Library·Śārṅgadhara-saṃhitā·2·2.2
पानीयं षोडशगुणं क्षुण्णे द्र व्यपले क्षिपेत् मृत्पात्रे क्वाथयेद् ग्राह्यमष्टमांशावशेषितम् तज्जलं पाययेद्धीमान्कोष्णं मृद्वग्निसाधितम्
pānīyaṃ ṣoḍaśaguṇaṃ kṣuṇṇe dra vyapale kṣipet mṛtpātre kvāthayed grāhyamaṣṭamāṃśāvaśeṣitam tajjalaṃ pāyayeddhīmānkoṣṇaṃ mṛdvagnisādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृतः क्वाथः कषायश्च निर्यूहः स निगद्यते
śṛtaḥ kvāthaḥ kaṣāyaśca niryūhaḥ sa nigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहाररसपाके च सञ्जाते द्विपलोन्मितम् वृद्धवैद्योपदेशेन पिबेत्क्वाथं सुपाचितम्
āhārarasapāke ca sañjāte dvipalonmitam vṛddhavaidyopadeśena pibetkvāthaṃ supācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वाथे सितामधुनोः प्रक्षेपपरिमाणम् क्वाथे क्षिपेत्सितामंशैश्चतुर्थाष्टमषोडशैः वातपित्तकफातंके विपरीतं मधु स्मृतम्
kvāthe sitāmadhunoḥ prakṣepaparimāṇam kvāthe kṣipetsitāmaṃśaiścaturthāṣṭamaṣoḍaśaiḥ vātapittakaphātaṃke viparītaṃ madhu smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीरकं गुग्गुलं क्षारं लवणं च शिलाजतु हिङ्गु त्रिकटुकं चैव क्थाथे शाणोन्मितं क्षिपेत्
jīrakaṃ guggulaṃ kṣāraṃ lavaṇaṃ ca śilājatu hiṅgu trikaṭukaṃ caiva kthāthe śāṇonmitaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरं घृतं गुडं तैलं मूत्रं चान्यद् द्र वं तथा कल्कं चूर्णादिकं क्वाथे निक्षिपेत्कर्षसम्मितम्
kṣīraṃ ghṛtaṃ guḍaṃ tailaṃ mūtraṃ cānyad dra vaṃ tathā kalkaṃ cūrṇādikaṃ kvāthe nikṣipetkarṣasammitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकसमये क्वाथपात्रपिधाननिषेधः सपिधानमुखे पात्रे जलं दुर्जरतां व्रजेत् तस्मादावरणं त्यक्त्वा क्वाथादीनां विनिश्चयः
pākasamaye kvāthapātrapidhānaniṣedhaḥ sapidhānamukhe pātre jalaṃ durjaratāṃ vrajet tasmādāvaraṇaṃ tyaktvā kvāthādīnāṃ viniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्वरे दाहादौ च गुडूच्यादिक्वाथः गुडूचीधान्यकारिष्टरक्तचन्दनपद्मकैः गुडूच्यादिगणक्वाथः सर्वज्वरहरः स्मृतः दीपनो दाहहृल्लासतृष्णाच्छर्द्यरुचीर्जयेत्
sarvajvare dāhādau ca guḍūcyādikvāthaḥ guḍūcīdhānyakāriṣṭaraktacandanapadmakaiḥ guḍūcyādigaṇakvāthaḥ sarvajvaraharaḥ smṛtaḥ dīpano dāhahṛllāsatṛṣṇācchardyarucīrjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागरं देवकाष्ठं च धान्यकं बृहतीद्वयम् दद्यात्पाचनकं पूर्वं ज्वरितानां ज्वरापहम्
nāgaraṃ devakāṣṭhaṃ ca dhānyakaṃ bṛhatīdvayam dadyātpācanakaṃ pūrvaṃ jvaritānāṃ jvarāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रा किराततिक्तं च शुण्ठी छिन्ना च पौष्करम् कषाय एषां शमयेत्पीतश्चाष्टविधं ज्वरम्
kṣudrā kirātatiktaṃ ca śuṇṭhī chinnā ca pauṣkaram kaṣāya eṣāṃ śamayetpītaścāṣṭavidhaṃ jvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातज्वरे क्वाथः गुडूच्यादि क्वाथः गुडूचीपिप्पलीमूलनागरैः पाचनं स्मृतम् दद्याद्वातज्वरे पूर्णलिङ्गे सप्तमवासरे
vātajvare kvāthaḥ guḍūcyādi kvāthaḥ guḍūcīpippalīmūlanāgaraiḥ pācanaṃ smṛtam dadyādvātajvare pūrṇaliṅge saptamavāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालपर्णी बला द्रा क्षा गुडूची सारिवा तथा आसां क्वाथं पिबेत्कोष्णं तीव्रवातज्वरच्छिदम्
śālaparṇī balā drā kṣā guḍūcī sārivā tathā āsāṃ kvāthaṃ pibetkoṣṇaṃ tīvravātajvaracchidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्मरीसारिवाद्रा क्षात्रायमाणाऽमृताभवः कषायः सगुडः पीतोवातज्वरविनाशनः
kāśmarīsārivādrā kṣātrāyamāṇā'mṛtābhavaḥ kaṣāyaḥ saguḍaḥ pītovātajvaravināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तज्वरे क्वाथाः कट्फलादिपाचनक्वाथः कट्फलेन्द्र यवापाठातिक्तामुस्तैः शृतं जलम् पाचनं दशमेऽह्नि स्यात्तीव्रे पित्तज्वरे नृणाम्
