Library·Somadeva: Kathasaritsagara·18·18.2
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे विषमशीललम्बके प्रथमस् तरङ्गः । द्वितीयस् तरङ्गः । इत्य् उक्त्वा विक्रमादित्यदेवायास्थानवर्तिनि । अनङ्गदेवः पुनरप्येवं कथयति स्म सः
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare viṣamaśīlalambake prathamas taraṅgaḥ / dvitīyas taraṅgaḥ / ity uktvā vikramādityadevāyāsthānavartini / anaṅgadevaḥ punarapyevaṃ kathayati sma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भुक्तोत्तरं सा मां सखीमध्यस्थिताब्रवीत् । अनङ्गदेव सर्वं ते कथयाम्यधुना शृणु
tato bhuktottaraṃ sā māṃ sakhīmadhyasthitābravīt / anaṅgadeva sarvaṃ te kathayāmyadhunā śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषाहं धनदभ्रातुर्मणिभद्रस्य गेहिनी । दुन्दुभेर्यक्षराजस्य सुता मदनमञ्जरी
eṣāhaṃ dhanadabhrāturmaṇibhadrasya gehinī / dundubheryakṣarājasya sutā madanamañjarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साहं तीरेषु सरितां शैलेषूपवनेषु च । मनोहरेषु व्यहरं भर्त्रा सह सुखं सदा
sāhaṃ tīreṣu saritāṃ śaileṣūpavaneṣu ca / manohareṣu vyaharaṃ bhartrā saha sukhaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा च गताभूवमुज्जयिन्यामहं किल । उद्यानं मकरन्दाख्यं विहर्तुं वल्लभान्विता
ekadā ca gatābhūvamujjayinyāmahaṃ kila / udyānaṃ makarandākhyaṃ vihartuṃ vallabhānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दैवादुषस्येकः खण्डकापालिकाधमः । विहारश्रमसंसुप्तप्रबुद्धां पश्यति स्म माम्
tatra daivāduṣasyekaḥ khaṇḍakāpālikādhamaḥ / vihāraśramasaṃsuptaprabuddhāṃ paśyati sma mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कामवशगः पापो भार्यात्वे होमकर्मणा । मन्त्रेण मां साधयितुं प्रावर्तिष्ट श्मशानगः
sa kāmavaśagaḥ pāpo bhāryātve homakarmaṇā / mantreṇa māṃ sādhayituṃ prāvartiṣṭa śmaśānagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदहं स्वप्रभावेण बुद्ध्वा भर्त्रे न्यवेदयम् । तेनाप्यावेदितं भ्रातुर्ज्यायसो धनदस्य तत्
tadahaṃ svaprabhāveṇa buddhvā bhartre nyavedayam / tenāpyāveditaṃ bhrāturjyāyaso dhanadasya tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनाध्यक्षेण गत्वा च विज्ञप्तः कमलोद्भवः । स चापि भगवानेवं ब्रह्म ध्यात्वा तम् अभ्यधात्
dhanādhyakṣeṇa gatvā ca vijñaptaḥ kamalodbhavaḥ / sa cāpi bhagavānevaṃ brahma dhyātvā tam abhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं स भ्रातृजायां ते कपाली हर्तुमुद्यतः । यक्षसाधनमन्त्राणां शक्तिस्तेषां हि तादृशी
satyaṃ sa bhrātṛjāyāṃ te kapālī hartumudyataḥ / yakṣasādhanamantrāṇāṃ śaktisteṣāṃ hi tādṛśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया तु विक्रमादित्यो मन्त्रेणाकृष्यमाणया । आक्रन्दनीयो नृपतिः स रक्षिष्यति तां ततः
tayā tu vikramādityo mantreṇākṛṣyamāṇayā / ākrandanīyo nṛpatiḥ sa rakṣiṣyati tāṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्ब्रह्मवचो ऽभ्येत्य मद्भर्त्रे धनदो ऽब्रवीत् । मद्भर्ता मह्यमाह स्म कुमन्त्रचकितात्मने
etadbrahmavaco 'bhyetya madbhartre dhanado 'bravīt / madbhartā mahyamāha sma kumantracakitātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावच् च क्रमसिद्धेन मन्त्रेणाकृष्टवान् स माम् । होमं कुर्वञ् श्मशानस्थः खण्डकापालिकः स्वतः
tāvac ca kramasiddhena mantreṇākṛṣṭavān sa mām / homaṃ kurvañ śmaśānasthaḥ khaṇḍakāpālikaḥ svataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं च मन्त्राकृष्टा तद्वित्रस्ता पितृकाननम् । प्रापमस्थिकपालाढ्यं भैर् अवं भूतसेवितम्
ahaṃ ca mantrākṛṣṭā tadvitrastā pitṛkānanam / prāpamasthikapālāḍhyaṃ bhair avaṃ bhūtasevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापश्यं च तं दुष्टकापालिकम् अहं तदा । हुताग्निम् अर्चितोत्तानशवाधिष्ठितमण्डलम्
