Library·Somadeva: Kathasaritsagara·12·12.7

Somadeva: Kathasaritsagara 12.7

तां च हंसावलीं तत्र प्रविष्टाः स्वमहत्तराः । प्रातरन्तःपुरे ऽद्राक्षुर्युक्तां संभोगलक्षणैः

tāṃ ca haṃsāvalīṃ tatra praviṣṭāḥ svamahattarāḥ / prātarantaḥpure 'drākṣuryuktāṃ saṃbhogalakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लुलितालककेशान्तामार्द्रदन्तनखक्षताम् । साक्षात्स्मरशरश्रेणिव्रणव्याकुलितामिव

lulitālakakeśāntāmārdradantanakhakṣatām / sākṣātsmaraśaraśreṇivraṇavyākulitāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा चराज्ञे तत्पित्रे ते शशंसुस् तथैव तत् । सो ऽपि तत्र व्यधाद्गुप्तं नक्तं चारानवेक्षितुम्

gatvā carājñe tatpitre te śaśaṃsus tathaiva tat / so 'pi tatra vyadhādguptaṃ naktaṃ cārānavekṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथ भीमभटो मित्त्रैः सहितश् च सुखं दिनम् । नीत्वा प्रदोषे भूयस्तत्प्रियान्तः पुरमागमत्

so 'tha bhīmabhaṭo mittraiḥ sahitaś ca sukhaṃ dinam / nītvā pradoṣe bhūyastatpriyāntaḥ puramāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलक्षितप्रविष्टं तं तत्र विद्याप्रभावतः । दृष्ट्वा संभाव्य सिद्धं च चारास्ते निर्ययुस् ततः

alakṣitapraviṣṭaṃ taṃ tatra vidyāprabhāvataḥ / dṛṣṭvā saṃbhāvya siddhaṃ ca cārāste niryayus tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा चराज्ञे जगदुः सो ऽपि तानेवमादिशत् । अदृश्यो यः प्रविष्टो ऽत्र सुगुप्ते न स मानुषः

gatvā carājñe jagaduḥ so 'pi tānevamādiśat / adṛśyo yaḥ praviṣṭo 'tra sugupte na sa mānuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तमानयतेहैव यावत् पश्यामि किं त्विदम् । ब्रूत चापरुषं यूयम् एव मद्वचनेन तम्

tattamānayatehaiva yāvat paśyāmi kiṃ tvidam / brūta cāparuṣaṃ yūyam eva madvacanena tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकटं प्रार्थिता मत्तः किं न मत्तनया त्वया । रहस्यं किं कृतं त्वादृग्गुणवान् हि वरः कुतः

prakaṭaṃ prārthitā mattaḥ kiṃ na mattanayā tvayā / rahasyaṃ kiṃ kṛtaṃ tvādṛgguṇavān hi varaḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा प्रेषिता राज्ञा गत्वा चारास् तथैव ते । द्वारस्था एव तद्वाक्यमाहुर्भीमभटाय तत्

ity uktvā preṣitā rājñā gatvā cārās tathaiva te / dvārasthā eva tadvākyamāhurbhīmabhaṭāya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि ज्ञातो ऽस्मि राज्ञेति बुद्ध्वाप्य् अभ्यन्तरस्थितः । सुधीरो राजपुत्रस् तान् प्रसह्य प्रत्यभाषत

so 'pi jñāto 'smi rājñeti buddhvāpy abhyantarasthitaḥ / sudhīro rājaputras tān prasahya pratyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्वाक्याद्ब्रूत राजानं प्रातरास्थानमेत्य ते । तत्त्वमावेदयिष्यामि रात्रिरन्धा हि संप्रति

madvākyādbrūta rājānaṃ prātarāsthānametya te / tattvamāvedayiṣyāmi rātrirandhā hi saṃprati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा तैर् गतैस् तद्वदुक्तस् तूष्णीम् अभून् नृपः । प्रातर् भीमभटः सो ऽथ ततो ऽयासीत् सखीन् प्रति

