Library·Śārṅgadhara-saṃhitā·3·3.11

Śārṅgadhara-saṃhitā 3.11

आलेपस्य च नामानि लिप्तो लेपश्च लेपनम् दोषघ्नो विषहा वर्ण्यो मुखलेपस्त्रिधा मतः

ālepasya ca nāmāni lipto lepaśca lepanam doṣaghno viṣahā varṇyo mukhalepastridhā mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिप्रमाणश्चतुर्भागस्त्रिभागोऽधाङ्गुलोन्नतः आद्रो र्व्याधिहरः स स्याच्छुष्को दूषयतिच्छविम्

tripramāṇaścaturbhāgastribhāgo'dhāṅgulonnataḥ ādro rvyādhiharaḥ sa syācchuṣko dūṣayaticchavim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवा दारु शुण्ठीं सिद्धार्थं शिग्रुमेव च पिष्ट्वा चैवारनालेन प्रलेपः सर्वशोथजित्

punarnavā dāru śuṇṭhīṃ siddhārthaṃ śigrumeva ca piṣṭvā caivāranālena pralepaḥ sarvaśothajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभीतफलमज्जाया लेपो दाहार्त्तिनाशनः

bibhītaphalamajjāyā lepo dāhārttināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषं मधुयष्टी च तगरं रक्तचन्दनम् एला मांसी निशायुग्मं कुष्ठं बालकमेव च इति संचूर्ण्य लेपोऽय पञ्चमांशघृतप्लुतः

śirīṣaṃ madhuyaṣṭī ca tagaraṃ raktacandanam elā māṃsī niśāyugmaṃ kuṣṭhaṃ bālakameva ca iti saṃcūrṇya lepo'ya pañcamāṃśaghṛtaplutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलेन क्रियते सुज्ञैर्दशाङ्ग इति संज्ञितः विसर्पान्विषविस्फोटशोथान्दुष्टव्रणाञ्जयेत्

jalena kriyate sujñairdaśāṅga iti saṃjñitaḥ visarpānviṣavisphoṭaśothānduṣṭavraṇāñjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजादुग्धतिलैर्लेपो नवनीतेन संयुतः शोथमारुष्करं हन्ति लेपो वा कृष्णमृत्तिकैः

ajādugdhatilairlepo navanītena saṃyutaḥ śothamāruṣkaraṃ hanti lepo vā kṛṣṇamṛttikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाङ्गल्यतिविषाऽलाबुजालिनीमूलबीजकैः लेपो धान्याम्बुसम्पिष्टः कीटविस्फोटनाशनः

lāṅgalyativiṣā'lābujālinīmūlabījakaiḥ lepo dhānyāmbusampiṣṭaḥ kīṭavisphoṭanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनमञ्जिष्ठलोध्रकुष्ठप्रियङ्गवः वटाङ्कुरा मसूराश्च व्यङ्गघ्ना मुखकान्तिदाः

raktacandanamañjiṣṭhalodhrakuṣṭhapriyaṅgavaḥ vaṭāṅkurā masūrāśca vyaṅgaghnā mukhakāntidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुलुङ्गजटा सर्पिः शिला गोशकृतो रसः मुखकान्तिकरो लेपः पिटिकाव्यङ्गकालजित्

mātuluṅgajaṭā sarpiḥ śilā gośakṛto rasaḥ mukhakāntikaro lepaḥ piṭikāvyaṅgakālajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोध्रधान्यवचालेपस्तारुण्यपिटिकाऽपहः तद्वद्गोरोचनायुक्तं मरिचं मुखलेपनम् सिद्धार्थकवचालोध्रसैन्धवैश्च प्रलेपनम्

lodhradhānyavacālepastāruṇyapiṭikā'pahaḥ tadvadgorocanāyuktaṃ maricaṃ mukhalepanam siddhārthakavacālodhrasaindhavaiśca pralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यङ्गेषु चार्जुनत्वग्वामञ्जिष्ठा वा समाक्षिका लेपः सनवनीतो वा श्वेताश्वखुरजामषी

vyaṅgeṣu cārjunatvagvāmañjiṣṭhā vā samākṣikā lepaḥ sanavanīto vā śvetāśvakhurajāmaṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कक्षीरहरिद्रा भ्यां मर्दयित्वा विलेपनात् मुखकार्ष्ण्यं शमं याति चिरकालोद्भवं ध्रुवम्

arkakṣīraharidrā bhyāṃ mardayitvā vilepanāt mukhakārṣṇyaṃ śamaṃ yāti cirakālodbhavaṃ dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटस्य पाण्डुपत्राणि मालती रक्तचन्दनम्

vaṭasya pāṇḍupatrāṇi mālatī raktacandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं कालीयकं लोध्रमेभिर्लेपं प्रयोजयेत् तारुण्यपिटिकाव्यङ्गनीलिकादिविनाशनम्