tatrāpaśyaṃ ca taṃ duṣṭakāpālikam ahaṃ tadā / hutāgnim arcitottānaśavādhiṣṭhitamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च कापालिकः प्राप्तां दृष्ट्वा मां दर्पमोहितः । अगात्कथंचिदाचान्तुं नदीं दैवाददूरगाम्
sa ca kāpālikaḥ prāptāṃ dṛṣṭvā māṃ darpamohitaḥ / agātkathaṃcidācāntuṃ nadīṃ daivādadūragām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणं संमृतब्रह्मवचनाहमचिन्तयम् । किं नाक्रन्दामि राजानं स रात्रौ जात्विह भ्रमेत्
tatkṣaṇaṃ saṃmṛtabrahmavacanāhamacintayam / kiṃ nākrandāmi rājānaṃ sa rātrau jātviha bhramet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येतच्चिन्तयित्वोच्चैस्तत्राक्रन्दितवत्य् अहम् । परित्रायस्व मां देव विक्रमादित्य भूपते
ityetaccintayitvoccaistatrākranditavaty aham / paritrāyasva māṃ deva vikramāditya bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्रद्रक्षामणे पश्य वलात्कुलवधूं सतीम् । गृहिणीं मणिभद्रस्य धनाध्यक्षानुजन्मनः
jagradrakṣāmaṇe paśya valātkulavadhūṃ satīm / gṛhiṇīṃ maṇibhadrasya dhanādhyakṣānujanmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुन्दुभेस्तनयां यक्षीं नाम्ना मदनमञ्जरीम् । कापालिको ऽयं त्वद्राज्ये मां ध्वंसयितुमुद्यतः
dundubhestanayāṃ yakṣīṃ nāmnā madanamañjarīm / kāpāliko 'yaṃ tvadrājye māṃ dhvaṃsayitumudyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याक्रन्दितवत्येव ज्वलन्तम् इव तेजसा । कृपाणपाणिमायान्तं तमद्राक्षमहं नृपम्
ityākranditavatyeva jvalantam iva tejasā / kṛpāṇapāṇimāyāntaṃ tamadrākṣamahaṃ nṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च मामवदद्भद्रे मा भैषीर्निवृता भव । अहं कापालिकादस्माद्रक्षामी भवतीं शुभे
sa ca māmavadadbhadre mā bhaiṣīrnivṛtā bhava / ahaṃ kāpālikādasmādrakṣāmī bhavatīṃ śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को हि राज्ये ममाधर्ममीदृशं कर्तुमीश्वरः । इत्य् उक्त्वाग्निशिखं नाम वेतालं स समाह्वयत्
ko hi rājye mamādharmamīdṛśaṃ kartumīśvaraḥ / ity uktvāgniśikhaṃ nāma vetālaṃ sa samāhvayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चाहूतो ज्वलन्नेवः पांशुरूर्ध्वशिरोरुहः । उपेत्यैवाब्रवीद्भूपं किं करोम्यादिशेति तम्
sa cāhūto jvalannevaḥ pāṃśurūrdhvaśiroruhaḥ / upetyaivābravīdbhūpaṃ kiṃ karomyādiśeti tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजाब्रवीदेषे परदारापहारकृत् । पापः कापालिको हत्वा भवता भक्ष्यतामिति
atha rājābravīdeṣe paradārāpahārakṛt / pāpaḥ kāpāliko hatvā bhavatā bhakṣyatāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो ऽग्निशिखस् तस्मिञ् शवे ऽर्चामण्डलस्थिते । प्रविश्याधावदुत्थाय प्रसारितभुजाननः
tataḥ so 'gniśikhas tasmiñ śave 'rcāmaṇḍalasthite / praviśyādhāvadutthāya prasāritabhujānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रहीज्जङ्घयोः पश्चात्तं चाचान्तपरागतम् । कापालिकं स वेतालः पलायनपरायणम्
agrahījjaṅghayoḥ paścāttaṃ cācāntaparāgatam / kāpālikaṃ sa vetālaḥ palāyanaparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नभसि भ्रामयित्वा च क्षिप्रमास्फोट्य च क्षितौ । देहं मनोरथं चैव सममस्य व्यचूर्णयत्
nabhasi bhrāmayitvā ca kṣipramāsphoṭya ca kṣitau / dehaṃ manorathaṃ caiva samamasya vyacūrṇayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतं कापालिनं दृष्ट्वा भूतेष्वामिषगर्धिषु । आगाद्यमशिखो नाम वेतालस् तत्र दुर्मदः
hataṃ kāpālinaṃ dṛṣṭvā bhūteṣvāmiṣagardhiṣu / āgādyamaśikho nāma vetālas tatra durmadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एत्यैव तदगृह्णात्स कापालिककलेवरम् । ततः सो ऽग्निशिखः पूर्वो वेतालस्तम भाषत
