Library·Śārṅgadhara-saṃhitā·2·2.12
मुद्रां दत्त्वा च संशोष्य ततश्चुल्यां निवेशयेत् वह्निं शनैः शनैः कुर्यात्प्रहरद्वयसंख्यया
mudrāṃ dattvā ca saṃśoṣya tataśculyāṃ niveśayet vahniṃ śanaiḥ śanaiḥ kuryātpraharadvayasaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उद्घाटयेन्मुद्रा मुपरिस्थां शरावकात् संलग्नो यो भवेत्सूतस्तं गृह्णीयाच्छनैः शनैः
tata udghāṭayenmudrā muparisthāṃ śarāvakāt saṃlagno yo bhavetsūtastaṃ gṛhṇīyācchanaiḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुस्पर्शो यथा न स्यात्तथा कुप्यां निवेशयेत् यावत्सूच्या मुखे लग्नं कुप्या निर्याति भेषजम्
vāyusparśo yathā na syāttathā kupyāṃ niveśayet yāvatsūcyā mukhe lagnaṃ kupyā niryāti bheṣajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावन्मात्रो रसो देयो मूर्च्छिते सन्निपातिनि क्षुरेण प्रच्छिते मूर्ध्निं तत्राङ्गुल्या च घर्षयेत्
tāvanmātro raso deyo mūrcchite sannipātini kṣureṇa pracchite mūrdhniṃ tatrāṅgulyā ca gharṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तभेषजसम्पर्कान्मूर्च्छितोऽपि हि जीवति तथैव सर्पदष्टस्तु मृतावस्थोऽपि जीवति
raktabheṣajasamparkānmūrcchito'pi hi jīvati tathaiva sarpadaṣṭastu mṛtāvastho'pi jīvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तापो भवेत्तस्य मधुरं तत्र दीयते
yadā tāpo bhavettasya madhuraṃ tatra dīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतभस्मसमं गन्धं गन्धात्पादं मनः शिला माक्षिकं पिप्पली व्योषं प्रत्येकं शिलया समम्
sūtabhasmasamaṃ gandhaṃ gandhātpādaṃ manaḥ śilā mākṣikaṃ pippalī vyoṣaṃ pratyekaṃ śilayā samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णयेद्भावयेत्पित्तैर्मत्स्यमायूरसम्भवैः सप्तधा भावयेच्छुष्कं देयं गुञ्जाद्वयं हितम्
cūrṇayedbhāvayetpittairmatsyamāyūrasambhavaiḥ saptadhā bhāvayecchuṣkaṃ deyaṃ guñjādvayaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालपर्णीरसश्चानु पञ्चकोलशृतोऽथवा जलबन्धुरसो नाम सन्निपातं नियच्छति जलयोगश्च कर्त्तव्यस्तेन वीर्यं भवेद्र से
tālaparṇīrasaścānu pañcakolaśṛto'thavā jalabandhuraso nāma sannipātaṃ niyacchati jalayogaśca karttavyastena vīryaṃ bhavedra se
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धसूतं विषं गन्धं मरिचं टङ्कणं कणाम् मर्दयेद् धूर्त्तजद्रा वैर्दिनमेकं च शोषयेत्
śuddhasūtaṃ viṣaṃ gandhaṃ maricaṃ ṭaṅkaṇaṃ kaṇām mardayed dhūrttajadrā vairdinamekaṃ ca śoṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवक्त्रो रसो नाम द्विगुञ्जः सन्निपातजित् अर्कमूलकषायं तु सत्र्यूषमनुपाययेत्
pañcavaktro raso nāma dviguñjaḥ sannipātajit arkamūlakaṣāyaṃ tu satryūṣamanupāyayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तं दध्योदनं पथ्यं जलयोगं च कारयेत् रसेनानेन शाम्यन्ति सक्षौद्रे ण कफादयः
yuktaṃ dadhyodanaṃ pathyaṃ jalayogaṃ ca kārayet rasenānena śāmyanti sakṣaudre ṇa kaphādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्वार्द्र करसं चानुपिबेदग्निविवृद्धये यथेष्टं घृतमांसाशी शक्तो भवति पावकः
madhvārdra karasaṃ cānupibedagnivivṛddhaye yatheṣṭaṃ ghṛtamāṃsāśī śakto bhavati pāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसं गन्धकतुल्यांशं धत्तूरफलजद्र वैः मर्दयेद्दिनमेकं तु तत्तुल्यं त्रिकटुं क्षिपेत्
rasaṃ gandhakatulyāṃśaṃ dhattūraphalajadra vaiḥ mardayeddinamekaṃ tu tattulyaṃ trikaṭuṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्ताख्यो रसो नाम्ना नस्ये स्यात्सन्निपातजित्
unmattākhyo raso nāmnā nasye syātsannipātajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निस्त्वग्जैपालबीजं च दशनिष्कं विचूर्णयेत् मरिचं पिप्पलद्यं सूतं प्रतिनिष्कं विमिश्रयेत्
