Library·Somadeva: Kathasaritsagara·17·17.1
प्रथमस् तरङ्गः । देहार्धधृतकान्तो ऽपि तपस्वी निर्गुणो ऽपि यः । जगत्स्तुत्यो नमस्तस्मै चित्ररूपाय शंभवे
prathamas taraṅgaḥ / dehārdhadhṛtakānto 'pi tapasvī nirguṇo 'pi yaḥ / jagatstutyo namastasmai citrarūpāya śaṃbhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलत्कर्णाग्रविक्षिप्तगण्डोड्डीनालिमण्डलम् । धुन्वानं विघ्नसंघातम् इव विघ्नान्तकं नुमः
calatkarṇāgravikṣiptagaṇḍoḍḍīnālimaṇḍalam / dhunvānaṃ vighnasaṃghātam iva vighnāntakaṃ numaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तत्रासितगिरौ कश्यपस्याश्रमे मुनेः । गोपालकस्य निकटे मातुलस्य तपस्यतः
evaṃ tatrāsitagirau kaśyapasyāśrame muneḥ / gopālakasya nikaṭe mātulasya tapasyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाकालातिवाहाय निवसन् सचिवैर् युतः । सर्वविद्याधरेन्द्रैकचक्रवर्तिपदे स्थितः
varṣākālātivāhāya nivasan sacivair yutaḥ / sarvavidyādharendraikacakravartipade sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरवाहनदत्तो ऽसौ तैस् तैर् विद्याधराधिपैः । अन्वासितः स्वभार्याभिः पञ्चविंशतिभिर् वृतः
naravāhanadatto 'sau tais tair vidyādharādhipaiḥ / anvāsitaḥ svabhāryābhiḥ pañcaviṃśatibhir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रुवन् कथाः स मुनिभिः सपत्नीकैर् अपृच्छ्यत । यदा मानसवेगेन देवी मदनमञ्चुका
bruvan kathāḥ sa munibhiḥ sapatnīkair apṛcchyata / yadā mānasavegena devī madanamañcukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माययापहृतैषाभूत्तदा विरहनिःसहम् । व्यनोदयत्कथं कस्त्वामिति नः कथ्यतां त्वया
māyayāpahṛtaiṣābhūttadā virahaniḥsaham / vyanodayatkathaṃ kastvāmiti naḥ kathyatāṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैर् मुनिभिः पृष्टस्तद्भार्याभिश् च तत्र सः । नरवाहनदत्तो ऽथ वक्तुमेवं प्रचक्रमे
iti tair munibhiḥ pṛṣṭastadbhāryābhiś ca tatra saḥ / naravāhanadatto 'tha vaktumevaṃ pracakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा हृतायां मे तस्यां देव्यां पापेन वैरिणा । मयानुभूतं दुःखं यत्तत्कियत्कथ्यते ऽधुना
tadā hṛtāyāṃ me tasyāṃ devyāṃ pāpena vairiṇā / mayānubhūtaṃ duḥkhaṃ yattatkiyatkathyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्पुरं न चोद्यानं गृहं वा यत्र नाभ्रमम् । चिन्वन्नहमिमामार्तः सर्वे च सचिवा मम
na tatpuraṃ na codyānaṃ gṛhaṃ vā yatra nābhramam / cinvannahamimāmārtaḥ sarve ca sacivā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविष्टं च सोन्मादम् इवोद्याने तरोस् तले । आह स्म लब्धावसरः सान्त्वयन् गोमुखो ऽथ माम्
upaviṣṭaṃ ca sonmādam ivodyāne taros tale / āha sma labdhāvasaraḥ sāntvayan gomukho 'tha mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा गा विक्लवतां देवीमचिरात्प्राप्स्यसि प्रभो । देवा हि द्युचरैश्वर्यमादिशंस्ते ऽनया सह
mā gā viklavatāṃ devīmacirātprāpsyasi prabho / devā hi dyucaraiśvaryamādiśaṃste 'nayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदवश्यं तथा भावि नहि तद्वचनं मृषा । धीराश् च सोढविरहाः प्राप्नुवन्तीष्टसंगमम्
tadavaśyaṃ tathā bhāvi nahi tadvacanaṃ mṛṣā / dhīrāś ca soḍhavirahāḥ prāpnuvantīṣṭasaṃgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामभद्रो नलो राजा तवैव च पितामहाः । विषह्य विरहं किं न प्रेयसीभिः समागताः
rāmabhadro nalo rājā tavaiva ca pitāmahāḥ / viṣahya virahaṃ kiṃ na preyasībhiḥ samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मुक्ताफलकेतुश् च चक्रवर्ती द्युचारिणाम् । पद्मावत्या न किं प्राप वियुक्तः संगमं पुनः
sa muktāphalaketuś ca cakravartī dyucāriṇām / padmāvatyā na kiṃ prāpa viyuktaḥ saṃgamaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च शृणु देवाहं तत्कथां कथयामि ते । इत्य् उक्त्वा गोमुखो मह्यमिमामकथयत्कथाम्
