कल्काच्चतुर्गुणीकृत्य घृतं वा तैलमेव वा चतुर्गुणे द्र वे साध्यं तस्य मात्रा पलोन्मिता
kalkāccaturguṇīkṛtya ghṛtaṃ vā tailameva vā caturguṇe dra ve sādhyaṃ tasya mātrā palonmitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Śārṅgadhara-saṃhitā·2·2.9
Śārṅgadhara-saṃhitā 2.9
निक्षिप्य क्वाथयेत्तोयं क्वाथ्यद्र व्याच्चतुर्गुणम् पादशिष्टं गृहीत्वा च स्नेहं तेनैव साधयेत्
nikṣipya kvāthayettoyaṃ kvāthyadra vyāccaturguṇam pādaśiṣṭaṃ gṛhītvā ca snehaṃ tenaiva sādhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्गुणं मृदुद्र व्ये कठिनेऽष्टगुणं जलम् तथा च मध्यमे द्र व्ये दद्यादष्टगुणं पयः अत्यन्तकठिने द्र व्ये नीरं षोडशकं मतम्
caturguṇaṃ mṛdudra vye kaṭhine'ṣṭaguṇaṃ jalam tathā ca madhyame dra vye dadyādaṣṭaguṇaṃ payaḥ atyantakaṭhine dra vye nīraṃ ṣoḍaśakaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षादितः पलं यावत्क्षिपेत्षोडशकं जलम्
karṣāditaḥ palaṃ yāvatkṣipetṣoḍaśakaṃ jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदूर्ध्वं कुडवं यावद्भवेदष्टगुणं पयः प्रस्थादितः क्षिपेन्नीरं खारीं यावच्चतुर्गुणम्
tadūrdhvaṃ kuḍavaṃ yāvadbhavedaṣṭaguṇaṃ payaḥ prasthāditaḥ kṣipennīraṃ khārīṃ yāvaccaturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्ब्वादिभिर्यत्र स्नेहसाधनं तत्र कल्कप्रमाणम् अम्बुक्वाथरसैर्यत्र पृथक्स्नेहस्य साधनम् कल्कस्यांशं तत्र दद्याच्चतुर्थं षष्ठमष्टमम्
ambvādibhiryatra snehasādhanaṃ tatra kalkapramāṇam ambukvātharasairyatra pṛthaksnehasya sādhanam kalkasyāṃśaṃ tatra dadyāccaturthaṃ ṣaṣṭhamaṣṭamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुग्धे दध्नि रसे तक्रे कल्को देयोऽष्टमांशकः कल्कस्य सम्यक्पाकार्थं तोयमत्र चतुर्गुणम्
dugdhe dadhni rase takre kalko deyo'ṣṭamāṃśakaḥ kalkasya samyakpākārthaṃ toyamatra caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्र वाणि यत्र स्नेहेषु पञ्चादीनि भवन्ति हि तत्र स्नेहसमान्याहुर्यथापूर्वं चतुर्गुणम्
dra vāṇi yatra sneheṣu pañcādīni bhavanti hi tatra snehasamānyāhuryathāpūrvaṃ caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्र व्येण केवलेनैव स्नेहपाको भवेद्यदि तत्राम्बुपिष्टः कल्कः स्याज्जलं चात्र चतुर्गुणम्
dra vyeṇa kevalenaiva snehapāko bhavedyadi tatrāmbupiṣṭaḥ kalkaḥ syājjalaṃ cātra caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वाथेन केवलेनैव पाको यत्रेरितः क्वचित् क्वाथ्यद्र व्यस्य कल्कोऽपि तत्र स्नेहे प्रयुज्यते
kvāthena kevalenaiva pāko yatreritaḥ kvacit kvāthyadra vyasya kalko'pi tatra snehe prayujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्कहीनस्तु यः स्नेहः स साध्यः केवले द्र वे
kalkahīnastu yaḥ snehaḥ sa sādhyaḥ kevale dra ve
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पकल्कस्तु यः स्नेहस्तत्र तोयं चतुर्गुणम् स्नेहे स्नेहाष्टमांशश्च पुष्पकल्कः प्रयुज्यते
puṣpakalkastu yaḥ snehastatra toyaṃ caturguṇam snehe snehāṣṭamāṃśaśca puṣpakalkaḥ prayujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्त्तिवत्स्नेहकल्कः स्याद्यदाङ्गुल्याविमर्दितः शब्दहीनोग्निनिक्षिप्तःस्नेहःसिद्धोभवेत्तदा
varttivatsnehakalkaḥ syādyadāṅgulyāvimarditaḥ śabdahīnogninikṣiptaḥsnehaḥsiddhobhavettadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृततैलपाकयोः सिद्धौ स्वरूपनिर्देशः यदा फेनोद्गमस्तैले फेनशान्तिश्च सर्पिषि गन्धवर्णरसोत्पत्तिः स्नेहः सिद्धस्तदा भवेत्
ghṛtatailapākayoḥ siddhau svarūpanirdeśaḥ yadā phenodgamastaile phenaśāntiśca sarpiṣi gandhavarṇarasotpattiḥ snehaḥ siddhastadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहपाकस्त्रिधा प्रोक्तो मृदुर्मध्यः खरस्तथा ईषत्सरसकल्कस्तु स्नेहपाको मृदुर्भवेत्