etyaiva tadagṛhṇātsa kāpālikakalevaram / tataḥ so 'gniśikhaḥ pūrvo vetālastama bhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे श्रीविक्रमादित्यदेवस्यादेशतो मया । कापालिको ऽयं निहतो दुराचार त्वमस्य कः
are śrīvikramādityadevasyādeśato mayā / kāpāliko 'yaṃ nihato durācāra tvamasya kaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वा यमशिखः प्राह त्वं ब्रूहि तर्हि मे । किंप्रभावः स राजेति ततः सो ऽग्निशिखो ऽब्रवीत्
etac chrutvā yamaśikhaḥ prāha tvaṃ brūhi tarhi me / kiṃprabhāvaḥ sa rājeti tataḥ so 'gniśikho 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रभावं न चेद्वेत्सि तदहं शृणु वच्मि ते । इहाभूड्डाकिनेयाख्यः सुधीरः कितवः पुरि
tatprabhāvaṃ na cedvetsi tadahaṃ śṛṇu vacmi te / ihābhūḍḍākineyākhyaḥ sudhīraḥ kitavaḥ puri
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जातु हृतसर्वस्वः कितवैद्यूर्तमायया । अधिकावर्जितान्यार्थनिमित्तं तैर् अबध्यत
sa jātu hṛtasarvasvaḥ kitavaidyūrtamāyayā / adhikāvarjitānyārthanimittaṃ tair abadhyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्वत्वादददन्तं च तैर् एव लगुडादिभिः । ताड्यमानो ऽवतस्थे च ग्रावभूतो मृतो यथा
asvatvādadadantaṃ ca tair eva laguḍādibhiḥ / tāḍyamāno 'vatasthe ca grāvabhūto mṛto yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सभ्यैः सर्वैस्तर्नीत्वा पापैः स चिक्षिपे । महान्धकूपे संभाव्य जीवतो ऽस्मात्प्रतिक्रियाम्
tataḥ sa sabhyaiḥ sarvaistarnītvā pāpaiḥ sa cikṣipe / mahāndhakūpe saṃbhāvya jīvato 'smātpratikriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च तत्रातिगम्भीरे कितवो डाकिनेयकः । कूपे भ्रष्टो ददर्शो ऽग्नौ महान्तौ पुरुषावुभौ
sa ca tatrātigambhīre kitavo ḍākineyakaḥ / kūpe bhraṣṭo dadarśo 'gnau mahāntau puruṣāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ च तं पतितं साम्ना दृष्ट्वा भीतम् अपृच्छताम् । कस् त्वं कुतश् च कूपे ऽस्मिन् पतितो ऽस्युच्यताम् इति
tau ca taṃ patitaṃ sāmnā dṛṣṭvā bhītam apṛcchatām / kas tvaṃ kutaś ca kūpe 'smin patito 'syucyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाश्वस्य स्ववृत्तान्तं द्यूतकारो निवेद्य सः । ताव् अप्य् अपृच्छद् ब्रूतं मे कौ कुतश् च युवाम् इह
athāśvasya svavṛttāntaṃ dyūtakāro nivedya saḥ / tāv apy apṛcchad brūtaṃ me kau kutaś ca yuvām iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा तौ जगदतुः पुरुषाववटस्थितौ । आवामस्याः पुरो भद्र श्मशाने ब्रह्मराक्षसौ
tac chrutvā tau jagadatuḥ puruṣāvavaṭasthitau / āvāmasyāḥ puro bhadra śmaśāne brahmarākṣasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगृह्णीव च तावावामिहैव पुरि कन्यके । मुख्यमन्त्रिसुतामेकामन्यां मुख्यवणिक्सुताम्
agṛhṇīva ca tāvāvāmihaiva puri kanyake / mukhyamantrisutāmekāmanyāṃ mukhyavaṇiksutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च मोचयितुं कश् चित्ते शक्नोति स्म कन्यके । मान्त्रिको दीप्तमन्त्रो ऽपि पृथ्व्यामस्मत्सकाशतः
na ca mocayituṃ kaś citte śaknoti sma kanyake / māntriko dīptamantro 'pi pṛthvyāmasmatsakāśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध्वाथ विक्रमादित्यदेवस्तत्पितृवत्सलः । तत्रागाद्यत्र कन्ये ते पित्रोः सख्यात्सह स्थिते
buddhvātha vikramādityadevastatpitṛvatsalaḥ / tatrāgādyatra kanye te pitroḥ sakhyātsaha sthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वैव नृपं मुक्त्वा कन्यके ते पलायितुम् । इच्छन्तावपि नैवावां ततो गन्तुमशक्नुवः
taṃ dṛṣṭvaiva nṛpaṃ muktvā kanyake te palāyitum / icchantāvapi naivāvāṃ tato gantumaśaknuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपश्याव दिशः सर्वा ज्वलन्तीस् तस्य तेजसा । ततो ऽबध्नात्स नृपतिर्दृष्ट्वा नौ स्वप्रभावतः