tathā ca śṛṇu devāhaṃ tatkathāṃ kathayāmi te / ity uktvā gomukho mahyamimāmakathayatkathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तीह प्रथिता पृथ्व्यां नाम्ना वाराणसी पुरी । द्युसरिद्भूषिता मूर्तिः शांभवीवापवर्गदा
astīha prathitā pṛthvyāṃ nāmnā vārāṇasī purī / dyusaridbhūṣitā mūrtiḥ śāṃbhavīvāpavargadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरसद्मध्वजपटैर् मरुता नमितोद्धतैः । इहैत मोक्षं यातेति ब्रुवाणेवास्निशं जनान्
surasadmadhvajapaṭair marutā namitoddhataiḥ / ihaita mokṣaṃ yāteti bruvāṇevāsniśaṃ janān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितप्रासादशिखरा चन्द्रचूडनिवासभूः । भाति शैवगणाकीर्णा कैलासाद्रिस्थलीव या
sitaprāsādaśikharā candracūḍanivāsabhūḥ / bhāti śaivagaṇākīrṇā kailāsādristhalīva yā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याम् अभूद् ब्रह्मदत्तो नाम राजा पुरा पुरि । शिवैकभक्तो ब्रह्मण्यः शूरो दाता क्षमापरः
tasyām abhūd brahmadatto nāma rājā purā puri / śivaikabhakto brahmaṇyaḥ śūro dātā kṣamāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दुर्गेष्व् अपि चस्खाल न ममज्जाम्बुधिष्वपि । भुवि भ्रमन्ती यस्याज्ञा न द्वीपान्य् अपि नातरत्
na durgeṣv api caskhāla na mamajjāmbudhiṣvapi / bhuvi bhramantī yasyājñā na dvīpāny api nātarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह्लाददायिनी तस्य चकोरस्येव वल्लभा । आसीत्सोमप्रभा देवी नेत्रपेयास्य साप्य् अभूत्
āhlādadāyinī tasya cakorasyeva vallabhā / āsītsomaprabhā devī netrapeyāsya sāpy abhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवभूत्यभिधानश् च मन्त्री तस्याभवद्द्विजः । बृहस्पतिसमो बुद्ध्या सर्वशास्त्रार्थपारगः
śivabhūtyabhidhānaś ca mantrī tasyābhavaddvijaḥ / bṛhaspatisamo buddhyā sarvaśāstrārthapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कदाचिन्नृपश्चन्द्रप्रासादे शयने स्थितः । ददर्श हंसयुगलं गगनेनागतं निशि
sa kadācinnṛpaścandraprāsāde śayane sthitaḥ / dadarśa haṃsayugalaṃ gaganenāgataṃ niśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीप्तजाम्बूनदमयं राजहंसावलीवृतम् । अभ्रगङ्गाजलोत्क्षिप्तम् इव हेमाम्बुजद्वयम्
dīptajāmbūnadamayaṃ rājahaṃsāvalīvṛtam / abhragaṅgājalotkṣiptam iva hemāmbujadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते दृष्टिपथात्तस्मिन्नत्याश्चर्ये स भूपतिः । पर्यतप्यत सोत्कण्ठः पुनस्तद्दर्शनं विना
gate dṛṣṭipathāttasminnatyāścarye sa bhūpatiḥ / paryatapyata sotkaṇṭhaḥ punastaddarśanaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिद्र एव नीत्वा तां निशां प्रातः स मन्त्रिणम् । यथा दृष्टं तथाख्याय शिवभूतिम् उवाच तम्
anidra eva nītvā tāṃ niśāṃ prātaḥ sa mantriṇam / yathā dṛṣṭaṃ tathākhyāya śivabhūtim uvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथेष्टं न तौ हेमहंसौ पश्याम्यहं यदि । तत्किमेतेन राज्येन जीवितेनापि वा मम
tadyatheṣṭaṃ na tau hemahaṃsau paśyāmyahaṃ yadi / tatkimetena rājyena jīvitenāpi vā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञोदिते मन्त्री शिवभूतिर्जगाद तम् । अस्त्युपायो ऽत्र कश् चित्तं शृणु देवव् अदामि ते
iti rājñodite mantrī śivabhūtirjagāda tam / astyupāyo 'tra kaś cittaṃ śṛṇu devav adāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रकर्मयोगेन संसारे ऽस्मिन् प्रजापतेः । विचित्रो भूतसर्गो ऽयमपरिच्छेद्य एव यः
vicitrakarmayogena saṃsāre 'smin prajāpateḥ / vicitro bhūtasargo 'yamaparicchedya eva yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दुःखमये मोहादुद्भवत्सुखबुद्धयः । निवासाहारपानादिरसाद्रज्यन्ति जन्तवः