kuṣṭhaṃ kālīyakaṃ lodhramebhirlepaṃ prayojayet tāruṇyapiṭikāvyaṅganīlikādivināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणमथ पिण्याकं पुरीषं कुक्कुटस्य च मूत्रपिष्टः प्रलेपोऽय शीघ्रं हन्यादरुंषिकाम्

purāṇamatha piṇyākaṃ purīṣaṃ kukkuṭasya ca mūtrapiṣṭaḥ pralepo'ya śīghraṃ hanyādaruṃṣikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खदिरारिष्टजम्बूनां त्वग्भिर्वा मूत्रसंयुतैः कुटजत्वक्सैन्धवं च लेपो हन्यादरुंषिकाम्

khadirāriṣṭajambūnāṃ tvagbhirvā mūtrasaṃyutaiḥ kuṭajatvaksaindhavaṃ ca lepo hanyādaruṃṣikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियाल बीजमधुककुष्ठमाषैः ससैन्धवैः कार्यो दारुणके मूर्ध्नि प्रलेपो मधुसंयुतः

priyāla bījamadhukakuṣṭhamāṣaiḥ sasaindhavaiḥ kāryo dāruṇake mūrdhni pralepo madhusaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुग्धेन खाखसं बीजं प्रलेपाद्दारुणं जयेत् आम्रबीजस्य चूर्णं तु शिवाचूर्णसमं द्वयम् दुग्धपिष्टः प्रलेपोऽय दारुणं हन्ति दारुणम्

dugdhena khākhasaṃ bījaṃ pralepāddāruṇaṃ jayet āmrabījasya cūrṇaṃ tu śivācūrṇasamaṃ dvayam dugdhapiṣṭaḥ pralepo'ya dāruṇaṃ hanti dāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसस्तिक्तपटोलस्य पत्राणां तद्विलेपनात् इन्द्र लुप्तं शमं याति त्रिभिरेव दिनैर्ध्रुवम्

rasastiktapaṭolasya patrāṇāṃ tadvilepanāt indra luptaṃ śamaṃ yāti tribhireva dinairdhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र लुप्तापहो लेपो मधुना बृहतीरसः गुञ्जामूलं फलं वाऽपि भल्लातकरसोऽपि वा

indra luptāpaho lepo madhunā bṛhatīrasaḥ guñjāmūlaṃ phalaṃ vā'pi bhallātakaraso'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोक्षुरस्तिलपुष्पाणि तुल्ये च मधुसर्पिषी शिरः प्रलेपनं तेन केशसंवर्धनं परम्

gokṣurastilapuṣpāṇi tulye ca madhusarpiṣī śiraḥ pralepanaṃ tena keśasaṃvardhanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिदन्तमषीं कृत्वा छागीदुग्धं रसाञ्जनम् रोमाण्यनेन जायन्ते लेपात्पाणितलेष्वपि

hastidantamaṣīṃ kṛtvā chāgīdugdhaṃ rasāñjanam romāṇyanena jāyante lepātpāṇitaleṣvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यष्टीन्दीवरमृद्वीकातैलाज्यक्षीरलेपनैः इन्द्र लुप्तं शमं याति केशाः स्युः सघना दृढाः

yaṣṭīndīvaramṛdvīkātailājyakṣīralepanaiḥ indra luptaṃ śamaṃ yāti keśāḥ syuḥ saghanā dṛḍhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्पदानां त्वग्रोमनखशृङ्गास्थिभस्मभिः तैलेन सह लेपोऽय रोमसंजननः परः

catuṣpadānāṃ tvagromanakhaśṛṅgāsthibhasmabhiḥ tailena saha lepo'ya romasaṃjananaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र वारुणिकाबीजतैलेनाभ्यङ्गमाचरेत् प्रत्यहं तेन जायन्ते कुन्तला भृङ्गसन्निभाः

indra vāruṇikābījatailenābhyaṅgamācaret pratyahaṃ tena jāyante kuntalā bhṛṅgasannibhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोरजो भृङ्गराजस्त्रिफला कृष्णमृत्तिका स्थितमिक्षुरसे मासं लेपनात्पलितं जयेत्

ayorajo bhṛṅgarājastriphalā kṛṣṇamṛttikā sthitamikṣurase māsaṃ lepanātpalitaṃ jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीफलत्रयं पथ्ये द्वे तथैकं बिभीतकम् पञ्चाम्रमज्जा लोहस्य कर्षैकं च प्रदीयते

dhātrīphalatrayaṃ pathye dve tathaikaṃ bibhītakam pañcāmramajjā lohasya karṣaikaṃ ca pradīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा लोहमये भाण्डे स्थापयेदुषितं निशि लेपोऽय हन्ति न चिरादकालपलितं महत्

piṣṭvā lohamaye bhāṇḍe sthāpayeduṣitaṃ niśi lepo'ya hanti na cirādakālapalitaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफला नीलिकापत्रं लोहं भृङ्गरजः समम् अविमूत्रेण सम्पिष्टं लेपात्कृष्णीकरं स्मृतम्