āpaśyāva diśaḥ sarvā jvalantīs tasya tejasā / tato 'badhnātsa nṛpatirdṛṣṭvā nau svaprabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातमृत्युभयौ दीनौ वीक्ष्य चैवं समादिशत् । भोः पापावन्धकूपान्तर्वसतं वत्सरावधि
jātamṛtyubhayau dīnau vīkṣya caivaṃ samādiśat / bhoḥ pāpāvandhakūpāntarvasataṃ vatsarāvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्ताभ्यां च ततः कार्यं भवद्भ्यां नेदृशं पुनः । करिष्यतश्चेत्तदहं निग्रहीष्यामि वां ततः
muktābhyāṃ ca tataḥ kāryaṃ bhavadbhyāṃ nedṛśaṃ punaḥ / kariṣyataścettadahaṃ nigrahīṣyāmi vāṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादिश्यान्धकूपे ऽत्र तेनावां क्षपिताविमौ । राज्ञा विषमशीलेन कृपया न विपादितौ
ityādiśyāndhakūpe 'tra tenāvāṃ kṣapitāvimau / rājñā viṣamaśīlena kṛpayā na vipāditau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टभिर् दिवसैः कूपनिवासस्यास्य चावयोः । अवधिः पूर्यते वर्षादितो मुच्यावहे ततः
aṣṭabhir divasaiḥ kūpanivāsasyāsya cāvayoḥ / avadhiḥ pūryate varṣādito mucyāvahe tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भक्ष्यं किंचिदेतानि यद्यहानि ददासि नौ । तदुद्धृत्यामुतः कूपात्त्वां क्षिपावो बहिः सखे
tadbhakṣyaṃ kiṃcidetāni yadyahāni dadāsi nau / taduddhṛtyāmutaḥ kūpāttvāṃ kṣipāvo bahiḥ sakhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गीकृत्य न चेद्दास्यस्यावाभ्यां भक्ष्यमुद्धृतः । ततस्त्वां भक्षयिष्यावो निश्चितं निर्गतावितः
aṅgīkṛtya na ceddāsyasyāvābhyāṃ bhakṣyamuddhṛtaḥ / tatastvāṃ bhakṣayiṣyāvo niścitaṃ nirgatāvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा ब्रह्मरक्षोभ्यां ताभ्यां स कितवस् ततः । तथेति प्रतिपन्नार्थः कूपाद्बहिरुदस्यत
ity uktvā brahmarakṣobhyāṃ tābhyāṃ sa kitavas tataḥ / tatheti pratipannārthaḥ kūpādbahirudasyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कूपादुद्गतोपश्यंस्तदर्थप्राप्तिमन्यथा । पणायितुं महामांसं श्मशानं प्राविशन्निशि
sa kūpādudgatopaśyaṃstadarthaprāptimanyathā / paṇāyituṃ mahāmāṃsaṃ śmaśānaṃ prāviśanniśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कालं तिष्ठता तत्र स दृष्टः कितवो मया । गृह्णातु कश्चिद् विक्रीणे महामांसम् इति ब्रुवन्
tatkālaṃ tiṣṭhatā tatra sa dṛṣṭaḥ kitavo mayā / gṛhṇātu kaścid vikrīṇe mahāmāṃsam iti bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं गृह्णामि किं मूल्यं मार्गसीत्युदिते मया । रूपप्रभावौ स्वौ देहि मह्यमित्यब्रवीच् च सः
ahaṃ gṛhṇāmi kiṃ mūlyaṃ mārgasītyudite mayā / rūpaprabhāvau svau dehi mahyamityabravīc ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीर किं कुरुषे ताभ्यामित्य् उक्तश् च मया पुनः । उक्त्वा कृत्स्नं स्ववृत्तान्तम् एवं स कितवो ऽभ्यधात्
vīra kiṃ kuruṣe tābhyāmity uktaś ca mayā punaḥ / uktvā kṛtsnaṃ svavṛttāntam evaṃ sa kitavo 'bhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् त्वद्रूपप्रभावाभ्यां तान् आकृष्य ददाम्य् अहम् । कितवान् ब्रह्मरक्षोभ्यां भक्ष्यं सभ्ययुतान् अरीन्
tat tvadrūpaprabhāvābhyāṃ tān ākṛṣya dadāmy aham / kitavān brahmarakṣobhyāṃ bhakṣyaṃ sabhyayutān arīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा धैर् यतुष्टेन तस्मै द्यूतकृते मया । दत्तौ रूपप्रभावौ स्ववाभाष्य दिनसप्तकम्
tac chrutvā dhair yatuṣṭena tasmai dyūtakṛte mayā / dattau rūpaprabhāvau svavābhāṣya dinasaptakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्याम् आकृष्य कूपे तान् क्रमात् क्षिप्त्वापकारिणः । नयति स्म स सप्ताहाद्ब्रह्मराक्षसभक्ष्यताम्
tābhyām ākṛṣya kūpe tān kramāt kṣiptvāpakāriṇaḥ / nayati sma sa saptāhādbrahmarākṣasabhakṣyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मया स्वीकृतयोः स्वयो रूपप्रभावयोः । सो ऽब्रवीड्डाकिनेयो मां द्यूतकारो भयाकुलः