tatra duḥkhamaye mohādudbhavatsukhabuddhayaḥ / nivāsāhārapānādirasādrajyanti jantavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां चाहारपानादि निवासं च पृथग्विधम् । स्वस्वजात्यनुरूपेण प्रीतिदं विदधे विधिः
teṣāṃ cāhārapānādi nivāsaṃ ca pṛthagvidham / svasvajātyanurūpeṇa prītidaṃ vidadhe vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् देव कारय महद् धंसानामाश्रयं सरः । कमलोत्पलसंछन्नं निर्बाधं रक्षिरक्षितम्
tad deva kāraya mahad dhaṃsānāmāśrayaṃ saraḥ / kamalotpalasaṃchannaṃ nirbādhaṃ rakṣirakṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिप्रियं च तत्रान्नं प्रक्षेपय सदा तटे । यवदायान्ति तत्राशु नानादिग्भ्यो ऽम्बुपक्षिणः
pakṣipriyaṃ ca tatrānnaṃ prakṣepaya sadā taṭe / yavadāyānti tatrāśu nānādigbhyo 'mbupakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्ये नचिराद् अत्र तौ हंसावप्य् उपैष्यतः । ततो द्रक्ष्यस्यजस्रं तौ मा कृथा दुर्मनस्कताम्
tanmadhye nacirād atra tau haṃsāvapy upaiṣyataḥ / tato drakṣyasyajasraṃ tau mā kṛthā durmanaskatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्ते मन्त्रिणा तेन स राजा तदकारयत् । यथोक्तं क्षणसंपन्नं ब्रह्मदत्तो महासरः
ity ukte mantriṇā tena sa rājā tadakārayat / yathoktaṃ kṣaṇasaṃpannaṃ brahmadatto mahāsaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंससारसचक्राह्वसंश्रिते तत्र कालतः । आगत्य पद्मखण्डे तद्धंसयुग्मम् उपाविशत्
haṃsasārasacakrāhvasaṃśrite tatra kālataḥ / āgatya padmakhaṇḍe taddhaṃsayugmam upāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदुपेत्य स विज्ञप्तस्तत्सरोरक्षिभिर् नृपः । अगादेतत्सरो हृष्टः सिद्धं मत्वा मनोरमम्
tadupetya sa vijñaptastatsarorakṣibhir nṛpaḥ / agādetatsaro hṛṣṭaḥ siddhaṃ matvā manoramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श हेमहंसौ च तत्र तौ दूरतो ऽर्चयन् । आश्वासयच् च निक्षिप्य सक्षीराञ् शालितण्डुलान्
dadarśa hemahaṃsau ca tatra tau dūrato 'rcayan / āśvāsayac ca nikṣipya sakṣīrāñ śālitaṇḍulān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशुद्धकलधौताङ्गौ मुक्तामणिमयेक्षणौ । प्रवालचञ्चुचरणौ तार्क्ष्यरत्नाग्रपक्षती
viśuddhakaladhautāṅgau muktāmaṇimayekṣaṇau / pravālacañcucaraṇau tārkṣyaratnāgrapakṣatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्रम्भोपगतौ तौ स हंसौ राजा विभावयन् । मुदा सदावसत्प्रीत्या तत्रैव सरसस्तटे
visrambhopagatau tau sa haṃsau rājā vibhāvayan / mudā sadāvasatprītyā tatraiva sarasastaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा चैकदेशे ऽत्र सरोरोधसि पर्यटन् । अम्लायिपुष्परचितां पूजां राज ददर्श सः
ekadā caikadeśe 'tra sarorodhasi paryaṭan / amlāyipuṣparacitāṃ pūjāṃ rāja dadarśa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन पूजा कृतैषेति पप्रच्छात्र स रक्षिणः । ततस् ते तं सरःपाला नृपमेवं व्यजिज्ञपन्
kena pūjā kṛtaiṣeti papracchātra sa rakṣiṇaḥ / tatas te taṃ saraḥpālā nṛpamevaṃ vyajijñapan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिसंध्यं सरसि स्नास्त्वा हंसावेतौ हिरण्मयौ । इह नित्यमिमां पूजां कृत्वा ध्यानेन तिष्ठतः
trisaṃdhyaṃ sarasi snāstvā haṃsāvetau hiraṇmayau / iha nityamimāṃ pūjāṃ kṛtvā dhyānena tiṣṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् न विद्मो महाराज किमेतन्महदद्भुतम् । एतच् छ्रुत्वा स रक्षिभ्यश्चिन्तयाम् आस भूपतिः
tan na vidmo mahārāja kimetanmahadadbhutam / etac chrutvā sa rakṣibhyaścintayām āsa bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व हंसौ क्वेदृशी चर्या ध्रुवमस्त्यत्र कारणम् । तत्करिष्ये तपस्तावद्यावद्वेत्स्यामि काविमौ
