Somadeva: Kathasaritsagara 12.34

उत्सुकश् च ततो ऽन्येद्युः सूनोस्तस्यागमिष्यतः । अग्रतो भवितुं प्रायाद्धंसद्वीपेश्वरान्वितः

utsukaś ca tato 'nyedyuḥ sūnostasyāgamiṣyataḥ / agrato bhavituṃ prāyāddhaṃsadvīpeśvarānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चचाल चतुरङ्गं च बलं तस्यामितं तथा । असह्यमर्दभीतेव चकम्पे वसुधा यथा

cacāla caturaṅgaṃ ca balaṃ tasyāmitaṃ tathā / asahyamardabhīteva cakampe vasudhā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत् सुन्दरसेनो ऽपि स्वगृहाभिमुखं ततः । प्रतस्थे भिल्लपल्लीतः स मन्दारवतीसखः

tāvat sundaraseno 'pi svagṛhābhimukhaṃ tataḥ / pratasthe bhillapallītaḥ sa mandāravatīsakhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धनागारलब्धेन तेन विक्रमशक्तिना । सख्या भीमभुजेनापि युक्तः सदृढबुद्धिकः

bandhanāgāralabdhena tena vikramaśaktinā / sakhyā bhīmabhujenāpi yuktaḥ sadṛḍhabuddhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातरंहोहयारूढः सहितो विन्ध्यकेतुना । पुलिन्दसैन्यैः पृथिवीं तन्मयीम् इव दर्शयन्

vātaraṃhohayārūḍhaḥ sahito vindhyaketunā / pulindasainyaiḥ pṛthivīṃ tanmayīm iva darśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन् कतिपयैर् एव दिनैर् मार्गे ददर्श तम् । पितरं संमुखायातं सपरिच्छदबान्धवम्

gacchan katipayair eva dinair mārge dadarśa tam / pitaraṃ saṃmukhāyātaṃ saparicchadabāndhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽवरुह्य तुरगात्सानन्दैर् वीक्षितो जनैः । उपेत्य पादयोस् तस्य सवयस्यो ऽपतत्पितुः

tato 'varuhya turagātsānandair vīkṣito janaiḥ / upetya pādayos tasya savayasyo 'patatpituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि तं पुत्रमालोक्य राकाचन्द्रमिवोदधिः । आत्मन्येव न माति स्म हर्षोल्लासतरङ्गितः

so 'pi taṃ putramālokya rākācandramivodadhiḥ / ātmanyeva na māti sma harṣollāsataraṅgitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा च मन्दारवतीं तां पादावनतां स्नुषाम् । आत्मानं कृतिनं मेने कुलं चैव ननन्द च

dṛṣṭvā ca mandāravatīṃ tāṃ pādāvanatāṃ snuṣām / ātmānaṃ kṛtinaṃ mene kulaṃ caiva nananda ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांश् च त्रीन् दृढबुद्ध्यादीन् प्रणतान् पुत्रमन्त्रिणः । ततो ऽधिकं सो ऽभ्यनन्दद्विन्ध्यकेतुं च तं नृपः

tāṃś ca trīn dṛḍhabuddhyādīn praṇatān putramantriṇaḥ / tato 'dhikaṃ so 'bhyanandadvindhyaketuṃ ca taṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सुन्दरसेनो ऽपि पित्रा तेन निवेदितम् । नत्वा मन्दारदेवं तं श्वशुरं मुमुदे परम्

atha sundaraseno 'pi pitrā tena niveditam / natvā mandāradevaṃ taṃ śvaśuraṃ mumude param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ च पूर्वागतौ चण्डप्रभव्याघ्रपराक्रमौ । दृष्ट्वाङ्घ्रिलग्नौ सचिवौ पूर्णान्मेने मनोरथान्

tau ca pūrvāgatau caṇḍaprabhavyāghraparākramau / dṛṣṭvāṅghrilagnau sacivau pūrṇānmene manorathān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणं चात्र सो ऽप्यागान्महेन्द्रादित्यभूपतिः । शशाङ्कपुरतः प्रीत्या श्रुतवृत्तान्तहर्षुलः

