Library·Śārṅgadhara-saṃhitā·2·2.6

Śārṅgadhara-saṃhitā 2.6

अत्यन्तशुष्कं यद्द्र व्यं सुपिष्टं वस्त्रगालितम् तत्स्याच्चूर्णंरजः क्षोदस्तन्मात्रा कर्षसंमिता

atyantaśuṣkaṃ yaddra vyaṃ supiṣṭaṃ vastragālitam tatsyāccūrṇaṃrajaḥ kṣodastanmātrā karṣasaṃmitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णे गुडः समो देयः शर्कराद्विगुणा भवेत् चूर्णेषु भर्जितं हिंगु देयं नोत्क्लेदकृद्भवेत्

cūrṇe guḍaḥ samo deyaḥ śarkarādviguṇā bhavet cūrṇeṣu bharjitaṃ hiṃgu deyaṃ notkledakṛdbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिहेच्चूर्णं द्र वैः सर्वैर्घृताद्यैर्द्विगुणोन्मितैः पिबेच्चतुर्गुणैरेव चूर्णमालोडितं द्र वैः

liheccūrṇaṃ dra vaiḥ sarvairghṛtādyairdviguṇonmitaiḥ pibeccaturguṇaireva cūrṇamāloḍitaṃ dra vaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णादीनां दोषानुसारेणानुपानमानकल्पना चूर्णावलेहगुटिकाकल्कानामनुपानकम् वातपित्तकफातङ्के त्रिद्व्येकपलमाहरेत्

cūrṇādīnāṃ doṣānusāreṇānupānamānakalpanā cūrṇāvalehaguṭikākalkānāmanupānakam vātapittakaphātaṅke tridvyekapalamāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा तैलं जले क्षिप्तं क्षणेनैव प्रसर्पति अनुपानबलादङ्गे तथा सर्पति भेषजम्

yathā tailaṃ jale kṣiptaṃ kṣaṇenaiva prasarpati anupānabalādaṅge tathā sarpati bheṣajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र वेण यावता सम्यक्चूर्णं सर्वं प्लुतं भवेत् भावनायाः प्रमाणं तु चूर्णे प्रोक्तं भिषग्वरैः

dra veṇa yāvatā samyakcūrṇaṃ sarvaṃ plutaṃ bhavet bhāvanāyāḥ pramāṇaṃ tu cūrṇe proktaṃ bhiṣagvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमलं चित्रकः पथ्या पिप्पली सैन्धवं तथा चूर्णितोऽय गणो ज्ञेयः सर्वज्वरविनाशनः भेदी रुचिकरः श्लेष्मजेता दीपनपाचनः

āmalaṃ citrakaḥ pathyā pippalī saindhavaṃ tathā cūrṇito'ya gaṇo jñeyaḥ sarvajvaravināśanaḥ bhedī rucikaraḥ śleṣmajetā dīpanapācanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुनापिप्पलीचूर्णं लिहेत्कासज्वरापहम् हिक्काश्वासहरं कण्ठ्यं प्लीहघ्नं बालकोचितम्

madhunāpippalīcūrṇaṃ lihetkāsajvarāpaham hikkāśvāsaharaṃ kaṇṭhyaṃ plīhaghnaṃ bālakocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका हरीतकी योज्या द्वौ च योज्यौ बिभीतकौ चत्वार्यामलकान्येव त्रिफलैषा प्रकीर्त्तिता

ekā harītakī yojyā dvau ca yojyau bibhītakau catvāryāmalakānyeva triphalaiṣā prakīrttitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफला मेहशोथघ्नी नाशयेद्विषमज्वरान् दीपनी श्लेष्मपित्तघ्नी कुष्ठहन्त्री रसायनी

triphalā mehaśothaghnī nāśayedviṣamajvarān dīpanī śleṣmapittaghnī kuṣṭhahantrī rasāyanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पिर्मधुभ्यां संयुक्ता सर्वनेत्रामयाञ्जयेत्

sarpirmadhubhyāṃ saṃyuktā sarvanetrāmayāñjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पली मरिचंशुण्ठी त्रिभिस्त्र्यूषणमुच्यते दीपनं श्लेष्ममेदोघ्नं कुष्ठपीनसनाशनम् जयेदरोचकं सामं मेहगुल्मगलामयान्

pippalī maricaṃśuṇṭhī tribhistryūṣaṇamucyate dīpanaṃ śleṣmamedoghnaṃ kuṣṭhapīnasanāśanam jayedarocakaṃ sāmaṃ mehagulmagalāmayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पलीचव्यविश्वाह्वपिप्पलीमूलचित्रकैः

pippalīcavyaviśvāhvapippalīmūlacitrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चकोलमिति ख्यातं रुच्यं पाचनदीपनम् आनाहप्लीहगुल्मघ्नं शूलश्लेष्मोदरापहम्

pañcakolamiti khyātaṃ rucyaṃ pācanadīpanam ānāhaplīhagulmaghnaṃ śūlaśleṣmodarāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगन्धमेलात्वक्पत्रैश्चतुर्जातं सकेशरैः त्रिगन्धं सचतुर्जातं रूक्षोष्णं लघु पित्तकृत् वर्ण्यं रुचिकरं तीक्ष्णं पित्तश्लेष्मामयाञ्जयेत्