kva haṃsau kvedṛśī caryā dhruvamastyatra kāraṇam / tatkariṣye tapastāvadyāvadvetsyāmi kāvimau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य नृपतिस्त्यक्ताहारः स भार्यया । मन्त्रिणा च समं चक्रे हरध्यानपरस्तपः
iti saṃcintya nṛpatistyaktāhāraḥ sa bhāryayā / mantriṇā ca samaṃ cakre haradhyānaparastapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तौ दिव्यहंसौ तं द्वादशाहम् उपोषितम् । उपेत्य व्यक्तया वाचा स्वप्ने राजानमूचतुः
atha tau divyahaṃsau taṃ dvādaśāham upoṣitam / upetya vyaktayā vācā svapne rājānamūcatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्नुत्तिष्ठ वक्ष्यावः सभार्यासचिवस्य ते । प्रातः सर्वं यथातत्त्वं विजने पारणे कृते
rājannuttiṣṭha vakṣyāvaḥ sabhāryāsacivasya te / prātaḥ sarvaṃ yathātattvaṃ vijane pāraṇe kṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा तौ तिरोभूतौ हंसौ राजा प्रबुद्ध्य च । भार्यामन्त्रियुतः प्रातश्चकारोत्थाय पारणम्
ity uktvā tau tirobhūtau haṃsau rājā prabuddhya ca / bhāryāmantriyutaḥ prātaścakārotthāya pāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तोत्तरं च तत्राम्बुलीलागेहान्तरे स्थितम् । नृपं स्वभार्यामात्यं तं हंसौ ताव् अभ्युपेयतुः
bhuktottaraṃ ca tatrāmbulīlāgehāntare sthitam / nṛpaṃ svabhāryāmātyaṃ taṃ haṃsau tāv abhyupeyatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौ युवां ब्रूतमित्य् उक्तौ तेनाभ्यर्च्यैव भूभुजा । क्रमात्तस्मै स्ववृत्तान्तम् एवमाचख्यतुश् च तौ
kau yuvāṃ brūtamity uktau tenābhyarcyaiva bhūbhujā / kramāttasmai svavṛttāntam evamācakhyatuś ca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति मन्दर इत्यद्रिराजो जगति विश्रुतः । विहरत्सुरसंघातविराजद्रत्नकाननः
asti mandara ityadrirājo jagati viśrutaḥ / viharatsurasaṃghātavirājadratnakānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यामृतेन सिक्तेषु मथितक्षीरवारिधेः । जरामृत्युहरं पुष्पफलमूलाम्बुसानुषु
yasyāmṛtena sikteṣu mathitakṣīravāridheḥ / jarāmṛtyuharaṃ puṣpaphalamūlāmbusānuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैलासाधिककान्तस्य यस्य शृङ्गाग्रभूमयः । नानासद्रत्नरचिता लीलोद्यानानि धूर्जटेः
kailāsādhikakāntasya yasya śṛṅgāgrabhūmayaḥ / nānāsadratnaracitā līlodyānāni dhūrjaṭeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र जातु कृतक्रीडो देवो ऽवस्थाप्य पार्वतीम् । देवकार्यानुरोधेन केनप्यन्तर्दधे हरः
tatra jātu kṛtakrīḍo devo 'vasthāpya pārvatīm / devakāryānurodhena kenapyantardadhe haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तद्विरहाक्रान्ता तत्क्रीडाकेतनेषु सा । बभ्रामाश्वास्यमानात्र पार्वती देवतान्तरैः
tatas tadvirahākrāntā tatkrīḍāketaneṣu sā / babhrāmāśvāsyamānātra pārvatī devatāntaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा च मधुप्राप्तिसोद्वेगा सा गणैर् वृता । देवी तरुतले यावत् प्रियचिन्ताकुला स्थिता
ekadā ca madhuprāptisodvegā sā gaṇair vṛtā / devī tarutale yāvat priyacintākulā sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावज्जयासुतां तत्र देव्याश्चामरधारिणीम् । कुमारीं चन्द्रलेखाख्यां साभिलाषावलोकिनीम्
tāvajjayāsutāṃ tatra devyāścāmaradhāriṇīm / kumārīṃ candralekhākhyāṃ sābhilāṣāvalokinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानरूपतारुण्यो निकटस्थो गुणोत्तमः । मणिपुष्पेश्वरो नाम साभिलाषो व्यलोकयत्
samānarūpatāruṇyo nikaṭastho guṇottamaḥ / maṇipuṣpeśvaro nāma sābhilāṣo vyalokayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दृष्ट्वान्यौ गणौ नाम्ना पिङ्गेश्वरगुहेश्वरौ । बभूवतुः स्मितमुखाव् अन्योन्याननदर्शिनौ
