Library·Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Mathara's Vrtti [SkMv]·54

Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Mathara's Vrtti [SkMv] 54

SkMv 54

ऊर्ध्वं सत्त्वविशाल इति । ब्रह्मादिपिशाचान्तो यो ऽष्टविधः सर्गः । असौ सत्त्वबहुलः । यस्मात् तेषु सत्त्वम् उत्कटत्वेन वर्तते । तत्रापि रजस्तमसी स्तः किं तु सत्त्वस्योद्रिक्तता । तस्मात् सुखप्राया देवाः । तमोविशालश् च मूलतः । पश्वादिषु तमस उद्रेकात् पश्वादिस्थावरपर्यन्तो यस्मात् तेषु तम उत्कटत्वेन वर्तते तत्रापि गौणतया सत्त्वरजसी स्तः । तस्मात् ते तमोबहुलाः । मध्ये रजोविशालः । तत्रापि सत्त्वतमसी स्तः । किं तु रज उत्कटत्वेन वर्तते । तस्मात् ते दुःखप्राया मनुष्याः । ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तः । चतुर्विध एष स्वेदजाण्डजादिना भूतसर्गः

ūrdhvaṃ sattvaviśāla iti | brahmādipiśācānto yo 'ṣṭavidhaḥ sargaḥ | asau sattvabahulaḥ | yasmāt teṣu sattvam utkaṭatvena vartate | tatrāpi rajastamasī staḥ kiṃ tu sattvasyodriktatā | tasmāt sukhaprāyā devāḥ | tamoviśālaś ca mūlataḥ | paśvādiṣu tamasa udrekāt paśvādisthāvaraparyanto yasmāt teṣu tama utkaṭatvena vartate tatrāpi gauṇatayā sattvarajasī staḥ | tasmāt te tamobahulāḥ | madhye rajoviśālaḥ | tatrāpi sattvatamasī staḥ | kiṃ tu raja utkaṭatvena vartate | tasmāt te duḥkhaprāyā manuṣyāḥ | brahmādistambaparyantaḥ | caturvidha eṣa svedajāṇḍajādinā bhūtasargaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SkMv/54

Cite as: Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Mathara's Vrtti [SkMv] 54, in HREEM (hreem.cc/library/SkMv/54), after GRETIL, Isvarakrsna: Samkhyakarika (Samkhyasaptati), with Mathara's commentary Matharavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/samkhya/iskamatu.htm — Isvarakrsna: Samkhyakarika (Samkhyasaptati), with Mathara's commentary Matharavrtti Based on the ed. by Visnu Prasada Sarma: Sāṃkhyakārikā: Māṭharācāryaviracita-"Māṭharavṛtti"-sahitā, Varanasi : The Chowkhamba Sanskrit Series Office 1970 (Chowkhamba Sanskrit S

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text