trigandhamelātvakpatraiścaturjātaṃ sakeśaraiḥ trigandhaṃ sacaturjātaṃ rūkṣoṣṇaṃ laghu pittakṛt varṇyaṃ rucikaraṃ tīkṣṇaṃ pittaśleṣmāmayāñjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णारुणामुस्तकशृङ्गिकाणां तुल्येन चूर्णेन समाक्षिकेण ज्वरातिसारः प्रशमं प्रयाति सश्वासकासः सवमिः शिशूनाम्

kṛṣṇāruṇāmustakaśṛṅgikāṇāṃ tulyena cūrṇena samākṣikeṇa jvarātisāraḥ praśamaṃ prayāti saśvāsakāsaḥ savamiḥ śiśūnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकोली क्षीरकाकोली जीवकर्षभकौ तथा मेदा चान्या महामेदा जीवन्ती मधुकं तथा

kākolī kṣīrakākolī jīvakarṣabhakau tathā medā cānyā mahāmedā jīvantī madhukaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गपर्णी माषपर्णी जीवनीयो गणस्त्वयम् जीवनीयो गणः स्वादुर्गर्भसन्धानकृद् गुरुः

mudgaparṇī māṣaparṇī jīvanīyo gaṇastvayam jīvanīyo gaṇaḥ svādurgarbhasandhānakṛd guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तन्यकृद् बृंहणो वृष्यः स्निग्धः शीतस्तृषाऽपहः रक्तपित्तं क्षतं शोषं ज्वरदाहानिलाञ्जयेत्

stanyakṛd bṛṃhaṇo vṛṣyaḥ snigdhaḥ śītastṛṣā'pahaḥ raktapittaṃ kṣataṃ śoṣaṃ jvaradāhānilāñjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वे मेदे द्वे च काकोल्यौ जीवकर्षभकौ तथा

dve mede dve ca kākolyau jīvakarṣabhakau tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋद्धिवृद्धी च तैः सर्वैरष्टवर्ग उदाहृतः अष्टवर्गो बुधैः प्रोक्तो जीवनीयसमो गुणैः

ṛddhivṛddhī ca taiḥ sarvairaṣṭavarga udāhṛtaḥ aṣṭavargo budhaiḥ prokto jīvanīyasamo guṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणपञ्चकचूर्णं सृष्टविण्मूत्रादौ सिन्धु सौवर्चलं चैव विडं सामुद्रि कं गुडम् एकद्वित्रिचतुः पञ्चलवणानि क्रमाद्विदुः

lavaṇapañcakacūrṇaṃ sṛṣṭaviṇmūtrādau sindhu sauvarcalaṃ caiva viḍaṃ sāmudri kaṃ guḍam ekadvitricatuḥ pañcalavaṇāni kramādviduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु मुख्यं सैन्धवं स्यादनुक्ते तत्प्रयोजयेत् सैन्धवाद्यं रोमकान्तं ज्ञेयं लवणपञ्चकम्

teṣu mukhyaṃ saindhavaṃ syādanukte tatprayojayet saindhavādyaṃ romakāntaṃ jñeyaṃ lavaṇapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरं सृष्टविण्मूत्रं स्निग्धं सूक्ष्मं बलापहम् वीर्योष्णं दीपनं तीक्ष्णं कफपित्तविवर्द्धनम्

madhuraṃ sṛṣṭaviṇmūtraṃ snigdhaṃ sūkṣmaṃ balāpaham vīryoṣṇaṃ dīpanaṃ tīkṣṇaṃ kaphapittavivarddhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्जिका यावशूकश्च क्षारयुग्ममुदाहृतम् ज्ञेयौ वह्निसमौ क्षारौ स्वर्जिकायाव शूकजौ

svarjikā yāvaśūkaśca kṣārayugmamudāhṛtam jñeyau vahnisamau kṣārau svarjikāyāva śūkajau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षाराश्चान्येऽपि गुल्मार्शोग्रहणीरुक्छिदः सराः पाचनाः कृमिपुंस्त्वघ्नाः शर्कराऽश्मरिनाशनाः

kṣārāścānye'pi gulmārśograhaṇīrukchidaḥ sarāḥ pācanāḥ kṛmipuṃstvaghnāḥ śarkarā'śmarināśanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफला रजनीयुग्मं कण्टकारीयुगं शटी त्रिकटु ग्रन्थिकं मूर्वा गुडूची धन्वयासकः

triphalā rajanīyugmaṃ kaṇṭakārīyugaṃ śaṭī trikaṭu granthikaṃ mūrvā guḍūcī dhanvayāsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुका पर्पटो मुस्तं त्रायमाणा च बालकम् निम्बः पुष्करमूलं च मधुयष्टी च वत्सकम्

kaṭukā parpaṭo mustaṃ trāyamāṇā ca bālakam nimbaḥ puṣkaramūlaṃ ca madhuyaṣṭī ca vatsakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवानीन्द्र यवो भार्ङ्गीशिग्रुबीजं सुराष्ट्रजा वचात्वक्पद्मकोशीरचन्दनातिविषाबलाः

yavānīndra yavo bhārṅgīśigrubījaṃ surāṣṭrajā vacātvakpadmakośīracandanātiviṣābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालिपर्णी पृश्निपर्णी विडङ्गं तगरं तथा चित्रको देवकाष्ठं च चव्यं पत्रं पटोलजम्

