Library·Somadeva: Kathasaritsagara·18·18.2
दृष्ट्वोद्याने सुराञ्जातु मर्यभोगाः स्तुता मया । निन्दन्त्या द्विविषद्भोगान् दृष्टिमात्रोपभोगदान्
dṛṣṭvodyāne surāñjātu maryabhogāḥ stutā mayā / nindantyā dviviṣadbhogān dṛṣṭimātropabhogadān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बुद्ध्वा देवराजो मामशपद्गच्छ भोक्ष्यसे । मर्त्येन परिणीता त्वं भोगांस्तन्मानुषानिति
tadbuddhvā devarājo māmaśapadgaccha bhokṣyase / martyena pariṇītā tvaṃ bhogāṃstanmānuṣāniti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनायमावयोर् जातः संयोगो ऽन्योन्यसंमतः । श्वश् च नाकाच्चिरेणैष्याभ्यहं मा भूच् च ते ऽधृतिः
tenāyamāvayor jātaḥ saṃyogo 'nyonyasaṃmataḥ / śvaś ca nākāccireṇaiṣyābhyahaṃ mā bhūc ca te 'dhṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्भा नवप्रयोगं हि नर्तिष्यति हरेः पुरः । आ तत्समाप्तेर् अस्माभिः स्थातव्यं तत्र च प्रिय
rambhā navaprayogaṃ hi nartiṣyati hareḥ puraḥ / ā tatsamāpter asmābhiḥ sthātavyaṃ tatra ca priya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततष्ठिण्ठाकरालस्तां प्रेमदुर्ललितो ऽभ्यधात् । अहं द्रक्ष्यामि तन्नृत्यं गुप्तं तत्रैव मां नय
tataṣṭhiṇṭhākarālastāṃ premadurlalito 'bhyadhāt / ahaṃ drakṣyāmi tannṛtyaṃ guptaṃ tatraiva māṃ naya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वा कलावत्या तया स जगदे पतिः । युज्यते कथमेतन्मे कुप्येद्बुद्ध्वा हि देवराट्
etac chrutvā kalāvatyā tayā sa jagade patiḥ / yujyate kathametanme kupyedbuddhvā hi devarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तो ऽपि निर्बन्धं यदा तस्याश्चकार सः । तदा कलावती स्नेहान्नेतुं तं प्रत्यपद्यत
evam ukto 'pi nirbandhaṃ yadā tasyāścakāra saḥ / tadā kalāvatī snehānnetuṃ taṃ pratyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः प्रभावगूढं तं कृत्वा कर्णोत्पलान्तरे । ठिण्ठाकरालमनयत्सा महेन्द्रस्य मन्दिरम्
prātaḥ prabhāvagūḍhaṃ taṃ kṛtvā karṇotpalāntare / ṭhiṇṭhākarālamanayatsā mahendrasya mandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरेभशोभितद्वारं नन्दनोद्यानसुन्दरम् । दृष्ट्वा ठिण्ठाकरालस्तद्देवमानी तुतोष सः
surebhaśobhitadvāraṃ nandanodyānasundaram / dṛṣṭvā ṭhiṇṭhākarālastaddevamānī tutoṣa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श चात्र वृत्रारेरास्थाने त्रिदशाश्रिते । प्रगीतस्वर्वधूसार्थं रम्भानृत्तोत्सवाद्भुतम्
dadarśa cātra vṛtrārerāsthāne tridaśāśrite / pragītasvarvadhūsārthaṃ rambhānṛttotsavādbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदादिप्रणीतानि सर्वातोद्यानि चाशृणोत् । प्रसन्ने हि किमप्राप्यमस्तीह परमेश्वरे
nāradādipraṇītāni sarvātodyāni cāśṛṇot / prasanne hi kimaprāpyamastīha parameśvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रेक्षणकस्यान्ते तत्रोत्थाय प्रवृत्तवान् । दिव्यश्छागाकृतिर्भण्डो नर्तितुं दिव्यभङ्गिभिः