pittajvare kvāthāḥ kaṭphalādipācanakvāthaḥ kaṭphalendra yavāpāṭhātiktāmustaiḥ śṛtaṃ jalam pācanaṃ daśame'hni syāttīvre pittajvare nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्पटो वासकस्तिक्ता कैरातो धन्वयासकः
parpaṭo vāsakastiktā kairāto dhanvayāsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियङ्गुश्च कृतः क्वाथ एषां शर्करया युतः पिपासादाहपित्तास्रयुतं पित्तज्वरं जयेत्
priyaṅguśca kṛtaḥ kvātha eṣāṃ śarkarayā yutaḥ pipāsādāhapittāsrayutaṃ pittajvaraṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रा क्षा हरीतकी मुस्तं कटुकी कृतमालकः पर्पटश्च कृतः क्वाथ एषां पित्तज्वरापहः तृण्मूर्च्छादाहपित्तासृक्शमनो भेदनः स्मृतः
drā kṣā harītakī mustaṃ kaṭukī kṛtamālakaḥ parpaṭaśca kṛtaḥ kvātha eṣāṃ pittajvarāpahaḥ tṛṇmūrcchādāhapittāsṛkśamano bhedanaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्पटक्वाथप्रशंसौ तत्र विशेषश्च एकः पर्पटकः श्रेष्ठः पित्तज्वरविनाशनः किं पुनर्यदि युज्येत चन्दनोशीरबालकैः
parpaṭakvāthapraśaṃsau tatra viśeṣaśca ekaḥ parpaṭakaḥ śreṣṭhaḥ pittajvaravināśanaḥ kiṃ punaryadi yujyeta candanośīrabālakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कफज्वरे क्वाथाः तत्र बीजपूरकादिपाचनक्वाथः बीजपूरशिफापथ्यानागरग्रन्थिकैः शृतम् सक्षारं पाचनं श्लेष्मज्वरे द्वादशवासरे
atha kaphajvare kvāthāḥ tatra bījapūrakādipācanakvāthaḥ bījapūraśiphāpathyānāgaragranthikaiḥ śṛtam sakṣāraṃ pācanaṃ śleṣmajvare dvādaśavāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूनिम्बनिम्बपिप्पल्यः शटी शुण्ठी शतावरी गुडूची बृहती चेति क्वाथो हन्यात्कफज्वरम्
bhūnimbanimbapippalyaḥ śaṭī śuṇṭhī śatāvarī guḍūcī bṛhatī ceti kvātho hanyātkaphajvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलत्रिफलातिक्ताशटीवासाऽमृताभवः क्वाथो मधुयुतः पीतो हन्यात्कफकृतं ज्वरम्
paṭolatriphalātiktāśaṭīvāsā'mṛtābhavaḥ kvātho madhuyutaḥ pīto hanyātkaphakṛtaṃ jvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ द्वन्द्वजज्वरे क्वाथाः तत्र वातपित्तज्वरे पञ्चभद्र क्वाथः पर्पटाब्दामृताविश्वकैरातैः साधितं जलम् पञ्चभद्र मिदं ज्ञेयं वातपित्तज्वरापहम्
atha dvandvajajvare kvāthāḥ tatra vātapittajvare pañcabhadra kvāthaḥ parpaṭābdāmṛtāviśvakairātaiḥ sādhitaṃ jalam pañcabhadra midaṃ jñeyaṃ vātapittajvarāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफवातज्वरादौ लघुक्षुद्रा दिक्वाथः क्षुद्रा शुण्ठीगुडूचीनां कषायः पौष्करस्य च
kaphavātajvarādau laghukṣudrā dikvāthaḥ kṣudrā śuṇṭhīguḍūcīnāṃ kaṣāyaḥ pauṣkarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफवाताधिके पेयो ज्वरे वाऽपि त्रिदोषजे कासश्वासारुचिकरे पार्श्वशूलविधायिनि
kaphavātādhike peyo jvare vā'pi tridoṣaje kāsaśvāsārucikare pārśvaśūlavidhāyini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरग्वधकणामूलमुस्तातिक्ताभयाकृतः क्वाथः शमयति क्षिप्रं ज्वरं वातकफोद्भवम् आमशूलप्रशमनो भेदी दीपनपाचनः
āragvadhakaṇāmūlamustātiktābhayākṛtaḥ kvāthaḥ śamayati kṣipraṃ jvaraṃ vātakaphodbhavam āmaśūlapraśamano bhedī dīpanapācanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृतारिष्टकटुकामुस्तेन्द्र यवनागरैः पटोलचन्दनाभ्यां च पिप्पलीचूर्णयुक्शृतम्
amṛtāriṣṭakaṭukāmustendra yavanāgaraiḥ paṭolacandanābhyāṃ ca pippalīcūrṇayukśṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृताष्टकमेतच्च पित्तश्लेष्मज्वरापहम् छर्द्यरोचकहृल्लासदाहतृष्णाविनाशनम्
amṛtāṣṭakametacca pittaśleṣmajvarāpaham chardyarocakahṛllāsadāhatṛṣṇāvināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलं चन्दनं मूर्वातिक्तापाठाऽमृतागणः पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहकण्डूविषापहः