śāliparṇī pṛśniparṇī viḍaṅgaṃ tagaraṃ tathā citrako devakāṣṭhaṃ ca cavyaṃ patraṃ paṭolajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवकर्षभकौ चैव लवङ्गं वंशलोचना पुण्डरीकं च काकोली पत्रकं जातिपत्रकम्

jīvakarṣabhakau caiva lavaṅgaṃ vaṃśalocanā puṇḍarīkaṃ ca kākolī patrakaṃ jātipatrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालीसपत्रं च तथा समभागानि चूर्णयेत् सर्वचूर्णस्य चार्द्धांशं कैरातं निक्षिपेत्सुधीः

tālīsapatraṃ ca tathā samabhāgāni cūrṇayet sarvacūrṇasya cārddhāṃśaṃ kairātaṃ nikṣipetsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सुदर्शनं नाम चूर्णं दोषत्रयापहम् ज्वरांश्च निखिलान्हन्यान्नात्र कार्या विचारणा

etatsudarśanaṃ nāma cūrṇaṃ doṣatrayāpaham jvarāṃśca nikhilānhanyānnātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्द्वन्द्वागन्तुजांश्च धातुस्थान्विषमज्वरान् सन्निपातोद्भवांश्चापि मानसानपि नाशयेत्

pṛthagdvandvāgantujāṃśca dhātusthānviṣamajvarān sannipātodbhavāṃścāpi mānasānapi nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतज्वरैकाहिकादीन्मोहं तन्द्रां भ्रमं तृषाम् श्वासं कासं च पाण्डुं च हृद्रो गं हन्ति कामलाम्

śītajvaraikāhikādīnmohaṃ tandrāṃ bhramaṃ tṛṣām śvāsaṃ kāsaṃ ca pāṇḍuṃ ca hṛdro gaṃ hanti kāmalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकपृष्ठकटीजानुपार्श्वशूलनिवारणम् शीताम्बुना पिबेद्धीमान्सर्वज्वरनिवृत्तये

trikapṛṣṭhakaṭījānupārśvaśūlanivāraṇam śītāmbunā pibeddhīmānsarvajvaranivṛttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदर्शनं यथा चक्रं दानवानां विनाशनम् तद्वज्ज्वराणां सर्वेषामिदं चूर्णं प्रणाशनम्

sudarśanaṃ yathā cakraṃ dānavānāṃ vināśanam tadvajjvarāṇāṃ sarveṣāmidaṃ cūrṇaṃ praṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलापिप्पलीचूर्णं कासश्वासज्वरेषु कासश्वासज्वरहरा त्रिफला पिप्पलीयुता चूर्णिता मधुना लीढा भेदिनी चाग्निबोधिनी

triphalāpippalīcūrṇaṃ kāsaśvāsajvareṣu kāsaśvāsajvaraharā triphalā pippalīyutā cūrṇitā madhunā līḍhā bhedinī cāgnibodhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कट्फलं मुस्तकं तिक्ता शटी शृङ्गी च पौष्करम् चूर्णमेषां च मधुना शृङ्गवेररसेन वा

kaṭphalaṃ mustakaṃ tiktā śaṭī śṛṅgī ca pauṣkaram cūrṇameṣāṃ ca madhunā śṛṅgaverarasena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिहेज्ज्वरहरं कण्ठ्यं कासश्वासारुचीर्जयेत् वायुं छर्दिं तथा शूलं क्षयं चैव व्यपोहति

lihejjvaraharaṃ kaṇṭhyaṃ kāsaśvāsārucīrjayet vāyuṃ chardiṃ tathā śūlaṃ kṣayaṃ caiva vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्कट्फलादिचूर्णं शूलानिलादिषु कट्फलं पौष्करं शृङ्गी मुस्ता त्रिकटुकं शटी समस्तान्येकशो वाऽपि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्

bṛhatkaṭphalādicūrṇaṃ śūlānilādiṣu kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ śṛṅgī mustā trikaṭukaṃ śaṭī samastānyekaśo vā'pi sūkṣmacūrṇāni kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्द्र कस्वरसक्षौद्रै र्लिह्यात्कफविनाशनम् शूलानिलारुचिच्छर्दिकासश्वासक्षयापहम्

ārdra kasvarasakṣaudrai rlihyātkaphavināśanam śūlānilārucicchardikāsaśvāsakṣayāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कट्फलं पौष्करं कृष्णा शृङ्गी च मधुना सह श्वासकासज्वरहरः श्रेष्ठो लेहः कफान्तकृत्

kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ kṛṣṇā śṛṅgī ca madhunā saha śvāsakāsajvaraharaḥ śreṣṭho lehaḥ kaphāntakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गी प्रतिविषा कृष्णा चूर्णिता मधुना लिहेत् शिशोः कासज्वरच्छर्दिशान्त्यै वा केवला विषा

