Library·Somadeva: Kathasaritsagara·15·15.2
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे महाभिषेकलम्बके प्रथमस् तरङ्गः । द्वितीयस् तरङ्गः । अथापरेद्युरुत्थाय ततः कैलाससानुतः । नरवाहनदत्तो ऽसौ चक्रवर्ती बलान्वितः
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare mahābhiṣekalambake prathamas taraṅgaḥ / dvitīyas taraṅgaḥ / athāparedyurutthāya tataḥ kailāsasānutaḥ / naravāhanadatto 'sau cakravartī balānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञः काञ्चनदंष्ट्रस्य वचनादग्रगामिनः । प्रायान्मन्दरदेवीयं पुरं विमलसंज्ञकम्
rājñaḥ kāñcanadaṃṣṭrasya vacanādagragāminaḥ / prāyānmandaradevīyaṃ puraṃ vimalasaṃjñakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप तच् च सौवर्णप्रांशुप्राकारसुन्दरम् । सुमेरुम् इव कैलासं सभाजयितुमागतम्
saṃprāpa tac ca sauvarṇaprāṃśuprākārasundaram / sumerum iva kailāsaṃ sabhājayitumāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवेश चातिगम्भीरमच्युतश्रीविराजितम् । अनन्तरत्ननिलयं निस्तोयम् इव सागरम्
viveśa cātigambhīramacyutaśrīvirājitam / anantaratnanilayaṃ nistoyam iva sāgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रास्थानोपविष्टं तं राजभिर् द्युचरैर् वृतम् । सम्राजमेत्य राजान्तःपुरवृद्धा व्यजिज्ञपन्
tatrāsthānopaviṣṭaṃ taṃ rājabhir dyucarair vṛtam / samrājametya rājāntaḥpuravṛddhā vyajijñapan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते मन्दरदेवे ऽत्र वनं युष्मत्पराजिते । तद्देव्यो ऽग्निं विविक्षन्ति श्रुत्वा वेत्त्यधुना प्रभुः
gate mandaradeve 'tra vanaṃ yuṣmatparājite / taddevyo 'gniṃ vivikṣanti śrutvā vettyadhunā prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तस्तैः स मरणाच्चक्रवर्ती निवार्य ताः । संविभेजे निवासादिदानेन भगिनीरिव
ity uktastaiḥ sa maraṇāccakravartī nivārya tāḥ / saṃvibheje nivāsādidānena bhaginīriva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन विद्याधराधीशवर्गं निखिलम् एव तम् । दत्तानुरागनिगडं स सम्राट् समपादयत्
tena vidyādharādhīśavargaṃ nikhilam eva tam / dattānurāganigaḍaṃ sa samrāṭ samapādayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं च तत्रामितगतिं राजानं पूर्वकल्पितम् । राज्ये मन्दरदेवस्य कृतज्ञः सो ऽभिषिक्तवान्
taṃ ca tatrāmitagatiṃ rājānaṃ pūrvakalpitam / rājye mandaradevasya kṛtajñaḥ so 'bhiṣiktavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्पयाम् आस तस्मै च तदीयांस् तान् महीक्षितः । राज्ञे काञ्चनदंष्ट्रादीन् भक्तायाव्यभिचारिणे
arpayām āsa tasmai ca tadīyāṃs tān mahīkṣitaḥ / rājñe kāñcanadaṃṣṭrādīn bhaktāyāvyabhicāriṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेमे च तत्र सप्ताहम् उद्यानेषु महर्द्धिषु । कैलासोत्तरदिक्पार्श्वलक्ष्म्याश्लिष्टो नवोढया
reme ca tatra saptāham udyāneṣu maharddhiṣu / kailāsottaradikpārśvalakṣmyāśliṣṭo navoḍhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चोभयवेद्यर्धविद्याधरमहीक्षिताम् । चक्रवर्तित्वमासद्याप्यधिकेच्छुर्बभूव सः
tataścobhayavedyardhavidyādharamahīkṣitām / cakravartitvamāsadyāpyadhikecchurbabhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्तुं प्रववृते जेतुं वारितो ऽपि स मन्त्रिभिः । तद्दिग्व्यवस्थितालङ्घ्यमेरुभूमीः सुराश्रयाः
gantuṃ pravavṛte jetuṃ vārito 'pi sa mantribhiḥ / taddigvyavasthitālaṅghyamerubhūmīḥ surāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यर्थोपचिताः कामं विशेषासादनं विना । तेजस्विनो न तिष्ठन्ति दीप्रा दावानला इव
atyarthopacitāḥ kāmaṃ viśeṣāsādanaṃ vinā / tejasvino na tiṣṭhanti dīprā dāvānalā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं नारदो ऽभ्येत्य मुनिरेवम् अभाषत । नीतिज्ञस्यास्पि ते को ऽयं राजन्नविषयोद्यमः
