Śārṅgadhara-saṃhitā 2.12

बालुकाभिः प्रपूर्याथ वह्निर्यामद्वयं भवेत् तत उद्धृत्य तं गोलं चूर्णयित्वा विमिश्रयेत्

bālukābhiḥ prapūryātha vahniryāmadvayaṃ bhavet tata uddhṛtya taṃ golaṃ cūrṇayitvā vimiśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवालचूर्णकर्षेण शाणमात्रविषेण च कृष्णसर्पस्य गरलैर्द्विवेलं भावयेत्तथा

pravālacūrṇakarṣeṇa śāṇamātraviṣeṇa ca kṛṣṇasarpasya garalairdvivelaṃ bhāvayettathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तगरं मुशली मांसी हेमाह्वा वेतसः कणा नीलिनी पद्मकं चैला चित्रकश्च कुठेरकः

tagaraṃ muśalī māṃsī hemāhvā vetasaḥ kaṇā nīlinī padmakaṃ cailā citrakaśca kuṭherakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतपुष्पा देवदाली धत्तूरागस्त्यमुण्डिकाः मधूकजातीमदनरसैरेषां विमर्दयेत्

śatapuṣpā devadālī dhattūrāgastyamuṇḍikāḥ madhūkajātīmadanarasaireṣāṃ vimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकमेकवेलं च ततः संशोष्य धारयेत् बीजपूरार्द्र कद्रा वैर्मरिचैः षोडशोन्मितैः

pratyekamekavelaṃ ca tataḥ saṃśoṣya dhārayet bījapūrārdra kadrā vairmaricaiḥ ṣoḍaśonmitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसो द्विगुञ्जाप्रमितः सन्निपातेषु दीयते प्रसिद्धोऽय रसो नाम्ना सन्निपातस्य भैरवः

raso dviguñjāpramitaḥ sannipāteṣu dīyate prasiddho'ya raso nāmnā sannipātasya bhairavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारमौक्तिकहेमानि सारश्चैकैकभागकाः द्विभागो गन्धकः सूतस्त्रिभागो मर्दयेदिमान्

tāramauktikahemāni sāraścaikaikabhāgakāḥ dvibhāgo gandhakaḥ sūtastribhāgo mardayedimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपित्थस्वरसैर्गाढं मृगशृङ्गे ततः क्षिपेत् पुटेन्मध्यपुटेनैव तत उद्धृत्य मर्दयेत्

kapitthasvarasairgāḍhaṃ mṛgaśṛṅge tataḥ kṣipet puṭenmadhyapuṭenaiva tata uddhṛtya mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलारसैः सप्तवेलमपामार्गरसैस्त्रिधा लोध्रप्रतिविषामुस्तधातकीन्द्र यवामृताः

balārasaiḥ saptavelamapāmārgarasaistridhā lodhraprativiṣāmustadhātakīndra yavāmṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकमेषां स्वरसैर्भावना स्यात्त्रिधा त्रिधा माषमात्रोरसोदेयोमधुना मरिचैस्तथा

pratyekameṣāṃ svarasairbhāvanā syāttridhā tridhā māṣamātrorasodeyomadhunā maricaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्यात्सर्वानतीसारान्ग्रहणीं सर्वजामपि कपाटो ग्रहणीरोगे रसोऽय वह्निदीपनः

hanyātsarvānatīsārāngrahaṇīṃ sarvajāmapi kapāṭo grahaṇīroge raso'ya vahnidīpanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतसूताभ्रकं गन्धं यवक्षारं सटङ्कणम् अग्निमन्थं वचां कुर्यात्सूततुल्यानिमान्सुधीः

mṛtasūtābhrakaṃ gandhaṃ yavakṣāraṃ saṭaṅkaṇam agnimanthaṃ vacāṃ kuryātsūtatulyānimānsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जयन्तीजम्बीरभृङ्गद्रा वैर्विमर्दयेत् त्रिवासरं ततो गोलं कृत्वा संशोष्य धारयेत्

tato jayantījambīrabhṛṅgadrā vairvimardayet trivāsaraṃ tato golaṃ kṛtvā saṃśoṣya dhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहपात्रे शरावं च दत्त्वोपरि विमुद्र येत् अधो वह्निं शनैः कुर्याद्यामार्धं तत उद्धरेत्

lohapātre śarāvaṃ ca dattvopari vimudra yet adho vahniṃ śanaiḥ kuryādyāmārdhaṃ tata uddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसतुल्यां प्रतिविषां दद्यान्मोचरसं तथा कपित्थविजयाद्रा वैर्भावयेत्सप्तधा पृथक्

