ऊहो यथा कश्चिन्नत्यमूहते किमिह सत्यं किं परं किं नैश्रेयसं किं कृतार्थः स्यामिति चिन्तयतो ज्ञानमुत्पद्यते प्रधानादन्य एव पुरुष इत्यन्या बुद्धिरन्यो ऽहंकारो ऽन्यानि तन्मात्राणीन्द्रियाणि पञ्चमहाभूतानीत्येवं तत्त्वज्ञानमुत्पद्यते येन मोक्षो भवति एषा ऊहाख्या प्रथमा सिद्धिः । तथा शब्दज्ञानात् प्रधानपुरुषबुद्ध्यहंकारतन्मात्रेन्द्रियपञ्चमहाभूतविषयं ज्ञानं भवति ततो मोक्ष इत्येषा शब्दाख्या सिद्धिः । अध्ययनाद्वेदादिशास्त्राध्ययनात् पञ्चविंशतितत्त्वज्ञानं प्राप्य मोक्षं याति इत्येषा तृतीया सिद्धिः । दुःखविघातत्रयमाध्यात्मिकाधिभौतिकाधिदैविकदुःखत्रयविघाताय गुरुं समुपगम्य तत उपदेशान्मोक्षं यात्येषा चतुर्थी सिद्धिः । एषैव दुःखत्रयभेदात् त्रिधा कल्पनीया इति षट् सिद्धयः । तथा सुहृत्प्राप्तिर्यथा कश्चित् सुहृत् ज्ञानमधिगम्य मोक्षं गच्छति एषा सप्तमी सिद्धिः । दानं यथा कश्चिद्भगवतां प्रत्याश्रयौषधित्रिदण्डकुण्डिकादीनां ग्रासाच्छादनादीनां च दानेनोपकृत्य तेभ्यो ज्ञानमवाप्य मोक्षं यात्येषाष्टमी सिद्धिः । आसामष्टानां सिद्धीनां शास्त्रान्तरे संज्ञाः कृतास्तारं सुतारं तारतारं प्रमोदं प्रमुदितं प्रमोदमानं रम्यकं सदाप्रमुदितमिति । आसां विपर्ययात् बुद्देर्बन्धा ये विपरीतास्त अशक्तौ निक्षिप्ता यथातारमसुतारमतारतारमित्यादिद्रष्टव्यमशक्तिभेदा अष्टाविंशतिरुक्तास्ते सह बुद्धिबन्धैरेकादशेन्द्रियबन्धा इति । तत्र तुष्टिविपर्यया नव सिद्धीनां विपर्यया अष्टौ एवमेते सप्तदश बुद्धिबन्धा एतैः सहेन्द्रियबन्धा अष्टाविंशतिरशक्तिभेदाः पश्चात् कथिता इति विपर्ययाशक्तितुष्टिसिद्धीनामेवोद्देशो निर्देशश्च कृत इति । किं चान्यत् सिद्धेः पूर्वो ऽङ्कुशस्त्रिविधः सिद्धेः पूर्वा या विपर्ययाशक्तितुष्टयस्ता एव सिद्धेरंकुशस्तद्भेदादेवं त्रिविधो यथा हस्ती गृहीतांकुशेन वशो भवत्येव विपर्ययाशक्तितुष्टिभिर्गृहीतो लोको ऽज्ञानमाप्नोति तस्मादेताः परित्यज्य सिद्धिः सेव्या ससिद्धेस्तत्त्वज्ञानमुत्पद्यते तन्मोक्ष इति
ūho yathā kaścinnatyamūhate kimiha satyaṃ kiṃ paraṃ kiṃ naiśreyasaṃ kiṃ kṛtārthaḥ syāmiti cintayato jñānamutpadyate pradhānādanya eva puruṣa ityanyā buddhiranyo 'haṃkāro 'nyāni tanmātrāṇīndriyāṇi pañcamahābhūtānītyevaṃ tattvajñānamutpadyate yena mokṣo bhavati eṣā ūhākhyā prathamā siddhiḥ / tathā śabdajñānāt pradhānapuruṣabuddhyahaṃkāratanmātrendriyapañcamahābhūtaviṣayaṃ jñānaṃ bhavati tato mokṣa ityeṣā śabdākhyā siddhiḥ / adhyayanādvedādiśāstrādhyayanāt pañcaviṃśatitattvajñānaṃ prāpya mokṣaṃ yāti ityeṣā tṛtīyā siddhiḥ / duḥkhavighātatrayamādhyātmikādhibhautikādhidaivikaduḥkhatrayavighātāya guruṃ samupagamya tata upadeśānmokṣaṃ yātyeṣā caturthī siddhiḥ / eṣaiva duḥkhatrayabhedāt tridhā kalpanīyā iti ṣaṭ siddhayaḥ / tathā suhṛtprāptiryathā kaścit suhṛt jñānamadhigamya mokṣaṃ gacchati eṣā saptamī siddhiḥ / dānaṃ yathā kaścidbhagavatāṃ pratyāśrayauṣadhitridaṇḍakuṇḍikādīnāṃ grāsācchādanādīnāṃ ca dānenopakṛtya tebhyo jñānamavāpya mokṣaṃ yātyeṣāṣṭamī siddhiḥ / āsāmaṣṭānāṃ siddhīnāṃ śāstrāntare saṃjñāḥ kṛtāstāraṃ sutāraṃ tāratāraṃ pramodaṃ pramuditaṃ pramodamānaṃ ramyakaṃ sadāpramuditamiti / āsāṃ viparyayāt budderbandhā ye viparītāsta aśaktau nikṣiptā yathātāramasutāramatāratāramityādidraṣṭavyamaśaktibhedā aṣṭāviṃśatiruktāste saha buddhibandhairekādaśendriyabandhā iti / tatra tuṣṭiviparyayā nava siddhīnāṃ viparyayā aṣṭau evamete saptadaśa buddhibandhā etaiḥ sahendriyabandhā aṣṭāviṃśatiraśaktibhedāḥ paścāt kathitā iti viparyayāśaktituṣṭisiddhīnāmevoddeśo nirdeśaśca kṛta iti / kiṃ cānyat siddheḥ pūrvo 'ṅkuśastrividhaḥ siddheḥ pūrvā yā viparyayāśaktituṣṭayastā eva siddheraṃkuśastadbhedādevaṃ trividho yathā hastī gṛhītāṃkuśena vaśo bhavatyeva viparyayāśaktituṣṭibhirgṛhīto loko 'jñānamāpnoti tasmādetāḥ parityajya siddhiḥ sevyā sasiddhestattvajñānamutpadyate tanmokṣa iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.