nistvagjaipālabījaṃ ca daśaniṣkaṃ vicūrṇayet maricaṃ pippaladyaṃ sūtaṃ pratiniṣkaṃ vimiśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाव्यो जम्बीरजैद्रा र्वैः सप्ताहं सम्प्रयत्नतः रसोऽयमञ्जने दत्तः सन्निपातं विनाशयेत्
bhāvyo jambīrajaidrā rvaiḥ saptāhaṃ samprayatnataḥ raso'yamañjane dattaḥ sannipātaṃ vināśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतं टङ्कणकं तुल्यं मरिचं सूततुल्यकम् गन्धकं पिप्पलद्यं शुण्ठीं द्वौ द्वौ भागौ विचूर्णयेत्
sūtaṃ ṭaṅkaṇakaṃ tulyaṃ maricaṃ sūtatulyakam gandhakaṃ pippaladyaṃ śuṇṭhīṃ dvau dvau bhāgau vicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतुल्यं क्षिपेद्दन्तीबीजं निस्तुषितं भिषक् द्विगुञ्जं रेचनं सिद्धं नाराचोऽय महारसः आध्मानं मलविष्टम्भानुदावर्त्तं च नाशयेत्
sarvatulyaṃ kṣipeddantībījaṃ nistuṣitaṃ bhiṣak dviguñjaṃ recanaṃ siddhaṃ nārāco'ya mahārasaḥ ādhmānaṃ malaviṣṭambhānudāvarttaṃ ca nāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दरदं टङ्कणं शुण्ठी पिप्पली चेति कार्षिकाः हेमाह्वा पलमात्रा स्याद्दन्तीबीजं च तत्समम्
daradaṃ ṭaṅkaṇaṃ śuṇṭhī pippalī ceti kārṣikāḥ hemāhvā palamātrā syāddantībījaṃ ca tatsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचूर्ण्यैकत्र सर्वाणि गोदुग्धेनैव पाययेत् त्रिगुञ्जं रेचनं दद्याद्विष्टम्भाध्मानरोगिषु
vicūrṇyaikatra sarvāṇi godugdhenaiva pāyayet triguñjaṃ recanaṃ dadyādviṣṭambhādhmānarogiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमेहे वसन्तकुसुमाकररसः द्वौ भागौ हेमभूतेश्च गगनं चापि तत्समम् लोहभस्म त्रयो भागाश्चत्वारो रसभस्मनः
sarvamehe vasantakusumākararasaḥ dvau bhāgau hemabhūteśca gaganaṃ cāpi tatsamam lohabhasma trayo bhāgāścatvāro rasabhasmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वङ्गभस्म त्रिभागं स्यात्सर्वमेकत्र मर्दयेत् प्रवालं मौक्तिकं चैव रससाम्येन दापयेत्
vaṅgabhasma tribhāgaṃ syātsarvamekatra mardayet pravālaṃ mauktikaṃ caiva rasasāmyena dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावना गव्यदुग्धेन रसैर्घृष्ट्वाऽटरुषकैः हरिद्रा वारिणा चैव मोचकन्दरसेन च
bhāvanā gavyadugdhena rasairghṛṣṭvā'ṭaruṣakaiḥ haridrā vāriṇā caiva mocakandarasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतपत्ररसेनापि मालत्याः स्वरसेन च पश्चान्मृगमदश्चन्द्र तुलसीरसभावितः
śatapatrarasenāpi mālatyāḥ svarasena ca paścānmṛgamadaścandra tulasīrasabhāvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुमाकर इत्येष वसन्तपदपूर्वकः गुञ्जाद्वयं ददीतास्य मधुना सर्वमेहनुत्
kusumākara ityeṣa vasantapadapūrvakaḥ guñjādvayaṃ dadītāsya madhunā sarvamehanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिताचन्दनसंयुक्तश्चाम्लपित्तादिरोगजित्
sitācandanasaṃyuktaścāmlapittādirogajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतभस्म त्रयो भागा भागैकं हेमभस्मकम् मृताभ्रस्य च भागैकं शिलागन्धकतालकम्
sūtabhasma trayo bhāgā bhāgaikaṃ hemabhasmakam mṛtābhrasya ca bhāgaikaṃ śilāgandhakatālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिभागद्वयं शुद्धमेकीकृत्य विचूर्णयेत् वराटान्पूरयेत्तेन छागीक्षीरेण टङ्कणम्
pratibhāgadvayaṃ śuddhamekīkṛtya vicūrṇayet varāṭānpūrayettena chāgīkṣīreṇa ṭaṅkaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्ट्वा तेन मुखं रुद्ध्वा मृद्भाण्डे सन्निरोधयेत् शुष्कं गजपुटे पक्त्वा चूर्णयेत्स्वाङ्गशीतलम्
piṣṭvā tena mukhaṃ ruddhvā mṛdbhāṇḍe sannirodhayet śuṣkaṃ gajapuṭe paktvā cūrṇayetsvāṅgaśītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसो राजमृगाङ्कोऽय चतुर्गुञ्जः क्षयापहः दशपिप्पलिकाक्षौद्रै रेकोनत्रिंशदूषणैः