tataḥ prekṣaṇakasyānte tatrotthāya pravṛttavān / divyaśchāgākṛtirbhaṇḍo nartituṃ divyabhaṅgibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ठिण्ठाकरालो दृष्ट्वा तं परिज्ञाय व्यचिन्तयत् । अहो एतमहं पश्यम्युज्जयिन्यामजं पशुम्
ṭhiṇṭhākarālo dṛṣṭvā taṃ parijñāya vyacintayat / aho etamahaṃ paśyamyujjayinyāmajaṃ paśum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहेन्द्रस्य पुरश्चायमीदृशो भण्डनर्तकः । अतर्क्या दिव्यमायेयं विचित्रा बत काचन
ihendrasya puraścāyamīdṛśo bhaṇḍanartakaḥ / atarkyā divyamāyeyaṃ vicitrā bata kācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ठिण्ठाकरालस्य तस्य चिन्तयतो हृदि । नृत्तान्ते छागभण्डस्य शक्रास्थानं न्यवर्तत
evaṃ ṭhiṇṭhākarālasya tasya cintayato hṛdi / nṛttānte chāgabhaṇḍasya śakrāsthānaṃ nyavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कलावती हृष्टा सा कर्णोत्पलसंश्रितम् । ठिण्ठाकरालं स्वस्थानमानिनाय तथैव तम्
tataḥ kalāvatī hṛṣṭā sā karṇotpalasaṃśritam / ṭhiṇṭhākarālaṃ svasthānamānināya tathaiva tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ठिण्ठाकरालश् चान्येद्युर् उज्जयिन्यां तम् आगतम् । दृष्ट्वा छागाकृतिं दर्पाद् देवभण्डम् अभाषत
ṭhiṇṭhākarālaś cānyedyur ujjayinyāṃ tam āgatam / dṛṣṭvā chāgākṛtiṃ darpād devabhaṇḍam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे ममाग्रतो नृत्य नृत्यसीन्द्राग्रतो यथा । अन्यथा न क्षमिष्ये ते तन्नृतं भण्ड दर्शय
are mamāgrato nṛtya nṛtyasīndrāgrato yathā / anyathā na kṣamiṣye te tannṛtaṃ bhaṇḍa darśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा विस्मितश्छागस्तूष्णीम् एव बभूव सः । कुतो ऽयं मानुषो ऽप्येवं मां जानातीति चिन्तयन्
tac chrutvā vismitaśchāgastūṣṇīm eva babhūva saḥ / kuto 'yaṃ mānuṣo 'pyevaṃ māṃ jānātīti cintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्बन्धेनोच्यमानो यन्नैव च्छागो ननर्त सः । तत्स ठिण्ठाकरालस्तं लगुडैर् मूर्ध्न्यताडयत्
nirbandhenocyamāno yannaiva cchāgo nanarta saḥ / tatsa ṭhiṇṭhākarālastaṃ laguḍair mūrdhnyatāḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स गत्वा शक्राय तथैव च्छागलो ऽखिलम् । स्रवद्रक्तेन शिरसा यथावृत्तं न्यवेदयत्
tataḥ sa gatvā śakrāya tathaiva cchāgalo 'khilam / sravadraktena śirasā yathāvṛttaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रो ऽपि प्रणिधानेन बुबुधे तद्यथा दिवम् । ठिण्ठाकरालमानैषीद्रम्भानृत्ते कलावती
indro 'pi praṇidhānena bubudhe tadyathā divam / ṭhiṇṭhākarālamānaiṣīdrambhānṛtte kalāvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा च च्छागनृत्तं तद्दृष्टं तेनापराधिना । ततः कलावतीमेवमाहूयेन्द्रः शशाप सः
yathā ca cchāganṛttaṃ taddṛṣṭaṃ tenāparādhinā / tataḥ kalāvatīmevamāhūyendraḥ śaśāpa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तार्थमस्य च्छागस्य येनावस्था कृतेदृशी । रागात्तं मानुषं गुप्तं यदिहानीतवत्यसि
nṛttārthamasya cchāgasya yenāvasthā kṛtedṛśī / rāgāttaṃ mānuṣaṃ guptaṃ yadihānītavatyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गच्छ नरसिंहेन राज्ञा नागपुरे पुरे । देवागारे कृते स्तम्भे भव त्वं सालभञ्जिका