snehapākastridhā prokto mṛdurmadhyaḥ kharastathā īṣatsarasakalkastu snehapāko mṛdurbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यपाकस्य सिद्धिश्च कल्के नीरसकोमले ईषत्कठिनकल्कश्च स्नेहपाको भवेत्खरः तदूर्ध्वं दग्धपाकः स्याद्दाहकृन्निष्प्रयोजनः
madhyapākasya siddhiśca kalke nīrasakomale īṣatkaṭhinakalkaśca snehapāko bhavetkharaḥ tadūrdhvaṃ dagdhapākaḥ syāddāhakṛnniṣprayojanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमपाकश्च निर्वीर्यो वह्निमान्द्यकरो गुरुः
āmapākaśca nirvīryo vahnimāndyakaro guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नस्यार्थं स्यान्मृदुः पाको मध्यमः सर्वकर्मसु अभ्यङ्गार्थं खरः प्रोक्तो युञ्ज्यादेवं यथोचितम्
nasyārthaṃ syānmṛduḥ pāko madhyamaḥ sarvakarmasu abhyaṅgārthaṃ kharaḥ prokto yuñjyādevaṃ yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृततैलगुडादींश्च साधयेन्नैकवासरे प्रकुर्वन्त्युषिता ह्येते विशेषाद् गुणसञ्चयम्
ghṛtatailaguḍādīṃśca sādhayennaikavāsare prakurvantyuṣitā hyete viśeṣād guṇasañcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ घृतकल्पना क्षीरषट्पलघृतं विषमज्वरादौ पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकनागरैः ससैन्धवैश्च पलिकैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत् क्षीरं चतुर्गुणं दत्त्वा तद् घृतं प्लीहनाशनम् विषमज्वरमन्दाग्निहरं रुचिकरं परम्
atha ghṛtakalpanā kṣīraṣaṭpalaghṛtaṃ viṣamajvarādau pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaraiḥ sasaindhavaiśca palikairghṛtaprasthaṃ vipācayet kṣīraṃ caturguṇaṃ dattvā tad ghṛtaṃ plīhanāśanam viṣamajvaramandāgniharaṃ rucikaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पली पिप्पलीमूलं चित्रको हस्तिपिप्पली श्वदंष्ट्रा नागरं धान्यं पाठा बिल्वं यवानिका
pippalī pippalīmūlaṃ citrako hastipippalī śvadaṃṣṭrā nāgaraṃ dhānyaṃ pāṭhā bilvaṃ yavānikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्र व्यैश्च पलिकैरेतैश्चतुः षष्टिपलं घृतम् घृताच्चतुर्गुणं दद्याच्चाङ्गेरीस्वरसं बुधः
dra vyaiśca palikairetaiścatuḥ ṣaṣṭipalaṃ ghṛtam ghṛtāccaturguṇaṃ dadyāccāṅgerīsvarasaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चतुर्गुणं दत्त्वा दधि सर्पिर्विपाचयेत् शनैः शनैर्विपक्तव्यं चाङ्गेरीघृतमुत्तमम्
tathā caturguṇaṃ dattvā dadhi sarpirvipācayet śanaiḥ śanairvipaktavyaṃ cāṅgerīghṛtamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् घृतं कफवातघ्नं ग्रहण्यर्शोविकारनुत् हन्त्यानाहं गुदभ्रंशं मूत्रकृच्छ्रं प्रवाहिकाम्
tad ghṛtaṃ kaphavātaghnaṃ grahaṇyarśovikāranut hantyānāhaṃ gudabhraṃśaṃ mūtrakṛcchraṃ pravāhikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मसूराणां पलशतं नीरद्रो णे विपाचयेत् पादशेषं शृतं नीत्वा दत्त्वा बिल्वपलाष्टकम्
masūrāṇāṃ palaśataṃ nīradro ṇe vipācayet pādaśeṣaṃ śṛtaṃ nītvā dattvā bilvapalāṣṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतप्रस्थं पचेत्तेन सर्वातीसारनाशनम् ग्रहणीं भिन्नविट्कं च नाशयेच्च प्रवाहिकाम्
ghṛtaprasthaṃ pacettena sarvātīsāranāśanam grahaṇīṃ bhinnaviṭkaṃ ca nāśayecca pravāhikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वगन्धा तुलैका स्यात्तदर्धो गोक्षुरः स्मृतः बलाऽमृता शालिपर्णी विदारी च शतावरी
aśvagandhā tulaikā syāttadardho gokṣuraḥ smṛtaḥ balā'mṛtā śāliparṇī vidārī ca śatāvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थस्य च शुङ्गानि पद्मबीजं पुनर्नवा काश्मर्याश्च फलं चैव माषबीजं तथैव च
aśvatthasya ca śuṅgāni padmabījaṃ punarnavā kāśmaryāśca phalaṃ caiva māṣabījaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथग्दशपलान् भागाँ श्चतुद्रो र्णेऽम्भसि पचेत् द्रो णशेषे रसे तस्मिन् पचेच्चैव घृताढकम्