tac chrutvā tair gatais tadvaduktas tūṣṇīm abhūn nṛpaḥ / prātar bhīmabhaṭaḥ so 'tha tato 'yāsīt sakhīn prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैश् च साकं कृतोद्दामवेषो वीरैः स सप्तभिः । आस्थानमगमत्तस्य चन्द्रादित्यस्य भूपतेः

taiś ca sākaṃ kṛtoddāmaveṣo vīraiḥ sa saptabhiḥ / āsthānamagamattasya candrādityasya bhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तेजोवैर्यसौन्दर्यदर्शिना तेन सत्कृते । निजोचितासनासीने तस्मिन् भीमभटे द्विजः

tattejovairyasaundaryadarśinā tena satkṛte / nijocitāsanāsīne tasmin bhīmabhaṭe dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्सखा शङ्खदत्तो राजानं तम् अभाषत । राजन्नुग्रभटस्यायं राज्ञो राढापतेः सुतः

sa tatsakhā śaṅkhadatto rājānaṃ tam abhāṣata / rājannugrabhaṭasyāyaṃ rājño rāḍhāpateḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतर्क्यविद्यामाहात्म्याद् दुरतिक्रमविक्रमः । नाम्ना भीमभटो युष्मत्सुताहेतोर् इहागतः

atarkyavidyāmāhātmyād duratikramavikramaḥ / nāmnā bhīmabhaṭo yuṣmatsutāhetor ihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा रात्रिवृत्तान्तं स्मरन्योग्यमवेक्ष्य तम् । हन्त धन्याः स्म इत्य् उक्त्वा राजा श्रद्धितवांस् ततः

tac chrutvā rātrivṛttāntaṃ smaranyogyamavekṣya tam / hanta dhanyāḥ sma ity uktvā rājā śraddhitavāṃs tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादाच् च रचितोद्वाहविभवप्रक्रियो ऽथ ताम् । सुतां हंसावलीं भीमभटाय विभवोत्तरम्

prādāc ca racitodvāhavibhavaprakriyo 'tha tām / sutāṃ haṃsāvalīṃ bhīmabhaṭāya vibhavottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भीमभटो भूरिहस्त्यश्वग्रामलाभवान् । हंसावल्या च लक्ष्म्या च सहासीत्तत्र निर्वृतः

tato bhīmabhaṭo bhūrihastyaśvagrāmalābhavān / haṃsāvalyā ca lakṣmyā ca sahāsīttatra nirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनैश् च तस्मै श्वशुरो लाटराज्यं समर्प्य तत् । चन्द्रादित्यः स वृद्धः सन्नपुत्रः प्राव्रजद्वनम्

dinaiś ca tasmai śvaśuro lāṭarājyaṃ samarpya tat / candrādityaḥ sa vṛddhaḥ sannaputraḥ prāvrajadvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भीमभटः प्राप्य तद्राज्यमशिषत्कृती । सम्यक्तैः सप्तभिर् वीरैः शङ्खदत्तादिभिः सह

atha bhīmabhaṭaḥ prāpya tadrājyamaśiṣatkṛtī / samyaktaiḥ saptabhir vīraiḥ śaṅkhadattādibhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतेष्व् अथ दिनेष्व् अत्र चारेभ्यो जातु सो ऽशृणोत् । प्रयागमेत्य पितरं मृतमुग्रभटं नृपम्

gateṣv atha dineṣv atra cārebhyo jātu so 'śṛṇot / prayāgametya pitaraṃ mṛtamugrabhaṭaṃ nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिक्तं च तेन स्वे राढाराज्ये मुमूर्षता । पुत्रं कनिष्ठं समरभटं तं नर्तकीसुतम्

abhiṣiktaṃ ca tena sve rāḍhārājye mumūrṣatā / putraṃ kaniṣṭhaṃ samarabhaṭaṃ taṃ nartakīsutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽनुशोच्य पितरं कृत्वा तस्यौर्ध्वदैहिकम् । तस्मै स दूतं समरभटाय प्राहिणोन् नृपः

tato 'nuśocya pitaraṃ kṛtvā tasyaurdhvadaihikam / tasmai sa dūtaṃ samarabhaṭāya prāhiṇon nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तातसिंहासने मूर्ख नर्तकीपुत्र का तव । योग्यता मम तत् स्वं हि लाटराज्ये ऽत्र सत्य् अपि

