गृहीत्वा मूल्यमीदृक्स त्वया मे शिक्षितः सुतः । हृतं मकरकट्या यत्सर्वस्वं तस्य हेलया
gṛhītvā mūlyamīdṛksa tvayā me śikṣitaḥ sutaḥ / hṛtaṃ makarakaṭyā yatsarvasvaṃ tasya helayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Somadeva: Kathasaritsagara·10·10.1
Somadeva: Kathasaritsagara 10.1
इत्य् उक्त्वा पुत्रवृत्तान्तं तस्यै स तमवर्णयत् । ततः सा यमजिह्वां तं वृद्धकुट्टन्यभाषत
ity uktvā putravṛttāntaṃ tasyai sa tamavarṇayat / tataḥ sā yamajihvāṃ taṃ vṛddhakuṭṭanyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनाययेह पुत्रं ते करिष्यामि तथा यथा । तस्या मकरकट्यास्तत्सर्वस्वं स हरिष्यति
ānāyayeha putraṃ te kariṣyāmi tathā yathā / tasyā makarakaṭyāstatsarvasvaṃ sa hariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तया प्रतिज्ञाते कुट्टन्या यमजिह्वया । तदैव शीघ्रं संदिश्य वृत्त्या दानपुरःसरम्
evaṃ tayā pratijñāte kuṭṭanyā yamajihvayā / tadaiva śīghraṃ saṃdiśya vṛttyā dānapuraḥsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नवर्मा ततस् तस्य पुत्रस्यानयनाय सः । तन्मित्त्रमर्थदत्तं च प्रजिघाय हितैषिणम्
ratnavarmā tatas tasya putrasyānayanāya saḥ / tanmittramarthadattaṃ ca prajighāya hitaiṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थदत्तः स गत्वा च तत्काञ्चनपुरं पुरम् । तस्मै तं सर्वसंदेशं शशंसेश्वरवर्मणे
arthadattaḥ sa gatvā ca tatkāñcanapuraṃ puram / tasmai taṃ sarvasaṃdeśaṃ śaśaṃseśvaravarmaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तं चाब्रवीन्मित्रं नाकार्षीस्त्वं वचो हि मे । तद् अद्य वेश्यासद्भावो दृष्टः प्रत्यक्षतस् त्वया
punastaṃ cābravīnmitraṃ nākārṣīstvaṃ vaco hi me / tad adya veśyāsadbhāvo dṛṣṭaḥ pratyakṣatas tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धचन्द्रस् त्वया प्राप्तो दत्त्वा तत्कोटिपञ्चकम् । कः प्राज्ञो वाञ्छति स्नेहं वेश्यासु सिकतासु च
ardhacandras tvayā prāpto dattvā tatkoṭipañcakam / kaḥ prājño vāñchati snehaṃ veśyāsu sikatāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमुच्यते वा भवतो वस्तुधर्मो ऽयमीदृशः । तावद्विदग्धो वीरश् च नरो भागी शुभस्य च
kimucyate vā bhavato vastudharmo 'yamīdṛśaḥ / tāvadvidagdho vīraś ca naro bhāgī śubhasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् पतति नैवासौ रामाविभ्रमभूमिषु । तदागच्छ पितुः पार्श्वं मन्युप्रतिकृतिं कुरु
yāvat patati naivāsau rāmāvibhramabhūmiṣu / tadāgaccha pituḥ pārśvaṃ manyupratikṛtiṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सो ऽर्थदत्तेन तेनानीयत सत्वरम् । आश्वास्येश्वरवर्मासौ पितुः पार्श्वमुपागतः
ity uktvā so 'rthadattena tenānīyata satvaram / āśvāsyeśvaravarmāsau pituḥ pārśvamupāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रा चैकसुतस्नेहात्सान्त्वयित्वैव तेन सः । नीतो ऽभूद्यमजिह्वायाः कुट्टन्या निकटं पुनः
pitrā caikasutasnehātsāntvayitvaiva tena saḥ / nīto 'bhūdyamajihvāyāḥ kuṭṭanyā nikaṭaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टश्चात्र तयाचख्यौ सो ऽर्थदत्तमुखेन तम् । स्वोदन्तं सुन्दरीकूपनिपातान्तं धनक्षयम्
pṛṣṭaścātra tayācakhyau so 'rthadattamukhena tam / svodantaṃ sundarīkūpanipātāntaṃ dhanakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमजिह्वा ततो ऽवादीद् अहम् एवापराधिनी । यद् विस्मृत्य मया मायाम् एताम् एष न शिक्षितः
yamajihvā tato 'vādīd aham evāparādhinī / yad vismṛtya mayā māyām etām eṣa na śikṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपे मकरकट्या हि जालमन्तर्न्यबध्यत । तत्पृष्ठे सुन्दरी देहमक्षिपन्न ममार यत्