tadgaccha narasiṃhena rājñā nāgapure pure / devāgāre kṛte stambhe bhava tvaṃ sālabhañjikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तवान् कलावत्या मात्रालम्बुषया तया । शक्रो ऽनुनाथितः कृच्छ्राद् एवं शापान्तम् आदिशत्
ity uktavān kalāvatyā mātrālambuṣayā tayā / śakro 'nunāthitaḥ kṛcchrād evaṃ śāpāntam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा बह्वब्दनिष्पन्नं देववेश्म विनश्य तत् । भविष्यति समं भूमेरस्याः शापक्षयस्तदा
yadā bahvabdaniṣpannaṃ devaveśma vinaśya tat / bhaviṣyati samaṃ bhūmerasyāḥ śāpakṣayastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतीन्द्रशापशापान्तावेवं साश्रुः शशंस सा । तस्मै कलावती ठिण्ठाकरालाय सवाच्य तम्
itīndraśāpaśāpāntāvevaṃ sāśruḥ śaśaṃsa sā / tasmai kalāvatī ṭhiṇṭhākarālāya savācya tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा स्वाभरणं तस्मै तिरोभूय विवेश च । गत्वा नागपुरे देवगृहस्तम्भाग्रपुत्रिकाम्
dattvā svābharaṇaṃ tasmai tirobhūya viveśa ca / gatvā nāgapure devagṛhastambhāgraputrikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ठिण्ठाकरालो ऽपि ततस् तद्वियोगविषाहतः । न ददर्श न शुश्राव लुलोठ भुवि मूर्च्छितः
ṭhiṇṭhākarālo 'pi tatas tadviyogaviṣāhataḥ / na dadarśa na śuśrāva luloṭha bhuvi mūrcchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो रहस्यं मत्वापि मूढेनाविष्कृतं मया । निसर्गचपलानां हि मादृशां संयमः कुतः
aho rahasyaṃ matvāpi mūḍhenāviṣkṛtaṃ mayā / nisargacapalānāṃ hi mādṛśāṃ saṃyamaḥ kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदिदानीमयं प्राप्तो वियोगो विषमो मया । इत्यादिलब्धसंज्ञश् च कितवो विललाप सः
tadidānīmayaṃ prāpto viyogo viṣamo mayā / ityādilabdhasaṃjñaś ca kitavo vilalāpa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणाच्चाचिन्तयत्कालो वैक्लव्यस्यैव नैव मे । गृहीतधैर् यः शापास्न्तहेतोस्तस्या न किं यते
kṣaṇāccācintayatkālo vaiklavyasyaiva naiva me / gṛhītadhair yaḥ śāpāsntahetostasyā na kiṃ yate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आलोच्य विचार्याथ प्रव्राड्वेषं विधाय सः । साक्षसूत्राजिनजटं धूर्तो नागपुरं ययौ
ity ālocya vicāryātha pravrāḍveṣaṃ vidhāya saḥ / sākṣasūtrājinajaṭaṃ dhūrto nāgapuraṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राटव्यां चतसृषु न्यधाद्दिक्षु पुराद्बहिः । कान्तालंकारकलशान्निखाय चतुरो भुवि
tatrāṭavyāṃ catasṛṣu nyadhāddikṣu purādbahiḥ / kāntālaṃkārakalaśānnikhāya caturo bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमं च महारत्नसपूर्णं निचखान सः । नगरान्तर्निशि स्वैर् अं देवाग्रापणभूतले
pañcamaṃ ca mahāratnasapūrṇaṃ nicakhāna saḥ / nagarāntarniśi svair aṃ devāgrāpaṇabhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृत्वा स तत्रासीन्नद्यास्तीरे कृतोटजः । आश्रित्य कैतवतपः कृतकध्यानजप्यवान्