triphalā nīlikāpatraṃ lohaṃ bhṛṅgarajaḥ samam avimūtreṇa sampiṣṭaṃ lepātkṛṣṇīkaraṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफला लोहचूर्णं च दाडिमत्वग्बिसं तथा प्रत्येकं पञ्चपलिकं चूर्णं कुर्याद्विचक्षणः

triphalā lohacūrṇaṃ ca dāḍimatvagbisaṃ tathā pratyekaṃ pañcapalikaṃ cūrṇaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गराजरसस्यापि प्रस्थषट्कं प्रदापयेत् क्षिप्त्वा लोहमये पात्रे भूमिमध्ये निधापयेत्

bhṛṅgarājarasasyāpi prasthaṣaṭkaṃ pradāpayet kṣiptvā lohamaye pātre bhūmimadhye nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासमेकं ततः कुर्याच्छागीदुग्धेन लेपनम् कूर्चे शिरसि रात्रौ च संवेष्ट्यैरण्डपत्रकैः

māsamekaṃ tataḥ kuryācchāgīdugdhena lepanam kūrce śirasi rātrau ca saṃveṣṭyairaṇḍapatrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपेत्प्रातस्ततः कुर्यात्स्नानं तेन च जायते पलितस्य विनाशश्च त्रिभिर्लेपैर्न संशयः

svapetprātastataḥ kuryātsnānaṃ tena ca jāyate palitasya vināśaśca tribhirlepairna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचूर्णस्य भागौ द्वौ हरितालं च भागिकम्

śaṅkhacūrṇasya bhāgau dvau haritālaṃ ca bhāgikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनः शिला चार्धभागा स्वर्जिका चैकभागिका लेपोऽय वारिपिष्टस्तु केशानुत्पाट्य दीयते

manaḥ śilā cārdhabhāgā svarjikā caikabhāgikā lepo'ya vāripiṣṭastu keśānutpāṭya dīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनया लेपयुक्त्या च सप्तवेलं प्रयुक्तया निर्मूलं केशस्थानं स्यात्क्षपणस्य शिरो यथा

anayā lepayuktyā ca saptavelaṃ prayuktayā nirmūlaṃ keśasthānaṃ syātkṣapaṇasya śiro yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालकं शाणयुग्मं स्यात्षट् शाणं शङ्खचूर्णकम् द्विशाणिकं पलाशस्य क्षारं दत्त्वा प्रमर्दयेत्

tālakaṃ śāṇayugmaṃ syātṣaṭ śāṇaṃ śaṅkhacūrṇakam dviśāṇikaṃ palāśasya kṣāraṃ dattvā pramardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीदण्डतोयेन रविपत्ररसेन वा अस्यापि सप्तभिर्लेपै रोम्णां शातनमुत्तमम्

kadalīdaṇḍatoyena ravipatrarasena vā asyāpi saptabhirlepai romṇāṃ śātanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णपुष्पी कासीसं विडङ्गानि मनः शिला रोचना सैन्धवं चैव लेपनाच्छिवत्रनाशनम्

suvarṇapuṣpī kāsīsaṃ viḍaṅgāni manaḥ śilā rocanā saindhavaṃ caiva lepanācchivatranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायस्येडगजाकुष्ठकृष्णाभिर्गुटिका कृता बस्तमूत्रेण सम्पिष्टा प्रलेपाच्छिवत्रनाशिनी

vāyasyeḍagajākuṣṭhakṛṣṇābhirguṭikā kṛtā bastamūtreṇa sampiṣṭā pralepācchivatranāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालकं शाणमात्रं स्याच्चतुःशाणा च वाकुची गोमूत्रपिष्टं तच्चूर्णं लेपनाच्छिक्त्रनाशनम्

tālakaṃ śāṇamātraṃ syāccatuḥśāṇā ca vākucī gomūtrapiṣṭaṃ taccūrṇaṃ lepanācchiktranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाकुची वेतसो लाक्षा काकोदुम्बरिका कणा रसाञ्जनमयश्चूर्णं तिलाः कृष्णास्तदेकतः

vākucī vetaso lākṣā kākodumbarikā kaṇā rasāñjanamayaścūrṇaṃ tilāḥ kṛṣṇāstadekataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णयित्वा गवां पित्तैः पिष्ट्वा च गुटिका कृता अस्याः प्रलेपाच्छिवत्राणि प्रणश्यन्त्यतिवेगतः

cūrṇayitvā gavāṃ pittaiḥ piṣṭvā ca guṭikā kṛtā asyāḥ pralepācchivatrāṇi praṇaśyantyativegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्री सर्जरसश्चैव यवक्षारश्च चूर्णितः सौवीरेण प्रलेपोऽय प्रयोज्यः सिध्मनाशने

dhātrī sarjarasaścaiva yavakṣāraśca cūrṇitaḥ sauvīreṇa pralepo'ya prayojyaḥ sidhmanāśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दार्वी मूलकबीजानि तालकं सुरदारु च ताम्बूलपत्रं सर्वाणि कार्षिकाणि पृथक्पृथक्

dārvī mūlakabījāni tālakaṃ suradāru ca tāmbūlapatraṃ sarvāṇi kārṣikāṇi pṛthakpṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचूर्णं शाणमात्रं सर्वाण्येकत्र कारयेत् लेपोऽय वारिणा पिष्टः सिध्मनां नाशनः परः

