यथा कश्चित् प्रेक्षको रङ्गस्थितो गीतवादित्रनृत्यादिभिर् वर्तमानां नर्तकीं स्वस्थो निर्विकल्पः पश्यति । एवं पुरुष आत्मकृतेन ज्ञानेन तासु तास्व् अवस्थासु वर्तमानां प्रकृतिं पश्यति --- इयं सा प्रकृतिर् या सर्वपुराणम् आत्मानं बध्नाति । प्रेक्षकवत् प्रेक्षकेण तुल्यः स्वस्थः स्वस्मिन् भावे स्थितः । किंभूतां प्रकृतिम्? निवृत्तप्रसवाम् । निवृत्तबुद्ध्यहङ्कारकार्याम् । अर्थवशात् सप्तरूपविनिवृत्ताम् । निर्वर्त्तितोभयपुरुषप्रयोजनवशाद् यैः सप्तभी रूपैर् धर्मादिभिर् आत्मानं बध्नाति तेभ्यो रूपेभ्यो विनिवृत्ताम् । यावज् ज्ञानचक्षुषा दृष्टा प्रकृतिः पुरुषेण तथा च पुमान् दृष्टः
yathā kaścit prekṣako raṅgasthito gītavāditranṛtyādibhir vartamānāṃ nartakīṃ svastho nirvikalpaḥ paśyati | evaṃ puruṣa ātmakṛtena jñānena tāsu tāsv avasthāsu vartamānāṃ prakṛtiṃ paśyati --- iyaṃ sā prakṛtir yā sarvapurāṇam ātmānaṃ badhnāti | prekṣakavat prekṣakeṇa tulyaḥ svasthaḥ svasmin bhāve sthitaḥ | kiṃbhūtāṃ prakṛtim? nivṛttaprasavām | nivṛttabuddhyahaṅkārakāryām | arthavaśāt saptarūpavinivṛttām | nirvarttitobhayapuruṣaprayojanavaśād yaiḥ saptabhī rūpair dharmādibhir ātmānaṃ badhnāti tebhyo rūpebhyo vinivṛttām | yāvaj jñānacakṣuṣā dṛṣṭā prakṛtiḥ puruṣeṇa tathā ca pumān dṛṣṭaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.