evaṃ kṛtvā sa tatrāsīnnadyāstīre kṛtoṭajaḥ / āśritya kaitavatapaḥ kṛtakadhyānajapyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वन्दिनस्य त्रिः स्नानं भुञ्जानो भैक्ष्यमम्बुभिः । प्रक्षाल्य दृषदि प्राप स महातापसप्रथाम्
kurvandinasya triḥ snānaṃ bhuñjāno bhaikṣyamambubhiḥ / prakṣālya dṛṣadi prāpa sa mahātāpasaprathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमाच् छ्रुतिपथायातो राज्ञा सो ऽभ्यर्थितो ऽपि यत् । नागातदन्तिकं तत्स राजा तत्पार्श्वमाययौ
kramāc chrutipathāyāto rājñā so 'bhyarthito 'pi yat / nāgātadantikaṃ tatsa rājā tatpārśvamāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थित्वा कथाभिश् च चिरं सायं तस्मिन् यियासति । राज्ञ्य् अकस्माच् छिवा चक्रे शब्दं तत्र विदूरतः
sthitvā kathābhiś ca ciraṃ sāyaṃ tasmin yiyāsati / rājñy akasmāc chivā cakre śabdaṃ tatra vidūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा तापसच्छद्मा कितवो हसति स्म सः । किमेतदिति पृष्टश् च किमनेनेत्यभाषत
tac chrutvā tāpasacchadmā kitavo hasati sma saḥ / kimetaditi pṛṣṭaś ca kimanenetyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्बन्धाच् च नृपे पृच्छत्युवाचैवं स मायिकः । अटव्यां नगरस्यास्य पूर्वतो वेतसीतले
nirbandhāc ca nṛpe pṛcchatyuvācaivaṃ sa māyikaḥ / aṭavyāṃ nagarasyāsya pūrvato vetasītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नाभरणपूर्णो ऽस्ति कलशस्तद्गृहाण तम् । इत्य् उक्तं मे रुतज्ञस्य नृपते शिवयैतया
ratnābharaṇapūrṇo 'sti kalaśastadgṛhāṇa tam / ity uktaṃ me rutajñasya nṛpate śivayaitayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्त्वैवं कौतुकाविष्टं नीत्वा तं तत्र भूपतिम् । खात्वा स भूमिमुद्धृत्य तस्मै तं कलशं ददौ
uktvaivaṃ kautukāviṣṭaṃ nītvā taṃ tatra bhūpatim / khātvā sa bhūmimuddhṛtya tasmai taṃ kalaśaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स लब्धाभरणः संजातप्रत्ययो नृपः । ज्ञानिनं सत्यवाचं तं मेने निःस्पृहतापसम्
tataḥ sa labdhābharaṇaḥ saṃjātapratyayo nṛpaḥ / jñāninaṃ satyavācaṃ taṃ mene niḥspṛhatāpasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनीय स्वाश्रमं तं च मुहुर्नत्वा च पादयोः । स ययौ मन्दिरं नक्तं सामात्यस्तद्गुणान्स्तुवन्
ānīya svāśramaṃ taṃ ca muhurnatvā ca pādayoḥ / sa yayau mandiraṃ naktaṃ sāmātyastadguṇānstuvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं क्रमात्तमायान्तं धूर्तो रुतमिषान्नृपम् । सो ऽन्यांस् त्रीन् रत्नकलशान् दिग्भ्यो ऽन्यभ्यो व्यलम्भयत्
evaṃ kramāttamāyāntaṃ dhūrto rutamiṣānnṛpam / so 'nyāṃs trīn ratnakalaśān digbhyo 'nyabhyo vyalambhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स राजा पौराश् च मन्त्रिणो ऽन्तपुराणि च । तत्तापसैकभक्तानि तन्मयान्येव जज्ञिरे
tataḥ sa rājā paurāś ca mantriṇo 'ntapurāṇi ca / tattāpasaikabhaktāni tanmayānyeva jajñire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा नीयमानश् च देवागारेक्षणाय सः । राज्ञा कुतापसो ऽश्रौषीद् आपणे काकवाशितम्