tato mayā svīkṛtayoḥ svayo rūpaprabhāvayoḥ / so 'bravīḍḍākineyo māṃ dyūtakāro bhayākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाद्य दत्तं मया भक्ष्यमष्टमं तदहस्तयोः । तन्मां निर्गत्य तौ ब्रह्मराक्षसौ भक्षयिष्यतः
nādya dattaṃ mayā bhakṣyamaṣṭamaṃ tadahastayoḥ / tanmāṃ nirgatya tau brahmarākṣasau bhakṣayiṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र किं मया कार्यं ब्रूहि मित्रं हि मे भवान् । इत्य् उक्तवन्तं तमहं संस्तवप्रीतितो ऽब्रवम्
tad atra kiṃ mayā kāryaṃ brūhi mitraṃ hi me bhavān / ity uktavantaṃ tamahaṃ saṃstavaprītito 'bravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्येवं तत्त्वया ताभ्यां राक्षसाभ्यां हि खादिताः । कितवास्ते तवार्थे तौ राक्षसावद्म्य् अहं पुनः
yadyevaṃ tattvayā tābhyāṃ rākṣasābhyāṃ hi khāditāḥ / kitavāste tavārthe tau rākṣasāvadmy ahaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तौ दर्शय मे मित्रेत्य् उक्तवांस्तेन तत्क्षणम् । नीतस्ततूपनिकटं कितवेन तथेत्य् अहम्
tattau darśaya me mitrety uktavāṃstena tatkṣaṇam / nītastatūpanikaṭaṃ kitavena tathety aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाङ्मुखश् च यावत्तं कूपं पश्याम्यशङ्कितः । तावत्तेनास्मि दत्त्वार्धचन्द्रं क्षिप्तस्तदन्तरे
avāṅmukhaś ca yāvattaṃ kūpaṃ paśyāmyaśaṅkitaḥ / tāvattenāsmi dattvārdhacandraṃ kṣiptastadantare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपान्तः पतितस्याथ रक्षोभ्यां भक्ष्यबुद्धितः । गृहीतस्य समं ताभ्यां बाहुयुद्धमभून्मम
kūpāntaḥ patitasyātha rakṣobhyāṃ bhakṣyabuddhitaḥ / gṛhītasya samaṃ tābhyāṃ bāhuyuddhamabhūnmama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदातिवर्तितुं बाहुबलं नाशक्नुतां मम । युद्धं त्यक्त्वा तदा कस्त्वमिति तौ मामपृच्छताम्
yadātivartituṃ bāhubalaṃ nāśaknutāṃ mama / yuddhaṃ tyaktvā tadā kastvamiti tau māmapṛcchatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मया डाकिनेयवृत्तान्तात्प्रभृति स्वके । वृत्तान्ते कथिते मैत्रीं कृत्वा मां वदतः स्म तौ
tato mayā ḍākineyavṛttāntātprabhṛti svake / vṛttānte kathite maitrīṃ kṛtvā māṃ vadataḥ sma tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो तवावयोस्तेषां कितवानां च कीदृशी । अवस्था विहिता तेन कितवेन दुरात्मना
aho tavāvayosteṣāṃ kitavānāṃ ca kīdṛśī / avasthā vihitā tena kitavena durātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषां न मैत्त्री न घृणा नोपकारः स्पृशेन्मनः । तेषु च्छलैकविद्येषु विश्वासः कितवेषु कः
yeṣāṃ na maittrī na ghṛṇā nopakāraḥ spṛśenmanaḥ / teṣu cchalaikavidyeṣu viśvāsaḥ kitaveṣu kaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साहसं नैर् अपेक्ष्यं च कितवानां निसर्गजम् । ठिण्ठाकरालस्य कथा तथा च श्रूयतां त्वया
sāhasaṃ nair apekṣyaṃ ca kitavānāṃ nisargajam / ṭhiṇṭhākarālasya kathā tathā ca śrūyatāṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यामेवोज्जयिन्यां स द्यूतकारो ऽभवत्पुरि । पूर्वं ठिण्ठाकरालाख्यो विषमो ऽन्वर्थनामकः
asyāmevojjayinyāṃ sa dyūtakāro 'bhavatpuri / pūrvaṃ ṭhiṇṭhākarālākhyo viṣamo 'nvarthanāmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हारयतो नित्यं द्यूते ये जयिनो ऽपरे । ते प्रत्यहं द्यूतकाराः कपर्दकशतं ददुः
tasya hārayato nityaṃ dyūte ye jayino 'pare / te pratyahaṃ dyūtakārāḥ kapardakaśataṃ daduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनापणात्स गोधूमचूर्णं क्रीत्वा दिनात्यये । चकारापूपिकाः क्वापि मृदित्वा कर्परे ऽम्भसा
tenāpaṇātsa godhūmacūrṇaṃ krītvā dinātyaye / cakārāpūpikāḥ kvāpi mṛditvā karpare 'mbhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा श्मशाने पक्त्वा ताश्चिताग्नावेत्य चाग्रतः । महाकालस्य तद्दीपघृताभ्यक्ता अभक्षयत्