raso rājamṛgāṅko'ya caturguñjaḥ kṣayāpahaḥ daśapippalikākṣaudrai rekonatriṃśadūṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सघृतं दापयेत्पथ्यं स्त्रीकोपाग्निश्रमांस्त्यजेत् पथ्यं वा लघुमांसानि राजरोगप्रशान्तये
saghṛtaṃ dāpayetpathyaṃ strīkopāgniśramāṃstyajet pathyaṃ vā laghumāṃsāni rājarogapraśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं सूतं द्विधा गन्धं कुर्यात्खल्वेन कज्जलीम् तयोः समं तीक्ष्णचूर्णं मर्दयेत्कन्यकाद्र वैः
śuddhaṃ sūtaṃ dvidhā gandhaṃ kuryātkhalvena kajjalīm tayoḥ samaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ mardayetkanyakādra vaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वियामान्ते कृतं गोलं ताम्रपात्रे विनिक्षिपेत् आच्छाद्यैरण्डपत्रेण यामार्धेऽत्युष्णता भवेद्
dviyāmānte kṛtaṃ golaṃ tāmrapātre vinikṣipet ācchādyairaṇḍapatreṇa yāmārdhe'tyuṣṇatā bhaved
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यराशौ न्यसेत्पश्चादहोरात्रात्समुद्धरेत् संचूर्ण्य गालयेद्वस्त्रे सत्यं वारितरं भवेत्
dhānyarāśau nyasetpaścādahorātrātsamuddharet saṃcūrṇya gālayedvastre satyaṃ vāritaraṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावयेत्कन्यकाद्रा वैः सप्तधा भृङ्गजैस्तथा काकमाचीकुरण्टोत्थद्र वैर्मुण्ड्याः पुनर्नवैः
bhāvayetkanyakādrā vaiḥ saptadhā bhṛṅgajaistathā kākamācīkuraṇṭotthadra vairmuṇḍyāḥ punarnavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहदेव्यमृतानीलीनिर्गुण्डीचित्रजैस्तथा सप्तधा तु पृथग्द्रा वैर्भाव्यं शोष्यं तथातपे
sahadevyamṛtānīlīnirguṇḍīcitrajaistathā saptadhā tu pṛthagdrā vairbhāvyaṃ śoṣyaṃ tathātape
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धयोगो ह्ययं ख्यातः सिद्धानां च मुखागतः अनुभूतो मया सत्यं सर्वरोगगणापहः
siddhayogo hyayaṃ khyātaḥ siddhānāṃ ca mukhāgataḥ anubhūto mayā satyaṃ sarvarogagaṇāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णादीन्मारयेदेवं चूर्णीकृत्य तु लोहवत् त्रिफलामधुसंयुक्तः सर्वरोगेषु योजयेत्
svarṇādīnmārayedevaṃ cūrṇīkṛtya tu lohavat triphalāmadhusaṃyuktaḥ sarvarogeṣu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकटुत्रिफलैलाभिर्जातीफललवङ्गकैः समभागोन्मितैरेतैः समः पूर्वरसो भवेत्
trikaṭutriphalailābhirjātīphalalavaṅgakaiḥ samabhāgonmitairetaiḥ samaḥ pūrvaraso bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संचूर्ण्य लेहयेत्क्षौद्रै र्भक्ष्यं निष्कद्वयं द्वयम् स्वयमग्निरसो नाम्ना क्षयकासनिकृन्तनः
saṃcūrṇya lehayetkṣaudrai rbhakṣyaṃ niṣkadvayaṃ dvayam svayamagniraso nāmnā kṣayakāsanikṛntanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारदं गन्धकं शुद्धं मृतलोहं च टङ्कणम् रास्ना विडङ्गत्रिफला देवदारु कटुत्रयम्
pāradaṃ gandhakaṃ śuddhaṃ mṛtalohaṃ ca ṭaṅkaṇam rāsnā viḍaṅgatriphalā devadāru kaṭutrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृता पद्मकं क्षौद्रं विश्वं तुल्यांशचूर्णितम् त्रिगुञ्जं सर्वकासार्त्तः सेवयेदमृतार्णवम्
amṛtā padmakaṃ kṣaudraṃ viśvaṃ tulyāṃśacūrṇitam triguñjaṃ sarvakāsārttaḥ sevayedamṛtārṇavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतार्धो गन्धको मर्द्यो यामैकं कन्यकाद्र वैः द्वयोस्तुल्यं ताम्रपत्रं पूर्वकल्केन लेपयेत्
sūtārdho gandhako mardyo yāmaikaṃ kanyakādra vaiḥ dvayostulyaṃ tāmrapatraṃ pūrvakalkena lepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनैकंस्थालिकायन्त्रे पक्वमादाय चूर्णयेत् सूर्यावर्त्तो रसो ह्येष द्विगुञ्जः श्वासजिद्भवेत्
dinaikaṃsthālikāyantre pakvamādāya cūrṇayet sūryāvartto raso hyeṣa dviguñjaḥ śvāsajidbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं सूतं मृतं लोहं ताप्यं गन्धकतालके पथ्याऽग्निमन्थं निर्गुडी त्र्यूषणं टङ्कणं विषम्