ekadā nīyamānaś ca devāgārekṣaṇāya saḥ / rājñā kutāpaso 'śrauṣīd āpaṇe kākavāśitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽब्रवीत्तं राजानं श्रुता काकस्य वाक्त्वया । आपणे ऽत्रैव देवाग्रे निखातो भुवि तिष्ठति
tato 'bravīttaṃ rājānaṃ śrutā kākasya vāktvayā / āpaṇe 'traiva devāgre nikhāto bhuvi tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्रत्नपूर्णः कलशः कस्मात्सो ऽपि न गृह्यते । इत्य् एतद् उक्तं काकेन तदेहि स्वीकुरुष्व तत्
sadratnapūrṇaḥ kalaśaḥ kasmātso 'pi na gṛhyate / ity etad uktaṃ kākena tadehi svīkuruṣva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा तत्र नीत्वा तं भूमेर् उद्धृत्य भूभृते । सद्रत्नकलशं प्रादात् स तस्मै कूटतापसः
ity uktvā tatra nītvā taṃ bhūmer uddhṛtya bhūbhṛte / sadratnakalaśaṃ prādāt sa tasmai kūṭatāpasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽतिपरितोषात्स स्वयं हस् ते ऽवलम्ब्य तम् । कपटज्ञानिनं राजा देवागारं प्रविष्टवान्
tato 'tiparitoṣātsa svayaṃ has te 'valambya tam / kapaṭajñāninaṃ rājā devāgāraṃ praviṣṭavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्तम्भे समाधूय परिव्राट् सालभञ्जिकाम् । अनुप्रविष्टां प्रियया कलावत्या ददर्श ताम्
tatra stambhe samādhūya parivrāṭ sālabhañjikām / anupraviṣṭāṃ priyayā kalāvatyā dadarśa tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलावती च तत्सालभञ्जिकारूपधारिणी । दुःखिता तं पतिं दृष्ट्वा प्रारेभे तत्र रोदितुम्
kalāvatī ca tatsālabhañjikārūpadhāriṇī / duḥkhitā taṃ patiṃ dṛṣṭvā prārebhe tatra roditum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दृष्ट्वा सानुगो राजा सविस्मयविषादवान् । ज्ञानाभासमपृच्छत्तं किमिदं भगवन्निति
taddṛṣṭvā sānugo rājā savismayaviṣādavān / jñānābhāsamapṛcchattaṃ kimidaṃ bhagavanniti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विषण्णविभ्रान्त इव धूर्तो जगाद सः । एहि स्वभवनं तत्र वच्म्यवक्तव्यम् अप्य् अदः
tato viṣaṇṇavibhrānta iva dhūrto jagāda saḥ / ehi svabhavanaṃ tatra vacmyavaktavyam apy adaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा स नृपं नीत्वा राजधानीम् उवाच तम् । अस्थाने कुमुहूर्ते च देवागारमिदं त्वया
ity uktvā sa nṛpaṃ nītvā rājadhānīm uvāca tam / asthāne kumuhūrte ca devāgāramidaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्कृतं तत्तृटीये ऽह्नि भविष्यत्यहितं तव । अतस्त्वद्दर्शनात्सैषा प्रारोदीत्स्तम्भपुत्रिका
yatkṛtaṃ tattṛṭīye 'hni bhaviṣyatyahitaṃ tava / atastvaddarśanātsaiṣā prārodītstambhaputrikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छरीरेण चेत् कृत्य तव निर्लोठ्य तन् नृप । अद्यैवैतद्द्रुतं देवकुलं भूमिसमं कुरु
taccharīreṇa cet kṛtya tava nirloṭhya tan nṛpa / adyaivaitaddrutaṃ devakulaṃ bhūmisamaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्थाने सुमुहूर्ते च कुर्वन्यत्र सुरालयम् । अनिमित्तं शमं यातु सराष्ट्रस्यास्तु ते शिवम्
susthāne sumuhūrte ca kurvanyatra surālayam / animittaṃ śamaṃ yātu sarāṣṭrasyāstu te śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तस्तेन स नृपः समाज्ञाप्य भयात्प्रजाः । एकाहेनैव तद्देवगृहं भूमिसमं व्यधात्