paṭolaṃ candanaṃ mūrvātiktāpāṭhā'mṛtāgaṇaḥ pittaśleṣmajvaracchardidāhakaṇḍūviṣāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्टकारीद्वयं शुण्ठी धान्यकं सुरदारु च एभिः शृतं पाचनं स्यात्सर्वज्वरविनाशनम्
kaṇṭakārīdvayaṃ śuṇṭhī dhānyakaṃ suradāru ca ebhiḥ śṛtaṃ pācanaṃ syātsarvajvaravināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सन्निपातज्वरे क्वाथाः तत्र दशमूलक्वाथः शालिपर्णीपृश्निपर्णीबृहतीद्वयगोक्षुरैः
atha sannipātajvare kvāthāḥ tatra daśamūlakvāthaḥ śāliparṇīpṛśniparṇībṛhatīdvayagokṣuraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विल्वाग्निमन्थश्योनाककाश्मरीपाटलायुतैः दशमूलमिति ख्यातं क्वथितं तज्जलं पिबेत्
vilvāgnimanthaśyonākakāśmarīpāṭalāyutaiḥ daśamūlamiti khyātaṃ kvathitaṃ tajjalaṃ pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीचूर्णसंयुक्तं वातश्लेष्मज्वरापहम् सन्निपातज्वरहरं सूतिकादोषनाशनम्
pippalīcūrṇasaṃyuktaṃ vātaśleṣmajvarāpaham sannipātajvaraharaṃ sūtikādoṣanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्कण्ठग्रहपार्श्वार्त्तितन्द्रा मस्तकशूलहृत्
hṛtkaṇṭhagrahapārśvārttitandrā mastakaśūlahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयामुस्तधान्याकरक्तचन्दनपद्मकैः वासकेन्द्र यवोशीरगुडूचीकृतमालकैः
abhayāmustadhānyākaraktacandanapadmakaiḥ vāsakendra yavośīraguḍūcīkṛtamālakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठानागरतिक्ताभिः पिप्पलीचूर्णयुक्शृतम् पिबेत्त्रिदोषज्वरजित्पिपासाकासदाहनुत्
pāṭhānāgaratiktābhiḥ pippalīcūrṇayukśṛtam pibettridoṣajvarajitpipāsākāsadāhanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलापश्वासतन्द्रा घ्नं दीपनं पाचनं परम् विण्मूत्रानिलविष्टम्भवमिशोषारुचिच्छिदम्
pralāpaśvāsatandrā ghnaṃ dīpanaṃ pācanaṃ param viṇmūtrānilaviṣṭambhavamiśoṣārucicchidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः वचासातिविषाऽजाजीपाठावत्सकरेणुकैः
pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaraiḥ vacāsātiviṣā'jājīpāṭhāvatsakareṇukaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किराततिक्तकं मूर्वा सर्षपा मरिचानि च कटुकं पुष्करं भार्ङ्गी विडङ्गं कर्कटाह्वयम्
kirātatiktakaṃ mūrvā sarṣapā maricāni ca kaṭukaṃ puṣkaraṃ bhārṅgī viḍaṅgaṃ karkaṭāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कमूलं बृहत्सिंही श्रेयसी सदुरालभा दीप्यकं चाजमोदा च शुकनासादिहिङ्गुभिः
arkamūlaṃ bṛhatsiṃhī śreyasī sadurālabhā dīpyakaṃ cājamodā ca śukanāsādihiṅgubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि समभागानि गणोऽष्टाविंशको मतः कषायमुपभुञ्जीत वातश्लेष्मज्वरापहम्
etāni samabhāgāni gaṇo'ṣṭāviṃśako mataḥ kaṣāyamupabhuñjīta vātaśleṣmajvarāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्ति वातं तथा शीतं स्वेदजं प्रबलं कफम् प्रलापं चातिनिद्रां च रोमहर्षारुची तथा
hanti vātaṃ tathā śītaṃ svedajaṃ prabalaṃ kapham pralāpaṃ cātinidrāṃ ca romaharṣārucī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावातेऽपतन्त्रे च सर्वगात्रे च शून्यताम् अयं सर्वज्वरान्हन्ति सन्निपातांस्त्रयोदश
mahāvāte'patantre ca sarvagātre ca śūnyatām ayaṃ sarvajvarānhanti sannipātāṃstrayodaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरातकटुकीमुस्ताधान्येन्द्र यवनागरैः दशमूलमहादारुगजपिप्पलिकायुतैः
kirātakaṭukīmustādhānyendra yavanāgaraiḥ daśamūlamahādārugajapippalikāyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतः कषायः पार्श्वार्त्तिसन्निपातज्वरं जयेत् कासश्वासवमीहिक्कातन्द्रा हृद्ग्रहनाशनः
