प्रतिविषयेषु श्रोत्रादिनां शब्दादिविषयेषु अध्यवसायो दृष्टं प्रत्यक्षमित्यर्थः । त्रिविधमनुमानमाख्यातं शेषवत् पूर्ववत् सामान्यतो दृष्टं चेति । पूर्वमस्यास्तीति पूर्ववद् यथा मेघोन्नत्या वृष्टिं साधयति पूर्ववृष्टित्वात् । शेषवद्यथा समुद्रादेकं जलपलं लवणमासाद्य शेषस्याप्यस्ति लवणभाव इति । सामान्यतो दृष्टम् । देशान्तराद्देशान्तरं प्राप्तं दृष्टम् । गतिमच्चन्द्रतारकं चैत्रवत् । यथा चैत्रनामानं देशान्तराद्देशान्तरं प्राप्तमवलोक्य गतिमानयामीति तद्वच्चन्द्रतारकमिति तथा पुष्पिताम्रदर्शनादन्यत्रपुष्पिताम्रा इति सामान्यतो दृष्टेन साधयति । एतत्सामान्यदृष्टम् । किञ्च तल्लिङ्गलिङ्गिपूर्वकमिति तदनुमानं लिङ्गपूर्वकं यत्र लिङ्गेन लिङ्गी अनुमीयते यथा दण्डेन यतिः । लिङ्गिपूर्वकं च यत्र लिङ्गिना लिङ्गमनुमीयते यथा दृष्ट्वा यतिमस्येदं त्रिदण्डमिति । आप्तश्रुतिराप्तवचनं च । आप्ता आचार्य्या ब्रह्मादयः । श्रुतिर्वेदः । आप्तश्च श्रुतिश्च आप्तश्रुती तदुक्तमाप्तवचनमिति
prativiṣayeṣu śrotrādināṃ śabdādiviṣayeṣu adhyavasāyo dṛṣṭaṃ pratyakṣamityarthaḥ / trividhamanumānamākhyātaṃ śeṣavat pūrvavat sāmānyato dṛṣṭaṃ ceti / pūrvamasyāstīti pūrvavad yathā meghonnatyā vṛṣṭiṃ sādhayati pūrvavṛṣṭitvāt / śeṣavadyathā samudrādekaṃ jalapalaṃ lavaṇamāsādya śeṣasyāpyasti lavaṇabhāva iti / sāmānyato dṛṣṭam / deśāntarāddeśāntaraṃ prāptaṃ dṛṣṭam / gatimaccandratārakaṃ caitravat / yathā caitranāmānaṃ deśāntarāddeśāntaraṃ prāptamavalokya gatimānayāmīti tadvaccandratārakamiti tathā puṣpitāmradarśanādanyatrapuṣpitāmrā iti sāmānyato dṛṣṭena sādhayati / etatsāmānyadṛṣṭam / kiñca talliṅgaliṅgipūrvakamiti tadanumānaṃ liṅgapūrvakaṃ yatra liṅgena liṅgī anumīyate yathā daṇḍena yatiḥ / liṅgipūrvakaṃ ca yatra liṅginā liṅgamanumīyate yathā dṛṣṭvā yatimasyedaṃ tridaṇḍamiti / āptaśrutirāptavacanaṃ ca / āptā ācāryyā brahmādayaḥ / śrutirvedaḥ / āptaśca śrutiśca āptaśrutī taduktamāptavacanamiti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.