śuddhaṃ sūtaṃ mṛtaṃ lohaṃ tāpyaṃ gandhakatālake pathyā'gnimanthaṃ nirguḍī tryūṣaṇaṃ ṭaṅkaṇaṃ viṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्यांशं मर्दयेत्खल्वे दिनं निर्गुण्डिकाद्र वैः मुण्डीद्रा वैर्दिनैकं तु द्विगुञ्जं वटकीकृतम्
tulyāṃśaṃ mardayetkhalve dinaṃ nirguṇḍikādra vaiḥ muṇḍīdrā vairdinaikaṃ tu dviguñjaṃ vaṭakīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्षयेद्वातरोगार्त्तोनाम्ना स्वच्छन्दभैरवम् रास्नाऽमृतादेवदारुशुण्ठीवातारिजं शृतम् सगुग्गुलुं पिबेत्कोष्णमनुपानं सुखावहम्
bhakṣayedvātarogārttonāmnā svacchandabhairavam rāsnā'mṛtādevadāruśuṇṭhīvātārijaṃ śṛtam sagugguluṃ pibetkoṣṇamanupānaṃ sukhāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दग्धान्कपर्दिकान्पिष्ट्वा त्र्यूषणं टङ्कणं विषम् गन्धकं शुद्धसूतं च तुल्यं जम्बीरजैर्द्र वैः
dagdhānkapardikānpiṣṭvā tryūṣaṇaṃ ṭaṅkaṇaṃ viṣam gandhakaṃ śuddhasūtaṃ ca tulyaṃ jambīrajairdra vaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेद्भक्षेयन्माषं मरिचाज्यं लिहेदनु निहन्ति ग्रहणीरोगं पथ्यं तक्रौदनं हितम्
mardayedbhakṣeyanmāṣaṃ maricājyaṃ lihedanu nihanti grahaṇīrogaṃ pathyaṃ takraudanaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतं ताम्रमजाक्षीरैः पाच्यं तुल्यैर्गतद्र वम् तत्ताम्रं शुद्धसूतं च गन्धकं च समं समम्
mṛtaṃ tāmramajākṣīraiḥ pācyaṃ tulyairgatadra vam tattāmraṃ śuddhasūtaṃ ca gandhakaṃ ca samaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गुण्डीस्वरसैर्मर्द्यं तद्गोलं सन्धयेद्दिनम् यामैकं बालुकायन्त्रे पाच्यं योज्यं द्विगुञ्जकम्
nirguṇḍīsvarasairmardyaṃ tadgolaṃ sandhayeddinam yāmaikaṃ bālukāyantre pācyaṃ yojyaṃ dviguñjakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजपूरकमूलं तु सजलं चानुपाययेत् रसस्त्रिविक्रमो नाम्ना मासैकेनाश्मरीप्रणुत्
bījapūrakamūlaṃ tu sajalaṃ cānupāyayet rasastrivikramo nāmnā māsaikenāśmarīpraṇut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालं ताप्यं शिलां सूतं शुद्धं सैन्धवटङ्कणे समांशं चूर्णयेत्खल्वे सूताद् द्विगुणगन्धकम्
tālaṃ tāpyaṃ śilāṃ sūtaṃ śuddhaṃ saindhavaṭaṅkaṇe samāṃśaṃ cūrṇayetkhalve sūtād dviguṇagandhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धतुल्यं मृतं ताम्रं जम्बीरैर्दिनपञ्चकम् मर्द्यं षड्भिः पुटैः पाच्यं भूधरे संपुटोदरे
gandhatulyaṃ mṛtaṃ tāmraṃ jambīrairdinapañcakam mardyaṃ ṣaḍbhiḥ puṭaiḥ pācyaṃ bhūdhare saṃpuṭodare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुटे पुटे द्र वैर्मर्द्यं सर्वमेतत्तु षट्पलम् द्विपलं मारितं ताम्रं लोहभस्म चतुष्पलम्
puṭe puṭe dra vairmardyaṃ sarvametattu ṣaṭpalam dvipalaṃ māritaṃ tāmraṃ lohabhasma catuṣpalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बीराम्लेन तत्सर्वं दिनं मर्द्यं पुटेल्लघु त्रिंशदंशं विषं चास्य क्षिप्त्वा सर्वं विचूर्णयेत्
jambīrāmlena tatsarvaṃ dinaṃ mardyaṃ puṭellaghu triṃśadaṃśaṃ viṣaṃ cāsya kṣiptvā sarvaṃ vicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहिषाज्येन संमिश्रं निष्कार्धं भक्षयेत्सदा मध्वाज्यैर्वाकुचीचूर्णं कर्षमात्रं लिहेदनु
māhiṣājyena saṃmiśraṃ niṣkārdhaṃ bhakṣayetsadā madhvājyairvākucīcūrṇaṃ karṣamātraṃ lihedanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकुष्ठानि हन्त्याशु महातालेश्वरो रसः
sarvakuṣṭhāni hantyāśu mahātāleśvaro rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मसूतसमो गन्धो मृतायस्ताम्रगुग्गुलुः त्रिफला च महानिम्बश्चित्रकश्चशिलाजतु इत्येतच्चूर्णितं कुर्यात्प्रत्येकं शाणषोडशम्