ity uktastena sa nṛpaḥ samājñāpya bhayātprajāḥ / ekāhenaiva taddevagṛhaṃ bhūmisamaṃ vyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानान्तरे च प्रारेभे कर्तुं देवकुलं पुनः । अहो विश्वास्य वञ्च्यन्ते धूर्तैश्छद्मभिर् ईश्वराः
sthānāntare ca prārebhe kartuṃ devakulaṃ punaḥ / aho viśvāsya vañcyante dhūrtaiśchadmabhir īśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धकार्यस् ततस् त्यक्त्वा प्रव्राड्वेषं पलाय्य सः । ठिण्ठाकरालः कितवः प्रायाद् उज्जयिनीं ततः
siddhakāryas tatas tyaktvā pravrāḍveṣaṃ palāyya saḥ / ṭhiṇṭhākarālaḥ kitavaḥ prāyād ujjayinīṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलावती च तद्बुद्ध्वा शापमुक्ताभ्युपेत्य तम् । मार्गे हृष्टा समाश्वास्य द्रष्टुमिन्द्रमगाद्दिवम्
kalāvatī ca tadbuddhvā śāpamuktābhyupetya tam / mārge hṛṣṭā samāśvāsya draṣṭumindramagāddivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रो ऽपि विस्मितो बुद्ध्वा तन्मुखात्तस्य तत्पतेः । मायां तां द्यूतकारस्य जहास च तुतोष च
indro 'pi vismito buddhvā tanmukhāttasya tatpateḥ / māyāṃ tāṃ dyūtakārasya jahāsa ca tutoṣa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रार्श्वस्थितः शक्रं तम् उवाच बृहस्पतिः । विचित्रमायाः कितवा ईदृशा एव सर्वदा
tataḥ prārśvasthitaḥ śakraṃ tam uvāca bṛhaspatiḥ / vicitramāyāḥ kitavā īdṛśā eva sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराकल्पे तथा चाभून्नगरे कितवः क्व चित् । कुट्टिनीकपटो नाम कपटद्यूतकोविदः
purākalpe tathā cābhūnnagare kitavaḥ kva cit / kuṭṭinīkapaṭo nāma kapaṭadyūtakovidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परलोकगतं तं च धर्मराजः किलाब्रवीत् । कल्पं नरकवासस् ते कितवास्ति स्वपातकैः
paralokagataṃ taṃ ca dharmarājaḥ kilābravīt / kalpaṃ narakavāsas te kitavāsti svapātakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं तु दिनमिन्द्रत्वमस्ति दानवशात्तव । दत्तं ब्रह्मविदे ह्येकं सुवर्णं जातुचित्त्वया
ekaṃ tu dinamindratvamasti dānavaśāttava / dattaṃ brahmavide hyekaṃ suvarṇaṃ jātucittvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्ब्रूहि पूर्वं किं भुङ्क्षे नरकं किम् उतेन्द्रताम् । तच् छ्रुत्वा कितवो ऽवोचद्भुञ्जे प्रागिन्द्रतामिति
tadbrūhi pūrvaṃ kiṃ bhuṅkṣe narakaṃ kim utendratām / tac chrutvā kitavo 'vocadbhuñje prāgindratāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स धर्मराजेन प्रेषितः कितवो दिवि । एकाहमिन्द्रमुत्थाप्य देवै राज्ये ऽभ्यषिच्यत
tataḥ sa dharmarājena preṣitaḥ kitavo divi / ekāhamindramutthāpya devai rājye 'bhyaṣicyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्तदेवराज्यः सन्नानाय्य कितवान् सखीन् । सवेश्याश् च दिवं देवानादिदेशाधिपत्यतः
saṃprāptadevarājyaḥ sannānāyya kitavān sakhīn / saveśyāś ca divaṃ devānādideśādhipatyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीत्वास्मान्सर्वतीर्थेषु सर्वान्स्नपयत क्षणात् । दिव्येष्व् अपि च भौमेषु सप्तद्वीपगतेष्व् अपि