śṛṅgī prativiṣā kṛṣṇā cūrṇitā madhunā lihet śiśoḥ kāsajvaracchardiśāntyai vā kevalā viṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यिवक्षारविषाशृङ्गीमागधीपौष्करोद्भवम् चूर्णं क्षौद्र युतं लीढंपञ्चकासाञ्जयेच्छिशोः

yivakṣāraviṣāśṛṅgīmāgadhīpauṣkarodbhavam cūrṇaṃ kṣaudra yutaṃ līḍhaṃpañcakāsāñjayecchiśoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठीप्रतिविषाहिङ्गुमुस्ताकुटजचित्रकैः चूर्णमुष्णाम्बुना पीतमामातीसारनाशनम्

śuṇṭhīprativiṣāhiṅgumustākuṭajacitrakaiḥ cūrṇamuṣṇāmbunā pītamāmātīsāranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरीतकी प्रतिविषा सिन्धु सौवर्चलं वचा हिङ्गु चेति कृतं चूर्णं पिबेदुष्णेन वारिणा

harītakī prativiṣā sindhu sauvarcalaṃ vacā hiṅgu ceti kṛtaṃ cūrṇaṃ pibeduṣṇena vāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमातीसारशमनं ग्राहि चाग्निप्रबोधनम् लघुगङ्गाधरचूर्णं पक्वातिसारे मुस्तमिन्द्र यवं बिल्वं लोध्रं मोचरसं तथा धातकीं चूर्णयेत्तक्रगुडाभ्यां पाययेत्सुधीः

āmātīsāraśamanaṃ grāhi cāgniprabodhanam laghugaṅgādharacūrṇaṃ pakvātisāre mustamindra yavaṃ bilvaṃ lodhraṃ mocarasaṃ tathā dhātakīṃ cūrṇayettakraguḍābhyāṃ pāyayetsudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वातीसारशमनं निरुणद्धि प्रवाहिकाम् लघुगङ्गाधरं नाम चूर्णं संग्राहकं परम्

sarvātīsāraśamanaṃ niruṇaddhi pravāhikām laghugaṅgādharaṃ nāma cūrṇaṃ saṃgrāhakaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुस्तारलुकशुण्ठीभिर्धातकीलोध्रबालकैः बिल्वमोचरसाभ्यां च पाठेन्द्र यववत्सकैः

mustāralukaśuṇṭhībhirdhātakīlodhrabālakaiḥ bilvamocarasābhyāṃ ca pāṭhendra yavavatsakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आम्रबीजं प्रतिविषा लज्जालुरिति चूर्णितम् क्षौद्र तण्डुलपानीयैः पीतैर्याति प्रवाहिका

āmrabījaṃ prativiṣā lajjāluriti cūrṇitam kṣaudra taṇḍulapānīyaiḥ pītairyāti pravāhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वातिसारा ग्रहणी प्रशमं याति वेगतः वृद्धगङ्गाधरं चूर्णं सरिद्वेगविबन्धकम्

sarvātisārā grahaṇī praśamaṃ yāti vegataḥ vṛddhagaṅgādharaṃ cūrṇaṃ saridvegavibandhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमोदा मोचरसं सशृङ्गवेरं सधातकीकुसुमम् गोदधिमन्थितयुक्तं गङ्गामपि वाहिनीं रुन्ध्यात्

ajamodā mocarasaṃ saśṛṅgaveraṃ sadhātakīkusumam godadhimanthitayuktaṃ gaṅgāmapi vāhinīṃ rundhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तक्रेण यः पिबेन्नित्यं चूर्णं मरिचसंभवम्

takreṇa yaḥ pibennityaṃ cūrṇaṃ maricasaṃbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रसौवर्चलोपेतं ग्रहणी तस्य नश्यति उदरप्लीहमन्दाग्निगुल्मार्शोनाशनं भवेत्

citrasauvarcalopetaṃ grahaṇī tasya naśyati udaraplīhamandāgnigulmārśonāśanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ भागाः कपित्थस्य षड्भागा शर्करा मता दाडिमं तिन्तिडीकं च श्रीफलं धातकी तथा

aṣṭau bhāgāḥ kapitthasya ṣaḍbhāgā śarkarā matā dāḍimaṃ tintiḍīkaṃ ca śrīphalaṃ dhātakī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमोदा च पिप्पल्यः प्रत्येकं स्युस्त्रिभागिकाः मरिचं जीरकं धान्यं ग्रन्थिकं बालकं तथा

ajamodā ca pippalyaḥ pratyekaṃ syustribhāgikāḥ maricaṃ jīrakaṃ dhānyaṃ granthikaṃ bālakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्चलं यवानी च चातुर्जातं सचित्रकम् नागरं चैकभागाः स्युः प्रत्येकं सूक्ष्मचूर्णितम्