tātasiṃhāsane mūrkha nartakīputra kā tava / yogyatā mama tat svaṃ hi lāṭarājye 'tra saty api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस्त्वयाधिरोढव्यं न तस्मिन्निति तस्य च । संदिष्टवान् स लेखेन दायादस्यापकारिणः

atastvayādhiroḍhavyaṃ na tasminniti tasya ca / saṃdiṣṭavān sa lekhena dāyādasyāpakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च दूतो द्रुतं गत्वा लेखं तस्मै समर्पयत् । आवेदितात्मा समरभटायास्थानवर्तिने

sa ca dūto drutaṃ gatvā lekhaṃ tasmai samarpayat / āveditātmā samarabhaṭāyāsthānavartine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि तं तादृशं भीमभटनामाङ्कमुद्धतम् । वाचयित्वैव समरभटः क्रुद्धो ऽभ्यभाषत

so 'pi taṃ tādṛśaṃ bhīmabhaṭanāmāṅkamuddhatam / vācayitvaiva samarabhaṭaḥ kruddho 'bhyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोग्य इति पित्रा यो देशान्निर्वासितः पुरा । तस्यैषा दुर्विनीतस्य युक्ता मिथ्याभिमानिता

ayogya iti pitrā yo deśānnirvāsitaḥ purā / tasyaiṣā durvinītasya yuktā mithyābhimānitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहायते सृगालो ऽपि स्वगुहागृहसंस्थितः । सिंहस्य दर्शनं प्राप्तो ज्ञायते स तु तादृशः

siṃhāyate sṛgālo 'pi svaguhāgṛhasaṃsthitaḥ / siṃhasya darśanaṃ prāpto jñāyate sa tu tādṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याद्युद्गर्ज्य लेखेन संदिश्य च तथैव तत् । सो ऽपि भीमभटाय स्वं प्रतिदूतं विसृष्टवान्

ityādyudgarjya lekhena saṃdiśya ca tathaiva tat / so 'pi bhīmabhaṭāya svaṃ pratidūtaṃ visṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिदूतो ऽपि गत्वा स लाटदेशेश्वराय तम् । तस्मै भीमभटायादाल्लेखं क्षत्तृनिवेदितः

pratidūto 'pi gatvā sa lāṭadeśeśvarāya tam / tasmai bhīmabhaṭāyādāllekhaṃ kṣattṛniveditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथ भीमभटस्तस्मिंल्लेखे तत्रानुवाचिते । मुक्ताट्टहासो दायादप्रतिदूतं तम् अभ्यधात्

so 'tha bhīmabhaṭastasmiṃllekhe tatrānuvācite / muktāṭṭahāso dāyādapratidūtaṃ tam abhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ रे दूत मद्वाक्याद्ब्रूहि तं नर्तकीसुतम् । अश्वग्रहे शङ्खदत्ताद्रक्षितो ऽसि मया तदा

gaccha re dūta madvākyādbrūhi taṃ nartakīsutam / aśvagrahe śaṅkhadattādrakṣito 'si mayā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालस्तातप्रियश्चेति क्षमिष्ये न पुनः पुनः । निश्चितं त्वां प्रहेष्यामि वत्सलस्यान्तिकं पितुः

bālastātapriyaśceti kṣamiṣye na punaḥ punaḥ / niścitaṃ tvāṃ praheṣyāmi vatsalasyāntikaṃ pituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सज्जो भव दिनैर् एव जानीहि प्राप्तमत्र माम् । इत्य् उक्त्वा प्रेष्य दूतं तं यात्रां भीमभटो व्यधत्

sajjo bhava dinair eva jānīhi prāptamatra mām / ity uktvā preṣya dūtaṃ taṃ yātrāṃ bhīmabhaṭo vyadhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् गजाद्रिम् आरूढे राजेन्दाव् उदयोज्ज्वले । क्षुभ्यन्न् उदचलद् बद्धनादः सैन्यमहाम्बुधिः