kūpe makarakaṭyā hi jālamantarnyabadhyata / tatpṛṣṭhe sundarī dehamakṣipanna mamāra yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदत्रास्ति प्रतीकार इत्य् उक्त्वा सापि कुट्टनी । आनाययस्त्वदासीभिर् आलं नाम स्वमर्कटम्
tadatrāsti pratīkāra ity uktvā sāpi kuṭṭanī / ānāyayastvadāsībhir ālaṃ nāma svamarkaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वाग्रे स्वं च दीनारसहस्रं तम् उवाच सा । निगिलेति ततः सो ऽपि शिक्षितस्तन्निगीर्णवान्
dattvāgre svaṃ ca dīnārasahasraṃ tam uvāca sā / nigileti tataḥ so 'pi śikṣitastannigīrṇavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रास्मै विंशतिं देहि देह्यस्मै पञ्चविंशतिम् । षष्टिमस्मै शतं चास्मा इति नानाव्ययेषु च
putrāsmai viṃśatiṃ dehi dehyasmai pañcaviṃśatim / ṣaṣṭimasmai śataṃ cāsmā iti nānāvyayeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाप्यमानो निगीर्णांस्तांस्तयात्र यमजिह्वया । उद्गीर्योद्गीर्य दीनारांस् तथैव स कपिर्ददौ
dāpyamāno nigīrṇāṃstāṃstayātra yamajihvayā / udgīryodgīrya dīnārāṃs tathaiva sa kapirdadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलयुक्तिं प्रदर्श्यैतां यमजिह्वाब्रवीत्पुनः । गृहाणेश्वरवर्मंस्त्वमेतं मर्कटपोतकम्
ālayuktiṃ pradarśyaitāṃ yamajihvābravītpunaḥ / gṛhāṇeśvaravarmaṃstvametaṃ markaṭapotakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तत्सुन्दरीवेश्म प्राग्वद्गत्वा दिने दिने । एवं गुप्तनिगीर्णांस् तान् मृगयस्वामुतो व्यये
punastatsundarīveśma prāgvadgatvā dine dine / evaṃ guptanigīrṇāṃs tān mṛgayasvāmuto vyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा चिन्तामणिप्रख्यं सैतमालं च सुन्दरी । दत्त्वा ते प्रार्थ्य सर्वस्वं कपिमेकं ग्रहीष्यति
dṛṣṭvā cintāmaṇiprakhyaṃ saitamālaṃ ca sundarī / dattvā te prārthya sarvasvaṃ kapimekaṃ grahīṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीततद्धनो दत्त्वा निगीर्णाहर्द्वयव्ययम् । इमं तस्यै ततो दूरं यायास्त्वमविलम्बितम्
gṛhītataddhano dattvā nigīrṇāhardvayavyayam / imaṃ tasyai tato dūraṃ yāyāstvamavilambitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा यमजिह्वा तत्तस्मायीश्वरवर्मणे । मर्कटं तं ददौ भाण्डं पिता कोटिद्वयस्य च
ity uktvā yamajihvā tattasmāyīśvaravarmaṇe / markaṭaṃ taṃ dadau bhāṇḍaṃ pitā koṭidvayasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गृहीत्वैव स प्रायात्तत्काञ्चनपुरं पुनः । सृटाग्रदूतः सुन्दर्या तद्गृहं प्रविवेश च
tadgṛhītvaiva sa prāyāttatkāñcanapuraṃ punaḥ / sṛṭāgradūtaḥ sundaryā tadgṛhaṃ praviveśa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तं साधनसर्वस्वं निर्बन्धम् इव सुन्दरी । अभ्यनन्दत्ससुहृदं कण्ठाश्लेषादिसंभ्रमैः
sā taṃ sādhanasarvasvaṃ nirbandham iva sundarī / abhyanandatsasuhṛdaṃ kaṇṭhāśleṣādisaṃbhramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वास्येश्वरवर्माथ तत्समक्षं क्षणान्तरे । आलमानय गत्वेति सो ऽर्थदत्तम् अभाषत
viśvāsyeśvaravarmātha tatsamakṣaṃ kṣaṇāntare / ālamānaya gatveti so 'rthadattam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेति तेन गत्वा च समानीयत मर्कटः । निगीर्णपूर्वदीनारसहस्रं स जगाद तम्
tatheti tena gatvā ca samānīyata markaṭaḥ / nigīrṇapūrvadīnārasahasraṃ sa jagāda tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आल पुत्र प्रयच्छाद्य दीनाराणां शतत्रयम् । आहारपानस्य कृते ताम्बूलादिव्यये शतम्
āla putra prayacchādya dīnārāṇāṃ śatatrayam / āhārapānasya kṛte tāmbūlādivyaye śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतं मकरकट्यै च देह्यम्बायै द्विजातिषु । शतं शेषं सहस्राद्यत्सुन्दर्यै तत्समर्पय