kṛtaḥ kaṣāyaḥ pārśvārttisannipātajvaraṃ jayet kāsaśvāsavamīhikkātandrā hṛdgrahanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलाम्बुदभार्ङ्गीभिर्धान्यरोहिषपर्पटैः वचा हरीतकीशृङ्गीदेवदारुमहौषधैः हिक्काकासं ज्वरं हन्ति श्वासश्लेष्मगलग्रहान्
kaṭphalāmbudabhārṅgībhirdhānyarohiṣaparpaṭaiḥ vacā harītakīśṛṅgīdevadārumahauṣadhaiḥ hikkākāsaṃ jvaraṃ hanti śvāsaśleṣmagalagrahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णज्वरे गुडूचीक्वाथः पित्तज्वरे पर्पटक्वाथश्च क्वाथो जीर्णज्वरं हन्ति गुडूच्याः पिप्पलीयुतः
jīrṇajvare guḍūcīkvāthaḥ pittajvare parpaṭakvāthaśca kvātho jīrṇajvaraṃ hanti guḍūcyāḥ pippalīyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा पर्पटजः क्वाथः पित्तज्वरहरः परः किं पुनर्यदि युज्येत चन्दनोदीच्यनागरैः
tathā parpaṭajaḥ kvāthaḥ pittajvaraharaḥ paraḥ kiṃ punaryadi yujyeta candanodīcyanāgaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निदिग्धिकाऽमृताशुण्ठीकषायं पाययेद्भिषक् पिप्पलीचूर्णसंयुक्तं श्वासकासार्दितापहम् पीनसारुचिवैस्वर्यशूलाजीर्णज्वरच्छिदम्
nidigdhikā'mṛtāśuṇṭhīkaṣāyaṃ pāyayedbhiṣak pippalīcūrṇasaṃyuktaṃ śvāsakāsārditāpaham pīnasārucivaisvaryaśūlājīrṇajvaracchidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदारु वचा कुष्ठं पिप्पली विश्वभेषजम्
devadāru vacā kuṣṭhaṃ pippalī viśvabheṣajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलंमुस्तभूनिम्बतिक्तधान्या हरीतकी गजकृष्णा च दुःस्पर्शा गोक्षुरुर्धन्वयासकम्
kaṭphalaṃmustabhūnimbatiktadhānyā harītakī gajakṛṣṇā ca duḥsparśā gokṣururdhanvayāsakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहत्यतिविषा छिन्ना कर्कटं कृष्णजीरकम् क्वाथमष्टावशेषं तु प्रसूतां पाययेत्स्त्रियम् शूलकासज्वरश्वासमूर्च्छाकम्पशिरोर्त्तिजित्
bṛhatyativiṣā chinnā karkaṭaṃ kṛṣṇajīrakam kvāthamaṣṭāvaśeṣaṃ tu prasūtāṃ pāyayetstriyam śūlakāsajvaraśvāsamūrcchākampaśirorttijit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र शीतपूर्वविषमज्वरे बृहत्क्षुद्रा दिक्वाथः क्षुद्रा धान्यकशुण्ठीभिर्गुडूचीमुस्तपद्मकैः रक्तचन्दनभूनिम्बपटोलवृषपौष्करैः
tatra śītapūrvaviṣamajvare bṛhatkṣudrā dikvāthaḥ kṣudrā dhānyakaśuṇṭhībhirguḍūcīmustapadmakaiḥ raktacandanabhūnimbapaṭolavṛṣapauṣkaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुकेन्द्रा यवारिष्टभार्ङ्गीपर्पटकैः समैः क्वाथं प्रातर्निषेवेत सर्वशीतज्वरच्छिदम्
kaṭukendrā yavāriṣṭabhārṅgīparpaṭakaiḥ samaiḥ kvāthaṃ prātarniṣeveta sarvaśītajvaracchidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुस्ताक्षुद्रा मृताशुण्ठीधात्रीक्वाथः समाक्षिकः पिप्पलीचूर्णसंयुक्तो विषमज्वरनाशनः
mustākṣudrā mṛtāśuṇṭhīdhātrīkvāthaḥ samākṣikaḥ pippalīcūrṇasaṃyukto viṣamajvaranāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलेन्द्र यवादारुत्रिफलामुस्तगोस्तनैः मधुकामृतवासानां क्वाथं क्षौद्र युतं पिबेत्
paṭolendra yavādārutriphalāmustagostanaiḥ madhukāmṛtavāsānāṃ kvāthaṃ kṣaudra yutaṃ pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्तते सतते चैव द्वितीयकतृतीयके एकाहिके वा विषमे दाहपूर्वे नवज्वरे
santate satate caiva dvitīyakatṛtīyake ekāhike vā viṣame dāhapūrve navajvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलत्रिफलानिम्बद्रा क्षाशम्याकवासकैः क्वाथः सितामधुयुतो जयेदैकाहिकं ज्वरम्
paṭolatriphalānimbadrā kṣāśamyākavāsakaiḥ kvāthaḥ sitāmadhuyuto jayedaikāhikaṃ jvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूचीधान्यमुस्ताभिश्चन्दनोशीरनागरैः
guḍūcīdhānyamustābhiścandanośīranāgaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं क्वाथं पिबेत्क्षौद्र सितायुक्तं ज्वरातुरः तृतीयज्वरनाशाय तृष्णादाहनिवारणम्