tasmin gajādrim ārūḍhe rājendāv udayojjvale / kṣubhyann udacalad baddhanādaḥ sainyamahāmbudhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समापूर्यन्त चासंख्यैर् उपसंख्याम् उपस्थितैः । सामन्तै राजपुत्रैश् च प्रस्थितैः सबलैर् दिशः

samāpūryanta cāsaṃkhyair upasaṃkhyām upasthitaiḥ / sāmantai rājaputraiś ca prasthitaiḥ sabalair diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साकम्पा संपतद् भूरिगजवाजिजवाकुला । बराद्विदलनत्रासादिव रौति स्म मेदिनी

sākampā saṃpatad bhūrigajavājijavākulā / barādvidalanatrāsādiva rauti sma medinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं भीमभटो गत्वा स राढाभ्यर्णमाप्तवान् । कुर्वन्सेनारजोराजिमुषितार्कप्रभं नभः

evaṃ bhīmabhaṭo gatvā sa rāḍhābhyarṇamāptavān / kurvansenārajorājimuṣitārkaprabhaṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् च सो ऽपि समरभटो बुद्ध्वा नृपो ऽक्षमी । संनह्य सेनया तस्य निरगाद्योद्धुमग्रतः

tāvac ca so 'pi samarabhaṭo buddhvā nṛpo 'kṣamī / saṃnahya senayā tasya niragādyoddhumagrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिलतः स्म च तौ सैन्यजलधी पूर्वपश्चिमौ । प्रावर्तत च शूराणामाहवप्रलयो महान्

milataḥ sma ca tau sainyajaladhī pūrvapaścimau / prāvartata ca śūrāṇāmāhavapralayo mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशब्दखड्गसंपातजन्मा तत्रानलो नभः । कुप्यत्कृतान्तदन्ताग्रदलनोत्थ इवावृणोत्

saśabdakhaḍgasaṃpātajanmā tatrānalo nabhaḥ / kupyatkṛtāntadantāgradalanottha ivāvṛṇot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वहन्ति स्म च नाराचास्तीक्ष्णाग्रायतपक्ष्मलाः । वीरावलोकिनाकस्त्रीलोचनापातविभ्रमाः

vahanti sma ca nārācāstīkṣṇāgrāyatapakṣmalāḥ / vīrāvalokinākastrīlocanāpātavibhramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रेणुविताना सा सैन्यनिर्घोषवादिता । नृत्यत्कबन्धा व्यरुचत् सङ्ग्रामाङ्गणरङ्गभूः

tato reṇuvitānā sā sainyanirghoṣavāditā / nṛtyatkabandhā vyarucat saṅgrāmāṅgaṇaraṅgabhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करङ्कवाहिनी चात्र प्रमत्ता मुण्डमालिनी । अहरत्कालरात्रीव जन्तुचक्रमसृङ्नदी

karaṅkavāhinī cātra pramattā muṇḍamālinī / aharatkālarātrīva jantucakramasṛṅnadī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणाच् च शङ्खदत्तेन तेनाक्षक्षपणेन च । तैश् च चण्डभुजंगाद्यैर् बाहुयुद्धविशारदैः

kṣaṇāc ca śaṅkhadattena tenākṣakṣapaṇena ca / taiś ca caṇḍabhujaṃgādyair bāhuyuddhaviśāradaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं महाबलैः शूरैर् दुर्मदैर् द्विरदैर् इव । स तद्भीमभटो ऽभाङ्क्षीत्परसैन्यं धनुर्धरः

samaṃ mahābalaiḥ śūrair durmadair dviradair iva / sa tadbhīmabhaṭo 'bhāṅkṣītparasainyaṃ dhanurdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्ने च सैन्ये समरभटः सो ऽथ रथस्थितः । प्रधाव्यारभत क्रुद्धो रणाब्धौ मन्दरायितम्

bhagne ca sainye samarabhaṭaḥ so 'tha rathasthitaḥ / pradhāvyārabhata kruddho raṇābdhau mandarāyitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भीमभटस् तस्य वारणस्थो ऽभिपत्य सः । धनुश्छित्त्वावधीद्बाणैश्चतुरो ऽपि रथे हयान्