tatas taṃ nārado 'bhyetya munirevam abhāṣata / nītijñasyāspi te ko 'yaṃ rājannaviṣayodyamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवर्तमानो ह्र्युत्सेकादसाध्ये परिभूयते । दशास्य इव दर्पेण कैलासोन्मूलनोद्यतः
pravartamāno hryutsekādasādhye paribhūyate / daśāsya iva darpeṇa kailāsonmūlanodyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लङ्घ्यो ह्य् अर्कचन्द्राभ्याम् अपिमेरुस्तवेह च । विद्याहरेन्द्रतादिष्टा शर्वेण न सुरेन्द्रता
durlaṅghyo hy arkacandrābhyām apimerustaveha ca / vidyāharendratādiṣṭā śarveṇa na surendratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधराणां भूमिर्हि हिमवान्विजितस्त्वया । तन्मेरौ देवभूमौ ते किं कार्यं मुञ्च दुर्ग्रहम्
vidyādharāṇāṃ bhūmirhi himavānvijitastvayā / tanmerau devabhūmau te kiṃ kāryaṃ muñca durgraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता मन्दरदेवस्य यस्त्वकम्पनसंज्ञकः । स द्रष्टव्यस्त्वया गत्वा वनस्थः शिवमिच्छता
pitā mandaradevasya yastvakampanasaṃjñakaḥ / sa draṣṭavyastvayā gatvā vanasthaḥ śivamicchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा नारदमुनिः प्रतिपन्नं तथेति तम् । चक्रवर्तिनमामन्त्र्य जगाम स यथागतम्
ity uktvā nāradamuniḥ pratipannaṃ tatheti tam / cakravartinamāmantrya jagāma sa yathāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रवर्त्य् अपि कार्यज्ञो नारदेन च वारितः । ऋषभस्य तथा नाशं देवमायाच् छ्रुतं स्मरन्
cakravarty api kāryajño nāradena ca vāritaḥ / ṛṣabhasya tathā nāśaṃ devamāyāc chrutaṃ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विमृश्य स्वयं बुद्ध्या विनिवृत्त्य ततो ययौ । तपोवनस्थितं द्रष्टुं राजर्षिं तमकम्पनम्
sa vimṛśya svayaṃ buddhyā vinivṛttya tato yayau / tapovanasthitaṃ draṣṭuṃ rājarṣiṃ tamakampanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रापत्तपोवनं चास्य योगनिष्ठैर् महर्षिभिः । पद्मासनोपविष्टैश्च ब्रह्मलोकमिवावृतम्
prāpattapovanaṃ cāsya yoganiṣṭhair maharṣibhiḥ / padmāsanopaviṣṭaiśca brahmalokamivāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वृद्धं ददर्शैतं जटावल्कलधारिणम् । अकम्पनं मुनिजनैर् महाद्रुममिवाश्रितम्
tatra vṛddhaṃ dadarśaitaṃ jaṭāvalkaladhāriṇam / akampanaṃ munijanair mahādrumamivāśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ववन्दे चोपसृत्यात्र पादावत्य तपस्विनः । असावपि कृतातिथ्यो राजर्षिर्निजगाद तम्
vavande copasṛtyātra pādāvatya tapasvinaḥ / asāvapi kṛtātithyo rājarṣirnijagāda tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तं कृतं त्वया राजन्निममागच्छताश्रमम् । उल्लङ्घ्य गच्छतस् ते हि दद्युः शापं महर्षयः
yuktaṃ kṛtaṃ tvayā rājannimamāgacchatāśramam / ullaṅghya gacchatas te hi dadyuḥ śāpaṃ maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ब्रुवति राजर्षौ तस्मिंस्तं चक्रवर्तिनम् । तिष्ठंस्तपोवने तत्र स गृहीतमुनिव्रतः
iti bruvati rājarṣau tasmiṃstaṃ cakravartinam / tiṣṭhaṃstapovane tatra sa gṛhītamunivrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगान्मन्दरदेवो ऽपि पितुस् तस्य तदान्तिकम् । स्वस्रा मन्दरदेव्यात्र कुमार्या सहितस्तया
āgānmandaradevo 'pi pitus tasya tadāntikam / svasrā mandaradevyātra kumāryā sahitastayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तश् च दृष्ट्वा कण्ठे तमग्रहीत् । जितशान्तेषु धीराणां स्नेह एवोचितो ऽरिषु
naravāhanadattaś ca dṛṣṭvā kaṇṭhe tamagrahīt / jitaśānteṣu dhīrāṇāṃ sneha evocito 'riṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मन्दरदेवीं तां भ्रात्रा समम् उपागताम् । दृष्ट्वाकम्पनराजर्षिः स सम्राजम् उवाच तम्