pṛthagdaśapalān bhāgā~ ścatudro rṇe'mbhasi pacet dro ṇaśeṣe rase tasmin paceccaiva ghṛtāḍhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृद्वीका पद्मकं कुष्ठं पिप्पली रक्तचन्दनम् पत्रकं नागपुष्पं च आत्मगुप्ताफलं तथा
mṛdvīkā padmakaṃ kuṣṭhaṃ pippalī raktacandanam patrakaṃ nāgapuṣpaṃ ca ātmaguptāphalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोत्पलं सारिवे द्वे जीवनीयो गणस्तथा पृथक् कर्षसमा भागाः शर्करायाः पलद्वयम्
nīlotpalaṃ sārive dve jīvanīyo gaṇastathā pṛthak karṣasamā bhāgāḥ śarkarāyāḥ paladvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसश्च पौण्ड्रकेक्षूणामाढकैकं समाहरेत् चतुर्गुणेन पयसा घृताढकं विपाचयेत्
rasaśca pauṇḍrakekṣūṇāmāḍhakaikaṃ samāharet caturguṇena payasā ghṛtāḍhakaṃ vipācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतमेतन्निहन्त्याशु रक्तपित्तमुरःक्षतम् हलीमकं पाण्डुरोगं वर्णभेदं स्वरक्षयम्
ghṛtametannihantyāśu raktapittamuraḥkṣatam halīmakaṃ pāṇḍurogaṃ varṇabhedaṃ svarakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रकृच्छ्रमुरोदाहं पार्श्वशूलं च नाशयेत् एतत् सर्पिः प्रयोक्तव्यं बह्वन्तः पुरवासिनाम्
mūtrakṛcchramurodāhaṃ pārśvaśūlaṃ ca nāśayet etat sarpiḥ prayoktavyaṃ bahvantaḥ puravāsinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणां चैवाप्रजातानां दुर्बलानां च देहिनाम् श्रेष्ठं बलकरं वर्ण्यं हृद्यं पुष्टिरसायनम्
strīṇāṃ caivāprajātānāṃ durbalānāṃ ca dehinām śreṣṭhaṃ balakaraṃ varṇyaṃ hṛdyaṃ puṣṭirasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओजस्तेजस्करं हृद्यमायुष्यं प्राणवर्द्धनम् संवर्द्धयति शुक्रस्य पुरुषं दुर्बलेन्द्रि यम्
ojastejaskaraṃ hṛdyamāyuṣyaṃ prāṇavarddhanam saṃvarddhayati śukrasya puruṣaṃ durbalendri yam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वरोगविनिर्मुक्तः पयःसिक्तो यथा द्रुमः कामदेव इति ख्यातं सर्पिरुक्तं महागुणम्
sarvarogavinirmuktaḥ payaḥsikto yathā drumaḥ kāmadeva iti khyātaṃ sarpiruktaṃ mahāguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयकल्याणकं घृतमपस्मारादौ त्रिफला द्वे निशे कौन्ती सारिवे द्वे प्रियङ्गुका शालिपर्णी पृष्ठिपर्णी देवदार्व्येलवालुकम्
pānīyakalyāṇakaṃ ghṛtamapasmārādau triphalā dve niśe kauntī sārive dve priyaṅgukā śāliparṇī pṛṣṭhiparṇī devadārvyelavālukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नतं विशाला दन्ती च दाडिमं नागकेशरम् नीलोत्पलैला मञ्जिष्ठा विडङ्गं कुष्ठपद्मकम्
nataṃ viśālā dantī ca dāḍimaṃ nāgakeśaram nīlotpalailā mañjiṣṭhā viḍaṅgaṃ kuṣṭhapadmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिपुष्पं चन्दनं च तालीसं बृहती तथा एतैः कर्षसमैः कल्कैर्जलं दत्त्वा चतुर्गुणम्
jātipuṣpaṃ candanaṃ ca tālīsaṃ bṛhatī tathā etaiḥ karṣasamaiḥ kalkairjalaṃ dattvā caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतप्रस्थं पचेद्धीमानपस्मारे ज्वरे क्षये उन्मादे वातरक्ते च कासे मन्दानले तथा
ghṛtaprasthaṃ paceddhīmānapasmāre jvare kṣaye unmāde vātarakte ca kāse mandānale tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिश्याये कटीशूले तृतीयक चतुर्थके मूत्रकृच्छ्रे विसर्पे च कण्डूपाण्ड्वामये तथा
pratiśyāye kaṭīśūle tṛtīyaka caturthake mūtrakṛcchre visarpe ca kaṇḍūpāṇḍvāmaye tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषद्वये प्रमेहेषु सर्वथैवोपयुज्यते वन्ध्यानां पुत्रदं भूतयक्षरक्षोहरं स्मृतम्
viṣadvaye prameheṣu sarvathaivopayujyate vandhyānāṃ putradaṃ bhūtayakṣarakṣoharaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृताक्वाथकल्काभ्यां सक्षीरं विपचेद् घृतम् वातरक्तं जयत्याशु कुष्ठं जयति दुस्तरम्