bhasmasūtasamo gandho mṛtāyastāmragugguluḥ triphalā ca mahānimbaścitrakaścaśilājatu ityetaccūrṇitaṃ kuryātpratyekaṃ śāṇaṣoḍaśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःषष्टिः करञ्जस्य बीजचूर्णं प्रकल्पयेत् चतुःषष्टिमृतं चाभ्रं मध्वाज्याभ्यां विलोडयेत्
catuḥṣaṣṭiḥ karañjasya bījacūrṇaṃ prakalpayet catuḥṣaṣṭimṛtaṃ cābhraṃ madhvājyābhyāṃ viloḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धे भाण्डे धृतं खादेद् द्विनिष्कं सर्वकुष्ठनुत् रसः कुष्ठकुठारोऽय गलत्कुष्ठनिवारणः
snigdhe bhāṇḍe dhṛtaṃ khāded dviniṣkaṃ sarvakuṣṭhanut rasaḥ kuṣṭhakuṭhāro'ya galatkuṣṭhanivāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं सूतं द्विधा गन्धं मर्द्यं कन्याद्र वैर्दिनम् तद्गोलं पिठरीमध्ये ताम्रपात्रेण रोधयेत्
śuddhaṃ sūtaṃ dvidhā gandhaṃ mardyaṃ kanyādra vairdinam tadgolaṃ piṭharīmadhye tāmrapātreṇa rodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतकाद् द्विगुणेनैव शुद्धेनाधोमुखेन च पार्श्वे भस्म निधायाथ पात्रोर्ध्वं गोमयं जलम्
sūtakād dviguṇenaiva śuddhenādhomukhena ca pārśve bhasma nidhāyātha pātrordhvaṃ gomayaṃ jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चित् किञ्चित्प्रदातव्यं चुल्ल्यां यामद्वयं पचेत् चण्डाग्निना तदुद्धृत्य स्वाङ्गशीतं विचूर्णयेत्
kiñcit kiñcitpradātavyaṃ cullyāṃ yāmadvayaṃ pacet caṇḍāgninā taduddhṛtya svāṅgaśītaṃ vicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठोदुम्बरिकावह्नित्रिफलाराजवृक्षकम् विडङ्गं वाकुचीबीजं क्वाथयेत्तेन भावयेत्
kāṣṭhodumbarikāvahnitriphalārājavṛkṣakam viḍaṅgaṃ vākucībījaṃ kvāthayettena bhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनैकमुदयादित्योरसो देयो द्विगुञ्जकः विचर्चिकां दद्रुकुष्ठं वातरक्तं च नाशयेत्
dinaikamudayādityoraso deyo dviguñjakaḥ vicarcikāṃ dadrukuṣṭhaṃ vātaraktaṃ ca nāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपानं च कर्तव्यं वाकुचीफलचूर्णकम् खदिरस्य कषायेण समेन परिपाचितम्
anupānaṃ ca kartavyaṃ vākucīphalacūrṇakam khadirasya kaṣāyeṇa samena paripācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिशाणं तद् गवां क्षीरैः क्वाथैर्वा त्रैफलैः पिबेत् त्रिदिनान्ते भवेत्स्फोटः सप्ताहाद्वा किलासके
triśāṇaṃ tad gavāṃ kṣīraiḥ kvāthairvā traiphalaiḥ pibet tridinānte bhavetsphoṭaḥ saptāhādvā kilāsake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलद्यं गुञ्जां च कासीसं धत्तूरं हंसपादिकाम् सूर्यभक्तां च चाङ्गेरीं पिष्ट्वा मूलानिलेपयेत्
nīladyaṃ guñjāṃ ca kāsīsaṃ dhattūraṃ haṃsapādikām sūryabhaktāṃ ca cāṅgerīṃ piṣṭvā mūlānilepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फोटस्थानप्रशान्त्यर्थं सप्तरात्रं पुनः पुनः श्वेतकुष्ठं निहन्त्याशु साध्यासाध्यं न संशयः
sphoṭasthānapraśāntyarthaṃ saptarātraṃ punaḥ punaḥ śvetakuṣṭhaṃ nihantyāśu sādhyāsādhyaṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरः श्वित्रलेपोऽपि कथ्यतेऽत्र भिषग्वरैः गुञ्जाफलाग्निचूर्णं च लेपितं श्वेतकुष्ठनुत्
aparaḥ śvitralepo'pi kathyate'tra bhiṣagvaraiḥ guñjāphalāgnicūrṇaṃ ca lepitaṃ śvetakuṣṭhanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलाऽपामार्गभस्मापि लिप्तं श्वित्रं विनाशयेत्
śilā'pāmārgabhasmāpi liptaṃ śvitraṃ vināśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं सूतं चतुर्गन्धं पलं यामं विचूर्णयेत् मृतताम्राभ्रलोहानां दरदस्य पलं पलम् सुवर्णं रजतं चैव प्रत्येकं दशनिष्ककम्
śuddhaṃ sūtaṃ caturgandhaṃ palaṃ yāmaṃ vicūrṇayet mṛtatāmrābhralohānāṃ daradasya palaṃ palam suvarṇaṃ rajataṃ caiva pratyekaṃ daśaniṣkakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषैकं मृतवज्रं च तालं शुद्धं पलद्वयम् जम्बीरोन्मत्तवासाभिः स्नुह्यर्क विषमुष्टिभिः