atha mandaradevīṃ tāṃ bhrātrā samam upāgatām / dṛṣṭvākampanarājarṣiḥ sa samrājam uvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं मन्दरदेवीति नाम्ना राजन्सुता मम । उक्ता च दिव्यवाचैषा महिषी चक्रवर्तिनः
iyaṃ mandaradevīti nāmnā rājansutā mama / uktā ca divyavācaiṣā mahiṣī cakravartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेताम् उपयच्छस्व चक्रवर्तिन्मयार्पिताम् । इत्य् उक्तवति राजर्षौ सा जगाद तदात्मजा
tadetām upayacchasva cakravartinmayārpitām / ity uktavati rājarṣau sā jagāda tadātmajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह सन्ति चतस्रो मे वयस्या वरकन्यकाः । एका कनकवत्याख्या कन्या काञ्चनदंष्ट्रजा
iha santi catasro me vayasyā varakanyakāḥ / ekā kanakavatyākhyā kanyā kāñcanadaṃṣṭrajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीया कालजिह्वस्य नाम्ना कालवती सुता । तृतीया दीर्घदंष्ट्रस्य श्रुता नाम तनूद्भवा
dvitīyā kālajihvasya nāmnā kālavatī sutā / tṛtīyā dīrghadaṃṣṭrasya śrutā nāma tanūdbhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थी प्रोत्रराजस्य पुत्री नाम्नाम्बरप्रभा । विद्याधरेन्द्रकन्यानामहं तासां च पञ्चमी
caturthī protrarājasya putrī nāmnāmbaraprabhā / vidyādharendrakanyānāmahaṃ tāsāṃ ca pañcamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमन्त्यस्ता वयं पञ्च दृष्ट्वा पूर्वं तपोवने । आर्यपुत्रमिमं सोत्का व्यदध्म समयं मिथः
bhramantyastā vayaṃ pañca dṛṣṭvā pūrvaṃ tapovane / āryaputramimaṃ sotkā vyadadhma samayaṃ mithaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सममस्माभिर् आहार्यो भर्तायं या पृथक्त्वमुम् । भजेदुद्दिश्य तामात्मा हन्तव्यो ऽन्याभिर् आश्विति
samamasmābhir āhāryo bhartāyaṃ yā pṛthaktvamum / bhajeduddiśya tāmātmā hantavyo 'nyābhir āśviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सखीबिर्विना ताभिर् युक्तः परिणयो न मे । मादृश्यो हि कथं कुर्युः सत्वोल्लङ्घनसाहसम्
tatsakhībirvinā tābhir yuktaḥ pariṇayo na me / mādṛśyo hi kathaṃ kuryuḥ satvollaṅghanasāhasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तया प्रौढयोक्ते तत्पिताकम्पनः स तान् । विद्याधरेन्द्रांश्चतुरो ऽप्याह्वयत्कन्यकापितृन्
evaṃ tayā prauḍhayokte tatpitākampanaḥ sa tān / vidyādharendrāṃścaturo 'pyāhvayatkanyakāpitṛn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशंस च यथातत्त्वं स तेभ्यस् ते ऽपि तत्क्षणम् । कृतार्थमानिनः कन्यास्तनयास्ताः समानयन्
śaśaṃsa ca yathātattvaṃ sa tebhyas te 'pi tatkṣaṇam / kṛtārthamāninaḥ kanyāstanayāstāḥ samānayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मन्दरदेवीतः प्रभृत्येताः क्रमेण सः । नरवाहनदत्तो ऽन्याः पञ्चात्र परिणीतवान्
tato mandaradevītaḥ prabhṛtyetāḥ krameṇa saḥ / naravāhanadatto 'nyāḥ pañcātra pariṇītavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः सह च तत्रासीद् वासराणि बहूनि सः । ऋषींस् त्रिसंध्यं प्रणमन् कृतोत्सवपरिच्छदः
tābhiḥ saha ca tatrāsīd vāsarāṇi bahūni saḥ / ṛṣīṃs trisaṃdhyaṃ praṇaman kṛtotsavaparicchadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्महाभिषेकार्थमृषभाद्रिं व्रजाधुना । इत्य् उक्ते ऽकम्पनेनाथ देवमायो ऽप्युवाच तम्
rājanmahābhiṣekārthamṛṣabhādriṃ vrajādhunā / ity ukte 'kampanenātha devamāyo 'pyuvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवैवम् एव कार्यं ते यस्मादृषभकादयः । अभ्यषिच्यन्त तत्राद्रौ प्राक्तनाश्चक्रवर्तिनः
devaivam eva kāryaṃ te yasmādṛṣabhakādayaḥ / abhyaṣicyanta tatrādrau prāktanāścakravartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा निकटे श्लाघ्ये मन्दराद्रौ प्रशंसति । अभिषेकं हरिशिखे वागेवमुदभूद्दिवः