gatvā śmaśāne paktvā tāścitāgnāvetya cāgrataḥ / mahākālasya taddīpaghṛtābhyaktā abhakṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव च महाकालदेवागाराङ्गणे सदा । उपधानीकृतभुजः स सुष्वाप क्षितौ निशि
tatraiva ca mahākāladevāgārāṅgaṇe sadā / upadhānīkṛtabhujaḥ sa suṣvāpa kṣitau niśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा रजनौ तत्र महाकालनिकेतने । मातृमण्डलयक्षादिप्रतिमास् तस्य पश्यतः
ekadā rajanau tatra mahākālaniketane / mātṛmaṇḍalayakṣādipratimās tasya paśyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरन्तीर्मन्त्रसांनिध्यान्मतिरेवमजायत । न करोमि किमर्थार्थम् उपायमिह युक्तितः
sphurantīrmantrasāṃnidhyānmatirevamajāyata / na karomi kimarthārtham upāyamiha yuktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धश्चेद्भद्रमथवा न सिद्धः का क्षतिर्मम । इत्यालोच्याब्रवीद्द्यूतायाक्षिपन्देवताः स ताः
siddhaścedbhadramathavā na siddhaḥ kā kṣatirmama / ityālocyābravīddyūtāyākṣipandevatāḥ sa tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एत भोः सह युष्माभिर् दीव्यामीहाहम् एव च । सभ्यस् तथा पातयिता जितं सद्यश् च दीयते
eta bhoḥ saha yuṣmābhir dīvyāmīhāham eva ca / sabhyas tathā pātayitā jitaṃ sadyaś ca dīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तास्तेन तास्तूष्णीं यत्तस्थुस्तदपातयत् । ठिण्ठाकरालः स पणं कृत्वा चित्रा वराटिकाः
ity uktāstena tāstūṣṇīṃ yattasthustadapātayat / ṭhiṇṭhākarālaḥ sa paṇaṃ kṛtvā citrā varāṭikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गीकृतं पातनं स्यात्कितवेनानिषेधता । इति द्यूते हि सर्वत्र स्थितिर्द्यूतकृतां सदा
aṅgīkṛtaṃ pātanaṃ syātkitavenāniṣedhatā / iti dyūte hi sarvatra sthitirdyūtakṛtāṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जित्वा बहु स्वर्णं देवतास्ता जगाद सः । जितं प्रयच्छत धनं मह्यमाभाषितं यथा
tato jitvā bahu svarṇaṃ devatāstā jagāda saḥ / jitaṃ prayacchata dhanaṃ mahyamābhāṣitaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उच्यमानाः कितवेनासकृत् तेन ता यदा । देवता नालपन् किंचित् तदा वक्ति स्म स क्रुधा
ity ucyamānāḥ kitavenāsakṛt tena tā yadā / devatā nālapan kiṃcit tadā vakti sma sa krudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि स्थिताः स्थस् तूष्णीं तत्क्रियते कितवस्य यत् । अदत्तहारितार्थस्य शिलाभूतस्य तिष्ठतः
yadi sthitāḥ sthas tūṣṇīṃ tatkriyate kitavasya yat / adattahāritārthasya śilābhūtasya tiṣṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदंष्ट्राग्रतीक्ष्णेन क्रकचेनाङ्गपाटनम् । तदहं वः करिष्यामि नह्यपेक्षास्ति कापि मे
yamadaṃṣṭrāgratīkṣṇena krakacenāṅgapāṭanam / tadahaṃ vaḥ kariṣyāmi nahyapekṣāsti kāpi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा यावदादाय क्रकचं सो ऽभिधावति । तावत्तस्मै ददुः स्वर्णं देवतास्ता यथाजितम्
ity uktvā yāvadādāya krakacaṃ so 'bhidhāvati / tāvattasmai daduḥ svarṇaṃ devatāstā yathājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारयित्वा च तत्प्रातर्नक्तमेत्य तथैव सः । आचकर्ष हठद्यूतेनार्थं मातृगणात्पुनः
hārayitvā ca tatprātarnaktametya tathaiva saḥ / ācakarṣa haṭhadyūtenārthaṃ mātṛgaṇātpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स कुरुते यावत् प्रत्यहं तावदेकदा । जगाद देवी चामुण्डा मातृस्ताः खिन्नमानसाः
evaṃ sa kurute yāvat pratyahaṃ tāvadekadā / jagāda devī cāmuṇḍā mātṛstāḥ khinnamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो ऽहं निर्गतो द्यूतादित्याहूतो ब्रवीति यः । स नाक्षेप्य इति द्यूते शैलीयं मातृदेवताः