māṣaikaṃ mṛtavajraṃ ca tālaṃ śuddhaṃ paladvayam jambīronmattavāsābhiḥ snuhyarka viṣamuṣṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्द्यं हयारिजैद्रा र्वैः प्रत्येकेन दिनं दिनम् एवं सप्तदिनं मर्द्यं तद्गोलं वस्त्रवेष्टितम्
mardyaṃ hayārijaidrā rvaiḥ pratyekena dinaṃ dinam evaṃ saptadinaṃ mardyaṃ tadgolaṃ vastraveṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वालुकायन्त्रगं स्वेद्यं त्रिदिनं लघुवह्निना आदाय चूर्णयेच्छ्लक्ष्णं पलैकं योजयेद्विषम्
vālukāyantragaṃ svedyaṃ tridinaṃ laghuvahninā ādāya cūrṇayecchlakṣṇaṃ palaikaṃ yojayedviṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विपलं पिप्पलीचूर्णं मिश्रं सर्वेश्वरो रसः द्विगुञ्जो लिह्यते क्षौद्रैः सुप्तिमण्डलकुष्ठनुत्
dvipalaṃ pippalīcūrṇaṃ miśraṃ sarveśvaro rasaḥ dviguñjo lihyate kṣaudraiḥ suptimaṇḍalakuṣṭhanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाकुचीदेवकाष्ठं च कर्षमात्रं सुचूर्णयेत् लिहेदैरण्डतैलाक्तमनुपानं सुखावहम्
vākucīdevakāṣṭhaṃ ca karṣamātraṃ sucūrṇayet lihedairaṇḍatailāktamanupānaṃ sukhāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमाह्वां पञ्चपलिकां क्षिप्त्वा तक्रघटे पचेत् तक्रे जीर्णे समुद्धृत्य पुनः क्षीरघटे पचेत्
hemāhvāṃ pañcapalikāṃ kṣiptvā takraghaṭe pacet takre jīrṇe samuddhṛtya punaḥ kṣīraghaṭe pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरे जीर्णे समुद्धृत्य क्षालयित्वा विशोषयेत् तच्चूर्णं पञ्चपलिकं मरिचानां पलद्वयम्
kṣīre jīrṇe samuddhṛtya kṣālayitvā viśoṣayet taccūrṇaṃ pañcapalikaṃ maricānāṃ paladvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलैकं मूर्च्छितं सूतमेकीकृत्य तु भक्षयेत् निष्कैकं सुप्तिकुष्ठार्त्तः स्वर्णक्षीरीरसो ह्ययम्
palaikaṃ mūrcchitaṃ sūtamekīkṛtya tu bhakṣayet niṣkaikaṃ suptikuṣṭhārttaḥ svarṇakṣīrīraso hyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मसूतं मृतं कान्तं मुण्डभस्म शिलाजतु शुद्धं ताप्यं शिलां व्योषं त्रिफलां कोलबीजकम्
bhasmasūtaṃ mṛtaṃ kāntaṃ muṇḍabhasma śilājatu śuddhaṃ tāpyaṃ śilāṃ vyoṣaṃ triphalāṃ kolabījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपित्थं रजनीचूर्णं भृङ्गराजेन भावयेत् विंशद्वारं विशोष्याथ मधुयुक्तं लिहेत्सदा
kapitthaṃ rajanīcūrṇaṃ bhṛṅgarājena bhāvayet viṃśadvāraṃ viśoṣyātha madhuyuktaṃ lihetsadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कमात्रो हरेन्मेहान्मेहबद्धो रसो महान् महानिम्बस्य बीजानि पिष्ट्वा षट्सम्मितानि च
niṣkamātro harenmehānmehabaddho raso mahān mahānimbasya bījāni piṣṭvā ṣaṭsammitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलतण्डुलतोयेन घृतनिष्कद्वयेन च एकीकृत्य पिबेच्चानु हन्ति मेहं चिरन्तनम्
palataṇḍulatoyena ghṛtaniṣkadvayena ca ekīkṛtya pibeccānu hanti mehaṃ cirantanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःसूतस्य गन्धाष्टौ रजनी त्रिफला शिवा प्रत्येकं च द्विभागं स्यात्त्रिवृज्जैपालचित्रकम्
catuḥsūtasya gandhāṣṭau rajanī triphalā śivā pratyekaṃ ca dvibhāgaṃ syāttrivṛjjaipālacitrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं च त्रिभागं स्यात् त्र्यूषणं दन्तिजीरके प्रत्येकमष्टभागं स्यादेकीकृत्य विचूर्णयेत्
pratyekaṃ ca tribhāgaṃ syāt tryūṣaṇaṃ dantijīrake pratyekamaṣṭabhāgaṃ syādekīkṛtya vicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयन्तीस्नुक्पयोभृङ्गवह्निवातारितैलकैः प्रत्येकेन क्रमाद्भाव्यं सप्तवारं पृथक्पृथक्
jayantīsnukpayobhṛṅgavahnivātāritailakaiḥ pratyekena kramādbhāvyaṃ saptavāraṃ pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावह्निरसो नाम निष्कमुष्णजलैः पिबेत् विरेचनं भवेत्तेन तक्रभक्तं ससैन्धवम्