sauvarcalaṃ yavānī ca cāturjātaṃ sacitrakam nāgaraṃ caikabhāgāḥ syuḥ pratyekaṃ sūkṣmacūrṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपित्थाष्टकसंज्ञं स्याच्चूर्णमेतद् गलामयान् अतीसारं क्षयं गुल्मं ग्रहणीं च व्यपोहति

kapitthāṣṭakasaṃjñaṃ syāccūrṇametad galāmayān atīsāraṃ kṣayaṃ gulmaṃ grahaṇīṃ ca vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमी द्विपला ग्राह्या खंडा चाष्टपलाऽपि च त्रिगंधस्य पलं चैकं त्रिकटु स्यात्पलत्रयम्

dāḍimī dvipalā grāhyā khaṃḍā cāṣṭapalā'pi ca trigaṃdhasya palaṃ caikaṃ trikaṭu syātpalatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेकीकृतं सर्वं चूर्णं स्याद्दाडिमाष्टकम् रुचिकृद्दीपनं कंठ्यं ग्राहि कासज्वरापहम्

etadekīkṛtaṃ sarvaṃ cūrṇaṃ syāddāḍimāṣṭakam rucikṛddīpanaṃ kaṃṭhyaṃ grāhi kāsajvarāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहद्दाडिमाष्टकचूर्णमतीसारादौ दाडिमस्य पलान्यष्टौ शर्करायाः पलाष्टकम् पिप्पली पिप्पलीमूलं यवानी मरिचं तथा

bṛhaddāḍimāṣṭakacūrṇamatīsārādau dāḍimasya palānyaṣṭau śarkarāyāḥ palāṣṭakam pippalī pippalīmūlaṃ yavānī maricaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यकं जीरकं शुण्ठी प्रत्येकं पलसम्मितम् कर्षमात्रा तुगाक्षीरीत्वक्पत्रैलाश्च केशरम्

dhānyakaṃ jīrakaṃ śuṇṭhī pratyekaṃ palasammitam karṣamātrā tugākṣīrītvakpatrailāśca keśaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं कोलमात्राः स्युस्तच्चूर्णं दाडिमाष्टकम् अतीसारं क्षयं गुल्मं ग्रहणीं च गलग्रहम् मन्दाग्निं पीनसं कासं चूर्णमेतद्व्यपोहति

pratyekaṃ kolamātrāḥ syustaccūrṇaṃ dāḍimāṣṭakam atīsāraṃ kṣayaṃ gulmaṃ grahaṇīṃ ca galagraham mandāgniṃ pīnasaṃ kāsaṃ cūrṇametadvyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इपिप्पली बृहती व्याघ्री यवक्षारकलिङ्गकाः चित्रकं सारिवा पाठा शटी लवणपञ्चकम्

ipippalī bṛhatī vyāghrī yavakṣārakaliṅgakāḥ citrakaṃ sārivā pāṭhā śaṭī lavaṇapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चूर्णं पाययेद्दध्ना सुरयोष्णाम्बुनाऽपि वा मारुतग्रहणीदोषशमनं परमं हितमि

taccūrṇaṃ pāyayeddadhnā surayoṣṇāmbunā'pi vā mārutagrahaṇīdoṣaśamanaṃ paramaṃ hitami

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवङ्गं शुद्धकर्पूरमेलात्वङ्नागकेशरम् जातीफलमुशीरं च नागरं कृष्णजीरकम्

lavaṅgaṃ śuddhakarpūramelātvaṅnāgakeśaram jātīphalamuśīraṃ ca nāgaraṃ kṛṣṇajīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णागरुस्तुगाक्षीरी मांसी नीलोत्पलंकणा चन्दनं तगरं बालं कङ्कोलंचेति चूर्णयेत्

kṛṣṇāgarustugākṣīrī māṃsī nīlotpalaṃkaṇā candanaṃ tagaraṃ bālaṃ kaṅkolaṃceti cūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समभागानि सर्वाणि सर्वेभ्योऽद्धा सिता भवेत् लवङ्गाद्यमिदं चूर्णं राजार्हं वह्निदीपनम्

samabhāgāni sarvāṇi sarvebhyo'ddhā sitā bhavet lavaṅgādyamidaṃ cūrṇaṃ rājārhaṃ vahnidīpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोचनं तर्पणं वृष्यं त्रिदोषघ्नं बलप्रदम् हृद्रो गं कण्ठरोगं च कासं हिक्कां च पीनसम्

rocanaṃ tarpaṇaṃ vṛṣyaṃ tridoṣaghnaṃ balapradam hṛdro gaṃ kaṇṭharogaṃ ca kāsaṃ hikkāṃ ca pīnasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्ष्माणं तमकं श्वासमतीसारमुरःक्षतम् प्रमेहारुचिगुल्मादीन्ग्रहणीमपि नाशयेत्

yakṣmāṇaṃ tamakaṃ śvāsamatīsāramuraḥkṣatam pramehārucigulmādīngrahaṇīmapi nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीफललवङ्गैलापत्रत्वङ्नागकेशरैः

jātīphalalavaṅgailāpatratvaṅnāgakeśaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरचन्दनतिलैस्त्वक्क्षीरीतगरामलैः तालीसपिप्पलीपथ्यास्थूलजीरकचित्रकैः

karpūracandanatilaistvakkṣīrītagarāmalaiḥ tālīsapippalīpathyāsthūlajīrakacitrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठीविडङ्गमरिचैः समभागविचूर्णितैः यावन्त्येतानि सर्वाणि कुर्याद्भङ्गां च तावतीम्