taddṛṣṭvānyau gaṇau nāmnā piṅgeśvaraguheśvarau / babhūvatuḥ smitamukhāv anyonyānanadarśinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ चालोक्य तथाभूतौ कस्यैतौ हसतो ऽपदे । इत्यन्तः कुपिता देवी ददौ दृष्टिमितस् ततः
tau cālokya tathābhūtau kasyaitau hasato 'pade / ityantaḥ kupitā devī dadau dṛṣṭimitas tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्तावत्र चान्योन्यमुखे स्मेरार्पितेक्षणौ । ददर्श चन्द्रलेखां तां मणिपुष्पेश्वरं च तम्
tāvattāvatra cānyonyamukhe smerārpitekṣaṇau / dadarśa candralekhāṃ tāṃ maṇipuṣpeśvaraṃ ca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विरहसोद्वेगा क्रुद्धा देवी जगाद सा । देवस्यासंनिधौ सुष्ठु स्मरप्रेक्षणकं कृतम्
tato virahasodvegā kruddhā devī jagāda sā / devasyāsaṃnidhau suṣṭhu smaraprekṣaṇakaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताभ्यां हासशीलाभ्यां हसितं प्रेक्ष्य सुष्ठु च । तन्मर्त्ययोनौ कामान्धौ स्त्रीपुंसौ पततामिमौ
etābhyāṃ hāsaśīlābhyāṃ hasitaṃ prekṣya suṣṭhu ca / tanmartyayonau kāmāndhau strīpuṃsau patatāmimau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव दंपती चैताव् अविनीतौ भविष्यतः । हासशीलाव् इमौ क्लेशान् प्राप्स्यतस् तु बहून् भुवि
tatraiva daṃpatī caitāv avinītau bhaviṣyataḥ / hāsaśīlāv imau kleśān prāpsyatas tu bahūn bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणौ दुःखितौ पूर्वं तदनु ब्रह्मराक्षसौ । ततः पिशाचकौ पश्चाच्चण्डालौ तस्करौ ततः
brāhmaṇau duḥkhitau pūrvaṃ tadanu brahmarākṣasau / tataḥ piśācakau paścāccaṇḍālau taskarau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नपुच्छौ ततः श्वानौ विविधौ च ततः खगौ । भविष्यतो गणावेतौ परिहासापराधिनौ
chinnapucchau tataḥ śvānau vividhau ca tataḥ khagau / bhaviṣyato gaṇāvetau parihāsāparādhinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभ्यां हि स्वस्थचित्ताभ्यामेष दुर्विनयः कृतः । इयादिष्टवतीं देवीं धूर्जटाख्यो ऽवदद्गणः
ābhyāṃ hi svasthacittābhyāmeṣa durvinayaḥ kṛtaḥ / iyādiṣṭavatīṃ devīṃ dhūrjaṭākhyo 'vadadgaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्ययुक्तमिदं देवि न खल्वेते गुणोत्तमाः । इयन्तं शापमर्हन्ति स्वल्पादेवापराधतः
atyayuktamidaṃ devi na khalvete guṇottamāḥ / iyantaṃ śāpamarhanti svalpādevāparādhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वैवाब्रवीत् कोपाद् देवी तम् अपि धूर्जटम् । मर्त्ययोनावनात्मज्ञ भवानपि पतत्विति
tac chrutvaivābravīt kopād devī tam api dhūrjaṭam / martyayonāvanātmajña bhavānapi patatviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तशापप्रतापां तां प्रतीहारी जयाम्बिकाम् । जननी चन्द्रलेखायाः पादलग्ना व्यजिज्ञपत्
dattaśāpapratāpāṃ tāṃ pratīhārī jayāmbikām / jananī candralekhāyāḥ pādalagnā vyajijñapat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद देवि शापान्तं कुर्वस्या दुहितुर्मम । एतेषां च स्वभृत्यानामज्ञानविहितागसाम्
prasīda devi śāpāntaṃ kurvasyā duhiturmama / eteṣāṃ ca svabhṛtyānāmajñānavihitāgasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञप्तेति प्रतीहार्या जयया गिरिजाब्रवीत् । यदा सर्वे मिलिष्यन्ति ज्ञानप्राप्तिवशात्क्रमात्
vijñapteti pratīhāryā jayayā girijābravīt / yadā sarve miliṣyanti jñānaprāptivaśātkramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादीनां तपःक्षेत्रे दृष्ट्वा सिद्धीश्वरं तदा । एष्यन्ति पदमस्माकं मुक्तशापा इमे पुनः
brahmādīnāṃ tapaḥkṣetre dṛṣṭvā siddhīśvaraṃ tadā / eṣyanti padamasmākaṃ muktaśāpā ime punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्ये चन्द्रलेखेयमेतत्कान्तः स धूर्जटः । सुखिनो ऽमी भविष्यन्ति त्रयो द्वौ दुःखिनाविमौ