tato bhīmabhaṭas tasya vāraṇastho 'bhipatya saḥ / dhanuśchittvāvadhīdbāṇaiścaturo 'pi rathe hayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरथो ऽप्य् अथ धावित्वा तोमरेण गजोत्तमम् । हन्ति स्म कुम्भे समरभटो भीमभटस्य सः

viratho 'py atha dhāvitvā tomareṇa gajottamam / hanti sma kumbhe samarabhaṭo bhīmabhaṭasya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च तत्तोमरहतो गजस्तस्यापतद्भुवि । ततस् तौ विरथौ द्वावप्यभूतां पादचारिणौ

sa ca tattomarahato gajastasyāpatadbhuvi / tatas tau virathau dvāvapyabhūtāṃ pādacāriṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतचर्मखड्गौ च पदाती एव तौ तदा । द्वन्द्वयुद्धेन नृपती अयुध्येताममर्षणौ

gṛhītacarmakhaḍgau ca padātī eva tau tadā / dvandvayuddhena nṛpatī ayudhyetāmamarṣaṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यावशाददृश्यत्वं कृत्वा शक्तो ऽपि तद्वधे । धर्मापेक्षी न तं शत्रुं तथा भीमभटो ऽवधीत्

vidyāvaśādadṛśyatvaṃ kṛtvā śakto 'pi tadvadhe / dharmāpekṣī na taṃ śatruṃ tathā bhīmabhaṭo 'vadhīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसह्य युध्यमानस्तु तस्य मूर्धानमच्छिनत् । खड्गेन खड्गयुद्धज्ञो नर्तकीतनयस्य सः

prasahya yudhyamānastu tasya mūrdhānamacchinat / khaḍgena khaḍgayuddhajño nartakītanayasya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हते च तस्मिन्समरभटे सम्यक्ससैनिके । प्रदत्ते साधुवादे च गगनात्सिद्धचारणैः

hate ca tasminsamarabhaṭe samyaksasainike / pradatte sādhuvāde ca gaganātsiddhacāraṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते समाप्तिं सङ्ग्रामे बन्दिमागधसंस्तुतः । राढापुरीं भीमभटः प्राविशत्सखिभिः सह

gate samāptiṃ saṅgrāme bandimāgadhasaṃstutaḥ / rāḍhāpurīṃ bhīmabhaṭaḥ prāviśatsakhibhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरप्रवासोपयातो हतारिस् तत्र मातरम् । स राम इव कौशल्यां दर्शनोत्कामनन्दयत्

cirapravāsopayāto hatāris tatra mātaram / sa rāma iva kauśalyāṃ darśanotkāmanandayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौराभिनन्दितश्चाथ कृती सिंहासने पितुः । उपाविशत्तत्सचिवैः पूज्यमानो गुणप्रियैः

paurābhinanditaścātha kṛtī siṃhāsane pituḥ / upāviśattatsacivaiḥ pūjyamāno guṇapriyaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमान्य प्रकृतीः कृत्स्नास्ततश् च विहितोत्सवः । शुभे ऽह्नि शङ्खदत्ताय लाटराज्यं स दत्तवान्

saṃmānya prakṛtīḥ kṛtsnāstataś ca vihitotsavaḥ / śubhe 'hni śaṅkhadattāya lāṭarājyaṃ sa dattavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्रेष्य लाटविषयं तद्देशजबलान्वितम् । तेभ्यो ऽक्षक्षपणादिभ्यो ददौ ग्रामान्वसूनि च

taṃ preṣya lāṭaviṣayaṃ taddeśajabalānvitam / tebhyo 'kṣakṣapaṇādibhyo dadau grāmānvasūni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर् युक्तो ऽथ स तत्रासीत् प्रशासन् पैतृकं पदम् । लाटेन्द्रसुतया देव्या हंसावल्या तया सह

tair yukto 'tha sa tatrāsīt praśāsan paitṛkaṃ padam / lāṭendrasutayā devyā haṃsāvalyā tayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमाच् च जित्वा पृथिवीमाहृत्य नृपकन्यकाः । तत्संभोगैकसक्तो ऽभूत्सो ऽथ भीमभटो नृपः