ito 'haṃ nirgato dyūtādityāhūto bravīti yaḥ / sa nākṣepya iti dyūte śailīyaṃ mātṛdevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादाह्वयमानं तं तदेवोक्त्वा निरस्यत । इति चामुण्डयोक्तास्ता देव्यश्चेतसि तद्व्यधुः
tasmādāhvayamānaṃ taṃ tadevoktvā nirasyata / iti cāmuṇḍayoktāstā devyaścetasi tadvyadhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशि प्राप्तं कृताह्वानं कितवं तं च देवने । निर्गताः स्म इतो द्यूतादित्यूचुः सर्वदेवताः
niśi prāptaṃ kṛtāhvānaṃ kitavaṃ taṃ ca devane / nirgatāḥ sma ito dyūtādityūcuḥ sarvadevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं निराकृतष्ठिण्ठाकरालस्ताभिर् एव सः । तत्प्रभुं तं महाकालमेवाह्वयत देवितुम्
evaṃ nirākṛtaṣṭhiṇṭhākarālastābhir eva saḥ / tatprabhuṃ taṃ mahākālamevāhvayata devitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि लब्धावकाशं तं मत्वा हठदुरोदरे । निर्गतो ऽहम् इतो द्यूताद् इति देवः किलाब्रवीत्
so 'pi labdhāvakāśaṃ taṃ matvā haṭhadurodare / nirgato 'ham ito dyūtād iti devaḥ kilābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षीणदोषाद्विषमादिष्टानिष्टभयोज्झितात् । दुर्जनाद्बत देवा अप्यशक्ता इव बिभ्यति
akṣīṇadoṣādviṣamādiṣṭāniṣṭabhayojjhitāt / durjanādbata devā apyaśaktā iva bibhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दुरोदराचारभग्नकैतवयुक्तिना । तेन ठिण्ठाकरालेन खिन्नेनैवमचिन्त्यत
tathā durodarācārabhagnakaitavayuktinā / tena ṭhiṇṭhākarālena khinnenaivamacintyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो द्यूतस्थितिं देवैः शिक्षित्वास्मि निराकृतः । तद् एतम् एव देवेशम् इदानीं शरणं श्रये
aho dyūtasthitiṃ devaiḥ śikṣitvāsmi nirākṛtaḥ / tad etam eva deveśam idānīṃ śaraṇaṃ śraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याकलय्य हृदये परिगृह्यैव पादयोः । स्तुवंष्ठिण्ठाकरालस्तं महाकालं व्यजिज्ञपत्
ityākalayya hṛdaye parigṛhyaiva pādayoḥ / stuvaṃṣṭhiṇṭhākarālastaṃ mahākālaṃ vyajijñapat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव्या द्यूतजितेष्विन्दुवृषकुञ्जरचर्मसु । जानुन्यस्तकपोलं ते नौमि नग्नाङ्गमासितम्
devyā dyūtajiteṣvinduvṛṣakuñjaracarmasu / jānunyastakapolaṃ te naumi nagnāṅgamāsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदिच्छामात्रतस् तास् ता विभूतीर् ददते सुराः । यो निरीहो जटाभस्मकपालैकपरिग्रहः
yadicchāmātratas tās tā vibhūtīr dadate surāḥ / yo nirīho jaṭābhasmakapālaikaparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सलोभो ऽद्य जातस्त्वं मन्दपुण्ये कथं मयि । यदल्पहेतोर् माम् एवं हा वञ्चयितुम् ईहसे
sa salobho 'dya jātastvaṃ mandapuṇye kathaṃ mayi / yadalpahetor mām evaṃ hā vañcayitum īhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पवृक्षो ऽप्य् अधन्यानां नाशां पूरयति ध्रुवम् । यद्बिभर्षि न मां नाथ भृतविश्वो ऽपि भैर् अव
kalpavṛkṣo 'py adhanyānāṃ nāśāṃ pūrayati dhruvam / yadbibharṣi na māṃ nātha bhṛtaviśvo 'pi bhair ava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रपन्नस्य मे कष्टव्यसनाविष्टचेतसः । व्यतिक्रमम् अपि स्थाणो भगवन् क्षन्तुम् अर्हसि
tatprapannasya me kaṣṭavyasanāviṣṭacetasaḥ / vyatikramam api sthāṇo bhagavan kṣantum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यक्षस्त्वं तादृगेवाहं भस्माङ्गे ते ममापि तत् । त्वं कपाले यथा भुङ्क्षे तथैवाहं दयस्य मे
tryakṣastvaṃ tādṛgevāhaṃ bhasmāṅge te mamāpi tat / tvaṃ kapāle yathā bhuṅkṣe tathaivāhaṃ dayasya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युष्माभिः सममालप्य कथं नु कितवैर् अहम् । सहालपिष्यामि पुनस्तन्मामापन्नमुद्धर