śaṅkhacūrṇaṃ śāṇamātraṃ sarvāṇyekatra kārayet lepo'ya vāriṇā piṣṭaḥ sidhmanāṃ nāśanaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरीतकी सैन्धवं च गैरिकं च रसाञ्जनम् विडालको जले पिष्टः सर्वनेत्रामयापहः

harītakī saindhavaṃ ca gairikaṃ ca rasāñjanam viḍālako jale piṣṭaḥ sarvanetrāmayāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसाञ्जनं व्योषयुतं सम्पिष्टं वटकीकृतम् कण्डूं पाकान्वितां हन्ति लेपादञ्जननामिकाम्

rasāñjanaṃ vyoṣayutaṃ sampiṣṭaṃ vaṭakīkṛtam kaṇḍūṃ pākānvitāṃ hanti lepādañjananāmikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपुन्नाटस्य बीजानि वाकुची सर्षपास्तिलाः कुष्ठं निशाद्वयं मुस्तं पिष्ट्वा तक्रेण चैकतः प्रलेपादस्य नश्यन्ति दद्रू कण्डूविचर्चिकाः

prapunnāṭasya bījāni vākucī sarṣapāstilāḥ kuṣṭhaṃ niśādvayaṃ mustaṃ piṣṭvā takreṇa caikataḥ pralepādasya naśyanti dadrū kaṇḍūvicarcikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमक्षीरी विडङ्गानि दरदं गन्धकस्तथा दद्रू घ्नः कुष्ठसिन्दूरे सर्वाण्येकत्र मर्दयेत्

hemakṣīrī viḍaṅgāni daradaṃ gandhakastathā dadrū ghnaḥ kuṣṭhasindūre sarvāṇyekatra mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धत्तूरनिम्बताम्बूलीपत्राणां स्वरसैः पृथक् अस्य प्रलेपमात्रेण पामादद्रू विर्चिकाः

dhattūranimbatāmbūlīpatrāṇāṃ svarasaiḥ pṛthak asya pralepamātreṇa pāmādadrū vircikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डूश्च रकसश्चैव प्रशमं यान्ति वेगतः

kaṇḍūśca rakasaścaiva praśamaṃ yānti vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूर्वाऽभया सैन्धवं च चक्रमर्दः कुठेरकः एभिस्तक्रयुतो लेपः कण्डूपामाविनाशनः

dūrvā'bhayā saindhavaṃ ca cakramardaḥ kuṭherakaḥ ebhistakrayuto lepaḥ kaṇḍūpāmāvināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूर्वानिशायुतो लेपः कण्डूपामाविनाशनः कृमिदद्रुहरश्चैव शीतपित्तापहः स्मृतः

dūrvāniśāyuto lepaḥ kaṇḍūpāmāvināśanaḥ kṛmidadruharaścaiva śītapittāpahaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थरजनीकुष्ठप्रपुन्नाटतिलैः सह कटुतैलेन संमिश्रं दद्रू घ्नं च प्रलेपनम्

siddhārtharajanīkuṣṭhaprapunnāṭatilaiḥ saha kaṭutailena saṃmiśraṃ dadrū ghnaṃ ca pralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रास्ना नीलोत्पलं दारु चन्दनं मधुकं बला घृतक्षीरयुतो लेपो वातवीसर्पनाशनः

rāsnā nīlotpalaṃ dāru candanaṃ madhukaṃ balā ghṛtakṣīrayuto lepo vātavīsarpanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृणालं चन्दनं लोध्रमुशीरं कमलोत्पलम् सारिवामलकी पथ्या लेपः पित्तविसर्पनुत्

mṛṇālaṃ candanaṃ lodhramuśīraṃ kamalotpalam sārivāmalakī pathyā lepaḥ pittavisarpanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफला पद्मकोशीरं समङ्गा करवीरकम् नलमूलमनन्ता च लेपः श्लेष्मविसर्पहा

triphalā padmakośīraṃ samaṅgā karavīrakam nalamūlamanantā ca lepaḥ śleṣmavisarpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसी सर्जरसो लोध्रं मधुकं सहरेणुकम् मूर्वा नीलोत्पलं पद्मं शिरीषकुसुमैः सह प्रलेपः पित्तवातास्रे शतधौतघृतप्लुतः

māṃsī sarjaraso lodhraṃ madhukaṃ sahareṇukam mūrvā nīlotpalaṃ padmaṃ śirīṣakusumaiḥ saha pralepaḥ pittavātāsre śatadhautaghṛtaplutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमलं घृतभृष्टं तु पिष्टं काञ्जिकवारिभिः जयेन्मूर्ध्नि प्रलेपेन रक्तं नासिकया सृतम्