kramāc ca jitvā pṛthivīmāhṛtya nṛpakanyakāḥ / tatsaṃbhogaikasakto 'bhūtso 'tha bhīmabhaṭo nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रिषु न्यस्तभारश् च क्रीडन्नन्तःपुरैः सह । अभ्यन्तरान्न निरगात्पानादिव्यसनेन सः

mantriṣu nyastabhāraś ca krīḍannantaḥpuraiḥ saha / abhyantarānna niragātpānādivyasanena saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैकदा मुनिर्द्रष्टुं तमुत्तङ्को यदृच्छया । पूर्वशर्वसमादेशपाककाल इवागमत्

athaikadā munirdraṣṭuṃ tamuttaṅko yadṛcchayā / pūrvaśarvasamādeśapākakāla ivāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारं प्राप्ते मुनौ चास्मिन्द्वाःस्थेष्वावेदयत्सु च । राजा रागमदैश्वर्यदर्पान्धो न किलाशृणोत्

dvāraṃ prāpte munau cāsmindvāḥstheṣvāvedayatsu ca / rājā rāgamadaiśvaryadarpāndho na kilāśṛṇot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रुद्धो मुनिः सो ऽस्मै राज्ञे शापमदादिमम् । मदान्ध राज्याद् भ्रष्टस् त्वं वन्यो हस्ती भविष्यसि

tataḥ kruddho muniḥ so 'smai rājñe śāpamadādimam / madāndha rājyād bhraṣṭas tvaṃ vanyo hastī bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा स भयाद्भ्रष्टमदो निर्गत्य भूपतिः । दीनैः प्रासादयद्वाक्यैर् मुनिं तं चरणानतः

tac chrutvā sa bhayādbhraṣṭamado nirgatya bhūpatiḥ / dīnaiḥ prāsādayadvākyair muniṃ taṃ caraṇānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स शान्तकोपः सन्महर्षिस्तम् अभाषत । भविष्यसि द्विपस्तावद्राजन्न स्यात्तदन्यथा

tataḥ sa śāntakopaḥ sanmaharṣistam abhāṣata / bhaviṣyasi dvipastāvadrājanna syāttadanyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तु प्रचण्डशक्त्याख्यं नागशापावसादितम् । मृगाङ्कदत्तसचिवं चक्षुर्वैकल्यमागतम्

kiṃ tu pracaṇḍaśaktyākhyaṃ nāgaśāpāvasāditam / mṛgāṅkadattasacivaṃ cakṣurvaikalyamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाश्वास्यातिथीभूतं यदा तस्मै प्रवक्ष्यसि । स्ववृत्तान्तं तदैतस्मान्मोक्षं प्राप्स्यसि शापतः

samāśvāsyātithībhūtaṃ yadā tasmai pravakṣyasi / svavṛttāntaṃ tadaitasmānmokṣaṃ prāpsyasi śāpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् च प्राग्गिरिशादिष्टं गन्धर्वत्वमवाप्स्यसि । स चातिथिस्ते चक्षुष्मानेव संपद्यते तदा

tac ca prāggiriśādiṣṭaṃ gandharvatvamavāpsyasi / sa cātithiste cakṣuṣmāneva saṃpadyate tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वैव मुनिः प्रायादुत्तङ्कः स यथागतम् । सो ऽपि भीमभटो हस्ती संपन्नो राज्यविच्युतः

ity uktvaiva muniḥ prāyāduttaṅkaḥ sa yathāgatam / so 'pi bhīmabhaṭo hastī saṃpanno rājyavicyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् इमं मां गजीभूतं विद्धि भीमभटं सखे । स च प्रचणशक्तिस्त्वं जाने शापान्त एष मे

tam imaṃ māṃ gajībhūtaṃ viddhi bhīmabhaṭaṃ sakhe / sa ca pracaṇaśaktistvaṃ jāne śāpānta eṣa me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्त्वा गजाकारं त्यक्त्वा भीमभटो ऽत्र सः । तत्क्षणं दिव्यविभवो गन्धर्वः समपद्यत

evam uktvā gajākāraṃ tyaktvā bhīmabhaṭo 'tra saḥ / tatkṣaṇaṃ divyavibhavo gandharvaḥ samapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचण्डशक्तिश् चोत्पन्नलोचनालोकनोत्सवः । तत्कालम् एव संजज्ञे पश्यन् गन्धर्वम् अत्र तम्