tatkṣaṇaṃ cātra so 'pyāgānmahendrādityabhūpatiḥ / śaśāṅkapurataḥ prītyā śrutavṛttāntaharṣulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तैः समं समग्रैः सुन्दरसेनः स राजसुतः । नडकूबर इव रम्भां मन्दारवतीं वहन्दयिताम्

atha taiḥ samaṃ samagraiḥ sundarasenaḥ sa rājasutaḥ / naḍakūbara iva rambhāṃ mandāravatīṃ vahandayitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलकापुरीमयासीन्निजवसतिं वाहनोत्तमारूढः । सकलसमृद्धिनिकेतनभूमिं भूयिष्ठपुण्यजनाम्

alakāpurīmayāsīnnijavasatiṃ vāhanottamārūḍhaḥ / sakalasamṛddhiniketanabhūmiṃ bhūyiṣṭhapuṇyajanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां च वातायनसंश्रिताभिर् नेत्रोत्पलैः पौरजनाङ्गनाभिः । आकीर्यमाणः प्रियया समेतः स राजधानीं स्वपितुर्विवेश

tasyāṃ ca vātāyanasaṃśritābhir netrotpalaiḥ paurajanāṅganābhiḥ / ākīryamāṇaḥ priyayā sametaḥ sa rājadhānīṃ svapiturviveśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दबाष्पाकुललोचनायाः प्रणम्य मातुश्चरणौ च तत्र । स राजपुत्रो ऽखिलबन्धुभृत्यबद्धोत्सवं तं दिवसं निनाय

ānandabāṣpākulalocanāyāḥ praṇamya mātuścaraṇau ca tatra / sa rājaputro 'khilabandhubhṛtyabaddhotsavaṃ taṃ divasaṃ nināya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथापरेद्युर्गणकोपदिष्टे लग्ने स तस्याश्चिरकाङ्क्षितं तम् । जग्राह पाणिं जनकार्पिताया मन्दारवत्या नरनाथसूनुः

athāparedyurgaṇakopadiṣṭe lagne sa tasyāścirakāṅkṣitaṃ tam / jagrāha pāṇiṃ janakārpitāyā mandāravatyā naranāthasūnuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ च तस्मै श्वशुरो महार्घाण्यपुत्रको मन्दरदेवभूपः । रत्नानि भूयांसि निजं च राज्यं प्रीतः स्वदेहोत्तरकालभावि

dadau ca tasmai śvaśuro mahārghāṇyaputrako mandaradevabhūpaḥ / ratnāni bhūyāṃsi nijaṃ ca rājyaṃ prītaḥ svadehottarakālabhāvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार चेच्छाविभवानुरूपं पिता महासेननृपश् च तस्या । अदुग्धगुं मोचितबन्धनस्थं महोत्सवं वृष्टहिरण्यवस्त्रम्

cakāra cecchāvibhavānurūpaṃ pitā mahāsenanṛpaś ca tasyā / adugdhaguṃ mocitabandhanasthaṃ mahotsavaṃ vṛṣṭahiraṇyavastram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वाथ मन्दारवतीसमागमात् कृतार्थतां सुन्दरसेनमागतम् । प्रमोदमासेव्य च तद्विवाहजं प्रगीतनृत्यन्निखिलाङ्गनागणम्

dṛṣṭvātha mandāravatīsamāgamāt kṛtārthatāṃ sundarasenamāgatam / pramodamāsevya ca tadvivāhajaṃ pragītanṛtyannikhilāṅganāgaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययौ महासेनमहीभृतार्चितः स्वमण्डलं मन्दरदेवभूपतिः । शशाङ्कपूर्वं च पुरं स पार्थिवः स विन्ध्यकेतुश् च महाटवीपतिः

yayau mahāsenamahībhṛtārcitaḥ svamaṇḍalaṃ mandaradevabhūpatiḥ / śaśāṅkapūrvaṃ ca puraṃ sa pārthivaḥ sa vindhyaketuś ca mahāṭavīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽत्र यातेषु दिनेषु सद्गुणं प्रजाप्रियं सुन्दरसेनमात्मजम् । अवेक्ष्य राज्ये च निवेश्य तं निजे वनं महासेननृपो जगाम सः