śuṇṭhīviḍaṅgamaricaiḥ samabhāgavicūrṇitaiḥ yāvantyetāni sarvāṇi kuryādbhaṅgāṃ ca tāvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वचूर्णसमा देया शर्करा च भिषग्वरैः कर्षमात्रं ततः खादेन्मधुना प्लावितं सुधीः

sarvacūrṇasamā deyā śarkarā ca bhiṣagvaraiḥ karṣamātraṃ tataḥ khādenmadhunā plāvitaṃ sudhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य प्रभावाद् ग्रहणीकासश्वासारुचिक्षयाः वातश्लेष्मप्रतिश्यायाः प्रशमं यान्ति वेगतः

asya prabhāvād grahaṇīkāsaśvāsārucikṣayāḥ vātaśleṣmapratiśyāyāḥ praśamaṃ yānti vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरिचं नागपुष्पाणि तालीसं लवणानि च प्रत्येकमेकभागाः स्युः पिप्पलीमूलचित्रकैः

maricaṃ nāgapuṣpāṇi tālīsaṃ lavaṇāni ca pratyekamekabhāgāḥ syuḥ pippalīmūlacitrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वक्कणातिन्तिडीकं च जीरकं च द्बिभागिकम् धान्याम्लवेतसौ विश्वं भद्रै ला बदराणि च

tvakkaṇātintiḍīkaṃ ca jīrakaṃ ca dbibhāgikam dhānyāmlavetasau viśvaṃ bhadrai lā badarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमोदा जलधरः प्रत्येकं स्युस्त्रिभागिकाः सर्वौषधिचतुर्थांशं दाडिमस्य फलं भवेत्

ajamodā jaladharaḥ pratyekaṃ syustribhāgikāḥ sarvauṣadhicaturthāṃśaṃ dāḍimasya phalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्र व्येभ्यो निखिलेभ्यश्च सिता देयाऽद्धमात्रया महाखाण्डवसंज्ञं स्याच्चूर्णमेतत्सुरोचनम्

dra vyebhyo nikhilebhyaśca sitā deyā'ddhamātrayā mahākhāṇḍavasaṃjñaṃ syāccūrṇametatsurocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निदीप्तिकरं हृद्यं कासातीसारनाशनम् हृद्रो गकण्ठजठरमुखरोगप्रणाशनम्

agnidīptikaraṃ hṛdyaṃ kāsātīsāranāśanam hṛdro gakaṇṭhajaṭharamukharogapraṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषूचिकां तथाध्मानमर्शोगुल्मकृमीनपि छर्दिं पञ्चविधां श्वासं चूर्णमेतद्व्यपोहति

viṣūcikāṃ tathādhmānamarśogulmakṛmīnapi chardiṃ pañcavidhāṃ śvāsaṃ cūrṇametadvyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकं त्रिफला व्योषं जीरकं हपुषा वचा यवानी पिप्पलीमूलं शतपुष्पाऽजगन्धिका

citrakaṃ triphalā vyoṣaṃ jīrakaṃ hapuṣā vacā yavānī pippalīmūlaṃ śatapuṣpā'jagandhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमोदा शटी धान्यं विडङ्गं स्थूलजीरकम् हेमाह्वा पौष्करं मूलं क्षारौ लवणपञ्चकम्

ajamodā śaṭī dhānyaṃ viḍaṅgaṃ sthūlajīrakam hemāhvā pauṣkaraṃ mūlaṃ kṣārau lavaṇapañcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं चेति समांशानि विशाला स्याद् द्विभागिका त्रिवृत्त्रिभागा विज्ञेया दन्त्या भागत्रयं भवेत्

kuṣṭhaṃ ceti samāṃśāni viśālā syād dvibhāgikā trivṛttribhāgā vijñeyā dantyā bhāgatrayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भागा शातला स्यात्सर्वाण्येकत्र चूर्णयेत् पाचनस्नेहनाद्यैश्च स्निग्धकोष्ठस्य रोगिणः

caturbhāgā śātalā syātsarvāṇyekatra cūrṇayet pācanasnehanādyaiśca snigdhakoṣṭhasya rogiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याच्चूर्णं विरेकाय सर्वरोगप्रणाशनम् हृद्रो गे पाण्डुरोगे च कासे श्वासे भगन्दरे

dadyāccūrṇaṃ virekāya sarvarogapraṇāśanam hṛdro ge pāṇḍuroge ca kāse śvāse bhagandare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्देऽग्नौ च ज्वरे कुष्ठे ग्रहण्यां च गलग्रहे दद्याद्युक्तानुपानेन तथाध्माने सुरादिभिः

mande'gnau ca jvare kuṣṭhe grahaṇyāṃ ca galagrahe dadyādyuktānupānena tathādhmāne surādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मे बदरनीरेण विड्भेदे दधिमस्तुना उष्णाम्बुभिरजीर्णे च वृक्षाम्लैः परिकर्त्तिषु