tac chrutvā nikaṭe ślāghye mandarādrau praśaṃsati / abhiṣekaṃ hariśikhe vāgevamudabhūddivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभिषेकं सर्वे हि राजन्न् ऋषभपर्वते । पूर्वे प्राप्तास् त्वम् अप्य् अद्य गच्छ सिद्धपदं ह्य् अदः
mahābhiṣekaṃ sarve hi rājann ṛṣabhaparvate / pūrve prāptās tvam apy adya gaccha siddhapadaṃ hy adaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तो दिव्यया वाचा नत्वा साकम्पनानृषीन् । नरवाहनदत्तो ऽतः स प्रतस्थे शुभे ऽहनि
ity ukto divyayā vācā natvā sākampanānṛṣīn / naravāhanadatto 'taḥ sa pratasthe śubhe 'hani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप तच् च त्रिशीर्षाख्यगुहाय द्वारमुत्तरम् । सहामितगतिप्रष्ठैः सर्वविद्याधरेश्वरैः
prāpa tac ca triśīrṣākhyaguhāya dvāramuttaram / sahāmitagatipraṣṭhaiḥ sarvavidyādhareśvaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र संपूजितां कालरास्त्रिं द्वारेण तेन सः । प्रविश्य तां गुहां सम्राड् दक्षिणेन विनिर्ययौ
tatra saṃpūjitāṃ kālarāstriṃ dvāreṇa tena saḥ / praviśya tāṃ guhāṃ samrāḍ dakṣiṇena viniryayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्यातश् च समं सैन्यैर् देवमायस्य मन्दिरे । तदर्थितो विशश्राम दिने ऽस्मिन् सपरिग्रहः
niryātaś ca samaṃ sainyair devamāyasya mandire / tadarthito viśaśrāma dine 'smin saparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थश् च स कैलासे तस्मिन्संनिहितं हरम् । विचिन्त्य गोमुखसखः स्वैर् अं द्रष्टुं जगाम तम्
tatrasthaś ca sa kailāse tasminsaṃnihitaṃ haram / vicintya gomukhasakhaḥ svair aṃ draṣṭuṃ jagāma tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाद्य चाश्रमं तस्य सुरभिं वृषभं तथा । दृष्ट्वा प्रणम्य च द्वाःस्थं स नन्दिनम् उपेयिवान्
asādya cāśramaṃ tasya surabhiṃ vṛṣabhaṃ tathā / dṛṣṭvā praṇamya ca dvāḥsthaṃ sa nandinam upeyivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणप्रतीतेन मुक्तद्वारश् च तेन सः । प्रविश्य देवीसहितं ददर्श वृषभध्वजम्
pradakṣiṇapratītena muktadvāraś ca tena saḥ / praviśya devīsahitaṃ dadarśa vṛṣabhadhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरादेव कृताह्लादं चूडाचन्द्रकरोत्करैः । इतस्ततो गतैगौर्या मुखद्यतिजितैर् इव
dūrādeva kṛtāhlādaṃ cūḍācandrakarotkaraiḥ / itastato gataigauryā mukhadyatijitair iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडन्तं प्रियया साकमक्षैर् अक्षैर् इवेच्छया । स्वकार्यदत्तस्वातन्त्र्यैर् लोलैर् वशगतैर् अपि
krīḍantaṃ priyayā sākamakṣair akṣair ivecchayā / svakāryadattasvātantryair lolair vaśagatair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च पादयोस् तस्य पपात वरदस्य सः । देव्याः शैलसुतायाश् च चक्रे च द्विःप्रदक्षिणम्
dṛṣṭvā ca pādayos tasya papāta varadasya saḥ / devyāḥ śailasutāyāś ca cakre ca dviḥpradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तं यदागतो ऽसीह दोषः स्याद् धि तवान्यथा । भविष्यन्त्यधुना ते तु विद्याः शश्वदभङ्गुराः
yuktaṃ yadāgato 'sīha doṣaḥ syād dhi tavānyathā / bhaviṣyantyadhunā te tu vidyāḥ śaśvadabhaṅgurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् वत्स सिद्धक्षेत्रं तद् गच्छ त्वम् ऋषभाचलम् । महाभिषेकं तत्राशु प्राप्तकालमवाप्नुहि
tad vatsa siddhakṣetraṃ tad gaccha tvam ṛṣabhācalam / mahābhiṣekaṃ tatrāśu prāptakālamavāpnuhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादिष्टश् च देवेन चक्रवर्ती तथेति तम् । नत्वा सभार्यमागात्तद्देवमायस्य मन्दिरम्
ityādiṣṭaś ca devena cakravartī tatheti tam / natvā sabhāryamāgāttaddevamāyasya mandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वार्यपुत्र गतो ऽभूस्त्वं प्रहृष्टः किल दृश्यसे । इहापि किंस्विन्मिलितास्तवान्याः पञ्च कन्यकाः
