलं गर्भपातनम्

svayaṃ yatpihitaṃ dvāraṃ tadbhavedbahuduḥkhadam| saśabdaṃ bhayakṛtpādaśītalaṃ garbhapātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र व्यं नाधोमुखं कार्यं प्रत्यग्याम्याननं न च। पश्चिमाग्रे परिक्लेशो दक्षिणाग्रे तु शून्यता

dra vyaṃ nādhomukhaṃ kāryaṃ pratyagyāmyānanaṃ na ca| paścimāgre parikleśo dakṣiṇāgre tu śūnyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भद्वारं च भित्तिं च विपरीतं न कारयेत्। अमीषां वैपरीत्येन दोषाः स्युर्बहवो नृणाम्

stambhadvāraṃ ca bhittiṃ ca viparītaṃ na kārayet| amīṣāṃ vaiparītyena doṣāḥ syurbahavo nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलसूत्रानुसारेण कर्तव्या भूमिकोपरि। उपर्युपरि यद्वेश्मसमं संतापकारकम्

mūlasūtrānusāreṇa kartavyā bhūmikopari| uparyupari yadveśmasamaṃ saṃtāpakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधोभूमौ क्षणा ये स्युस्तत्समांश्चोर्ध्वभूमिषु। परित्यजन्नपहिता न कुर्वीत यथोत्तरम्

adhobhūmau kṣaṇā ye syustatsamāṃścordhvabhūmiṣu| parityajannapahitā na kurvīta yathottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाला निम्ना भवेद्यस्मिन्नलिन्दस्त्वधिको भवेत्। निधनं जायते तत्र सदा शोकभयानि च

śālā nimnā bhavedyasminnalindastvadhiko bhavet| nidhanaṃ jāyate tatra sadā śokabhayāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलद्वारानुसारेण द्वाराण्युपरिभूमिषु। कुर्याद्भयप्रदानि स्युर्विहितान्यन्यथा पुनः

mūladvārānusāreṇa dvārāṇyuparibhūmiṣu| kuryādbhayapradāni syurvihitānyanyathā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्भयप्रदमाध्मानं कुब्जं कुलविनाशनम्। अत्यर्थं पीडितं पीडां करोत्यन्तनतं क्षयम्

kṣudbhayapradamādhmānaṃ kubjaṃ kulavināśanam| atyarthaṃ pīḍitaṃ pīḍāṃ karotyantanataṃ kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवासो बाह्यविनते दिग्भ्रान्ते दस्युतो भयम्। मूलद्वारं क्षयं कुर्याद्विद्धं द्वारान्तरेण यत्

pravāso bāhyavinate digbhrānte dasyuto bhayam| mūladvāraṃ kṣayaṃ kuryādviddhaṃ dvārāntareṇa yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवासो भृत्यजो द्वेषो विद्धे चत्वररथ्यया। नाशं द्र व्यं ध्वजाविद्धं वृक्षेण शिशुदूषकम्

pravāso bhṛtyajo dveṣo viddhe catvararathyayā| nāśaṃ dra vyaṃ dhvajāviddhaṃ vṛkṣeṇa śiśudūṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पङ्कविद्धे भवेच्छोकः सलिलस्राविणि व्ययः। कूपेन विद्धेऽपस्मारो विनाशो दैवतेन च

paṅkaviddhe bhavecchokaḥ salilasrāviṇi vyayaḥ| kūpena viddhe'pasmāro vināśo daivatena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भेन दूषणं स्त्रीणां ब्रह्मणा तु कुलक्षयः। मानादभ्यधिके द्वारे राजतो जायते भयम्

stambhena dūṣaṇaṃ strīṇāṃ brahmaṇā tu kulakṣayaḥ| mānādabhyadhike dvāre rājato jāyate bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यसनं मानतो हीने चौरेभ्यश्च भयं भवेत्। व्याधयः श्वभ्रविद्धेन धनस्य च परिक्षयः

vyasanaṃ mānato hīne caurebhyaśca bhayaṃ bhavet| vyādhayaḥ śvabhraviddhena dhanasya ca parikṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवध्वजेन बन्धः स्यात्सभयैश्वर्यसंक्षयः। सन्निपातभयं वाप्या तुल्या दृष्टत्वमाकृते

devadhvajena bandhaḥ syātsabhayaiśvaryasaṃkṣayaḥ| sannipātabhayaṃ vāpyā tulyā dṛṣṭatvamākṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्रुक्कुलालचक्रेण दारिद्रयं वारिणा भवेत्। व्याधिरुक्कचकूटेन आपाकेन सुतक्षयः

hṛdrukkulālacakreṇa dāridrayaṃ vāriṇā bhavet| vyādhirukkacakūṭena āpākena sutakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निश्चतोदूखलेन स्याच्छिलया चाश्मरी भवेत्। तोयभाण्डेन दुर्मन्त्री भस्मना चार्शसो गृही

niścatodūkhalena syācchilayā cāśmarī bhavet| toyabhāṇḍena durmantrī bhasmanā cārśaso gṛhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारिद्रयं छायया विद्धे भवेद्द्वारे कुटुम्बिनः। स्थलस्यन्दनवल्मीकैर्विदेशगमनं भवेत्

