Library·Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk]·1·1.40

Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk] 1.40

SamkI 1.40

यदा लोकानुपन्नाः प्रधानादिसर्गे तदा सूक्ष्मशरीरमुत्पन्नमिति । किंचान्यदसक्तं न संयुक्तं तिर्यग्योनिदेवमानुषस्थानेषु सूक्ष्मत्वात् कुत्रचिदसक्तं पर्वतादिष्वप्रतिहतप्रसरं सर्ति गच्छति । नित्यं यावन्नज्ञानमुत्पद्यते तावत् संसरति तच्च महदादिसूक्ष्मपर्यन्तं महानादौ यस्य तन्महदादि बुद्धिरहंकारो मन इति पञ्च तन्मात्राणि सूक्ष्मपर्यन्तं तन्मात्रपर्यन्तं संसरति शूलग्रहपिपीलिकावत् त्रीनपि लोकान् । निरुपभोगं भोगरहितं तत् सूक्ष्मशरीरं पितृमातृजेन बाह्येनोपचयेन क्रियाधर्मग्रहणात् भोगेषु समर्थं भवतीत्यर्थः । भावैरधिवासितं पुरस्ताद्भावान् धर्मादीन् वक्ष्यामस्तैरधिवासितमुपरंजितं लिंगमिति । प्रलयकाले महदादिसूक्ष्मपर्यन्तं करणोपेतं प्रधाने लीयते असंसरणयुक्तं सदा सर्गकालमत्र वर्त्तते प्रकृतिमोहबन्धनबद्धं सत् संसरणादिक्रियास्वसमर्थमिति पुनः सर्गकाले संसरति तस्माल्लिंगं सूक्ष्मम्

yadā lokānupannāḥ pradhānādisarge tadā sūkṣmaśarīramutpannamiti / kiṃcānyadasaktaṃ na saṃyuktaṃ tiryagyonidevamānuṣasthāneṣu sūkṣmatvāt kutracidasaktaṃ parvatādiṣvapratihataprasaraṃ sarti gacchati / nityaṃ yāvannajñānamutpadyate tāvat saṃsarati tacca mahadādisūkṣmaparyantaṃ mahānādau yasya tanmahadādi buddhirahaṃkāro mana iti pañca tanmātrāṇi sūkṣmaparyantaṃ tanmātraparyantaṃ saṃsarati śūlagrahapipīlikāvat trīnapi lokān / nirupabhogaṃ bhogarahitaṃ tat sūkṣmaśarīraṃ pitṛmātṛjena bāhyenopacayena kriyādharmagrahaṇāt bhogeṣu samarthaṃ bhavatītyarthaḥ / bhāvairadhivāsitaṃ purastādbhāvān dharmādīn vakṣyāmastairadhivāsitamuparaṃjitaṃ liṃgamiti / pralayakāle mahadādisūkṣmaparyantaṃ karaṇopetaṃ pradhāne līyate asaṃsaraṇayuktaṃ sadā sargakālamatra varttate prakṛtimohabandhanabaddhaṃ sat saṃsaraṇādikriyāsvasamarthamiti punaḥ sargakāle saṃsarati tasmālliṃgaṃ sūkṣmam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SamkI/1.40

Cite as: Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk] 1.40, in HREEM (hreem.cc/library/SamkI/1.40), after GRETIL, Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya (commentary) Based on the ed.: The Sankhya Karika.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/samkhya/iskgaudu.htm — Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya (commentary) Based on the ed.: The Sankhya Karika. By Iswara Krishna; Translated from the Sanscrit by Henry Thomas Colebrooke, also the Bhashya, or, Commentary of Gaudapada; Translated, and Illustrated by an | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text