yuṣmābhiḥ samamālapya kathaṃ nu kitavair aham / sahālapiṣyāmi punastanmāmāpannamuddhara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादि तावदस्तौषीत्कितवस्तं स भैर् अवम् । तावत् स परितुष्यैवं देवः साक्षादुवाच तम्
ityādi tāvadastauṣītkitavastaṃ sa bhair avam / tāvat sa parituṣyaivaṃ devaḥ sākṣāduvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ठिण्ठाकराल तुष्टो ऽस्मि तव मा स्माधृतिं कृथाः । अहं दास्यामि ते भोगान् इहैवास्स्व ममान्तिके
ṭhiṇṭhākarāla tuṣṭo 'smi tava mā smādhṛtiṃ kṛthāḥ / ahaṃ dāsyāmi te bhogān ihaivāssva mamāntike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति देवाज्ञया तत्र तस्थौ स कितवस्तदा । तत्प्रसादादुपनतां भुञ्जानो भोगसंपदम्
iti devājñayā tatra tasthau sa kitavastadā / tatprasādādupanatāṃ bhuñjāno bhogasaṃpadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा च महाकालतीर्थे ऽत्र स्नातुमागताः । रात्रावप्सरसो दृष्ट्वा स देवो व्यादिदेश तम्
ekadā ca mahākālatīrthe 'tra snātumāgatāḥ / rātrāvapsaraso dṛṣṭvā sa devo vyādideśa tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसां स्नातुं प्रवृत्तानां सर्वासां सुरयोषितास्म् । तटन्यस्तानि वासांसि लघु हृत्वा त्वमानय
āsāṃ snātuṃ pravṛttānāṃ sarvāsāṃ surayoṣitāsm / taṭanyastāni vāsāṃsi laghu hṛtvā tvamānaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदेता न दास्यन्ति तुभ्यमेतां कलावतीम् । अप्सरःकन्यकां तावदासां वस्त्राणि मा मुचः
yāvadetā na dāsyanti tubhyametāṃ kalāvatīm / apsaraḥkanyakāṃ tāvadāsāṃ vastrāṇi mā mucaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंस भैर् अवेणोक्तो गत्वामरमृगीदृशाम् । ठिण्ठाकरालः स्नान्तीनां तासां वस्त्राण्यपाहरत्
evaṃsa bhair aveṇokto gatvāmaramṛgīdṛśām / ṭhiṇṭhākarālaḥ snāntīnāṃ tāsāṃ vastrāṇyapāharat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुञ्च मुञ्चाम्बराण्यस्मान्मा स्म कार्षीर्दिगम्बराः । इति ब्रुवाणाश् च स ता व्याजहार हरौजसा
muñca muñcāmbarāṇyasmānmā sma kārṣīrdigambarāḥ / iti bruvāṇāś ca sa tā vyājahāra haraujasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां कलावतीमेतां यदि मह्यं प्रयच्छथ । तदहं वो विमोक्ष्यामि वासांस्येतानि नान्यथा
kanyāṃ kalāvatīmetāṃ yadi mahyaṃ prayacchatha / tadahaṃ vo vimokṣyāmi vāsāṃsyetāni nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा तं दुराधर्षं दृष्ट्वा स्मृत्वा च तादृशम् । शक्रशापं कलावत्यास्ताश्चैतत्प्रतिपेदिरे
tac chrutvā taṃ durādharṣaṃ dṛṣṭvā smṛtvā ca tādṛśam / śakraśāpaṃ kalāvatyāstāścaitatpratipedire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददुः कलावतीं तां च तस्माय् उज्झितवाससे । ठिण्ठाकरालाय ततो विधिनालम्बुषासुताम्
daduḥ kalāvatīṃ tāṃ ca tasmāy ujjhitavāsase / ṭhiṇṭhākarālāya tato vidhinālambuṣāsutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप्सरःसु यातासु कलावत्या तया सह । तस्थौ ठिण्ठाकरालो ऽसौ देवेच्छानिर्मितास्पदः
athāpsaraḥsu yātāsu kalāvatyā tayā saha / tasthau ṭhiṇṭhākarālo 'sau devecchānirmitāspadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलावती च देवेन्द्रम् उपस्थातुमगाद्दिवा । त्रिदिवं रजनौ तं च सदा पतिम् उपाययौ
kalāvatī ca devendram upasthātumagāddivā / tridivaṃ rajanau taṃ ca sadā patim upāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्राप्तिहेतुना शक्रशापेन मम वल्लभ । वरायितमिति प्रीत्या कदाचिद्ब्रुवती च सा
tvatprāptihetunā śakraśāpena mama vallabha / varāyitamiti prītyā kadācidbruvatī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन ठिण्थाकरालेन पत्या तच्छापकारणम् । पृष्ट्वा सती सुरवधूः कलावत्य् अब्रवीद् इदम्
tena ṭhiṇthākarālena patyā tacchāpakāraṇam / pṛṣṭvā satī suravadhūḥ kalāvaty abravīd idam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.