tato 'tra yāteṣu dineṣu sadguṇaṃ prajāpriyaṃ sundarasenamātmajam / avekṣya rājye ca niveśya taṃ nije vanaṃ mahāsenanṛpo jagāma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्य राज्यमथ सुन्दरसेनदेवः सो ऽपि स्वबाहुबलनिर्जितवैर् इवर्गः । तैर् मन्त्रिभिः सह महीमखिलां शशास मन्दारवत्यधिगमप्रसरत्प्रमोदः

saṃprāpya rājyamatha sundarasenadevaḥ so 'pi svabāhubalanirjitavair ivargaḥ / tair mantribhiḥ saha mahīmakhilāṃ śaśāsa mandāravatyadhigamaprasaratpramodaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तत्र सरस्तीरे व्याख्याय कथां मृगाङ्कदत्ताय । स व्याघ्रसेननामा सचिवो निजगाद तं भूयः

iti tatra sarastīre vyākhyāya kathāṃ mṛgāṅkadattāya / sa vyāghrasenanāmā sacivo nijagāda taṃ bhūyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्स कण्वो मुनिराश्रमान्तः कथाद्भुतं वर्णितवान् प्रभो नः । कथावसाने च दयालुर् अस्मान् आश्वासयन्न् एवम् असाव् अवोचत्

etatsa kaṇvo munirāśramāntaḥ kathādbhutaṃ varṇitavān prabho naḥ / kathāvasāne ca dayālur asmān āśvāsayann evam asāv avocat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुत्रकाः सुविषमाणि दुरुत्तराणि कृच्छ्राणि धीरहृदयाः किल ये सहन्ते । ते प्राप्नुवन्ति परम् इत्थम् अभीप्सितानि नान्ये तु ये गलितसत्त्वविलुप्तचेष्टाः

tatputrakāḥ suviṣamāṇi duruttarāṇi kṛcchrāṇi dhīrahṛdayāḥ kila ye sahante / te prāpnuvanti param ittham abhīpsitāni nānye tu ye galitasattvaviluptaceṣṭāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादिमां त्यजत विक्लवतां प्रयात युष्माकम् अप्य् अधिपतिः स मृगाङ्कदत्तः । संप्राप्तसर्वसचिवः सुचिरं पृथिव्यां राज्यं करिष्यति समेत्य शशाङ्कवत्या

tasmādimāṃ tyajata viklavatāṃ prayāta yuṣmākam apy adhipatiḥ sa mṛgāṅkadattaḥ / saṃprāptasarvasacivaḥ suciraṃ pṛthivyāṃ rājyaṃ kariṣyati sametya śaśāṅkavatyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेन वयं महर्षिणोक्ता धृतिमालम्ब्य निशां च तत्र नीत्वा । चलितास्तत आश्रमादवाप्ताः क्रमशः काननमेतदध्वखिन्नाः

iti tena vayaṃ maharṣiṇoktā dhṛtimālambya niśāṃ ca tatra nītvā / calitāstata āśramādavāptāḥ kramaśaḥ kānanametadadhvakhinnāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह चातितृषा क्षुधा च तप्ताः फलहेतोर्गणनाथवृक्षमेतम् । अधिरुह्य फलत्वम् एव यातास् तपसा देव तवाद्य मोचिताः स्मः

iha cātitṛṣā kṣudhā ca taptāḥ phalahetorgaṇanāthavṛkṣametam / adhiruhya phalatvam eva yātās tapasā deva tavādya mocitāḥ smaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अस्माकं नागशापोपनीतो वृत्तान्तो ऽयं त्वद्वियोगे चतुर्णाम् । क्षीणे शापे चाधुनास्माभिर् एतैर् युक्तः सर्वैः कार्यसिद्ध्यै प्रयाहि

ity asmākaṃ nāgaśāpopanīto vṛttānto 'yaṃ tvadviyoge caturṇām / kṣīṇe śāpe cādhunāsmābhir etair yuktaḥ sarvaiḥ kāryasiddhyai prayāhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्मृगाङ्कदत्तो निजसचिवाद्व्याघ्रसेनतः श्रुत्वा । लाभे शशाङ्कवत्या लब्धधृतिस्तां निशामनयत्

etanmṛgāṅkadatto nijasacivādvyāghrasenataḥ śrutvā / lābhe śaśāṅkavatyā labdhadhṛtistāṃ niśāmanayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.