mahāvahniraso nāma niṣkamuṣṇajalaiḥ pibet virecanaṃ bhavettena takrabhaktaṃ sasaindhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनान्ते दापयेत्पथ्यं वर्जयेच्छीतलं जलम् सर्वोदरहरः प्रोक्तो मूढवातहरः परः
dinānte dāpayetpathyaṃ varjayecchītalaṃ jalam sarvodaraharaḥ prokto mūḍhavātaharaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धकं तालकं ताप्यं मृतताम्रं मनः शिलाम् शुद्धं सूतं च तुल्यांशं मर्दयेद्भावयेद् दिनम्
gandhakaṃ tālakaṃ tāpyaṃ mṛtatāmraṃ manaḥ śilām śuddhaṃ sūtaṃ ca tulyāṃśaṃ mardayedbhāvayed dinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पल्यास्तु कषायेण वज्रीक्षीरेण भावयेत् निष्कार्धं भक्षयेत्क्षौद्रै र्गुल्मप्लीहादिकं जयेत्
pippalyāstu kaṣāyeṇa vajrīkṣīreṇa bhāvayet niṣkārdhaṃ bhakṣayetkṣaudrai rgulmaplīhādikaṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसो विद्याधरो नाम गोमूत्रं च पिबेदनु
raso vidyādharo nāma gomūtraṃ ca pibedanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
टङ्कणं हारिणं शृङ्गं स्वर्णं शुल्बं मृतं रसम् दिनैकमार्द्र कद्रा वैर्मर्द्यं रुद्ध्वा पुटे पचेत् त्रिनेत्राख्यरसस्यैकं माषं मध्वाज्यकैर्लिहेत्
ṭaṅkaṇaṃ hāriṇaṃ śṛṅgaṃ svarṇaṃ śulbaṃ mṛtaṃ rasam dinaikamārdra kadrā vairmardyaṃ ruddhvā puṭe pacet trinetrākhyarasasyaikaṃ māṣaṃ madhvājyakairlihet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्धवं जीरकं हिंगु मध्वाज्याभ्यां लिहेदनु पक्तिशूलहरः ख्यातो मासमात्रान्न संशयः
saindhavaṃ jīrakaṃ hiṃgu madhvājyābhyāṃ lihedanu paktiśūlaharaḥ khyāto māsamātrānna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं सूतं द्विधा गन्धं यामैकं मर्दयेद् दृढम् द्वयोस्तुल्यं शुद्धताम्रं सम्पुटे तन्निरोधयेत्
śuddhaṃ sūtaṃ dvidhā gandhaṃ yāmaikaṃ mardayed dṛḍham dvayostulyaṃ śuddhatāmraṃ sampuṭe tannirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वाधो लवणं दत्त्वा मृद्भाण्डे धारयेद्भिषक् ततो गजपुटे पक्त्वा स्वाङ्गशीतं समुद्धरेत्
ūrdhvādho lavaṇaṃ dattvā mṛdbhāṇḍe dhārayedbhiṣak tato gajapuṭe paktvā svāṅgaśītaṃ samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्पुटं चूर्णयेत्सूक्ष्मं पर्णखण्डे द्विगुञ्जकम् भक्षयेत्सर्वशूलार्त्तो हिङ्गु शुण्ठी च जीरकम्
sampuṭaṃ cūrṇayetsūkṣmaṃ parṇakhaṇḍe dviguñjakam bhakṣayetsarvaśūlārtto hiṅgu śuṇṭhī ca jīrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचामरिचजं चूर्णं कर्षमुष्णजलैः पिबेत् असाध्यं नाशयेच्छूलं रसोऽय गजकेसरी
vacāmaricajaṃ cūrṇaṃ karṣamuṣṇajalaiḥ pibet asādhyaṃ nāśayecchūlaṃ raso'ya gajakesarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धं सूतं विषं गन्धमजमोदां फलत्रयम् स्वर्जिक्षारं यवक्षारं वह्निसैन्धवजीरकम्
śuddhaṃ sūtaṃ viṣaṃ gandhamajamodāṃ phalatrayam svarjikṣāraṃ yavakṣāraṃ vahnisaindhavajīrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्चलं विडङ्गानि सामुद्रं त्र्यूषणं समम् विषमुष्टिं सर्वतुल्यां जम्बीराम्लेन मर्दयेत्
sauvarcalaṃ viḍaṅgāni sāmudraṃ tryūṣaṇaṃ samam viṣamuṣṭiṃ sarvatulyāṃ jambīrāmlena mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरिचाभां वटीं खादेद्वह्निमान्द्यप्रशान्तये
maricābhāṃ vaṭīṃ khādedvahnimāndyapraśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धसूतं विषं गन्धं समं सर्वं विचूर्णयेत् मरिचं सर्वतुल्यांशं कण्टकार्याः फलद्र वैः
śuddhasūtaṃ viṣaṃ gandhaṃ samaṃ sarvaṃ vicūrṇayet maricaṃ sarvatulyāṃśaṃ kaṇṭakāryāḥ phaladra vaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेद्भावयेत्सर्वमेकविंशतिवारकम् वटीं गुञ्जात्रयं खादेत्सर्वाजीर्णप्रशान्तये अजीर्णकण्टकः सोऽय रसो हन्ति विषूचिकाम्