āmalaṃ ghṛtabhṛṣṭaṃ tu piṣṭaṃ kāñjikavāribhiḥ jayenmūrdhni pralepena raktaṃ nāsikayā sṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठमेरण्डतैलेन लेपात्काञ्जिकपेषितम् शिरोऽत्ति वातजां हन्यात्पुष्पं वा मुचुकुन्दजम्

kuṣṭhameraṇḍatailena lepātkāñjikapeṣitam śiro'tti vātajāṃ hanyātpuṣpaṃ vā mucukundajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारुं नतं कुष्ठं नलदं विश्वभेषजम् सकाञ्जिकः स्नेहयुक्तो लेपो वातशिरोऽत्तिनुत्

devadāruṃ nataṃ kuṣṭhaṃ naladaṃ viśvabheṣajam sakāñjikaḥ snehayukto lepo vātaśiro'ttinut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्दनोशीरयष्ट्याह्वबलाव्याघ्रनखोत्पलैः क्षीरपिष्टैः प्रलेपः स्याद्र क्तपित्तशिरोऽत्तिजित्

candanośīrayaṣṭyāhvabalāvyāghranakhotpalaiḥ kṣīrapiṣṭaiḥ pralepaḥ syādra ktapittaśiro'ttijit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्रीकसेरुह्रीबेरपद्मपद्मकचन्दनैः दूर्वोशीरनलानां च मूलैः कुर्यात्प्रलेपनम्

dhātrīkaseruhrīberapadmapadmakacandanaiḥ dūrvośīranalānāṃ ca mūlaiḥ kuryātpralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरोऽत्ति पित्तजां हन्याद्र क्तपित्तरुजं तथा

śiro'tti pittajāṃ hanyādra ktapittarujaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेणुनतशैलेयमुस्तैलागरुदारुभिः मांसीरास्नारुबूकश्च कोष्णो लेपः कफार्त्तिनुत्

hareṇunataśaileyamustailāgarudārubhiḥ māṃsīrāsnārubūkaśca koṣṇo lepaḥ kaphārttinut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठीकुष्ठप्रपुन्नाटदेवकाष्ठैः सरोहिषैः मूत्रपिष्टैः सुखोष्णैश्च लेपः श्लेष्मशिरोऽत्तिनुत्

śuṇṭhīkuṣṭhaprapunnāṭadevakāṣṭhaiḥ sarohiṣaiḥ mūtrapiṣṭaiḥ sukhoṣṇaiśca lepaḥ śleṣmaśiro'ttinut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवाकुष्ठमधुकवचाकृष्णोत्पलैस्तथा लेपः सकाञ्जिकस्नेहः सूर्यावर्त्तार्धभेदयोः

sārivākuṣṭhamadhukavacākṛṣṇotpalaistathā lepaḥ sakāñjikasnehaḥ sūryāvarttārdhabhedayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरी नीलोत्पलं दूर्वा तिलाः कृष्णा पुनर्नवा शङ्खकेऽनन्तवाते च लेपः सर्वशिरोऽत्तिजित्

varī nīlotpalaṃ dūrvā tilāḥ kṛṣṇā punarnavā śaṅkhake'nantavāte ca lepaḥ sarvaśiro'ttijit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ लेपविधिश्चान्यः प्रोच्यते सुज्ञसम्मतः द्वौ तस्य कथितौ भेदौ प्रलेपाख्यप्रदेहकौ

atha lepavidhiścānyaḥ procyate sujñasammataḥ dvau tasya kathitau bhedau pralepākhyapradehakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चर्माद्र रं माहिषं यद्वत्प्रोन्नतं सा मितिस्तयोः शीतस्तनुर्विशोषी च प्रलेपः परिकीर्त्तितः आद्रो र्घनस्तथोष्णः स्यात्प्रदेहः श्लेष्मवातहा

carmādra raṃ māhiṣaṃ yadvatpronnataṃ sā mitistayoḥ śītastanurviśoṣī ca pralepaḥ parikīrttitaḥ ādro rghanastathoṣṇaḥ syātpradehaḥ śleṣmavātahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोमाभिमुखमादेयौ प्रलेपाख्यप्रदेहकौ वीर्यं सम्यग्विशत्याशु रोमकूपैः शिरामुखैः

romābhimukhamādeyau pralepākhyapradehakau vīryaṃ samyagviśatyāśu romakūpaiḥ śirāmukhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रात्रौ लेपनं कुर्याच्छुष्यमाणं न धारयेत् शुष्यमाणमुपेक्षेत प्रदेहं पीडनं प्रति

na rātrau lepanaṃ kuryācchuṣyamāṇaṃ na dhārayet śuṣyamāṇamupekṣeta pradehaṃ pīḍanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमसा पिहतो ह्यूष्मा रोमकूपमुखे स्थितः विना लेपेन निर्याति रात्रौ नो लेपयेदतः

tamasā pihato hyūṣmā romakūpamukhe sthitaḥ vinā lepena niryāti rātrau no lepayedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रावपि प्रलेपादिविधिः कार्यो विचक्षणैः अपक्वशोथे गम्भीरे रक्तश्लेष्मसमुद्भवे

rātrāvapi pralepādividhiḥ kāryo vicakṣaṇaiḥ apakvaśothe gambhīre raktaśleṣmasamudbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदौ शोथहरो लेपो द्वितीयो रक्तसेचनः तृतीयश्चोपनाहः स्याच्चतुर्थः पाटनक्रमः