śataṃ makarakaṭyai ca dehyambāyai dvijātiṣu / śataṃ śeṣaṃ sahasrādyatsundaryai tatsamarpaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमीश्वरवर्मोक्तो मर्कटः स तथैव तान् । उद्गीर्योद्गीर्य दीनारान् प्राङ्निगीर्णान्व्ययेष्व् अदात्
evamīśvaravarmokto markaṭaḥ sa tathaiva tān / udgīryodgīrya dīnārān prāṅnigīrṇānvyayeṣv adāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं युक्त्यानया नित्यं यावदीश्वरवर्मणा । आलो व्ययेषु दीनारान्दाप्यते पक्षमात्रकम्
itthaṃ yuktyānayā nityaṃ yāvadīśvaravarmaṇā / ālo vyayeṣu dīnārāndāpyate pakṣamātrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावन्मकरकट्येवं सुन्दरी च व्यचिन्तयत् । अहो चिन्तामणिरयं सिद्धो ऽस्य कपिरूपधृत्
tāvanmakarakaṭyevaṃ sundarī ca vyacintayat / aho cintāmaṇirayaṃ siddho 'sya kapirūpadhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिने दिने सहस्रं यो दीनाराणां प्रयच्छति । एषो ऽमुना चेद् अस्माकं दत्तः सिद्धं मनोरथैः
dine dine sahasraṃ yo dīnārāṇāṃ prayacchati / eṣo 'munā ced asmākaṃ dattaḥ siddhaṃ manorathaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यालोच्य समं मात्रा विजने ऽर्थयते स्म तम् । सुन्दरीश्वरवर्माणं भुक्तोत्तरसुखस्थितम्
ityālocya samaṃ mātrā vijane 'rthayate sma tam / sundarīśvaravarmāṇaṃ bhuktottarasukhasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादो मयि सत्यं चेदालमेतं प्रयच्छ मे । तच् छ्रुत्वेश्वरवर्मा तां निजगाद हसन्निव
prasādo mayi satyaṃ cedālametaṃ prayaccha me / tac chrutveśvaravarmā tāṃ nijagāda hasanniva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असौ तातस्य सर्वस्वं तच् च दातुं न युज्यते । इत्यूचिवांसं च पुनः सुन्दरी तम् उवाच सा
asau tātasya sarvasvaṃ tac ca dātuṃ na yujyate / ityūcivāṃsaṃ ca punaḥ sundarī tam uvāca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददामि पञ्चकोटीर्वस्तदयं दीयतामिति । तत ईश्वरवर्मा च निश्चित्यैव जगाद तम्
dadāmi pañcakoṭīrvastadayaṃ dīyatāmiti / tata īśvaravarmā ca niścityaiva jagāda tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददासि यदि सर्वस्वमिदं वा नगरं मम । तथापि युज्यते नैष दातुं किमिति कोटिभिः
dadāsi yadi sarvasvamidaṃ vā nagaraṃ mama / tathāpi yujyate naiṣa dātuṃ kimiti koṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतत्सुन्दरी स्माह सर्वस्वं ते ददाम्य् अहम् । देह्येतं मर्कटं मह्यमम्बा कुप्यतु नाम मे
śrutvaitatsundarī smāha sarvasvaṃ te dadāmy aham / dehyetaṃ markaṭaṃ mahyamambā kupyatu nāma me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सुन्दरी पादौ जग्राहेश्वरवर्मणः । ऊचुस्ततो ऽर्थदत्ताद्या दीयतां यद्भवत्विति
ity uktvā sundarī pādau jagrāheśvaravarmaṇaḥ / ūcustato 'rthadattādyā dīyatāṃ yadbhavatviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चेश्वरवर्मा तं तथा दातुममन्यत । अनयत् सह सुन्दर्या दिनं तच् च प्रहृष्टया
tataśceśvaravarmā taṃ tathā dātumamanyata / anayat saha sundaryā dinaṃ tac ca prahṛṣṭayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातश्चाभ्यर्थमानायै सुन्दर्यै मर्कटं स तम् । निगीर्णगुप्तदीनारसहस्रद्वितयं ददौ
prātaścābhyarthamānāyai sundaryai markaṭaṃ sa tam / nigīrṇaguptadīnārasahasradvitayaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मूल्यं गृहसर्वस्वं तस्याश्चादाय तत्क्षणम् । ततः प्रायाद्द्रुतं चागात्स्वर्णद्वीपं वणिज्यया