rasatulyāṃ prativiṣāṃ dadyānmocarasaṃ tathā kapitthavijayādrā vairbhāvayetsaptadhā pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातकीन्द्र यवा मुस्ता लोध्रं बिल्वं गुडूचिका एतद्र सैर्भावयित्वा वेलैकैकं च शोषयेत्

dhātakīndra yavā mustā lodhraṃ bilvaṃ guḍūcikā etadra sairbhāvayitvā velaikaikaṃ ca śoṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं वज्रकपाटाख्यं शाणैकं मधुना लिहेत् वह्निं शुण्ठीं विडं बिल्वं लवणं चूर्णयेत्समम्

rasaṃ vajrakapāṭākhyaṃ śāṇaikaṃ madhunā lihet vahniṃ śuṇṭhīṃ viḍaṃ bilvaṃ lavaṇaṃ cūrṇayetsamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेदुष्णाम्बुना चानु सर्वजां ग्रहणीं जयेत्

pibeduṣṇāmbunā cānu sarvajāṃ grahaṇīṃ jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजीकरणे मदनकामदेवो रसः तारं वज्रं सुवर्णं च ताम्रं सूतकगन्धकम् लोहं क्रमविवृद्धानि कुर्यादेतानि मात्रया

vājīkaraṇe madanakāmadevo rasaḥ tāraṃ vajraṃ suvarṇaṃ ca tāmraṃ sūtakagandhakam lohaṃ kramavivṛddhāni kuryādetāni mātrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमर्द्य कन्यकाद्रा वैर्न्यसेत्काचमये घटे विमुच्य पिठरीमध्ये धारयेत्सैन्धवामृते

vimardya kanyakādrā vairnyasetkācamaye ghaṭe vimucya piṭharīmadhye dhārayetsaindhavāmṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिठरीं मुद्र येत्सम्यक् ततश्चुल्ल्यां निवेशयेत् वह्निं शनैः शनैः कुर्याद्दिनैकं तत उद्धरेत्

piṭharīṃ mudra yetsamyak tataścullyāṃ niveśayet vahniṃ śanaiḥ śanaiḥ kuryāddinaikaṃ tata uddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वाङ्गशीतं च सञ्चूर्ण्य भावयेदर्कदुग्धकैः अश्वगन्धा च काकोली वानरी मुसली क्षुरा

svāṅgaśītaṃ ca sañcūrṇya bhāvayedarkadugdhakaiḥ aśvagandhā ca kākolī vānarī musalī kṣurā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रित्रिवेलं रसैरासां शतावर्याश्च भावयेत् पद्मकन्दकसेरूणां रसैः काशस्य भावयेत्

tritrivelaṃ rasairāsāṃ śatāvaryāśca bhāvayet padmakandakaserūṇāṃ rasaiḥ kāśasya bhāvayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्तूरीव्योषकर्पूरकङ्कोलैलालवङ्गकम् पूर्वचूर्णादष्टमांशमेतच्चूर्णं विमिश्रयेत्

kastūrīvyoṣakarpūrakaṅkolailālavaṅgakam pūrvacūrṇādaṣṭamāṃśametaccūrṇaṃ vimiśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैः समां शर्करां च दत्त्वा शाणोन्मितं पिबेत् गोदुग्धद्विपलेनैव मधुराहारसेवकः

sarvaiḥ samāṃ śarkarāṃ ca dattvā śāṇonmitaṃ pibet godugdhadvipalenaiva madhurāhārasevakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य प्रभावात्सौन्दर्यं बलं तेजोऽभिवर्धते तरुणी रमयेद्बह्वीः शुक्रहानिर्न जायते

asya prabhāvātsaundaryaṃ balaṃ tejo'bhivardhate taruṇī ramayedbahvīḥ śukrahānirna jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतो वज्रमहिर्मुक्ता तारं हेमासिताभ्रकम् रसैः कर्षांशकानेतान्मर्दयेदिरिमेदजैः

sūto vajramahirmuktā tāraṃ hemāsitābhrakam rasaiḥ karṣāṃśakānetānmardayedirimedajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवालचूर्णं गन्धश्च द्विद्विकर्षं विमिश्रयेत् ततोऽश्वगन्धास्वरसैर्विमर्द्य मृगशृङ्गके