manuṣye candralekheyametatkāntaḥ sa dhūrjaṭaḥ / sukhino 'mī bhaviṣyanti trayo dvau duḥkhināvimau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा विरता यावत् सा देवी तावदाययौ । तत्रासुरः किल ज्ञातहरासंनिधिरन्धकः
ity uktvā viratā yāvat sā devī tāvadāyayau / tatrāsuraḥ kila jñātaharāsaṃnidhirandhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स देवीं प्रेप्सुरुत्सिक्तस्तत्परिच्छदभर्त्सितः । गतो विज्ञाय देवेन ज्ञात्वा तत्कारणं हतः
sa devīṃ prepsurutsiktastatparicchadabhartsitaḥ / gato vijñāya devena jñātvā tatkāraṇaṃ hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतकार्यो ऽन्तिकायातस्तुष्टामुक्तान्धकागमाम् । सो ऽथ देवो जगादैवं गिरिजां गिरिजापतिः
kṛtakāryo 'ntikāyātastuṣṭāmuktāndhakāgamām / so 'tha devo jagādaivaṃ girijāṃ girijāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानसः पूर्वपुत्रस् ते सो ऽन्धको ऽद्य हतो मया । त्वगस्थिशेषो भृङ्गी च भविष्यत्य् अधुनेह सः
mānasaḥ pūrvaputras te so 'ndhako 'dya hato mayā / tvagasthiśeṣo bhṛṅgī ca bhaviṣyaty adhuneha saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा स समं देव्या तत्रासीद् विहरन् हरः । मणिपुष्पेश्व् अराद्याश् च पञ्च ते ऽवातरन् भुवि
ity uktvā sa samaṃ devyā tatrāsīd viharan haraḥ / maṇipuṣpeśv arādyāś ca pañca te 'vātaran bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तावद्द्वयो राजंस् तस्य पिङ्गेश्वरस्य च । गुहेश्वरस्य चोदन्तं चित्रायितम् इमं शृणु
tatra tāvaddvayo rājaṃs tasya piṅgeśvarasya ca / guheśvarasya codantaṃ citrāyitam imaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति यज्ञस्थलाख्यो ऽस्मिन्न् अग्रहारो महीतले । तत्राभूद् यज्ञसोमाख्यो ब्राह्मणो धनवान् गुणी
asti yajñasthalākhyo 'sminn agrahāro mahītale / tatrābhūd yajñasomākhyo brāhmaṇo dhanavān guṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य द्वावुदपद्येतां पुत्रौ वयसि मध्यमे । हरिसोमस्तयोर् ज्येष्ठः कनिष्ठो देवसोमकः
tasya dvāvudapadyetāṃ putrau vayasi madhyame / harisomastayor jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho devasomakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोस् तस्य समुत्तीर्णबाल्ययोर् उपनीतयोः । विप्रस्यादौ धनं क्षीणं सभार्यस्यायुषा ततः
tayos tasya samuttīrṇabālyayor upanītayoḥ / viprasyādau dhanaṃ kṣīṇaṃ sabhāryasyāyuṣā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ तत्सुतौ दीनौ पितृहीनाववृत्तिकौ । हृताग्रहारौ दायादैर् मन्त्रयामासतुर्मिथः
tatas tau tatsutau dīnau pitṛhīnāvavṛttikau / hṛtāgrahārau dāyādair mantrayāmāsaturmithaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षैकवृत्ती जातौ स्वो न च भिक्षामवाप्नुवः । तद्दूरम् अपिगच्छावो वरं मातामहं गृहम्
bhikṣaikavṛttī jātau svo na ca bhikṣāmavāpnuvaḥ / taddūram apigacchāvo varaṃ mātāmahaṃ gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रष्टौ यद्य् अपि नौ को ऽत्र श्रद्दध्यात्स्वयमागतौ । तथापि यावः किं कुर्वो नह्यन्यास्त्यावयोर् गतिः
bhraṣṭau yady api nau ko 'tra śraddadhyātsvayamāgatau / tathāpi yāvaḥ kiṃ kurvo nahyanyāstyāvayor gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संमन्त्र्य ययतुर्भिक्षमाणौ क्रमेण तौ । तमग्रहारं तद्यत्र मातामहगृहं तयोः
iti saṃmantrya yayaturbhikṣamāṇau krameṇa tau / tamagrahāraṃ tadyatra mātāmahagṛhaṃ tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं सोमदेवाख्यं मृतं मातामहं जनात् । पृच्छन्तौ तावबुध्येतां मन्दभाग्यौ सभार्यकम्
tatra taṃ somadevākhyaṃ mṛtaṃ mātāmahaṃ janāt / pṛcchantau tāvabudhyetāṃ mandabhāgyau sabhāryakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च तौ यज्ञदेवक्रतुदेवाभिधानयोः । रजोरूक्षौ विविशतुर्विग्नौ मातुलयोर् गृहम्