ādau śothaharo lepo dvitīyo raktasecanaḥ tṛtīyaścopanāhaḥ syāccaturthaḥ pāṭanakramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमः शोधनो भूयात्षष्ठो रोपण इष्यते सप्तमो वर्णकरणो व्रणस्यैते क्रमा मताः

pañcamaḥ śodhano bhūyātṣaṣṭho ropaṇa iṣyate saptamo varṇakaraṇo vraṇasyaite kramā matāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजपूरजटा हिंस्रा देवदारु महौषधम् रास्नाऽग्निमन्थो लेपोऽय वातशोथविनाशनः

bījapūrajaṭā hiṃsrā devadāru mahauṣadham rāsnā'gnimantho lepo'ya vātaśothavināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकं चन्दनं मूर्वा नलमूलं च पद्मकम् उशीरं बालकं पद्मं पित्तशोथे प्रलेपनम्

madhukaṃ candanaṃ mūrvā nalamūlaṃ ca padmakam uśīraṃ bālakaṃ padmaṃ pittaśothe pralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णा पुराणपिण्याकं शिग्रुत्वक्सिकता शिवा मूत्रपिष्टः सुखोष्णोऽय प्रदेहः श्लेष्मशोथहा

kṛṣṇā purāṇapiṇyākaṃ śigrutvaksikatā śivā mūtrapiṣṭaḥ sukhoṣṇo'ya pradehaḥ śleṣmaśothahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगन्तुकरक्तजव्रणशोथघ्नो लेपः द्वे निशे चन्दने द्वे च शिवा दूर्वा पुनर्नवा

āgantukaraktajavraṇaśothaghno lepaḥ dve niśe candane dve ca śivā dūrvā punarnavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीरं पद्मकं लोध्रं गैरिकं च रसाञ्जनम् आगन्तुके रक्तजे च शोथे कुर्यात्प्रलेपनम्

uśīraṃ padmakaṃ lodhraṃ gairikaṃ ca rasāñjanam āgantuke raktaje ca śothe kuryātpralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शणमूलकशिग्रूणां फलानि तिलसर्षपाः सवचः किण्वमतसी प्रदेहः पाचनः स्मृतः

śaṇamūlakaśigrūṇāṃ phalāni tilasarṣapāḥ savacaḥ kiṇvamatasī pradehaḥ pācanaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणदारणे लेपाः तत्र दन्त्यादिलेपः दन्ती चित्रकमूलत्वक्स्नुह्यर्कपयसी गुडः भल्लातकास्थिकासीसं सैन्धवं दारणः स्मृतः

vraṇadāraṇe lepāḥ tatra dantyādilepaḥ dantī citrakamūlatvaksnuhyarkapayasī guḍaḥ bhallātakāsthikāsīsaṃ saindhavaṃ dāraṇaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरबिल्वोऽग्निको दन्ती चित्रको हयमारकः कपोतकङ्कगृध्राणां मलं लेपेन दारणम्

cirabilvo'gniko dantī citrako hayamārakaḥ kapotakaṅkagṛdhrāṇāṃ malaṃ lepena dāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्जिकायावशूकाद्याः क्षारा लेपेन दारणाः हेमक्षीर्यास्तथा लेपो व्रणे परमदारणः

svarjikāyāvaśūkādyāḥ kṣārā lepena dāraṇāḥ hemakṣīryāstathā lepo vraṇe paramadāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलसैन्धवयष्ट्याह्वनिम्बपत्रनिशायुगैः त्रिवृद्घृतयुतैः पिष्टैः प्रलेपो व्रणशोधनः

tilasaindhavayaṣṭyāhvanimbapatraniśāyugaiḥ trivṛdghṛtayutaiḥ piṣṭaiḥ pralepo vraṇaśodhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्बपत्रघृतक्षौद्र दार्वीमधुकसंयुतः तिलैश्च सह संयुक्तो लेपः शोधनरोपणः

nimbapatraghṛtakṣaudra dārvīmadhukasaṃyutaḥ tilaiśca saha saṃyukto lepaḥ śodhanaropaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जारिष्टनिर्गुण्डीलेपो हन्याद् व्रणकृमीन् लशुनस्याथवा लेपो हिङ्गुनिम्बभवोऽथवा