amṛtākvāthakalkābhyāṃ sakṣīraṃ vipaced ghṛtam vātaraktaṃ jayatyāśu kuṣṭhaṃ jayati dustaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महातिक्तकघृतं वातरक्तकुष्ठादौ सप्तच्छदः प्रतिविषा शम्याकः कटुरोहिणी पाठा मुस्तमुशीरं च त्रिफला पर्पटस्तथा
mahātiktakaghṛtaṃ vātaraktakuṣṭhādau saptacchadaḥ prativiṣā śamyākaḥ kaṭurohiṇī pāṭhā mustamuśīraṃ ca triphalā parpaṭastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलनिम्बमञ्जिष्ठाः पिप्पली पद्मकं शटी चन्दनं धन्वयासश्च विशाले द्वे निशे तथा
paṭolanimbamañjiṣṭhāḥ pippalī padmakaṃ śaṭī candanaṃ dhanvayāsaśca viśāle dve niśe tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूची सारिवे द्वे च मूर्वा वासा शतावरी त्रायन्तीन्द्र यवा यष्टी भूनिम्बश्चाक्षभागिकाः
guḍūcī sārive dve ca mūrvā vāsā śatāvarī trāyantīndra yavā yaṣṭī bhūnimbaścākṣabhāgikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतं चतुर्गुणं दद्यात् घृतादामलकीरसः द्विगुणः सर्पिषश्चात्र जलमष्टगुणं भवेत्
ghṛtaṃ caturguṇaṃ dadyāt ghṛtādāmalakīrasaḥ dviguṇaḥ sarpiṣaścātra jalamaṣṭaguṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सिद्धं पाययेत्सर्पिर्वातरक्तेषु सर्वथा कुष्ठानि रक्तपित्तं च रक्तार्शांसि च पाण्डुताम्
tatsiddhaṃ pāyayetsarpirvātarakteṣu sarvathā kuṣṭhāni raktapittaṃ ca raktārśāṃsi ca pāṇḍutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्रो गगुल्मवीसर्पप्रदरं गण्डमालिकाम् क्षुद्र रोगाञ्ज्वरांश्चैव महातिक्तमिदं जयेत्
hṛdro gagulmavīsarpapradaraṃ gaṇḍamālikām kṣudra rogāñjvarāṃścaiva mahātiktamidaṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासीसाद्यघृतं कुष्ठे दद्रू पामाशिरः स्फोटादौ कासीसं द्वे निशे मुस्तं हरितालं मनः शिलाम् कम्पिल्लकं गन्धकं च विडङ्गं गुग्गुलुं तथा
kāsīsādyaghṛtaṃ kuṣṭhe dadrū pāmāśiraḥ sphoṭādau kāsīsaṃ dve niśe mustaṃ haritālaṃ manaḥ śilām kampillakaṃ gandhakaṃ ca viḍaṅgaṃ gugguluṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिक्थकं मरिचं कुष्ठं तुत्थकं गौरसर्षपान् रसाञ्जनं च सिन्दूरं श्रीवासं रक्तचन्दनम्
sikthakaṃ maricaṃ kuṣṭhaṃ tutthakaṃ gaurasarṣapān rasāñjanaṃ ca sindūraṃ śrīvāsaṃ raktacandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इरिमेदं निम्बपत्रं करञ्जं सारिवां वचाम् मञ्जिष्ठां मधुकं मांसीं शिरीषं लोध्रपद्मकम्
irimedaṃ nimbapatraṃ karañjaṃ sārivāṃ vacām mañjiṣṭhāṃ madhukaṃ māṃsīṃ śirīṣaṃ lodhrapadmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरीतकीं प्रपुन्नाटं चूर्णयेत्कार्षिकान्पृथक् ततस्तच्चूर्णमालोड्य त्रिंशत्पलमिते घृते
harītakīṃ prapunnāṭaṃ cūrṇayetkārṣikānpṛthak tatastaccūrṇamāloḍya triṃśatpalamite ghṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापयेत्ताम्रपात्रे च घर्मे सप्तदिनानि वै अस्याभ्यङ्गेन कुष्ठानि दद्रुपामाविचर्चिकाः
sthāpayettāmrapātre ca gharme saptadināni vai asyābhyaṅgena kuṣṭhāni dadrupāmāvicarcikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूकदोषा विसर्पाश्च विस्फोटा वातरक्तजाः शिरः स्फोटोपदंशाश्च नाडीदुष्टव्रणानि च
śūkadoṣā visarpāśca visphoṭā vātaraktajāḥ śiraḥ sphoṭopadaṃśāśca nāḍīduṣṭavraṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोथो भगन्दरश्चैव लूताः शाम्यन्ति देहिनाम् शोधनं रोपणं चैव सवर्णकरणं घृतम्
śotho bhagandaraścaiva lūtāḥ śāmyanti dehinām śodhanaṃ ropaṇaṃ caiva savarṇakaraṇaṃ ghṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातीनिम्बपटोलाश्च द्वे निशे कटुरोहिणी मञ्जिष्ठा मधुकं सिक्थं करञ्जोशीरसारिवाः
jātīnimbapaṭolāśca dve niśe kaṭurohiṇī mañjiṣṭhā madhukaṃ sikthaṃ karañjośīrasārivāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुत्थं च विपचेत्सम्यक्कल्कैरेभिर्घृतं बुधः अस्य लेपात्प्ररोहन्ति सूक्ष्मनाडीव्रणा अपि