tataś ca tau yajñadevakratudevābhidhānayoḥ / rajorūkṣau viviśaturvignau mātulayor gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रादृत्य समाश्वास्य ताभ्यां कॢप्ताशनाम्बरौ । सद्विप्राभ्यामधीयानौ यावत्तौ तत्र तिष्ठतः
tatrādṛtya samāśvāsya tābhyāṃ kḷptāśanāmbarau / sadviprābhyāmadhīyānau yāvattau tatra tiṣṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवत्तावप्य् उपक्षीणधनीभूतावभृत्यकौ । मातुलौ भागिनेयौ तौ प्रीतिपूर्वमवोचताम्
tavattāvapy upakṣīṇadhanībhūtāvabhṛtyakau / mātulau bhāgineyau tau prītipūrvamavocatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रौ दरिद्रीभूतानाम् अस्माकं पशुपालकम् । कर्तुं नास्त्य् अद्य सामर्थ्यं तद् युवां रक्षकं पशून्
putrau daridrībhūtānām asmākaṃ paśupālakam / kartuṃ nāsty adya sāmarthyaṃ tad yuvāṃ rakṣakaṃ paśūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तौ मातुलाभ्यां तौ बाष्पकण्ठौ तथेति तत् । हरिसोमदेवसोमौ तद्वचो ऽभ्युपजग्मतुः
ity uktau mātulābhyāṃ tau bāṣpakaṇṭhau tatheti tat / harisomadevasomau tadvaco 'bhyupajagmatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽटव्यां पशून्नीत्वा सततं तौ ररक्षतुः । परिश्रान्तौ च सायं तावादायाजग्मतुर्गृहम्
tato 'ṭavyāṃ paśūnnītvā satataṃ tau rarakṣatuḥ / pariśrāntau ca sāyaṃ tāvādāyājagmaturgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तयोः पाशुपाल्यं कुर्वतोर्दैवशप्तयोः । अहार्यत पशुः कश् चित्कश्चिद्व्याघ्रैर् अभक्ष्यत
tathā tayoḥ pāśupālyaṃ kurvatordaivaśaptayoḥ / ahāryata paśuḥ kaś citkaścidvyāghrair abhakṣyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ मातुलौ यावदुद्विग्नौ तावदेकदा । धेनुश्छागश् च यज्ञार्थौ द्वौ तयोः क्वापि नेशतुः
tatas tau mātulau yāvadudvignau tāvadekadā / dhenuśchāgaś ca yajñārthau dvau tayoḥ kvāpi neśatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भयात् तान् गृहं नीत्वैवान्यान् असमये पशून् । पलायितौ तौ चिन्वन्तौ दूरं विविशितुर् वनम्
tadbhayāt tān gṛhaṃ nītvaivānyān asamaye paśūn / palāyitau tau cinvantau dūraṃ viviśitur vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र व्याघ्रार्धजग्धं तं छागं ददृशतुर्निजम् । शोचित्वोपहतात्मानावेवं जगदतुश् च तौ
tatra vyāghrārdhajagdhaṃ taṃ chāgaṃ dadṛśaturnijam / śocitvopahatātmānāvevaṃ jagadatuś ca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छागो ऽयं मातुलाभ्यां नौ यज्ञार्थं पर्यकल्प्यत । तस्मिन्नष्टे च दुर्वारस्तयोः कोपो भविष्यति
chāgo 'yaṃ mātulābhyāṃ nau yajñārthaṃ paryakalpyata / tasminnaṣṭe ca durvārastayoḥ kopo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदस्य मांसं संस्कृत्य वह्नौ भुक्त्वा हतक्षुधौ । शेषमादाय गच्छावः क्वाप्य् आवां भैक्ष्यजीविनौ
tadasya māṃsaṃ saṃskṛtya vahnau bhuktvā hatakṣudhau / śeṣamādāya gacchāvaḥ kvāpy āvāṃ bhaikṣyajīvinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य यावत्तं छागं संस्कुरुतो ऽनले । तावदाजग्मतुः पश्चाद्धावन्तौ मातुलौ तयोः
iti saṃcintya yāvattaṃ chāgaṃ saṃskuruto 'nale / tāvadājagmatuḥ paścāddhāvantau mātulau tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां छागं पचन्तौ तौ दृष्ट्वावुत्थाय संभ्रमात् । दूरात्तद्दर्शनत्रस्तौ पलाय्य ययतुस् ततः
tābhyāṃ chāgaṃ pacantau tau dṛṣṭvāvutthāya saṃbhramāt / dūrāttaddarśanatrastau palāyya yayatus tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवाभ्यां मांसगृध्रुभ्यां राक्षसं कर्म यत्कृतम् । भविष्यथस्ततो ब्रह्मराक्षसौ पिशिताशनौ
yuvābhyāṃ māṃsagṛdhrubhyāṃ rākṣasaṃ karma yatkṛtam / bhaviṣyathastato brahmarākṣasau piśitāśanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तौ मातुलौ क्रुद्धौ तयोः शापं वितेरतुः । अभूतां द्विजपुत्रौ च सद्यस्तौ ब्रह्मरक्षसौ