dāridrayaṃ chāyayā viddhe bhaveddvāre kuṭumbinaḥ| sthalasyandanavalmīkairvideśagamanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृशं विकृतमत्युच्चं करालं शिथिलं पृथु। वक्रं विशालमुत्तानं शूलाग्रं ह्रस्वकुक्षिकम्

kṛśaṃ vikṛtamatyuccaṃ karālaṃ śithilaṃ pṛthu| vakraṃ viśālamuttānaṃ śūlāgraṃ hrasvakukṣikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपादचलितं ह्रस्वं हीनकर्णं मुखानतम्। पार्श्वगं सूत्रमार्गाच्च भ्रष्टं द्वारं न शोभनम्

svapādacalitaṃ hrasvaṃ hīnakarṇaṃ mukhānatam| pārśvagaṃ sūtramārgācca bhraṣṭaṃ dvāraṃ na śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्करोति क्षयं घोरं विनाशं स्वामिसम्पदः। वसतां कलहं नित्यमतस्तत्परिवर्जयेत्

tatkaroti kṣayaṃ ghoraṃ vināśaṃ svāmisampadaḥ| vasatāṃ kalahaṃ nityamatastatparivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्द्वाराद्बहिर्द्वारं नोच्चं कुर्यान्न सङ्कटम्। उच्चं विसङ्कटं वापि तच्छिवाय न जायते

antardvārādbahirdvāraṃ noccaṃ kuryānna saṅkaṭam| uccaṃ visaṅkaṭaṃ vāpi tacchivāya na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पट्टसन्धिर्यदा मध्ये द्वारस्य स्यात्कथञ्चन। कर्तुस्तदा विनाशः स्यात्कुलस्य च परिक्षयः

paṭṭasandhiryadā madhye dvārasya syātkathañcana| kartustadā vināśaḥ syātkulasya ca parikṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुला उपतुला वा स्युर्द्वारि तिर्यग्यदा कृताः। दारिद्र य्व्याधिसन्तापा भवन्ति स्वामिनस्तदा

tulā upatulā vā syurdvāri tiryagyadā kṛtāḥ| dāridra yvyādhisantāpā bhavanti svāminastadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुवंशमनुप्राप्ता जयन्त्यो यदि मन्दिरे। वित्तायुषोस्तदाल्पत्वमनारोग्यं च जायते

anuvaṃśamanuprāptā jayantyo yadi mandire| vittāyuṣostadālpatvamanārogyaṃ ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदुम्बरे निहिताललाटी नाम सा तुला। दूषणं मरणं वापि कन्यानां विदधाति सा

udumbare nihitālalāṭī nāma sā tulā| dūṣaṇaṃ maraṇaṃ vāpi kanyānāṃ vidadhāti sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तराङ्गोदरे न्यस्ता ललाटेन समा यदि। तुला ललाटिका सापि कुलक्षयकरी भवेत्

uttarāṅgodare nyastā lalāṭena samā yadi| tulā lalāṭikā sāpi kulakṣayakarī bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुलापिण्डेन विन्यस्ता ज्ञेया यज्ञोपवीतिनी। वसतो व्यसनं कुर्यात्कुटुम्बस्यासुखं च सा

tulāpiṇḍena vinyastā jñeyā yajñopavītinī| vasato vyasanaṃ kuryātkuṭumbasyāsukhaṃ ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि भारतुलैकापि मध्ये विद्धा कथञ्चन। तदा वराङ्गं भज्येत धनं च परिहीयते

yadi bhāratulaikāpi madhye viddhā kathañcana| tadā varāṅgaṃ bhajyeta dhanaṃ ca parihīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्तिभेदो न कर्तव्यस्तुलाग्रैरखिलैरपि। कुर्याद् ब्रह्मपदन्यस्तो भारपट्टः कुलक्षयम्

bhittibhedo na kartavyastulāgrairakhilairapi| kuryād brahmapadanyasto bhārapaṭṭaḥ kulakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयुक्तयोर्युक्तयोर्वा सन्धिश्चेद्भारपट्टगे। सन्धौ स्यात्तत्सुतो ज्येष्ठः कर्तुश्चापि विनश्यति

ayuktayoryuktayorvā sandhiścedbhārapaṭṭage| sandhau syāttatsuto jyeṣṭhaḥ kartuścāpi vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुवंशं न भुञ्जीत न शयीत कदाचन। भुञ्जानस्यार्थनाशः स्याच्छयानस्य महारुजः

anuvaṃśaṃ na bhuñjīta na śayīta kadācana| bhuñjānasyārthanāśaḥ syācchayānasya mahārujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाशोऽनुवंशं रोगाः स्युस्तिर्यक्स्थे रक्षसो भयम्। शयनागारविन्यस्ते मरणं नागदन्तके

nāśo'nuvaṃśaṃ rogāḥ syustiryaksthe rakṣaso bhayam| śayanāgāravinyaste maraṇaṃ nāgadantake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णावात्पक्षिराङ्घण्टाध्वजच्छत्रकुमारकान्। सिंहकर्णकपोतालिं गृहेषु परिवर्जयेत्