tutthaṃ ca vipacetsamyakkalkairebhirghṛtaṃ budhaḥ asya lepātprarohanti sūkṣmanāḍīvraṇā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्माश्रिताः क्लेदिनश्च गम्भीराः सरुजो व्रणाः
marmāśritāḥ kledinaśca gambhīrāḥ sarujo vraṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकः शङ्खिनी पथ्या कंपिल्लास्त्रिवृतायुगम् वृद्धदारुश्च शम्याको दन्ती दंतीफलं तथा
citrakaḥ śaṅkhinī pathyā kaṃpillāstrivṛtāyugam vṛddhadāruśca śamyāko dantī daṃtīphalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशातकी देवदाली नीलिनी गिरिकर्णिका सातला पिप्पलीमूलं विडङ्गं कुटकी तथा
kośātakī devadālī nīlinī girikarṇikā sātalā pippalīmūlaṃ viḍaṅgaṃ kuṭakī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमक्षीरी च विपचेत्कल्कैरेभिः पिचून्मितैः घृतप्रस्थं स्नुहीक्षीरे षट्पले तु पलद्वये
hemakṣīrī ca vipacetkalkairebhiḥ picūnmitaiḥ ghṛtaprasthaṃ snuhīkṣīre ṣaṭpale tu paladvaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कक्षीरस्य मतिमांस्तत्सिद्धं गुल्मकुष्ठहृत् हन्ति शूलमुदावर्त्तं शोथाध्मानं भगन्दरम्
arkakṣīrasya matimāṃstatsiddhaṃ gulmakuṣṭhahṛt hanti śūlamudāvarttaṃ śothādhmānaṃ bhagandaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमयत्युदराण्यष्टौ निपातं बिन्दुसङ्ख्यया गोदुग्धेनोष्ट्रदुग्धेन कौलत्थेन शृतेन वा
śamayatyudarāṇyaṣṭau nipātaṃ bindusaṅkhyayā godugdhenoṣṭradugdhena kaulatthena śṛtena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णोदकेन वा पीत्वा बिन्दुवेगैर्विरेचयेत् एतद्विन्दुघृतं नाम नाभिलेपाद्वि रेचयेत्
uṣṇodakena vā pītvā binduvegairvirecayet etadvindughṛtaṃ nāma nābhilepādvi recayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफलाद्यं घृतं नेत्ररोगे तिमिरादौ त्रिफलाया रसप्रस्थं प्रस्थं वासारसोद्भवम् भृङ्गराजरसप्रस्थं प्रस्थमाजं पयः स्मृतम् दत्त्वा तत्र घृतप्रस्थं कल्कैः कर्षमितैः पृथक्
triphalādyaṃ ghṛtaṃ netraroge timirādau triphalāyā rasaprasthaṃ prasthaṃ vāsārasodbhavam bhṛṅgarājarasaprasthaṃ prasthamājaṃ payaḥ smṛtam dattvā tatra ghṛtaprasthaṃ kalkaiḥ karṣamitaiḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला पिप्पली द्रा क्षा चन्दनं सैन्धवं बला काकोली क्षीरकाकोली मेदा मरिचनागरम्
triphalā pippalī drā kṣā candanaṃ saindhavaṃ balā kākolī kṣīrakākolī medā maricanāgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्करा पुण्डरीकं च कमलं च पुनर्नवा निशायुग्मं च मधुकं सर्वै रेभिर्विपाचयेत्
śarkarā puṇḍarīkaṃ ca kamalaṃ ca punarnavā niśāyugmaṃ ca madhukaṃ sarvai rebhirvipācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्तान्ध्यं नकुलान्ध्यं च कण्डूं पिल्लं तथैव च नेत्रस्रावं च पटलं तिमिरं काचकं जयेत्
naktāndhyaṃ nakulāndhyaṃ ca kaṇḍūṃ pillaṃ tathaiva ca netrasrāvaṃ ca paṭalaṃ timiraṃ kācakaṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येऽपि प्रशमं यान्ति नेत्ररोगाः सुदारुणाः त्रैफलं घृतमेतद्धि पाने नस्यादिषूचितम्
anye'pi praśamaṃ yānti netrarogāḥ sudāruṇāḥ traiphalaṃ ghṛtametaddhi pāne nasyādiṣūcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे हरिद्रे स्थिरा मूर्वा सारिवा चन्दनद्वयम् मधुपर्णी च मधुकपद्मकेशरपद्मकैः
dve haridre sthirā mūrvā sārivā candanadvayam madhuparṇī ca madhukapadmakeśarapadmakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पलोशीरमेदाभिस्त्रिफलापञ्चवल्कलैः कल्कैः कर्षमितैरेतैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत्
utpalośīramedābhistriphalāpañcavalkalaiḥ kalkaiḥ karṣamitairetairghṛtaprasthaṃ vipācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसर्पलूताविस्फोटविषकीटव्रणापहम् गौराद्यमिति विख्यातं सर्पिर्विषहरं परम्