kvāryaputra gato 'bhūstvaṃ prahṛṣṭaḥ kila dṛśyase / ihāpi kiṃsvinmilitāstavānyāḥ pañca kanyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादिनर्मणा तत्र देवीं मदनमञ्चुकाम् । ब्रुवतीमुक्ततत्त्वार्थो नन्दयत्सुखमास्त सः
ityādinarmaṇā tatra devīṃ madanamañcukām / bruvatīmuktatattvārtho nandayatsukhamāsta saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येद्युः सर्वगन्धर्वविद्याधरबलान्वितः । द्विभास्करम् इव व्योम कुर्वंस्तेजस्विनात्मना
anyedyuḥ sarvagandharvavidyādharabalānvitaḥ / dvibhāskaram iva vyoma kurvaṃstejasvinātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानवरमारूढः सावरोधः समन्त्रिकः । नरवाहनदत्तो ऽतः प्रययावृषभाचलम्
vimānavaramārūḍhaḥ sāvarodhaḥ samantrikaḥ / naravāhanadatto 'taḥ prayayāvṛṣabhācalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रापच् च तं गिरिं दिव्यं वातधूतजटालतैः । विकीर्णपुष्पैर् दत्तार्घस्तापसैर् इव पादपैः
prāpac ca taṃ giriṃ divyaṃ vātadhūtajaṭālataiḥ / vikīrṇapuṣpair dattārghastāpasair iva pādapaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तस्य समाजह्रुस् ते ते विद्याधराधिपाः । महाभिषेकसंभारान् प्रभावसदृशान् प्रभोः
tatra tasya samājahrus te te vidyādharādhipāḥ / mahābhiṣekasaṃbhārān prabhāvasadṛśān prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आययुश्चाभिषेके ऽत्र तस्य प्राभृतपाणयः । दिग्भ्यो विद्याधराः सर्वे भक्तभीतजितादृताः
āyayuścābhiṣeke 'tra tasya prābhṛtapāṇayaḥ / digbhyo vidyādharāḥ sarve bhaktabhītajitādṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धासने ऽभिषेक्तव्या महादेवीपदे ऽत्र का । देव देवीति पप्रच्छुस्तं च विद्याधरास्ततः
ardhāsane 'bhiṣektavyā mahādevīpade 'tra kā / deva devīti papracchustaṃ ca vidyādharāstataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समं मयाभिषेक्तव्या देवी मदनमञ्चुका । इति राज्ञोदिते क्षिप्रं ध्यानं ते द्युचरा ययुः
samaṃ mayābhiṣektavyā devī madanamañcukā / iti rājñodite kṣipraṃ dhyānaṃ te dyucarā yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोच्चचार गगनादशरीरा सरस्वती । हंहो विद्याधरा नेयं मर्त्या मदनमञ्चुका
athoccacāra gaganādaśarīrā sarasvatī / haṃho vidyādharā neyaṃ martyā madanamañcukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतिरेषावतीर्णा हि कामस्यास्य भवत्प्रभोः । नासौ कलिङ्गसेनायां जाता मदनवेगतः
ratireṣāvatīrṇā hi kāmasyāsya bhavatprabhoḥ / nāsau kaliṅgasenāyāṃ jātā madanavegataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोनिजेयं देवैर् हि मायया परिवर्त्य तम् । गर्भं तस्याः प्रसूताया निक्षिप्ता तत्र तत्क्षणम्
ayonijeyaṃ devair hi māyayā parivartya tam / garbhaṃ tasyāḥ prasūtāyā nikṣiptā tatra tatkṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातो भर्गस्तु यस्तस्याः सो ऽयमित्यकसंज्ञकः । स्थितो मदनवेगस्य पार्श्वे धात्रा समर्पितः
jāto bhargastu yastasyāḥ so 'yamityakasaṃjñakaḥ / sthito madanavegasya pārśve dhātrā samarpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेषार्धासनार्हास्य पत्युर्मदनमञ्चुका । अस्या ह्येतद्वरं प्रादात्तपस्तुष्टो हरः पुरा
tadeṣārdhāsanārhāsya patyurmadanamañcukā / asyā hyetadvaraṃ prādāttapastuṣṭo haraḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा व्यरमत्सा च वाणी विद्याधराश् च ते । तुतुषुः प्रशशंसुश् च देवीं मदनमञ्चुकाम्
ity uktvā vyaramatsā ca vāṇī vidyādharāś ca te / tutuṣuḥ praśaśaṃsuś ca devīṃ madanamañcukām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शुभे ऽहनि व्यग्रे शान्तिसोमे पुरोहिते । मङ्गल्यतूर्यनादेषु सुगीतेषु द्युयोषिताम्