pravālacūrṇaṃ gandhaśca dvidvikarṣaṃ vimiśrayet tato'śvagandhāsvarasairvimardya mṛgaśṛṅgake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वा मृदुपुटे पक्त्वा भावयेद्धातकीरसैः काकोली मधुकं मांसी बलात्रयबिसेङ्गुदम्

kṣiptvā mṛdupuṭe paktvā bhāvayeddhātakīrasaiḥ kākolī madhukaṃ māṃsī balātrayabiseṅgudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रा क्षापिप्पलिवन्दाकं वरी पर्णीचतुष्टयम् परूषकं कसेरुश्च मधूकं वानरी तथा

drā kṣāpippalivandākaṃ varī parṇīcatuṣṭayam parūṣakaṃ kaseruśca madhūkaṃ vānarī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भावयित्वा रसैरेषां शोषयित्वा विचूर्णयेत् एला त्वक्पत्रकं मांसी लवङ्गागुरुकेशरम्

bhāvayitvā rasaireṣāṃ śoṣayitvā vicūrṇayet elā tvakpatrakaṃ māṃsī lavaṅgāgurukeśaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुस्तं मृगमदः कृष्णा जलं चन्द्र श्च मिश्रयेत् एतच्चूर्णैः शाणमितै रसं कन्दर्पसुन्दरम्

mustaṃ mṛgamadaḥ kṛṣṇā jalaṃ candra śca miśrayet etaccūrṇaiḥ śāṇamitai rasaṃ kandarpasundaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खादेच्छाणमितं रात्रौ सिता धात्री विदारिका एतासां कर्षचूर्णेन सर्पिष्कर्षेण संयुतम्

khādecchāṇamitaṃ rātrau sitā dhātrī vidārikā etāsāṃ karṣacūrṇena sarpiṣkarṣeṇa saṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यानु द्विपलं क्षीरं पिबेत्सुस्थितमानसः रमणी रमयेद्बह्वीः शुक्रहानिर्न जायते

tasyānu dvipalaṃ kṣīraṃ pibetsusthitamānasaḥ ramaṇī ramayedbahvīḥ śukrahānirna jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं रसेन्द्रं भागैकं द्विभागं शुद्धगन्धकम् क्षिपेत्कज्जलिकां कुर्यात्तत्र तीक्ष्णभवं रजः

śuddhaṃ rasendraṃ bhāgaikaṃ dvibhāgaṃ śuddhagandhakam kṣipetkajjalikāṃ kuryāttatra tīkṣṇabhavaṃ rajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वा कज्जलिकातुल्यं प्रहरैकं विमर्दयेत् ततः कन्याद्र वैर्घर्मे त्रिदिनं परिमर्दयेत्

kṣiptvā kajjalikātulyaṃ praharaikaṃ vimardayet tataḥ kanyādra vairgharme tridinaṃ parimardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सञ्जायते तस्य सोष्णो धूमोद्गमो महान् अत्यन्तं पिण्डितं कृत्वा ताम्रपात्रे निधापयेत्

tataḥ sañjāyate tasya soṣṇo dhūmodgamo mahān atyantaṃ piṇḍitaṃ kṛtvā tāmrapātre nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये धान्यैकशूकस्य त्रिदिनं धारयेद् बुधः उद्धृत्य तस्मात्खल्वे च क्षिप्त्वा घर्मे निधाय च

madhye dhānyaikaśūkasya tridinaṃ dhārayed budhaḥ uddhṛtya tasmātkhalve ca kṣiptvā gharme nidhāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसैः कुठारच्छिन्नायास्त्रिवेलं परिभावयेत् संशोष्य घर्मे क्वाथैश्च भावयेत्त्रिकटोस्त्रिधा

rasaiḥ kuṭhāracchinnāyāstrivelaṃ paribhāvayet saṃśoṣya gharme kvāthaiśca bhāvayettrikaṭostridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासाऽमृताचित्रकाणां रसैर्भाव्यं क्रमात्त्रिधा लोहपात्रे ततः क्षिप्त्वा भावयेत्त्रिफलाजलैः

vāsā'mṛtācitrakāṇāṃ rasairbhāvyaṃ kramāttridhā lohapātre tataḥ kṣiptvā bhāvayettriphalājalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुण्डीदाडिमत्वग्भिर्बिसभृङ्गकुरण्टकैः पलाशकदलीद्रा वैर्बीजकस्य शृतेन च