visarpalūtāvisphoṭaviṣakīṭavraṇāpaham gaurādyamiti vikhyātaṃ sarpirviṣaharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलामधुकरास्नाभिर्दशमूलफलत्रिकैः पृथग्द्विपलिकैरेभिद्रो र्णनीरेण पाचयेत्
balāmadhukarāsnābhirdaśamūlaphalatrikaiḥ pṛthagdvipalikairebhidro rṇanīreṇa pācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरं पक्षपित्तान्त्रयकृत्पादास्यवर्जितम् पादशेषं शृतं नीत्वा क्षीरं दत्त्वा च तत्समम्
mayūraṃ pakṣapittāntrayakṛtpādāsyavarjitam pādaśeṣaṃ śṛtaṃ nītvā kṣīraṃ dattvā ca tatsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतप्रस्थं पचेत्सम्यग्जीवनीयैः पिचून्मितैः तत्सिद्धं शिरसः पीडां मन्यापृष्ठग्रहं तथा
ghṛtaprasthaṃ pacetsamyagjīvanīyaiḥ picūnmitaiḥ tatsiddhaṃ śirasaḥ pīḍāṃ manyāpṛṣṭhagrahaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्दितं कर्णनासाऽक्षिजिह्वागलरुजो जयेत् पाने नस्ये तथाऽभ्यङ्गे कर्णपूरेषु युज्यते
arditaṃ karṇanāsā'kṣijihvāgalarujo jayet pāne nasye tathā'bhyaṅge karṇapūreṣu yujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमन्तकालशिशिरवसन्तेषु च शस्यते
hemantakālaśiśiravasanteṣu ca śasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला मधुकं कुष्ठं द्वे निशे कटुरोहिणी विडङ्गं पिप्पली मुस्ता विशाला कट्फलं वचा
triphalā madhukaṃ kuṣṭhaṃ dve niśe kaṭurohiṇī viḍaṅgaṃ pippalī mustā viśālā kaṭphalaṃ vacā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे मेदे द्वे च काकोल्यौ सारिवे द्वे प्रियङ्गुका शतपुष्पा हिङ्गु रास्ना चन्दनं रक्तचन्दनम्
dve mede dve ca kākolyau sārive dve priyaṅgukā śatapuṣpā hiṅgu rāsnā candanaṃ raktacandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाती पुष्पं तुगाक्षीरी कमलं शर्करा तथा अजमोदा च दन्ती च कल्कैरेतैश्च कार्षिकैः
jātī puṣpaṃ tugākṣīrī kamalaṃ śarkarā tathā ajamodā ca dantī ca kalkairetaiśca kārṣikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवद्वत्सैकवर्णाया घृतप्रस्थं च गोः क्षिपेत् चतुर्गुणेन पयसा पचेदारण्यगोमयैः
jīvadvatsaikavarṇāyā ghṛtaprasthaṃ ca goḥ kṣipet caturguṇena payasā pacedāraṇyagomayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतिथौ पुष्यनक्षत्रे मृद्भाण्डे ताम्रजे तथा ततः पिबेच्छुभदिने नारी वा पुरुषोऽथवा
sutithau puṣyanakṣatre mṛdbhāṇḍe tāmraje tathā tataḥ pibecchubhadine nārī vā puruṣo'thavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्सर्पिर्नरः पीत्वा स्त्रीषु नित्यं वृषायते पुत्रानुत्पादयेद्धीमान्वन्ध्याऽपि लभते सुतम्
etatsarpirnaraḥ pītvā strīṣu nityaṃ vṛṣāyate putrānutpādayeddhīmānvandhyā'pi labhate sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनायुषं या जनयेद्या च सूता पुनः स्थिता पुत्रं प्राप्नोति सा नारी बुद्धिमन्तं शतायुषम्
anāyuṣaṃ yā janayedyā ca sūtā punaḥ sthitā putraṃ prāpnoti sā nārī buddhimantaṃ śatāyuṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्फलघृतं नाम भरद्वाजेन भाषितम् अनुक्तं लक्ष्मणामूलं क्षिपेत्तत्र चिकित्सकः
etatphalaghṛtaṃ nāma bharadvājena bhāṣitam anuktaṃ lakṣmaṇāmūlaṃ kṣipettatra cikitsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफलां द्वे सहचरे गुडूचीं सपुनर्नवाम् शुकनासां हरिद्रे द्वे रास्नां मेदां शतावरीम्
triphalāṃ dve sahacare guḍūcīṃ sapunarnavām śukanāsāṃ haridre dve rāsnāṃ medāṃ śatāvarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्कीकृत्य घृतप्रस्थं पचेत्क्षीरे चतुर्गुणे तत्सिद्धंपाययेन्नारीं योनिशूलनिपीडिताम्
kalkīkṛtya ghṛtaprasthaṃ pacetkṣīre caturguṇe tatsiddhaṃpāyayennārīṃ yoniśūlanipīḍitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीडिता चलिता या च निःसृता विवृता च या पित्तयोनिश्च विभ्रान्ता षण्ढयोनिश्च या स्मृता