nītvāsmānsarvatīrtheṣu sarvānsnapayata kṣaṇāt / divyeṣv api ca bhaumeṣu saptadvīpagateṣv api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुप्रविश्य चाद्यैव भूपतीन् निखिलान् भुवि । प्रयच्छत महादानान्य् अस्मदर्थम् अनारतम्
anupraviśya cādyaiva bhūpatīn nikhilān bhuvi / prayacchata mahādānāny asmadartham anāratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादिष्टाः सुरास्तेन सर्वं चक्रुस्तदैव तत् । धूतपापः स तैः पुण्यैर् धूर्तः प्रापेन्द्रतां स्थिराम्
ityādiṣṭāḥ surāstena sarvaṃ cakrustadaiva tat / dhūtapāpaḥ sa taiḥ puṇyair dhūrtaḥ prāpendratāṃ sthirām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वयस्याश् च वेश्याश् च ये तेनानायिता दिवम् । अमरत्वं ययुस्ते ऽपि तत्प्रसादाद्धतांहसः
tadvayasyāś ca veśyāś ca ye tenānāyitā divam / amaratvaṃ yayuste 'pi tatprasādāddhatāṃhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीये ऽह्नि स्थिरप्राप्तदेवराज्यम् स्वबुद्धितः । कितवं धर्मराजाय चित्रगुप्तः शशंस तम्
dvitīye 'hni sthiraprāptadevarājyam svabuddhitaḥ / kitavaṃ dharmarājāya citraguptaḥ śaśaṃsa tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुचरितं बुद्ध्वा धर्मराजो विसिस्मिये । अहो बत द्यूतकृता वञ्चिताः स्म इति ब्रुवन्
tataḥ sucaritaṃ buddhvā dharmarājo visismiye / aho bata dyūtakṛtā vañcitāḥ sma iti bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृशाः कितवा वज्रिन्नित्य् उक्त्वा विरते गुरौ । ठिण्ठाकरालं द्यामिन्द्रो ऽनैषीत्प्रेष्य कलावतीम्
īdṛśāḥ kitavā vajrinnity uktvā virate gurau / ṭhiṇṭhākarālaṃ dyāmindro 'naiṣītpreṣya kalāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तद्बुद्धिधैर् याभ्यां तुष्टः संमान्य देवराट् । दत्त्वा कलावतीं चक्रे तं स पार्श्वस्थमात्मनः
tatra tadbuddhidhair yābhyāṃ tuṣṭaḥ saṃmānya devarāṭ / dattvā kalāvatīṃ cakre taṃ sa pārśvasthamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स देववद्धीरः कलावत्या समं सुखी । ठिण्ठाकरालो न्यवसच्छंकरानुग्रहाद्दिवि
tataḥ sa devavaddhīraḥ kalāvatyā samaṃ sukhī / ṭhiṇṭhākarālo nyavasacchaṃkarānugrahāddivi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दीदृग्द्यूतकाराणां मायासाहसयोर् गतिः । तदग्निशिख वेताल किं चित्रं कितवेन यत्
taddīdṛgdyūtakārāṇāṃ māyāsāhasayor gatiḥ / tadagniśikha vetāla kiṃ citraṃ kitavena yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डाकिनेयेन निक्षिप्तः कूपे ऽस्मिन्मायया भवान् । तत्त्वं निर्याहि मित्त्रावां निरेष्यावो ऽवटादितः
ḍākineyena nikṣiptaḥ kūpe 'sminmāyayā bhavān / tattvaṃ niryāhi mittrāvāṃ nireṣyāvo 'vaṭāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तो ब्रह्मरक्षोभ्यां निर्गत्याहं ततो ऽवटात् । रात्रावस्यां पुरि प्रापं क्षुधार्तः पथिकं द्विजम्
ity ukto brahmarakṣobhyāṃ nirgatyāhaṃ tato 'vaṭāt / rātrāvasyāṃ puri prāpaṃ kṣudhārtaḥ pathikaṃ dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं च गृह्णामि धावित्वा विप्रं यावज्जिघृत्सया । तावच् छ्रीविक्रमादित्यदेवमाक्रन्दति स्म सः