kṛtaṃ kvāthaṃ pibetkṣaudra sitāyuktaṃ jvarāturaḥ tṛtīyajvaranāśāya tṛṣṇādāhanivāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदारुशिवावासाशालिपर्णीमहौषधैः चातुर्थिकज्वरे श्वासे कासे मन्दानले तथा धात्रीयुतं शृतं शीतं दद्यान्मधुसितायुतम्
devadāruśivāvāsāśāliparṇīmahauṣadhaiḥ cāturthikajvare śvāse kāse mandānale tathā dhātrīyutaṃ śṛtaṃ śītaṃ dadyānmadhusitāyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूचीधान्यकोशीरशुण्ठीबालकपर्पटैः बिल्वप्रतिविषापाठारक्तचन्दनवत्सकैः
guḍūcīdhānyakośīraśuṇṭhībālakaparpaṭaiḥ bilvaprativiṣāpāṭhāraktacandanavatsakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरातमुस्तेन्द्र यवः क्वथितं शिशिरं पिबेत् सक्षौद्रं रक्तपित्तघ्नं ज्वरातीसारनाशनम्
kirātamustendra yavaḥ kvathitaṃ śiśiraṃ pibet sakṣaudraṃ raktapittaghnaṃ jvarātīsāranāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागरं कुटजो मुस्तं भूनिम्बातिविषाऽमृताः एभिः कृतं पिबेत्क्वाथं ज्वरातीसारनाशनम्
nāgaraṃ kuṭajo mustaṃ bhūnimbātiviṣā'mṛtāḥ ebhiḥ kṛtaṃ pibetkvāthaṃ jvarātīsāranāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यबालक बिल्वाब्दनागरैः साधितं जलम् आमशूलहरं ग्राहि दीपनं पाचनं परम्
dhānyabālaka bilvābdanāgaraiḥ sādhitaṃ jalam āmaśūlaharaṃ grāhi dīpanaṃ pācanaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यनागरजः क्वाथः पाचनो दीपनस्तथा एरण्डमूलयुक्तश्च जयेदामानिलव्यथाम्
dhānyanāgarajaḥ kvāthaḥ pācano dīpanastathā eraṇḍamūlayuktaśca jayedāmānilavyathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सकातिविषाबिल्वमुस्तबालकजः शृतः अतीसारं जयेत्सामं चिरजं रक्तशूलजित्
vatsakātiviṣābilvamustabālakajaḥ śṛtaḥ atīsāraṃ jayetsāmaṃ cirajaṃ raktaśūlajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुटजातिविषापाठाधातकीलोध्रमुस्तकैः ह्रीबेरदाडिमयुतैः कृतः क्वाथः समाक्षिकः
kuṭajātiviṣāpāṭhādhātakīlodhramustakaiḥ hrīberadāḍimayutaiḥ kṛtaḥ kvāthaḥ samākṣikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेयो मोचरसेनैव कुटजाष्टकसंज्ञकः अतीसाराञ्जयेद्दाहरक्तशूलामदुस्तरान्
peyo mocarasenaiva kuṭajāṣṭakasaṃjñakaḥ atīsārāñjayeddāharaktaśūlāmadustarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रीबेरधातकीलोध्रपाठालज्जालुवत्सकैः धान्यकातिविषामुस्तागुडूचीबिल्वनागरैः
hrīberadhātakīlodhrapāṭhālajjāluvatsakaiḥ dhānyakātiviṣāmustāguḍūcībilvanāgaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतः कषायः शमयेदतीसारं चिरोत्थितम् अरोचकामशूलास्रज्वरघ्नः पाचनः स्मृतः
kṛtaḥ kaṣāyaḥ śamayedatīsāraṃ cirotthitam arocakāmaśūlāsrajvaraghnaḥ pācanaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातकी बिल्वरोध्राणि बालकं गजपिप्पली एभिः कृतं शृतं शीतं शिशुभ्यः क्षौद्र संयुतम् प्रदद्यादवलेहं वा सर्वातीसारशान्तये
dhātakī bilvarodhrāṇi bālakaṃ gajapippalī ebhiḥ kṛtaṃ śṛtaṃ śītaṃ śiśubhyaḥ kṣaudra saṃyutam pradadyādavalehaṃ vā sarvātīsāraśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालिपर्णीबलाबिल्वधान्यशुण्ठीकृतः शृतः आध्मानशूलसहितां वातजां ग्रहणीं जयेत्
śāliparṇībalābilvadhānyaśuṇṭhīkṛtaḥ śṛtaḥ ādhmānaśūlasahitāṃ vātajāṃ grahaṇīṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूच्यतिविषाशुण्ठीमुस्तैः क्वाथः कृतो जयेत् आमानुषक्तां ग्रहणीं ग्राही पाचनदीपनः
guḍūcyativiṣāśuṇṭhīmustaiḥ kvāthaḥ kṛto jayet āmānuṣaktāṃ grahaṇīṃ grāhī pācanadīpanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवधान्यपटोलानां क्वाथः सक्षौद्र शर्करः योज्यः सर्वातिसारेषु बिल्वाम्रास्थिभवस्तथा
yavadhānyapaṭolānāṃ kvāthaḥ sakṣaudra śarkaraḥ yojyaḥ sarvātisāreṣu bilvāmrāsthibhavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला देवदारुश्च मुस्ता मूषकपर्णिका शिग्रुरेतैः कृतः क्वाथः पिप्पलीचूर्णसंयुतः