nirguṇḍīdāḍimatvagbhirbisabhṛṅgakuraṇṭakaiḥ palāśakadalīdrā vairbījakasya śṛtena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलिकाऽलम्बुषाद्रा वैर्बब्बूलफलिकारसैः भावयेत्त्रित्रिवेलं च ततो नागबलारसैः

nīlikā'lambuṣādrā vairbabbūlaphalikārasaiḥ bhāvayettritrivelaṃ ca tato nāgabalārasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रातर्लिहेत्क्षौद्र घृताभ्यां कोलमात्रकम् पलमात्रं वराक्वाथं पिबेदस्यानुपानकम्

tataḥ prātarlihetkṣaudra ghṛtābhyāṃ kolamātrakam palamātraṃ varākvāthaṃ pibedasyānupānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासत्रयं शीलितं स्याद्वलीपलितनाशनम् मन्दाग्निं श्वासकासौ च पाण्डुतां कफमारुतौ

māsatrayaṃ śīlitaṃ syādvalīpalitanāśanam mandāgniṃ śvāsakāsau ca pāṇḍutāṃ kaphamārutau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पलीमधुसंयुक्तं हन्यादेतन्न संशयः वातास्रं मूत्रदोषांश्च ग्रहणीं गुदजां रुजम्

pippalīmadhusaṃyuktaṃ hanyādetanna saṃśayaḥ vātāsraṃ mūtradoṣāṃśca grahaṇīṃ gudajāṃ rujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डवृद्धिं जयेदेतच्छिन्नासत्त्वमधुप्लुतम् बलवर्णकरं वृष्यमायुष्यं परमं स्मृतम्

aṇḍavṛddhiṃ jayedetacchinnāsattvamadhuplutam balavarṇakaraṃ vṛṣyamāyuṣyaṃ paramaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयेत्सर्वामयान्कालादिदं लोहरसायनम् कूष्माण्डं तिलतैलं च माषान्नं राजिकां तथा

jayetsarvāmayānkālādidaṃ loharasāyanam kūṣmāṇḍaṃ tilatailaṃ ca māṣānnaṃ rājikāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्यमम्लरसं चैव त्यजेल्लोहस्य सेवकः

madyamamlarasaṃ caiva tyajellohasya sevakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुक्तसंग्रहश्लोकाः तत्र जयपाल शोधनम् जैपालं रहितं त्वगङ्कुररसज्ञाभिर्मले माहिषे निक्षिप्तं त्र्यहमुष्णतोयविमलं खल्वे सवासोऽदितम् लिप्तं नूतनखर्प रेषु विगतस्नेहं रजःसन्निभं निम्बूकाम्बुविभावितं च बहुशः शुद्धं गुणाढ्यं भवेत्

anuktasaṃgrahaślokāḥ tatra jayapāla śodhanam jaipālaṃ rahitaṃ tvagaṅkurarasajñābhirmale māhiṣe nikṣiptaṃ tryahamuṣṇatoyavimalaṃ khalve savāso'ditam liptaṃ nūtanakharpa reṣu vigatasnehaṃ rajaḥsannibhaṃ nimbūkāmbuvibhāvitaṃ ca bahuśaḥ śuddhaṃ guṇāḍhyaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषं तु खण्डशः कृत्वा वस्त्रखण्डेन बन्धयेत् गोमूत्रमध्ये निक्षिप्य स्थापयेदातपे त्र्यहम्

viṣaṃ tu khaṇḍaśaḥ kṛtvā vastrakhaṇḍena bandhayet gomūtramadhye nikṣipya sthāpayedātape tryaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमूत्रं च प्रदातव्यं नूतनं प्रत्यहं बुधैः त्र्यहेऽतीते समुद्धृत्य शोषयेन्मृदु पेषयेत् शुद्ध्य्त्येवं विषं तच्च योग्यं भवति चार्त्तिजित्

gomūtraṃ ca pradātavyaṃ nūtanaṃ pratyahaṃ budhaiḥ tryahe'tīte samuddhṛtya śoṣayenmṛdu peṣayet śuddhytyevaṃ viṣaṃ tacca yogyaṃ bhavati cārttijit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खण्डीकृत्य विषं वस्त्रपरिबद्धं तु दोलया

khaṇḍīkṛtya viṣaṃ vastraparibaddhaṃ tu dolayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजापयसि संस्विन्नं यामतः शुद्धिमाप्नुयात् अजादुग्धाभावतस्तु गव्यक्षीरेण शोधयेत्

ajāpayasi saṃsvinnaṃ yāmataḥ śuddhimāpnuyāt ajādugdhābhāvatastu gavyakṣīreṇa śodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.