iti tau mātulau kruddhau tayoḥ śāpaṃ viteratuḥ / abhūtāṃ dvijaputrau ca sadyastau brahmarakṣasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंष्ट्राविशङ्कटमुखौ दीप्तकेशौ बुभुक्षितौ । प्राणिनः प्राप्य खादन्तावटव्यां भ्रेमतुश् च तौ
daṃṣṭrāviśaṅkaṭamukhau dīptakeśau bubhukṣitau / prāṇinaḥ prāpya khādantāvaṭavyāṃ bhrematuś ca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा तापसं हन्तुं योगिनं तावधावताम् । तत्प्रापतुः पिशाचत्वं शप्तौ तेन प्रतिघ्नता
ekadā tāpasaṃ hantuṃ yoginaṃ tāvadhāvatām / tatprāpatuḥ piśācatvaṃ śaptau tena pratighnatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशाचत्वे ऽपि तौ हन्तुं हरन्तौ ब्राह्मणस्य गाम् । तन्मन्त्रभग्नौ तच्छापच्चण्डालत्वमवापतुः
piśācatve 'pi tau hantuṃ harantau brāhmaṇasya gām / tanmantrabhagnau tacchāpaccaṇḍālatvamavāpatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालत्वे धनुष्पाणी भ्रमन्तौ क्षुन्निपीडितौ । कदाचिच्चौरपल्लीं तां प्रापतुर्भोजनार्थिनौ
caṇḍālatve dhanuṣpāṇī bhramantau kṣunnipīḍitau / kadāciccaurapallīṃ tāṃ prāpaturbhojanārthinau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दृष्ट्वैव तद्द्वाररक्षकाश्चौरशङ्कया । चौरावष्टभ्य तौ चक्रुश्छिन्नश्रवणनासिकौ
tatra dṛṣṭvaiva taddvārarakṣakāścauraśaṅkayā / caurāvaṣṭabhya tau cakruśchinnaśravaṇanāsikau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाविधौ च तौ बद्धौ निन्युस्ते तस्करास् ततः । पार्श्वं प्रधानचौराणां लगुडाहतिताडितौ
tathāvidhau ca tau baddhau ninyuste taskarās tataḥ / pārśvaṃ pradhānacaurāṇāṃ laguḍāhatitāḍitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पृष्टौ प्रधानैस्तौ चौरैस्तैर् भयविक्लवौ । क्षुद्दुःखावप्तसंक्लेशं स्ववृत्तास्न्तमशंसताम्
tatra pṛṣṭau pradhānaistau cauraistair bhayaviklavau / kṣudduḥkhāvaptasaṃkleśaṃ svavṛttāsntamaśaṃsatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते कृपया मुख्यचौरा बन्धाद्विमुच्य तौ । ऊचुस्तिष्ठतमश्नीतमिह मा भूद्भयं च वाम्
tatas te kṛpayā mukhyacaurā bandhādvimucya tau / ūcustiṣṭhatamaśnītamiha mā bhūdbhayaṃ ca vām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टम्यामद्य सेनानिपूजनावसरे युवाम् । अस्माकमतिथी प्राप्तौ संविभागमिहार्हथः
aṣṭamyāmadya senānipūjanāvasare yuvām / asmākamatithī prāptau saṃvibhāgamihārhathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वार्चितदेवीकाश् चौरास् ते स्वाग्रभोजितौ । तत्यजुर् नैव तौ दैवाद् उत्पन्नप्रीतयो ऽन्तिकात्
ity uktvārcitadevīkāś caurās te svāgrabhojitau / tatyajur naiva tau daivād utpannaprītayo 'ntikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रमेण कुर्वाणौ चौर्यं तैर् दस्युभिः सह । महासेनापती तेषां संवृत्तौ तौ स्वशौर्यतः
tataḥ krameṇa kurvāṇau cauryaṃ tair dasyubhiḥ saha / mahāsenāpatī teṣāṃ saṃvṛttau tau svaśauryataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा चौरचारोक्तं शैवक्षेत्रं महत्पुरम् । सेनापती तौ मुषितुं ससैन्यौ जग्मतुर्निशि
ekadā cauracāroktaṃ śaivakṣetraṃ mahatpuram / senāpatī tau muṣituṃ sasainyau jagmaturniśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिमित्ते ऽपि दृष्टे तावनिवृत्ताववाप्य तत् । लुण्ठयामासतुः कृत्स्नं सदेवभुवनं पुरम्
animitte 'pi dṛṣṭe tāvanivṛttāvavāpya tat / luṇṭhayāmāsatuḥ kṛtsnaṃ sadevabhuvanaṃ puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तद्वासिभिर् देवः क्रन्दितः शरणार्थिभिः । चौरांस्तान्विकलानन्धांश्चकार कुपितो हरः
tatas tadvāsibhir devaḥ kranditaḥ śaraṇārthibhiḥ / caurāṃstānvikalānandhāṃścakāra kupito haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.