triphalā devadāruśca mustā mūṣakaparṇikā śigruretaiḥ kṛtaḥ kvāthaḥ pippalīcūrṇasaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विडङ्गचूर्णयुक्तश्च कृमिघ्नःकृमिरोगहा
viḍaṅgacūrṇayuktaśca kṛmighnaḥkṛmirogahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलत्रिकामृतातिक्तानिम्बकैरातवासकैः जयेन्मधुयुतः क्वाथः कामलां पाण्डुतां तथा
phalatrikāmṛtātiktānimbakairātavāsakaiḥ jayenmadhuyutaḥ kvāthaḥ kāmalāṃ pāṇḍutāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्नवाऽभयानिम्बदार्वीतिक्तापटोलकैः
punarnavā'bhayānimbadārvītiktāpaṭolakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूचीनागरयुतैः क्वाथो गोमूत्रसंयुतः पाण्डुकासोदरश्वासशूलसर्वाङ्गशोथहा
guḍūcīnāgarayutaiḥ kvātho gomūtrasaṃyutaḥ pāṇḍukāsodaraśvāsaśūlasarvāṅgaśothahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासाद्रा क्षाऽभयाक्वाथः पीतः सक्षौद्र शर्करः निहन्ति रक्तपित्तार्त्तिश्वासकासान्सुदारुणान्
vāsādrā kṣā'bhayākvāthaḥ pītaḥ sakṣaudra śarkaraḥ nihanti raktapittārttiśvāsakāsānsudāruṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपित्तक्षयं कासं श्लेष्मपित्तज्वरं तथा केवलो वासकक्वाथः पीतः क्षौद्रे ण नाशयेत्
raktapittakṣayaṃ kāsaṃ śleṣmapittajvaraṃ tathā kevalo vāsakakvāthaḥ pītaḥ kṣaudre ṇa nāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासाक्षुद्रा ऽमृताक्वाथः क्षौद्रे ण ज्वरकासहा कासघ्नःपिप्पलीचूर्णयुक्तः क्षुद्रा शृतस्तथा
vāsākṣudrā 'mṛtākvāthaḥ kṣaudre ṇa jvarakāsahā kāsaghnaḥpippalīcūrṇayuktaḥ kṣudrā śṛtastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रा कुलत्थवासाभिर्नागरेण च साधितः क्वाथः पुष्करचूर्णाढ्य श्वासकासौ निवारयेत्
kṣudrā kulatthavāsābhirnāgareṇa ca sādhitaḥ kvāthaḥ puṣkaracūrṇāḍhya śvāsakāsau nivārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेणुकापिप्पलीक्वाथो हिङ्गुकल्केन संयुतः पानादेव हि पञ्चापि हिक्कां नाशयति क्षणात्
reṇukāpippalīkvātho hiṅgukalkena saṃyutaḥ pānādeva hi pañcāpi hikkāṃ nāśayati kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिल्वत्वचोगुडूच्या वा क्वाथः क्षौद्रे ण संयुतः जयेत्त्रिदोषजां छर्दिं पर्पटः पित्तजां तथा
bilvatvacoguḍūcyā vā kvāthaḥ kṣaudre ṇa saṃyutaḥ jayettridoṣajāṃ chardiṃ parpaṭaḥ pittajāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गुपुष्करचूर्णाढ्यं दशमूलशृतं जयेत् गृध्रसीं केवलः क्वाथः शेफालीपत्रजस्तथा
hiṅgupuṣkaracūrṇāḍhyaṃ daśamūlaśṛtaṃ jayet gṛdhrasīṃ kevalaḥ kvāthaḥ śephālīpatrajastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तधातुगतवाते रास्नापञ्चकक्वाथः रास्नाऽमृतामहादारुनागरैरण्डजैः शृतम् सप्तधातुगते वाते सामे सर्वाङ्गजे पिबेत्
saptadhātugatavāte rāsnāpañcakakvāthaḥ rāsnā'mṛtāmahādārunāgarairaṇḍajaiḥ śṛtam saptadhātugate vāte sāme sarvāṅgaje pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास्नागोक्षुरकैरण्डदेवदारुपुनर्नवा गुडूच्यारग्वधश्चैव क्वाथमेषां विपाचयेत्
rāsnāgokṣurakairaṇḍadevadārupunarnavā guḍūcyāragvadhaścaiva kvāthameṣāṃ vipācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुण्ठीचूर्णेन संयुक्तं पिबेज्जङ्घाकटीग्रहे पार्श्वपृष्ठोरुपीडायामामवाते सुदुस्तरे
śuṇṭhīcūrṇena saṃyuktaṃ pibejjaṅghākaṭīgrahe pārśvapṛṣṭhorupīḍāyāmāmavāte sudustare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास्ना द्विगुणभागा स्यादेकभागास्ततः परे धन्वयासबलैरण्डदेवदारुशटीवचाः
rāsnā dviguṇabhāgā syādekabhāgāstataḥ pare dhanvayāsabalairaṇḍadevadāruśaṭīvacāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासको नागरं पथ्या चव्या मुस्ता पुनर्नवा गुडूची वृद्धदारुश्च शतपुष्पा च गोक्षुरः