pīḍitā calitā yā ca niḥsṛtā vivṛtā ca yā pittayoniśca vibhrāntā ṣaṇḍhayoniśca yā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपद्यन्ते हिताः स्थानं गर्भं गृह्णन्ति चासकृत् एतत्फलघृतं नाम योनिदोषहरं परम्
prapadyante hitāḥ sthānaṃ garbhaṃ gṛhṇanti cāsakṛt etatphalaghṛtaṃ nāma yonidoṣaharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषनिम्बामृताव्याघ्रीपटोलानां शृतेन च कल्केन पक्वं सर्पिस्तु निहन्याद्विषमज्वरान् पाण्डुं कुष्ठं विसर्पं च कृमीनर्शांसि नाशयेत्
vṛṣanimbāmṛtāvyāghrīpaṭolānāṃ śṛtena ca kalkena pakvaṃ sarpistu nihanyādviṣamajvarān pāṇḍuṃ kuṣṭhaṃ visarpaṃ ca kṛmīnarśāṃsi nāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तैल कल्पना लाक्षादितैलं विषमज्वरादौ लाक्षाढकं क्वाथयित्वा जलस्य चतुराढकैः चतुर्थांशं शृतं नीत्वा तैलप्रस्थे विनिक्षिपेत्
atha taila kalpanā lākṣāditailaṃ viṣamajvarādau lākṣāḍhakaṃ kvāthayitvā jalasya caturāḍhakaiḥ caturthāṃśaṃ śṛtaṃ nītvā tailaprasthe vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मस्त्वाढकं च गोदध्नस्तत्रैव विनियोजयेत् शतपुष्पामश्वगन्धां हरिद्रां देवदारु च
mastvāḍhakaṃ ca godadhnastatraiva viniyojayet śatapuṣpāmaśvagandhāṃ haridrāṃ devadāru ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुटकीं रेणुकां मूर्वां कुष्ठं च मधुयष्टिकाम् चन्दनं मुस्तकं रास्नां पृथक्कर्षप्रमाणतः
kuṭakīṃ reṇukāṃ mūrvāṃ kuṣṭhaṃ ca madhuyaṣṭikām candanaṃ mustakaṃ rāsnāṃ pṛthakkarṣapramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णयेत्तत्र निक्षिप्य साधयेन्मृदुवह्निना अस्याभ्यङ्गात्प्रशाम्यन्ति सर्वेऽपि विषमज्वराः
cūrṇayettatra nikṣipya sādhayenmṛduvahninā asyābhyaṅgātpraśāmyanti sarve'pi viṣamajvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासश्वासप्रतिश्यायत्रिकपृष्ठग्रहास्तथा वातं पित्तमपस्मारमुन्मादं यक्षराक्षसान्
kāsaśvāsapratiśyāyatrikapṛṣṭhagrahāstathā vātaṃ pittamapasmāramunmādaṃ yakṣarākṣasān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डूशूलं च दौर्गन्ध्यं गात्राणां स्फुरणं जयेत् पुष्टगर्भा भवेदस्य गर्भिण्यभ्यङ्गतो भृशम्
kaṇḍūśūlaṃ ca daurgandhyaṃ gātrāṇāṃ sphuraṇaṃ jayet puṣṭagarbhā bhavedasya garbhiṇyabhyaṅgato bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्वा लाक्षा हरिद्रे द्वे मञ्जिष्ठा सेन्द्र वारुणी बृहती सैन्धवं कुष्ठं रास्ना मांसी शतावरी
mūrvā lākṣā haridre dve mañjiṣṭhā sendra vāruṇī bṛhatī saindhavaṃ kuṣṭhaṃ rāsnā māṃsī śatāvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरनालाढके तत्र तैलप्रस्थं विपाचयेत् तैलमङ्गारकं नाम सर्वज्वरविमोक्षणम्
āranālāḍhake tatra tailaprasthaṃ vipācayet tailamaṅgārakaṃ nāma sarvajvaravimokṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वगन्धां बलां बिल्वं पाटलां बृहतीद्वयम् श्वदंष्ट्राऽतिबलानिम्बं स्योनाकं च पुनर्नवाम्
aśvagandhāṃ balāṃ bilvaṃ pāṭalāṃ bṛhatīdvayam śvadaṃṣṭrā'tibalānimbaṃ syonākaṃ ca punarnavām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसारिणीमग्निमन्थं कुर्याद्दशपलं पृथक् चतुद्रो र्णे जले पक्त्वा पादशेषं शृतं नयेत्
prasāriṇīmagnimanthaṃ kuryāddaśapalaṃ pṛthak catudro rṇe jale paktvā pādaśeṣaṃ śṛtaṃ nayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलाढकेन संयोज्य शतावर्या रसाढकम् क्षिपेत्तत्र च गोक्षीरं तैलात्तस्माच्चतुर्गुणम्
tailāḍhakena saṃyojya śatāvaryā rasāḍhakam kṣipettatra ca gokṣīraṃ tailāttasmāccaturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैर्विपाचयेदेभिः कल्कैर्द्विपलिकैः पृथक् कुष्ठैलाचन्दनं मूर्वा वचा मांसी ससैन्धवैः
śanairvipācayedebhiḥ kalkairdvipalikaiḥ pṛthak kuṣṭhailācandanaṃ mūrvā vacā māṃsī sasaindhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वगन्धावचारास्नाशतपुष्पेन्द्र दारुभिः पर्णीचतुष्टयेनैव तगरेण च साधयेद्