tataḥ śubhe 'hani vyagre śāntisome purohite / maṅgalyatūryanādeṣu sugīteṣu dyuyoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणब्रह्मघोषेषु व्याप्तवत्सु दिशो दश । सिंहासनस्थं वामार्धतिष्ठन्मदनमञ्चुकम्
brāhmaṇabrahmaghoṣeṣu vyāptavatsu diśo daśa / siṃhāsanasthaṃ vāmārdhatiṣṭhanmadanamañcukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तं तं नानातीर्थसमुद्भवैः । हेमकुम्भाहृतैस्तोयैर् अभ्यषिञ्चन्महर्षयः
naravāhanadattaṃ taṃ nānātīrthasamudbhavaiḥ / hemakumbhāhṛtaistoyair abhyaṣiñcanmaharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रं तस्य जलैर् मूर्ध्नि पतितैर् मन्त्रपावनैः । निरगान्मनसो धौतं गूढं वैरमलं द्विषाम्
citraṃ tasya jalair mūrdhni patitair mantrapāvanaiḥ / niragānmanaso dhautaṃ gūḍhaṃ vairamalaṃ dviṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीस्तदभिषेकाम्बु सामुद्रं बन्धुबुद्धितः । अन्वागतेव तस्याङ्गं साक्षात्तेन सहावृणोत्
lakṣmīstadabhiṣekāmbu sāmudraṃ bandhubuddhitaḥ / anvāgateva tasyāṅgaṃ sākṣāttena sahāvṛṇot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पमालततिस् तस्य नाकनारीकरोज्झिता । स्वयं पतन्ती गङ्गेव बहुस्रोता वपुष्यभात्
puṣpamālatatis tasya nākanārīkarojjhitā / svayaṃ patantī gaṅgeva bahusrotā vapuṣyabhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽरुणेनाङ्गरागेण प्रतापेनेव भूषितः । उदयस्थो ऽम्बुधिजलस्नातो भास्वान् बभौ ततः
so 'ruṇenāṅgarāgeṇa pratāpeneva bhūṣitaḥ / udayastho 'mbudhijalasnāto bhāsvān babhau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्धमन्दारमाल्यश् च सद्वस्त्राभरणोज्ज्वलः । आमुक्तदिव्यमुकुटः श्रियं शाक्रीमुवाह सः
baddhamandāramālyaś ca sadvastrābharaṇojjvalaḥ / āmuktadivyamukuṭaḥ śriyaṃ śākrīmuvāha saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्ताभिषेका देवी च पर्श्वे मदनमञ्चुका । तस्य दिव्यैर् अलंकारैः शचीवेन्द्रस्य निर्बभौ
prāptābhiṣekā devī ca parśve madanamañcukā / tasya divyair alaṃkāraiḥ śacīvendrasya nirbabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदद्दुन्दुभिमेघं द्युपतत्कुसुमवृष्टि च । स्वःस्त्रीविद्युद्वृतं चित्रं दुर्दिनं तदभूद्दिनम्
nadaddundubhimeghaṃ dyupatatkusumavṛṣṭi ca / svaḥstrīvidyudvṛtaṃ citraṃ durdinaṃ tadabhūddinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नगेन्द्रनगरे विद्याधरवराङ्गनाः । नानृत्यन् केवलं यावद् वातोद्धूता लता अपि
tato nagendranagare vidyādharavarāṅganāḥ / nānṛtyan kevalaṃ yāvad vātoddhūtā latā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारणैर् अत्र मुरजेष्वाहतेषु महोत्सवे । नगो ऽप्य् अवादयदिव प्रतिशब्दवतीर्गुहाः
cāraṇair atra murajeṣvāhateṣu mahotsave / nago 'py avādayadiva pratiśabdavatīrguhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यासवरसक्षीबवल्गद्विद्याधरावृतः । स पर्वतो ऽपि पानेन घूर्णमान इवाबभौ
divyāsavarasakṣībavalgadvidyādharāvṛtaḥ / sa parvato 'pi pānena ghūrṇamāna ivābabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णितास्याभिषेकस्य शोभानेनैव वीक्ष्य यत् । इन्द्रो ऽपि स्वाभिषेके ऽभूद्भग्नमानो विमानगः
varṇitāsyābhiṣekasya śobhānenaiva vīkṣya yat / indro 'pi svābhiṣeke 'bhūdbhagnamāno vimānagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्राप्तयथाभीष्टचक्रवर्त्यभिषेचनः । नरवाहनदत्तो ऽथ स सस्मारोत्सुकः पितुः
evaṃ prāptayathābhīṣṭacakravartyabhiṣecanaḥ / naravāhanadatto 'tha sa sasmārotsukaḥ pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमन्त्र्य च समं सद्यः सचिवैर् गोमुखादिभिः । सम्राड् राजानम् आहूय स वायुपथम् आदिशत्