karṇāvātpakṣirāṅghaṇṭādhvajacchatrakumārakān| siṃhakarṇakapotāliṃ gṛheṣu parivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र कीलं शुक्रं तुम्बीमर्धवंशं च वेश्मनि। न कुर्यात्तत्र विहिताः सर्वदोषावहा यतः

indra kīlaṃ śukraṃ tumbīmardhavaṃśaṃ ca veśmani| na kuryāttatra vihitāḥ sarvadoṣāvahā yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिक्षिप्रचिरोत्पन्नं कृशद्र व्यमपाहितम्। अप्रतिष्ठितसंस्थानं गृहं नमति पञ्चधा

atikṣipracirotpannaṃ kṛśadra vyamapāhitam| apratiṣṭhitasaṃsthānaṃ gṛhaṃ namati pañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिस्थूलेन हस्वेन शरीरेण यथा नरः। विरूपो दुवलश्चव तथा द्र व्येण मन्दिरम्

atisthūlena hasvena śarīreṇa yathā naraḥ| virūpo duvalaścava tathā dra vyeṇa mandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णं घुणकृतं मिश्रं हीनं वक्रं विधिच्युतम्। चण्डं तुण्डं वक्रकोणं सन्धिविद्धाल्पमूलके

jīrṇaṃ ghuṇakṛtaṃ miśraṃ hīnaṃ vakraṃ vidhicyutam| caṇḍaṃ tuṇḍaṃ vakrakoṇaṃ sandhividdhālpamūlake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रमध्यं स्थूलमूलं कुक्षिभिन्नं च दारु यत्। भिन्नमूलं कूर्मपृष्ठं पक्षहीनं च वर्जयेत्

vajramadhyaṃ sthūlamūlaṃ kukṣibhinnaṃ ca dāru yat| bhinnamūlaṃ kūrmapṛṣṭhaṃ pakṣahīnaṃ ca varjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातितान्वर्जयेद्वृक्षान् द्विपाश्वाग्निजलानिलैः। प्रभूतपक्षिनिलयान् काककौशिकसेवितान्

pātitānvarjayedvṛkṣān dvipāśvāgnijalānilaiḥ| prabhūtapakṣinilayān kākakauśikasevitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुग्रहपिशाचाहिदुष्टांश्चैत्यश्मशानजान्। चतुष्पथत्रिकमहानदीसङ्गममार्गजान्

madhugrahapiśācāhiduṣṭāṃścaityaśmaśānajān| catuṣpathatrikamahānadīsaṅgamamārgajān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतायतनेजातानूर्ध्वशुष्कान् क्षतच्छदान्। वल्लीपिनद्धान्सुषिरकोटरग्रन्थिसङ्कुलान्

devatāyatanejātānūrdhvaśuṣkān kṣatacchadān| vallīpinaddhānsuṣirakoṭaragranthisaṅkulān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्यापराशापतितांस्त्यजेत्कण्टकिनोऽपि च। कपित्थोदुम्बराश्वत्थशिरीषवटचम्पकान्

yāmyāparāśāpatitāṃstyajetkaṇṭakino'pi ca| kapitthodumbarāśvatthaśirīṣavaṭacampakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोविदारधवारिष्टश्लेष्मातकविभीतकान्। किञ्च सप्तच्छदक्षीरिफलदांश्च द्रुमांस्त्यजेत्

kovidāradhavāriṣṭaśleṣmātakavibhītakān| kiñca saptacchadakṣīriphaladāṃśca drumāṃstyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्माणि यत्र पीड्यन्ते द्वारैर्भित्तिमिरेव वा। दारिद्रयं कुलहानिं वा गृहिणस्तत्र निर्दिशेत्

marmāṇi yatra pīḍyante dvārairbhittimireva vā| dāridrayaṃ kulahāniṃ vā gṛhiṇastatra nirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भैर्विनश्यति स्वामी तुलाभिः स्त्रीवधो ध्रुवम्। सङ्ग्रहैर्बन्धुनाशः स्याज्जयन्तीभिः स्नुषावधः

stambhairvinaśyati svāmī tulābhiḥ strīvadho dhruvam| saṅgrahairbandhunāśaḥ syājjayantībhiḥ snuṣāvadhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्मस्थानस्थितैः कायैर्भर्तुः कायो निपीड्यते। मर्मस्थैः सन्धिपालैस्तु सुहृद्विश्लेषमादिशेत्

marmasthānasthitaiḥ kāyairbhartuḥ kāyo nipīḍyate| marmasthaiḥ sandhipālaistu suhṛdviśleṣamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहपीडा नागदन्तैर्नागपाशैर्धनक्षयः। कापिच्छकैस्तु प्रेष्याणां क्षयं मर्मस्थितैर्वदेत्

gṛhapīḍā nāgadantairnāgapāśairdhanakṣayaḥ| kāpicchakaistu preṣyāṇāṃ kṣayaṃ marmasthitairvadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.