Library·Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk]·1·1.55

Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk] 1.55

SamkI 1.55

तत्रेति तेषु देवमानुषतिर्यग्योनिषु जराकृतं मरणकृतं चैव दुःखं चेतनः चैतन्यवान् पुरुषः प्राप्नोति न प्रधानं न बुद्धिर्नाहंकारो न तन्मात्राणीन्द्रियाणि महाभूतानि च । कियन्तं कालं पुरुषो दुःखं प्राप्नोतीति तद्विविनक्ति । लिंगस्याविनिवृत्तेर्यत्तन्महदादि लिंगशरीरेणाविश्य तत्र व्यक्तीभवति तद्यावन्निवर्त्तते संसारशरीरमिति संक्षेपेण त्रिषु स्थानेषु पुरुषो जरामरणकृतं दुःखं प्राप्नोति लिंगस्याविनिवृत्तेः लिंगस्य विनिवृत्तिं यावत् । लिंगनिवृत्तौ मोक्षो मोक्षप्राप्तौ नास्ति दुःखमिति । तत्पुनः केन निवर्त्तते यदा पञ्चविंशतितत्त्वज्ञानं स्यात् सत्त्वपुरुषान्यथाख्यातिलक्षणमिदं प्रधानमियं बुद्धिरयमहंकार इमानि पञ्चतन्मात्राण्येकादशेन्द्रियाणि पञ्च महाभूतानि येभ्यो ऽन्यः पुरुषो विसदृश इत्येवं ज्ञानाल्लिंगनिवृत्तिस्ततो मोक्ष इति

tatreti teṣu devamānuṣatiryagyoniṣu jarākṛtaṃ maraṇakṛtaṃ caiva duḥkhaṃ cetanaḥ caitanyavān puruṣaḥ prāpnoti na pradhānaṃ na buddhirnāhaṃkāro na tanmātrāṇīndriyāṇi mahābhūtāni ca / kiyantaṃ kālaṃ puruṣo duḥkhaṃ prāpnotīti tadvivinakti / liṃgasyāvinivṛtteryattanmahadādi liṃgaśarīreṇāviśya tatra vyaktībhavati tadyāvannivarttate saṃsāraśarīramiti saṃkṣepeṇa triṣu sthāneṣu puruṣo jarāmaraṇakṛtaṃ duḥkhaṃ prāpnoti liṃgasyāvinivṛtteḥ liṃgasya vinivṛttiṃ yāvat / liṃganivṛttau mokṣo mokṣaprāptau nāsti duḥkhamiti / tatpunaḥ kena nivarttate yadā pañcaviṃśatitattvajñānaṃ syāt sattvapuruṣānyathākhyātilakṣaṇamidaṃ pradhānamiyaṃ buddhirayamahaṃkāra imāni pañcatanmātrāṇyekādaśendriyāṇi pañca mahābhūtāni yebhyo 'nyaḥ puruṣo visadṛśa ityevaṃ jñānālliṃganivṛttistato mokṣa iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SamkI/1.55

Cite as: Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk] 1.55, in HREEM (hreem.cc/library/SamkI/1.55), after GRETIL, Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya (commentary) Based on the ed.: The Sankhya Karika.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/samkhya/iskgaudu.htm — Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya (commentary) Based on the ed.: The Sankhya Karika. By Iswara Krishna; Translated from the Sanscrit by Henry Thomas Colebrooke, also the Bhashya, or, Commentary of Gaudapada; Translated, and Illustrated by an | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text