saṃmantrya ca samaṃ sadyaḥ sacivair gomukhādibhiḥ / samrāḍ rājānam āhūya sa vāyupatham ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तस् त्वां स्मरत्युत्कण्ठितो भृशम् । इत्य् उक्त्वाख्यातवृत्तान्तो गच्छ तातमिहानय
naravāhanadattas tvāṃ smaratyutkaṇṭhito bhṛśam / ity uktvākhyātavṛttānto gaccha tātamihānaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवीश् च मन्त्रिणश् चास्य तथैवोक्त्या त्वम् आनयेः । तच् छ्रुत्वैव तथेत्य् उक्त्वा व्योम्ना वायुपथो ययौ
devīś ca mantriṇaś cāsya tathaivoktyā tvam ānayeḥ / tac chrutvaiva tathety uktvā vyomnā vāyupatho yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणाच् च प्राप कौशाम्बीं दृष्टः सभयविस्मयैः । पौरैर् विद्याधराणां स सप्तभिः कोटिभिर् वृतः
kṣaṇāc ca prāpa kauśāmbīṃ dṛṣṭaḥ sabhayavismayaiḥ / paurair vidyādharāṇāṃ sa saptabhiḥ koṭibhir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्शोदयनं तं च वत्सराजं समन्त्रिकम् । देवीभिश् चात्र सहितं यथार्हविहितादरम्
dadarśodayanaṃ taṃ ca vatsarājaṃ samantrikam / devībhiś cātra sahitaṃ yathārhavihitādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्याथ पृष्ट्वा च कुशलं तं जगाद सः । नृपं विद्याधरपतिर्दृष्टः सर्वैः सकौतुकम्
upaviśyātha pṛṣṭvā ca kuśalaṃ taṃ jagāda saḥ / nṛpaṃ vidyādharapatirdṛṣṭaḥ sarvaiḥ sakautukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तस् ते सूनुराराध्य शंकरम् । साक्षात्कृट्य च तं विद्याः सर्वाः प्राप्यारिदुर्जयाः
naravāhanadattas te sūnurārādhya śaṃkaram / sākṣātkṛṭya ca taṃ vidyāḥ sarvāḥ prāpyāridurjayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हत्वा मानसवेगं च गौरिमुण्डं च दक्षिणे । जिता मन्दरदेवं च वेद्यर्धपतिमुत्तरे
hatvā mānasavegaṃ ca gaurimuṇḍaṃ ca dakṣiṇe / jitā mandaradevaṃ ca vedyardhapatimuttare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसाद्योभयवेद्यर्धविद्याधरमहीभुजाम् । सर्वेषां शासनभृतां चक्रवर्तिपदं महत्
āsādyobhayavedyardhavidyādharamahībhujām / sarveṣāṃ śāsanabhṛtāṃ cakravartipadaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभिषेकमृषभे संप्राप्तः पर्वते ऽधुना । राजन्स्मरति सोत्कस्त्वां सदेवीसचिवादिकम्
mahābhiṣekamṛṣabhe saṃprāptaḥ parvate 'dhunā / rājansmarati sotkastvāṃ sadevīsacivādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं च तेन प्रहितो द्रुतमागम्यतामितः । पुण्यवन्तो हि संतानं पश्यन्त्युच्चैः कृतान्वयम्
ahaṃ ca tena prahito drutamāgamyatāmitaḥ / puṇyavanto hi saṃtānaṃ paśyantyuccaiḥ kṛtānvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वायुपथाच् छ्रुत्वा भृशोत्कण्ठो बभार सः । वत्सराजो ऽम्बुदारावहृष्यद्बर्हिणविभ्रमम्
iti vāyupathāc chrutvā bhṛśotkaṇṭho babhāra saḥ / vatsarājo 'mbudārāvahṛṣyadbarhiṇavibhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपद्य च तद्वाक्यं समं तेनैव तत्क्षणम् । आरुह्य शिबिकां व्योम्ना तद्विद्यानां प्रभावतः
pratipadya ca tadvākyaṃ samaṃ tenaiva tatkṣaṇam / āruhya śibikāṃ vyomnā tadvidyānāṃ prabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिङ्गसेनानुगतः स भार्यसचिवान्वितः । गत्वा संप्राप तं दिव्यमृषभाख्यं महागिरिम्
kaliṅgasenānugataḥ sa bhāryasacivānvitaḥ / gatvā saṃprāpa taṃ divyamṛṣabhākhyaṃ mahāgirim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापश्यच् च तं पुत्रं दिव्यसिंहासनस्थितम् । विद्याधरेन्द्रमध्यस्थं बहुभार्यासमन्वितम्
tatrāpaśyac ca taṃ putraṃ divyasiṃhāsanasthitam / vidyādharendramadhyasthaṃ bahubhāryāsamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाद्रिमस्तकासीनं ग्रहग्रामपरिष्कृतम् । शशाङ्कमनुकुर्वन्तं भूरितारावलीवृतम्