gulme badaranīreṇa viḍbhede dadhimastunā uṣṇāmbubhirajīrṇe ca vṛkṣāmlaiḥ parikarttiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रीदुग्धेनोदरेषु तथा तक्रेण वा गवाम् प्रसन्नया वातरोगे दाडिमाम्भोभिरर्शसि

uṣṭrīdugdhenodareṣu tathā takreṇa vā gavām prasannayā vātaroge dāḍimāmbhobhirarśasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विविधे च विषे दद्याद् घृतेन विषनाशनम् चूर्णं नारायणं नाम दुष्टरोगगणापहम्

dvividhe ca viṣe dadyād ghṛtena viṣanāśanam cūrṇaṃ nārāyaṇaṃ nāma duṣṭarogagaṇāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हपुषा त्रिफला चैव त्रायमाणा च पिप्पली हेमक्षीरी त्रिवृच्चैव शातला कटुका वचा

hapuṣā triphalā caiva trāyamāṇā ca pippalī hemakṣīrī trivṛccaiva śātalā kaṭukā vacā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलिनी सैन्धवं कृष्णं लवणं चेति चूर्णयेत् उष्णोदकेन मूत्रेण दाडिमत्रिफलारसैः

nīlinī saindhavaṃ kṛṣṇaṃ lavaṇaṃ ceti cūrṇayet uṣṇodakena mūtreṇa dāḍimatriphalārasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा मांसरसेनापि यथायोग्यं पिबेन्नरः अजीर्णे प्लीह्नि गुल्मेषु शोफार्शोविषमाग्निषु

tathā māṃsarasenāpi yathāyogyaṃ pibennaraḥ ajīrṇe plīhni gulmeṣu śophārśoviṣamāgniṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठी हरीतकी कृष्णा त्रिवृत्सौवर्चलं तथा समभागानि सर्वाणि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्

śuṇṭhī harītakī kṛṣṇā trivṛtsauvarcalaṃ tathā samabhāgāni sarvāṇi sūkṣmacūrṇāni kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयं पञ्च समं चूर्णमेतच्छूलहरं परम् आध्मानजठरार्शोघ्नमामवातहरंस्मृतम्

jñeyaṃ pañca samaṃ cūrṇametacchūlaharaṃ param ādhmānajaṭharārśoghnamāmavātaharaṃsmṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षमात्रा भवेत्कृष्णा त्रिवृता स्यात्पलोन्मिता खण्डात्पलं च विज्ञेयं चूर्णमेकत्र कारयेत्

karṣamātrā bhavetkṛṣṇā trivṛtā syātpalonmitā khaṇḍātpalaṃ ca vijñeyaṃ cūrṇamekatra kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्षोन्मितं लिहेदेतत्क्षौद्रे णाध्माननाशनम् गाढविट्कोदरकफान्पित्तशूलं च नाशयेत्

karṣonmitaṃ lihedetatkṣaudre ṇādhmānanāśanam gāḍhaviṭkodarakaphānpittaśūlaṃ ca nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणत्रितयाद्यं चूर्णं यकृत्प्लीहादौ लवणत्रितयं क्षारौ शतपुष्पाद्वयं वचा अजमोदाऽजगन्धा च हपुषा जीरकद्वयम्

lavaṇatritayādyaṃ cūrṇaṃ yakṛtplīhādau lavaṇatritayaṃ kṣārau śatapuṣpādvayaṃ vacā ajamodā'jagandhā ca hapuṣā jīrakadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरिचं पिप्पलीमूलं पिप्पली गजपिप्पली हिङ्गु च हिङ्गुपत्री च शटी पाठोपकुञ्चिका

maricaṃ pippalīmūlaṃ pippalī gajapippalī hiṅgu ca hiṅgupatrī ca śaṭī pāṭhopakuñcikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठीचित्रकचव्यानि विडङ्गं चाम्लवेतसम् दाडिमं तिन्तिडीकं च त्रिवद् दन्ती शतावरी

śuṇṭhīcitrakacavyāni viḍaṅgaṃ cāmlavetasam dāḍimaṃ tintiḍīkaṃ ca trivad dantī śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र वारुणिका भार्ङ्गी देवदारु यवानिका कुस्तुम्बुरुस्तुम्बुरूणि पौष्करं बदराणि च

indra vāruṇikā bhārṅgī devadāru yavānikā kustumburustumburūṇi pauṣkaraṃ badarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवा चेति समांशानां चूर्णमेकत्र कारयेत् भावयेदार्द्र करसैर्बीजपूररसैस्तथा