vāsako nāgaraṃ pathyā cavyā mustā punarnavā guḍūcī vṛddhadāruśca śatapuṣpā ca gokṣuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वगन्धा प्रतिविषा कृतमालः शतावरी कृष्णा सहचरश्चैव धान्यकं बृहतीद्वयम्
aśvagandhā prativiṣā kṛtamālaḥ śatāvarī kṛṣṇā sahacaraścaiva dhānyakaṃ bṛhatīdvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिः कृतं पिबेत्क्वाथं शुण्ठीचूर्णेन संयुतम् कृष्णाचूर्णेन वा योगराजगुग्गुलुनाऽथवा
ebhiḥ kṛtaṃ pibetkvāthaṃ śuṇṭhīcūrṇena saṃyutam kṛṣṇācūrṇena vā yogarājaguggulunā'thavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजमोदादिना वाऽपि तैलेनैरण्डजेन वा सर्वाङ्गकम्पे कुब्जत्वे पक्षाघातेऽवबाहुके
ajamodādinā vā'pi tailenairaṇḍajena vā sarvāṅgakampe kubjatve pakṣāghāte'vabāhuke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्रस्यामामवाते च श्लीपदे चापतानके अन्त्रवृद्धौ तथाऽध्माने जङ्घाजानुगतेऽदिते
gṛdhrasyāmāmavāte ca ślīpade cāpatānake antravṛddhau tathā'dhmāne jaṅghājānugate'dite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्रामये मेढ्ररोगे वन्ध्यायोन्यामयेषु च महारास्नादिराख्यातो ब्रह्मणा गर्भकारणम्
śukrāmaye meḍhraroge vandhyāyonyāmayeṣu ca mahārāsnādirākhyāto brahmaṇā garbhakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तनादिगतवाते एरण्डसप्तकक्वाथः एरण्डो बीजपूरश्च गोक्षुरो बृहतीद्वयम् अश्मभेदस्तथा बिल्व एतन्मूलैः कृतः शृतः
stanādigatavāte eraṇḍasaptakakvāthaḥ eraṇḍo bījapūraśca gokṣuro bṛhatīdvayam aśmabhedastathā bilva etanmūlaiḥ kṛtaḥ śṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एरण्डतैलहिङ्ग्वाढ्यः सयवक्षारसैन्धवः स्तनस्कन्धकटी मेढ्रहृदयोत्थां व्यथां जयेत्
eraṇḍatailahiṅgvāḍhyaḥ sayavakṣārasaindhavaḥ stanaskandhakaṭī meḍhrahṛdayotthāṃ vyathāṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातशूले नागरादीन्द्र यवयोः क्वाथौ नागरैरण्डजः क्वाथः क्वाथ इन्द्र यवस्य च हिंगुसौवर्चलोपेतो वातशूलनिवारणः
vātaśūle nāgarādīndra yavayoḥ kvāthau nāgarairaṇḍajaḥ kvāthaḥ kvātha indra yavasya ca hiṃgusauvarcalopeto vātaśūlanivāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफलाऽरग्वधक्वाथः शर्कराक्षौद्र संयुतः रक्तपित्तहरो दाहपित्तशूलनिवारणः
triphalā'ragvadhakvāthaḥ śarkarākṣaudra saṃyutaḥ raktapittaharo dāhapittaśūlanivāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एरण्डमूलं द्विपलं जलेऽष्टगुणिते पचेत् तत्क्वाथो यावशूकाढ्यः पार्श्वहृत्कफशूलहा
eraṇḍamūlaṃ dvipalaṃ jale'ṣṭaguṇite pacet tatkvātho yāvaśūkāḍhyaḥ pārśvahṛtkaphaśūlahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशमूलकृतः क्वाथः सयवक्षारसैन्धवः हृद्रो गगुल्मशूलानि कासं श्वासं च नाशयेत्
daśamūlakṛtaḥ kvāthaḥ sayavakṣārasaindhavaḥ hṛdro gagulmaśūlāni kāsaṃ śvāsaṃ ca nāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरीतकीदुरालम्भाकृतमालकगोक्षुरैः पाषाणभेदसहितैः क्वाथो माक्षिकसंयुतः विबन्धे मूत्रकृच्छ्रे च सदाहे सरुजे हितः
harītakīdurālambhākṛtamālakagokṣuraiḥ pāṣāṇabhedasahitaiḥ kvātho mākṣikasaṃyutaḥ vibandhe mūtrakṛcchre ca sadāhe saruje hitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्मरीरोगादौ वीरतर्वादिगणक्वाथः वीरतरुर्वृक्षवन्दा काशः सहचरत्रयम् कुशद्वयं नलो गुन्द्रा बकपुष्पोऽग्निमन्थकः
aśmarīrogādau vīratarvādigaṇakvāthaḥ vīratarurvṛkṣavandā kāśaḥ sahacaratrayam kuśadvayaṃ nalo gundrā bakapuṣpo'gnimanthakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्वा पाषाणभेदश्च स्योनाको गोक्षुरस्तथा अपामार्गश्च कमलं ब्राह्मी चेति गणो वरः