tanmūlyaṃ gṛhasarvasvaṃ tasyāścādāya tatkṣaṇam / tataḥ prāyāddrutaṃ cāgātsvarṇadvīpaṃ vaṇijyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुन्दर्यै च प्रहृष्टास्यै ददावालो दिनद्वयम् । स सहस्रं सहस्रं तान्दीनारान्याचितः कपिः
sundaryai ca prahṛṣṭāsyai dadāvālo dinadvayam / sa sahasraṃ sahasraṃ tāndīnārānyācitaḥ kapiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये ऽह्न्यसकृत्प्रीत्या याच्यमानो ऽप्य् असौ यदा । नादात्किंचित्तदा मुष्ट्यां सुन्दरी तमताडयत्
tṛtīye 'hnyasakṛtprītyā yācyamāno 'py asau yadā / nādātkiṃcittadā muṣṭyāṃ sundarī tamatāḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ताडितः क्रुधोत्पत्य मर्कटो दशनैर् नखैः । सुन्दर्यास् तज्जनन्याश् च घ्नन्त्योः पाटितवान् मुखम्
sa tāḍitaḥ krudhotpatya markaṭo daśanair nakhaiḥ / sundaryās tajjananyāś ca ghnantyoḥ pāṭitavān mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तज्जननी सा तं स्रवद्रक्तमुखी क्रुधा । लगुडैस्ताडयाम् आस तेनालो ऽत्र ममार सः
tatas tajjananī sā taṃ sravadraktamukhī krudhā / laguḍaistāḍayām āsa tenālo 'tra mamāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मृतं वीक्ष्य सर्वस्वं नष्टमालोच्य दुःखिता । प्राणत्यागोद्यता साभूज्जनन्या सह सुन्दरी
taṃ mṛtaṃ vīkṣya sarvasvaṃ naṣṭamālocya duḥkhitā / prāṇatyāgodyatā sābhūjjananyā saha sundarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालं मकरकट्या तत्कृत्वा यस्य हृतं धनम् । आलं कृत्वाद्य तेनास्याः सर्वस्वं सुधिया हृतम्
jālaṃ makarakaṭyā tatkṛtvā yasya hṛtaṃ dhanam / ālaṃ kṛtvādya tenāsyāḥ sarvasvaṃ sudhiyā hṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयान्यस्य कृतं जालमालं ज्ञातं तु नात्मनः । इत्य् उवाचात्र विज्ञातवृत्तान्तो विहसञ्जनः
tayānyasya kṛtaṃ jālamālaṃ jñātaṃ tu nātmanaḥ / ity uvācātra vijñātavṛttānto vihasañjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा सुन्दरी कृच्छ्राद्देहत्यागान्न्यवर्त्यत । स्वजनैर् जननीयुक्ता नष्टार्था पाटितानना
tataḥ sā sundarī kṛcchrāddehatyāgānnyavartyata / svajanair jananīyuktā naṣṭārthā pāṭitānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चार्जिताधिकश्रीकः स्वर्णद्वीपात्ततो ऽचिरात् । आगादीश्वरवर्मा तच्चित्रकूटे पितुर् गृहम्
sa cārjitādhikaśrīkaḥ svarṇadvīpāttato 'cirāt / āgādīśvaravarmā taccitrakūṭe pitur gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उपागतमर्जितामितार्थं सुतमालोक्य पिता च रत्नवर्मा । अभिपूज्य स कुट्टनीं धनेन यमजिह्वां सुमहोत्सवं चकार
tam upāgatamarjitāmitārthaṃ sutamālokya pitā ca ratnavarmā / abhipūjya sa kuṭṭanīṃ dhanena yamajihvāṃ sumahotsavaṃ cakāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च विदितातुलमायो विरक्तचेता विलासिनीसङ्गे । आसीदीश्वरवर्मा ततो ऽत्र कृतदारसंग्रहः स्वगृहे
sa ca viditātulamāyo viraktacetā vilāsinīsaṅge / āsīdīśvaravarmā tato 'tra kṛtadārasaṃgrahaḥ svagṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं नरेश वनिताहृदये न जातु कूटादृते वसति सत्यकथालवो ऽपि । तत्सार्थसाध्यगमनासु सदैव तासु शून्याटवीष्विव रमेत न भूतिकामः
evaṃ nareśa vanitāhṛdaye na jātu kūṭādṛte vasati satyakathālavo 'pi / tatsārthasādhyagamanāsu sadaiva tāsu śūnyāṭavīṣviva rameta na bhūtikāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मरुभूतेर्वदनाच् छ्रुत्वा स यथावदालजालकथाम् । नरवाहनदत्तस् तच्छ्रद्धाय जहास गोमुखादियुतः
iti marubhūtervadanāc chrutvā sa yathāvadālajālakathām / naravāhanadattas tacchraddhāya jahāsa gomukhādiyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.