pracaṇḍaśaktiś cotpannalocanālokanotsavaḥ / tatkālam eva saṃjajñe paśyan gandharvam atra tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् च वल्लीजालान्तः स्थितः श्रुत्वा तयोः कथाम् । सहितो ऽन्यैः स सचिवैः सुदृढोत्पन्ननिश्चयः

tāvac ca vallījālāntaḥ sthitaḥ śrutvā tayoḥ kathām / sahito 'nyaiḥ sa sacivaiḥ sudṛḍhotpannaniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगाङ्कदत्तः कालज्ञः प्रधाव्य रभसाद्द्रुतम् । प्रचण्डशक्तिं जग्राह कण्ठे तं निजमन्त्रिणम्

mṛgāṅkadattaḥ kālajñaḥ pradhāvya rabhasāddrutam / pracaṇḍaśaktiṃ jagrāha kaṇṭhe taṃ nijamantriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽप्य् अकाणसुधावर्षसिक्ताङ्ग इव वीक्ष्य तम् । प्रचण्डशक्तिः सहसा पादयोर् अग्रहीत्प्रभुम्

so 'py akāṇasudhāvarṣasiktāṅga iva vīkṣya tam / pracaṇḍaśaktiḥ sahasā pādayor agrahītprabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तौ चिरविश्लिष्टसंश्लिष्टौ भृशदुःखितौ । स भीमभटगन्धर्वो रुदन्तौ पर्यसान्त्वयत्

tatas tau ciraviśliṣṭasaṃśliṣṭau bhṛśaduḥkhitau / sa bhīmabhaṭagandharvo rudantau paryasāntvayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगाङ्कदत्तो ऽपि स तं गन्धर्वं प्रणतो ऽब्रवीत् । यदस्माभिर् अयं लब्धः सखा यच्चामुना पुनः

mṛgāṅkadatto 'pi sa taṃ gandharvaṃ praṇato 'bravīt / yadasmābhir ayaṃ labdhaḥ sakhā yaccāmunā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुष्मत्त्वमवाप्तं तत्त्वन्माहात्म्यान्नमो ऽस्तु ते । श्रुत्वैतत्सो ऽपि गन्धर्वो राजपुत्रम् उवाच तम्

cakṣuṣmattvamavāptaṃ tattvanmāhātmyānnamo 'stu te / śrutvaitatso 'pi gandharvo rājaputram uvāca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिरात् सचिवाञ् शेषांल् लब्ध्वा कृत्स्नान् अवाप्स्यसि । तां शशाङ्कवतीं भार्यां साम्राज्यं च महीतले

acirāt sacivāñ śeṣāṃl labdhvā kṛtsnān avāpsyasi / tāṃ śaśāṅkavatīṃ bhāryāṃ sāmrājyaṃ ca mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदधैर् यं न कार्यं ते कल्याणिन्साधयाम्य् अहम् । तदा च संनिधास्ये ते यदा त्वं मां स्मरिष्यसि

tadadhair yaṃ na kāryaṃ te kalyāṇinsādhayāmy aham / tadā ca saṃnidhāsye te yadā tvaṃ māṃ smariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति स विगतशापः प्राप्तकल्याणतोषः प्रकटितसखिभावो राजपुत्रं तमुक्त्वा । प्रसभमुदपतद्द्यां चारुकेयूरहारक्वणितमुखरिताशो ऽनन्यगन्धर्वधुर्यः

iti sa vigataśāpaḥ prāptakalyāṇatoṣaḥ prakaṭitasakhibhāvo rājaputraṃ tamuktvā / prasabhamudapataddyāṃ cārukeyūrahārakvaṇitamukharitāśo 'nanyagandharvadhuryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि प्रचण्डशक्तिं प्राप्य वने तत्र मन्त्रिभिः सहितः । अनयन् मृगाङ्कदत्तो जातवृतिर् नृपसुतस् तदहः

so 'pi pracaṇḍaśaktiṃ prāpya vane tatra mantribhiḥ sahitaḥ / anayan mṛgāṅkadatto jātavṛtir nṛpasutas tadahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.