karañjāriṣṭanirguṇḍīlepo hanyād vraṇakṛmīn laśunasyāthavā lepo hiṅgunimbabhavo'thavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्बपत्रं तिला दन्ती त्रिवृत्सैन्धवमाक्षिकम् द्रुष्टव्रणप्रशमनो लेपः शोधनरोपणः

nimbapatraṃ tilā dantī trivṛtsaindhavamākṣikam druṣṭavraṇapraśamano lepaḥ śodhanaropaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदनस्य फलं तिक्तां पिष्ट्वा काञ्जिकवारिणा कोष्णं कुर्यान्नाभिलेपं शूलशान्तिर्भवेत्ततः

madanasya phalaṃ tiktāṃ piṣṭvā kāñjikavāriṇā koṣṇaṃ kuryānnābhilepaṃ śūlaśāntirbhavettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिग्रुशेफालिकैरण्डयवगोधूममुद्गकैः सुखोष्णो बहलो लेपः प्रयोज्यो वातविद्र धौ

śigruśephālikairaṇḍayavagodhūmamudgakaiḥ sukhoṣṇo bahalo lepaḥ prayojyo vātavidra dhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैत्तिके सर्पिषा लाजामधुकैः शर्कराऽन्वितैः प्रलिम्पेत्क्षीरपिष्टैर्वा पयस्योशीरचन्दनैः

paittike sarpiṣā lājāmadhukaiḥ śarkarā'nvitaiḥ pralimpetkṣīrapiṣṭairvā payasyośīracandanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टिका सिकता लोहकिट्टं गोशकृता सह सुखोष्णश्च प्रदेहोऽय मूत्रैः स्याच्छ्लेष्मविद्र धौ

iṣṭikā sikatā lohakiṭṭaṃ gośakṛtā saha sukhoṣṇaśca pradeho'ya mūtraiḥ syācchleṣmavidra dhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनमञ्जिष्ठानिशामधुकगैरिकैः क्षीरेण विद्र धौ लेपो रक्तागन्तुनिमित्तजे

raktacandanamañjiṣṭhāniśāmadhukagairikaiḥ kṣīreṇa vidra dhau lepo raktāgantunimittaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निचुलः शिग्रुबीजानि दशमूलमथापि वा प्रदेहो वातगण्डेषु सुखोष्णः सम्प्रदीयते

niculaḥ śigrubījāni daśamūlamathāpi vā pradeho vātagaṇḍeṣu sukhoṣṇaḥ sampradīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारु विशाला च कफगण्डे प्रदेहकः

devadāru viśālā ca kaphagaṇḍe pradehakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्षपारिष्टपत्राणि दग्ध्वा भल्लातकैः सह छागमूत्रेण संपिष्टमपचीघ्नं प्रलेपनम्

sarṣapāriṣṭapatrāṇi dagdhvā bhallātakaiḥ saha chāgamūtreṇa saṃpiṣṭamapacīghnaṃ pralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्षपाः शिग्रुबीजानि शणबीजातसीयवाः मूलकस्य च बीजानि तक्रेणाम्लेन पेषयेत् गण्डमालाऽबुदं गण्डं लेपेनानेन शाम्यति

sarṣapāḥ śigrubījāni śaṇabījātasīyavāḥ mūlakasya ca bījāni takreṇāmlena peṣayet gaṇḍamālā'budaṃ gaṇḍaṃ lepenānena śāmyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तक्षयित्वा क्षुरेणाङ्गं केवलानिलपीडितम् तत्र प्रदेहं दद्याच्च पिष्टं गुञ्जाफलैः कृतम्

takṣayitvā kṣureṇāṅgaṃ kevalānilapīḍitam tatra pradehaṃ dadyācca piṣṭaṃ guñjāphalaiḥ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनापबाहुजा पीडा विश्वाची गृध्रसी तथा अन्याऽपि वातजा पीडा प्रशमं याति वेगतः

tenāpabāhujā pīḍā viśvācī gṛdhrasī tathā anyā'pi vātajā pīḍā praśamaṃ yāti vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धत्तूरैरण्डनिर्गुण्डीवर्षाभूशिग्रुसर्षपैः प्रलेपः श्लीपदं हन्ति चिरोत्थमपि दारुणम्

dhattūrairaṇḍanirguṇḍīvarṣābhūśigrusarṣapaiḥ pralepaḥ ślīpadaṃ hanti cirotthamapi dāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजाजीहपुषाकुष्ठमेरण्डबदरान्वितम् काञ्जिकेन तु संपिष्टं कुरण्डघ्नं प्रलेपनम्