pūrvādrimastakāsīnaṃ grahagrāmapariṣkṛtam / śaśāṅkamanukurvantaṃ bhūritārāvalīvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दर्शनसुधासारसिक्तः प्रोल्लासिताशयः । कांचिच्चन्द्रोदयाम्भोधिभङ्गीं भेजे स भूपतिः
taddarśanasudhāsārasiktaḥ prollāsitāśayaḥ / kāṃciccandrodayāmbhodhibhaṅgīṃ bheje sa bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तो ऽपि दृष्ट्वा तं जनकं चिरात् । उत्थाय संभ्रमात्सोत्कः सो ऽभ्यगात्सपरिच्छदः
naravāhanadatto 'pi dṛṣṭvā taṃ janakaṃ cirāt / utthāya saṃbhramātsotkaḥ so 'bhyagātsaparicchadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलिङ्गितश् च तेनाथ पित्राङ्कमधिरोप्य सः । भूयो ऽप्यानन्दबाष्पाम्बुपूरेणेवाभ्यषिच्यत
āliṅgitaś ca tenātha pitrāṅkamadhiropya saḥ / bhūyo 'pyānandabāṣpāmbupūreṇevābhyaṣicyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवी वासवदत्ता च चिरमाश्लिष्य तं सुतम् । तदालोकस्नुतस्तन्यैर् असिचत्स्मृतशैशवम्
devī vāsavadattā ca ciramāśliṣya taṃ sutam / tadālokasnutastanyair asicatsmṛtaśaiśavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मावती च यौगन्धरायणाद्याश् च मन्त्रिणः । पैतृका मातुलश्चैव दृष्ट्वा गोपालकश्चिरात्
padmāvatī ca yaugandharāyaṇādyāś ca mantriṇaḥ / paitṛkā mātulaścaiva dṛṣṭvā gopālakaścirāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपुः सतृष्णया दृष्ट्या तस्यामृतमयं वपुः । चकोरा इव सम्राजो यथार्हकृतसत्कृतेः
papuḥ satṛṣṇayā dṛṣṭyā tasyāmṛtamayaṃ vapuḥ / cakorā iva samrājo yathārhakṛtasatkṛteḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिङ्गसेना तं दृष्ट्वा जामातरमथात्मजाम् । त्रैलोक्ये ऽपि न माति स्म स्वेष्व् अङ्गेषु तु का कथा
kaliṅgasenā taṃ dṛṣṭvā jāmātaramathātmajām / trailokye 'pi na māti sma sveṣv aṅgeṣu tu kā kathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यौगन्धरायणाद्याश् च मरुभूतिमुखान्सुतान् । दृष्ट्वा प्रभुप्रसादाप्तदिव्यत्वानभ्यनन्दिषुः
yaugandharāyaṇādyāś ca marubhūtimukhānsutān / dṛṣṭvā prabhuprasādāptadivyatvānabhyanandiṣuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमुक्तदिव्याभरणा देवी मदनमञ्चुका । रत्नप्रभाप्यलंकारवती ललितलोचना
āmuktadivyābharaṇā devī madanamañcukā / ratnaprabhāpyalaṃkāravatī lalitalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्पूरिका शक्तियशा भागीरथयशा अपि । तथा रुचिरदेवस्य भगिनी दिव्यरूपधृत्
karpūrikā śaktiyaśā bhāgīrathayaśā api / tathā ruciradevasya bhaginī divyarūpadhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगवत्यजिनावत्यौ तथा गन्धर्वदत्तया । प्रभावती चात्मनिका वायुवेगयशास् तथ
vegavatyajināvatyau tathā gandharvadattayā / prabhāvatī cātmanikā vāyuvegayaśās tatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सख्यः कालिकाद्याश् च चतस्रो ऽथ सुलोचना । किं च मन्दरदेव्याद्याः पञ्चान्याश् च वराङ्गनाः
tatsakhyaḥ kālikādyāś ca catasro 'tha sulocanā / kiṃ ca mandaradevyādyāḥ pañcānyāś ca varāṅganāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तस्य महिष्यश्चक्रवर्तिनः । प्रणेमुः श्वशुरस्यात्र पादौ वत्सेश्वरस्य ताः
naravāhanadattasya mahiṣyaścakravartinaḥ / praṇemuḥ śvaśurasyātra pādau vatseśvarasya tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वद्वासवदत्तायाः पद्मावत्यास् तथैव च । ते च हर्षाद्यथौचित्यमाशीर्भिस्ता अवर्धयन्
tadvadvāsavadattāyāḥ padmāvatyās tathaiva ca / te ca harṣādyathaucityamāśīrbhistā avardhayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोचितासनासीने वत्सेशे ऽन्तःपुरान्विते । नरवाहनदत्तः स्वमारुरोह महासनम्
yathocitāsanāsīne vatseśe 'ntaḥpurānvite / naravāhanadattaḥ svamāruroha mahāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.