śivā ceti samāṃśānāṃ cūrṇamekatra kārayet bhāvayedārdra karasairbījapūrarasaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पिबेत्सर्पिषा जीर्णमद्येनोष्णोदकेन वा कोलाम्भसा वा तक्रेण दुग्धेनौष्ट्रेण मस्तुना

tatpibetsarpiṣā jīrṇamadyenoṣṇodakena vā kolāmbhasā vā takreṇa dugdhenauṣṭreṇa mastunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यकृत्प्लीहकटीशूलगुदकुक्षिहृदामयान् अर्शोविष्टम्भमन्दाग्निगुल्मप्लीहोदराणि च

yakṛtplīhakaṭīśūlagudakukṣihṛdāmayān arśoviṣṭambhamandāgnigulmaplīhodarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिक्काध्मानश्वासकासाञ्जयेदेतान्न संशयः एतैरेवौषधैः सम्यग्घृतं वा साधयेद्भिषक्

hikkādhmānaśvāsakāsāñjayedetānna saṃśayaḥ etairevauṣadhaiḥ samyagghṛtaṃ vā sādhayedbhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुम्बुरूणि त्रिलवणं यवानी पुष्कराह्वयम्

tumburūṇi trilavaṇaṃ yavānī puṣkarāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवक्षाराभयाहिङ्गुविडङ्गानि समानि च त्रिवृत् त्रिभागा विज्ञेया सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्

yavakṣārābhayāhiṅguviḍaṅgāni samāni ca trivṛt tribhāgā vijñeyā sūkṣmacūrṇāni kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेदुष्णेन तोयेन यवक्वाथेन वा पिबेत् जयेत्सर्वाणि शूलानि गुल्माध्मानोदराणि च

pibeduṣṇena toyena yavakvāthena vā pibet jayetsarvāṇi śūlāni gulmādhmānodarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रको नागरं हिङ्गु पिप्पली पिप्पलीजटा चव्याजमोदामरिचं प्रत्येकं कर्षसम्मितम्

citrako nāgaraṃ hiṅgu pippalī pippalījaṭā cavyājamodāmaricaṃ pratyekaṃ karṣasammitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्जिका च यवक्षारः सिन्धु सौवर्चलं बिडम् सामुद्र कं रोमकं च कोलमात्राणि कारयेत्

svarjikā ca yavakṣāraḥ sindhu sauvarcalaṃ biḍam sāmudra kaṃ romakaṃ ca kolamātrāṇi kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकीकृत्याखिलं चूर्णं भावयेन्मातुलुङ्गजैः रसैर्दाडिमजैर्वाऽपि शोषयेदातपेन च

ekīkṛtyākhilaṃ cūrṇaṃ bhāvayenmātuluṅgajaiḥ rasairdāḍimajairvā'pi śoṣayedātapena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्चूर्णं जयेद् गुल्मं ग्रहणीमामजां रुजम् अग्निं च कुरुते दीप्तं रुचिकृत्कफनाशनम्

etaccūrṇaṃ jayed gulmaṃ grahaṇīmāmajāṃ rujam agniṃ ca kurute dīptaṃ rucikṛtkaphanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्धवं पिप्पलीमूलं पिप्पलीचव्य चित्रकम् शुण्ठी हरीतकी चेति क्रमवृद्धानि चूर्णयेत्

saindhavaṃ pippalīmūlaṃ pippalīcavya citrakam śuṇṭhī harītakī ceti kramavṛddhāni cūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमोदादिचूर्णमामवातशोथादौ अजमोदा विडङ्गानि सैन्धवं देवदारु च चित्रकः पिप्पलीमूलं शतपुष्पा च पिप्पली

ajamodādicūrṇamāmavātaśothādau ajamodā viḍaṅgāni saindhavaṃ devadāru ca citrakaḥ pippalīmūlaṃ śatapuṣpā ca pippalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरिचं चेति कर्षांशं प्रत्येकं कारयेद् बुधः कर्षास्तु पञ्च पथ्याया दश स्युर्वृद्धदारुकात्

maricaṃ ceti karṣāṃśaṃ pratyekaṃ kārayed budhaḥ karṣāstu pañca pathyāyā daśa syurvṛddhadārukāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागराच्च दशैव स्युः सर्वाण्येकत्र चूर्णयेत् पिबेत्कोष्णजलेनैव चूर्णं श्वयथुनाशनम्

nāgarācca daśaiva syuḥ sarvāṇyekatra cūrṇayet pibetkoṣṇajalenaiva cūrṇaṃ śvayathunāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमवातरुजं हन्ति सन्धिपीडां च गृध्रसीम् कटिपृष्ठगुदस्थां च जङ्घयोश्च रुजं जयेत्

āmavātarujaṃ hanti sandhipīḍāṃ ca gṛdhrasīm kaṭipṛṣṭhagudasthāṃ ca jaṅghayośca rujaṃ jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूनीप्रतूनीविश्वाचीकफवातामयाञ्जयेत् समेन वा गुडेनास्य वटकान्कारयेद्भिषक्

tūnīpratūnīviśvācīkaphavātāmayāñjayet samena vā guḍenāsya vaṭakānkārayedbhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठी सौवर्चलं हिङ्गु दाडिमं चाम्लवेतसम् चूर्णमुष्णाम्बुना पेयं श्वासहृद्रो गशान्तये

śuṇṭhī sauvarcalaṃ hiṅgu dāḍimaṃ cāmlavetasam cūrṇamuṣṇāmbunā peyaṃ śvāsahṛdro gaśāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.