ājājīhapuṣākuṣṭhameraṇḍabadarānvitam kāñjikena tu saṃpiṣṭaṃ kuraṇḍaghnaṃ pralepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करवीरस्य मूलेन परिपिष्टेन वारिणा असाध्याऽपि व्रजत्यस्तं लिङ्गोत्था रुक्प्रलेपनात्

karavīrasya mūlena paripiṣṭena vāriṇā asādhyā'pi vrajatyastaṃ liṅgotthā rukpralepanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दहेत्कटाहे त्रिफलां सा मषी मधुसंयुता उपदंशे प्रलेपोऽय सद्यो रोपयति व्रणम्

dahetkaṭāhe triphalāṃ sā maṣī madhusaṃyutā upadaṃśe pralepo'ya sadyo ropayati vraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसाञ्जनं शिरीषेण पथ्यया च समन्वितम् सक्षौद्रं लेपनं योज्यमुपदंशगदापहम्

rasāñjanaṃ śirīṣeṇa pathyayā ca samanvitam sakṣaudraṃ lepanaṃ yojyamupadaṃśagadāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निदग्धे तुगाक्षीरीप्लक्षचन्दनगैरिकैः सामृतैः सर्पिषा स्निग्धैरालेपं कारयेद्भिषक्

agnidagdhe tugākṣīrīplakṣacandanagairikaiḥ sāmṛtaiḥ sarpiṣā snigdhairālepaṃ kārayedbhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिन्दुकीत्वक्कषायैर्वा घृतमिश्रः प्रलेपयेत् यवान्दग्ध्वा मषी कार्या तैलेन युतया तथा दद्यात्सर्वाग्निदग्धेषु प्रलेपो व्रणरोपणः

tindukītvakkaṣāyairvā ghṛtamiśraḥ pralepayet yavāndagdhvā maṣī kāryā tailena yutayā tathā dadyātsarvāgnidagdheṣu pralepo vraṇaropaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाशोदुम्बरफलैस्तिलतैलसमन्वितैः मधुना योनिमालिम्पेद् गाढीकरणमुत्तमम्

palāśodumbaraphalaistilatailasamanvitaiḥ madhunā yonimālimped gāḍhīkaraṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माकन्दफलसंयुक्तमधुकर्पूरलेपनात् गतेऽपि यौवने स्त्रीणां योनिर्गाढाऽतिजायते

mākandaphalasaṃyuktamadhukarpūralepanāt gate'pi yauvane strīṇāṃ yonirgāḍhā'tijāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरिचं सैन्धवं कृष्णा तगरं बृहतीफलम्

maricaṃ saindhavaṃ kṛṣṇā tagaraṃ bṛhatīphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपामार्गस्तिलाः कुष्ठं यवा माषाश्च सर्षपाः अश्वगन्धा च तच्चूर्णं मधुना सह योजयेत्

apāmārgastilāḥ kuṣṭhaṃ yavā māṣāśca sarṣapāḥ aśvagandhā ca taccūrṇaṃ madhunā saha yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्य सन्ततलेपेन मर्दनाच्च प्रजायते लिङ्गवृद्धिः स्तनोत्सेधः संहतिर्भुजकर्णयोः

asya santatalepena mardanācca prajāyate liṅgavṛddhiḥ stanotsedhaḥ saṃhatirbhujakarṇayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिताऽश्वगन्धासिन्धूत्थछागक्षीरैर्घृतं पचेत् तल्लेपान्मर्दनाल्लिङ्गवृद्धिः सञ्जायते परा

sitā'śvagandhāsindhūtthachāgakṣīrairghṛtaṃ pacet tallepānmardanālliṅgavṛddhiḥ sañjāyate parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र वारुणिकापत्ररसैः सूतं विमर्दयेत् रक्तस्य करवीरस्य काष्ठेन च मुहुर्मुहुः तल्लिप्तलिङ्गसंयोगाद्योनिद्रा वोऽभिजायते

indra vāruṇikāpatrarasaiḥ sūtaṃ vimardayet raktasya karavīrasya kāṣṭhena ca muhurmuhuḥ talliptaliṅgasaṃyogādyonidrā vo'bhijāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्बूलपत्रचूर्णं तु चूर्णं कुष्ठशिवाभवम् वारिणा लेपनं कुर्याद् गात्रदौर्गन्ध्यनाशनम्

tāmbūlapatracūrṇaṃ tu cūrṇaṃ kuṣṭhaśivābhavam vāriṇā lepanaṃ kuryād gātradaurgandhyanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलित्थसक्तवः कुष्ठं मांसी चन्दनजं रजः

kulitthasaktavaḥ kuṣṭhaṃ māṃsī candanajaṃ rajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्तवश्चणकस्यैव त्वक्चैवैकत्र कारयेत् स्वेददौर्गन्ध्यनाशश्च जायतेऽस्यावधूलनात्

saktavaścaṇakasyaiva tvakcaivaikatra kārayet svedadaurgandhyanāśaśca jāyate'syāvadhūlanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचा सौवर्चलं कुष्ठं रजन्यौ मरिचानि च एतल्लेपप्रभावेण वशीकरणमुत्तमम्

vacā sauvarcalaṃ kuṣṭhaṃ rajanyau maricāni ca etallepaprabhāveṇa vaśīkaraṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.