mūrvā pāṣāṇabhedaśca syonāko gokṣurastathā apāmārgaśca kamalaṃ brāhmī ceti gaṇo varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरतर्वादिरित्युक्तः शर्कराऽश्मरिकृच्छ्रहा मूत्राघातं वायुरोगान्नाशयेन्निखिलानपि
vīratarvādirityuktaḥ śarkarā'śmarikṛcchrahā mūtrāghātaṃ vāyurogānnāśayennikhilānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एलामधुकगोकण्टरेणुकैरण्डवासकाः
elāmadhukagokaṇṭareṇukairaṇḍavāsakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णाऽश्मभेदसहिताः क्वाथ एषां सुसाधितः शिलाजतुयुतः पेयः शर्कराऽश्मरिकृच्छ्रहा
kṛṣṇā'śmabhedasahitāḥ kvātha eṣāṃ susādhitaḥ śilājatuyutaḥ peyaḥ śarkarā'śmarikṛcchrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूलगोक्षुरक्वाथः सितामाक्षिकसंयुतः नाशयेन्मूत्रकृच्छ्राणि तथा चोष्णसमीरणम्
samūlagokṣurakvāthaḥ sitāmākṣikasaṃyutaḥ nāśayenmūtrakṛcchrāṇi tathā coṣṇasamīraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रमेहे क्वाथाः वरादिः वत्सकादिक्वाथौ वरादार्व्यब्ददारूणां क्वाथः क्षौद्रे ण मेहहा वत्सकत्रिफलादार्वीमुस्तको बीजकस्तथा
atha pramehe kvāthāḥ varādiḥ vatsakādikvāthau varādārvyabdadārūṇāṃ kvāthaḥ kṣaudre ṇa mehahā vatsakatriphalādārvīmustako bījakastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलत्रिकाब्ददार्वीणां विशालायाः शृतं पिबेत् निशाकल्कयुतं सर्वप्रमेहविनिवृत्तये
phalatrikābdadārvīṇāṃ viśālāyāḥ śṛtaṃ pibet niśākalkayutaṃ sarvapramehavinivṛttaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दार्वी रसाञ्जनं मुस्तं भल्लातः श्रीफलं वृषः कैरातश्च पिबेदेषां क्वाथं शीतं समाक्षिकम् जयेत्सशूलं प्रदरं पीतश्वेतासितारुणम्
dārvī rasāñjanaṃ mustaṃ bhallātaḥ śrīphalaṃ vṛṣaḥ kairātaśca pibedeṣāṃ kvāthaṃ śītaṃ samākṣikam jayetsaśūlaṃ pradaraṃ pītaśvetāsitāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधप्लक्षकोशाम्रवेतसा बदरी तुणिः मधुयष्टी प्रियालश्च लोध्रद्वयमुदुम्बरः
nyagrodhaplakṣakośāmravetasā badarī tuṇiḥ madhuyaṣṭī priyālaśca lodhradvayamudumbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलश्च मधूकश्च तथा पारिसपिप्पलः शल्लकी तिन्दुकी जम्बूद्वयमाम्रतरुः शिवा
pippalaśca madhūkaśca tathā pārisapippalaḥ śallakī tindukī jambūdvayamāmrataruḥ śivā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदम्बककुभौ चैव भल्लातकफलानि च न्यग्रोधादिगणक्वाथं यथालाभं च कारयेत्
kadambakakubhau caiva bhallātakaphalāni ca nyagrodhādigaṇakvāthaṃ yathālābhaṃ ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं क्वाथो महाग्राही व्रण्यो भग्नं च साधयेत् योनिदोषहरो दाहमेदोमेहविषापहः
ayaṃ kvātho mahāgrāhī vraṇyo bhagnaṃ ca sādhayet yonidoṣaharo dāhamedomehaviṣāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिल्वोऽग्निमन्थः स्योनाकः काश्मरी पाटला तथा क्वाथ एषां जयेन्मेदोदोषं क्षौद्रे ण संयुतः
bilvo'gnimanthaḥ syonākaḥ kāśmarī pāṭalā tathā kvātha eṣāṃ jayenmedodoṣaṃ kṣaudre ṇa saṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षौद्रे ण त्रिफलाक्वाथः पीतो मेदोहरः स्मृतः शीतीभूतं तथोष्णाम्बु मेदोहृत्क्षौद्र संयुतम्
kṣaudre ṇa triphalākvāthaḥ pīto medoharaḥ smṛtaḥ śītībhūtaṃ tathoṣṇāmbu medohṛtkṣaudra saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चव्यचित्रकविश्वानां साधितो देवदारुणा क्वाथस्त्रिवृच्चूर्णयुतो गोमूत्रेणोदराञ्जयेत्
cavyacitrakaviśvānāṃ sādhito devadāruṇā kvāthastrivṛccūrṇayuto gomūtreṇodarāñjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्नवाऽमृतादारुपथ्यानागरसाधितः गोमूत्रगुग्गुलुयुतः क्वाथः शोथोदरापहः
punarnavā'mṛtādārupathyānāgarasādhitaḥ gomūtragugguluyutaḥ kvāthaḥ śothodarāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.