mardayedbhāvayetsarvamekaviṃśativārakam vaṭīṃ guñjātrayaṃ khādetsarvājīrṇapraśāntaye ajīrṇakaṇṭakaḥ so'ya raso hanti viṣūcikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतं सूतं मृतं ताम्रं हिङ्गु पुष्करमूलकम् सैन्धवं गन्धकं तालं कटुकीं चूर्णयेत्समम्
mṛtaṃ sūtaṃ mṛtaṃ tāmraṃ hiṅgu puṣkaramūlakam saindhavaṃ gandhakaṃ tālaṃ kaṭukīṃ cūrṇayetsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्नवादेवदालीनिर्गुण्डीतण्डुलीयकैः तिक्तकोशातकीद्रा वैर्दिनैकं मर्दयेद् दृढम्
punarnavādevadālīnirguṇḍītaṇḍulīyakaiḥ tiktakośātakīdrā vairdinaikaṃ mardayed dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषमात्रं लिहेत्क्षौद्रै रसं मन्थानभैरवम् कफरोगप्रशान्त्यर्थं निम्बक्वाथं पिबेदनु
māṣamātraṃ lihetkṣaudrai rasaṃ manthānabhairavam kapharogapraśāntyarthaṃ nimbakvāthaṃ pibedanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतहाटकवज्राणि ताम्रं लोहं च माक्षिकम् तालं नीलाञ्जनं तुत्थमहिफेनं समांशकम्
sūtahāṭakavajrāṇi tāmraṃ lohaṃ ca mākṣikam tālaṃ nīlāñjanaṃ tutthamahiphenaṃ samāṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चानां लवणानां च भागमेकं विमर्दयेत् वज्रीक्षीरैर्दिनैकं तु रुद्ध्वाऽधो भूधरे पचेत्
pañcānāṃ lavaṇānāṃ ca bhāgamekaṃ vimardayet vajrīkṣīrairdinaikaṃ tu ruddhvā'dho bhūdhare pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषैकमार्द्र कद्रा वैर्लेहयेद्वातनाशनम् पिप्पलीमूलजक्वाथं सकृष्णमनुपाययेत्
māṣaikamārdra kadrā vairlehayedvātanāśanam pippalīmūlajakvāthaṃ sakṛṣṇamanupāyayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्वातविकारांस्तु निहन्त्याक्षेपकादिकान्
sarvānvātavikārāṃstu nihantyākṣepakādikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनकस्याष्टशाणाः स्युः सूतो द्वादशभिर्मतः गन्धोऽपि द्वादश प्रोक्तस्ताम्रंशाणद्वयोन्मितम् अभ्रकं स्याच्चतुः शाणं माक्षिकं च द्विशाणिकम्
kanakasyāṣṭaśāṇāḥ syuḥ sūto dvādaśabhirmataḥ gandho'pi dvādaśa proktastāmraṃśāṇadvayonmitam abhrakaṃ syāccatuḥ śāṇaṃ mākṣikaṃ ca dviśāṇikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वङ्गो द्विशाणः सौबीरं त्रिशाणं लोहमष्टकम् विषं त्रिशाणिकं कृत्वा लाङ्गली पलसंमिता
vaṅgo dviśāṇaḥ saubīraṃ triśāṇaṃ lohamaṣṭakam viṣaṃ triśāṇikaṃ kṛtvā lāṅgalī palasaṃmitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेद्दिनमेकं च रसैरम्लफलोद्भवैः दद्यान्मृदुपुटं वह्नौ ततः सूक्ष्मं विचूर्णयेत्
mardayeddinamekaṃ ca rasairamlaphalodbhavaiḥ dadyānmṛdupuṭaṃ vahnau tataḥ sūkṣmaṃ vicūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषमात्रो रसो देयः सन्निपाते सुदारुणे आर्द्र कस्वरसेनैव रसोनस्य रसेन वा
māṣamātro raso deyaḥ sannipāte sudāruṇe ārdra kasvarasenaiva rasonasya rasena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किलासं सर्वकुष्ठानि विसर्पं च भगन्दरम् ज्वरं गरमजीर्णं च जयेद्रो गहरो रसः
kilāsaṃ sarvakuṣṭhāni visarpaṃ ca bhagandaram jvaraṃ garamajīrṇaṃ ca jayedro gaharo rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसो गन्धस्त्रिकर्षः स्यात्कुर्यात्कज्जलिकां तयोः ताराभ्रताम्रवङ्गाहिसाराश्चैकैककार्षिकाः
raso gandhastrikarṣaḥ syātkuryātkajjalikāṃ tayoḥ tārābhratāmravaṅgāhisārāścaikaikakārṣikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिग्रुज्वालामुखीशुण्ठी बिल्वेभ्यस्तण्डुलीयकात् प्रत्येकं स्वरसैः कुर्याद्यामैकैकं विमर्दनम्
śigrujvālāmukhīśuṇṭhī bilvebhyastaṇḍulīyakāt pratyekaṃ svarasaiḥ kuryādyāmaikaikaṃ vimardanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा गोलं वृतं वस्त्रे लवणापूरिते न्यसेत् काचभाण्डे ततः स्थाल्यां काचकूपीं निवेशयेत्
kṛtvā golaṃ vṛtaṃ vastre lavaṇāpūrite nyaset kācabhāṇḍe tataḥ sthālyāṃ kācakūpīṃ niveśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.