aśvagandhāvacārāsnāśatapuṣpendra dārubhiḥ parṇīcatuṣṭayenaiva tagareṇa ca sādhayed
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तैलं नावनेऽभ्यङ्गे पाने बस्तौ न योजयेत् पक्षाघातं हनुस्तम्भं मन्यास्तम्भं गलग्रहम्
tattailaṃ nāvane'bhyaṅge pāne bastau na yojayet pakṣāghātaṃ hanustambhaṃ manyāstambhaṃ galagraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खल्लत्वं बधिरत्वं च गतिभङ्गं कटिग्रहम् गात्रशोषेन्द्रि यध्वंसावसृक्शुक्रज्वरक्षयान्
khallatvaṃ badhiratvaṃ ca gatibhaṅgaṃ kaṭigraham gātraśoṣendri yadhvaṃsāvasṛkśukrajvarakṣayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्त्रवृद्धिं कुरण्डं च दन्तरोगं शिरोग्रहम् पार्श्वशूलं च पाङ्गुल्यं बुद्धिहानिं च गृध्रसीम्
antravṛddhiṃ kuraṇḍaṃ ca dantarogaṃ śirograham pārśvaśūlaṃ ca pāṅgulyaṃ buddhihāniṃ ca gṛdhrasīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यांश्च विषमान्वाताञ्जयेत्सर्वाङ्गसंश्रयान् अस्य प्रभावाद्वन्ध्याऽपि नारी पुत्रं प्रसूयते
anyāṃśca viṣamānvātāñjayetsarvāṅgasaṃśrayān asya prabhāvādvandhyā'pi nārī putraṃ prasūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्यो गजो वा तुरगस्तैलादस्मात्सुखी भवेत् यथा नारायणो देवो दुष्टदैत्यविनाशनः
martyo gajo vā turagastailādasmātsukhī bhavet yathā nārāyaṇo devo duṣṭadaityavināśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव वातरोगाणां नाशनं तैलमुत्तमम्
tathaiva vātarogāṇāṃ nāśanaṃ tailamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारुण्या औत्तरं मूलं कुट्टितं तु पलत्रयम् पलद्वादशकं तैलं क्षणं वह्नौ विपाचितम्
vāruṇyā auttaraṃ mūlaṃ kuṭṭitaṃ tu palatrayam paladvādaśakaṃ tailaṃ kṣaṇaṃ vahnau vipācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कत्रयं भक्तयुक्तं सेवेतास्माद्विनश्यति हस्तकम्पः शिरःकम्पः कम्पो मन्याशिराभवः
niṣkatrayaṃ bhaktayuktaṃ sevetāsmādvinaśyati hastakampaḥ śiraḥkampaḥ kampo manyāśirābhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलामूलकषायेण दशमूलशृतेन च कुलत्थयवकोलानां क्वाथेन पयसा तथा
balāmūlakaṣāyeṇa daśamūlaśṛtena ca kulatthayavakolānāṃ kvāthena payasā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाष्टभागयुक्तेन भागमेकं च तैलकम् गणेन जीवनीयेन शतावर्येन्द्र दारुणा
aṣṭāṣṭabhāgayuktena bhāgamekaṃ ca tailakam gaṇena jīvanīyena śatāvaryendra dāruṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जिष्ठाकुष्ठशैलेयतगरागरुसैन्धवैः वचापुनर्नवामांसीसारिवाद्वयपत्रकैः
mañjiṣṭhākuṣṭhaśaileyatagarāgarusaindhavaiḥ vacāpunarnavāmāṃsīsārivādvayapatrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतपुष्पाऽश्वगंधाभ्यामेलया च विपाचयेत् गर्भार्थिनीनां नारीणां नराणांक्षीणरेतसाम्
śatapuṣpā'śvagaṃdhābhyāmelayā ca vipācayet garbhārthinīnāṃ nārīṇāṃ narāṇāṃkṣīṇaretasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यायामक्षीणगात्राणां सूतिकानां च युज्यते राजयोग्यमिदं तैलं सुखिनां च विशेषतः बलातैलमिति ख्यातं सर्ववातामयापहम्
vyāyāmakṣīṇagātrāṇāṃ sūtikānāṃ ca yujyate rājayogyamidaṃ tailaṃ sukhināṃ ca viśeṣataḥ balātailamiti khyātaṃ sarvavātāmayāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसारिणीपलशतं जलद्रो णे विपाचयेत् पादशिष्टः शृतो ग्राह्यस्तैलं दधि च तत्समम्
prasāriṇīpalaśataṃ jaladro ṇe vipācayet pādaśiṣṭaḥ śṛto grāhyastailaṃ dadhi ca tatsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्जिकं च समं तैलात्क्षीरं तैलाच्चतुर्गुणम् तैलात्तथाऽष्टमांशेन सर्वकल्कानि योजयेत्
kāñjikaṃ ca samaṃ tailātkṣīraṃ tailāccaturguṇam tailāttathā'ṣṭamāṃśena sarvakalkāni yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.