taṃ ca gṛhṇāmi dhāvitvā vipraṃ yāvajjighṛtsayā / tāvac chrīvikramādityadevamākrandati sma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैव च स निर्गत्य राजा ज्वलनसंनिभः । आः पाप मा वधीर्विप्रमित्यारात्प्रतिहत्य माम्
śrutvaiva ca sa nirgatya rājā jvalanasaṃnibhaḥ / āḥ pāpa mā vadhīrvipramityārātpratihatya mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रावर्तत शिरश् छेत्तुम् आलेख्यपुरुषस्य यत् । तेन मे छेदम् आगच्छन् कण्ठो ऽभूत् स्रुतशोणितः
prāvartata śiraś chettum ālekhyapuruṣasya yat / tena me chedam āgacchan kaṇṭho 'bhūt srutaśoṇitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽङ्घ्रिलग्नस् तेनैव रक्षितो ऽस्म्य् उज्झितद्विजः । एवंप्रभावो देवो ऽसौ विक्रमादित्यभूपतिः
tato 'ṅghrilagnas tenaiva rakṣito 'smy ujjhitadvijaḥ / evaṃprabhāvo devo 'sau vikramādityabhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाज्ञया हतश्चायं खण्डकापालिको मया । तदेतं मम वेताल भक्ष्यं यमशिखं त्यज
tadājñayā hataścāyaṃ khaṇḍakāpāliko mayā / tadetaṃ mama vetāla bhakṣyaṃ yamaśikhaṃ tyaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमग्निशिखेनोक्तो ऽप्याक्षिपत्तत्स पाणिना । दर्पाद्यमशिखः खण्डकापालिककलेवरम्
evamagniśikhenokto 'pyākṣipattatsa pāṇinā / darpādyamaśikhaḥ khaṇḍakāpālikakalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः श्रीविक्रमादित्यः प्रकाश्यात्मास्नमत्र सः । आलिख्य पुरुषं भूमौ पाणिं तस्यासिनाच्छिनत्
tataḥ śrīvikramādityaḥ prakāśyātmāsnamatra saḥ / ālikhya puruṣaṃ bhūmau pāṇiṃ tasyāsinācchinat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन च्छिन्नो यमशिखस्यापतत्तस्य यत्करः । तत्स तं कुणपं त्यक्त्वा पलाय्यैवागमद्भयात्
tena cchinno yamaśikhasyāpatattasya yatkaraḥ / tatsa taṃ kuṇapaṃ tyaktvā palāyyaivāgamadbhayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभक्षयच्चाग्निशिखः कुणपं तं कपालिनः । अहं च निर्भयो ऽद्राक्षं सर्वं राजौजसा तु तत्
abhakṣayaccāgniśikhaḥ kuṇapaṃ taṃ kapālinaḥ / ahaṃ ca nirbhayo 'drākṣaṃ sarvaṃ rājaujasā tu tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमाख्याय सा यक्षवधूर्मदनमञ्जरी । त्वत्प्रभावं महाराज तत्र मामवदत्पुनः
evamākhyāya sā yakṣavadhūrmadanamañjarī / tvatprabhāvaṃ mahārāja tatra māmavadatpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वक्ति स्म मधुरं स राजानङ्गदेव माम् । यक्षि कापालिकान्मुक्त्वा गच्छ भर्तृगृहानिति
tato vakti sma madhuraṃ sa rājānaṅgadeva mām / yakṣi kāpālikānmuktvā gaccha bhartṛgṛhāniti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रणम्य तमहं गृहं स्वम् इदमागता । चिन्तयान्त्युपकारस्य निष्कृतिं तस्य भूपतेः
tataḥ praṇamya tamahaṃ gṛhaṃ svam idamāgatā / cintayāntyupakārasya niṣkṛtiṃ tasya bhūpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्राणाः कुलं भर्ता दत्ता मे प्रभुणा तव । त्वदाख्याता च तस्यैषा संवदिष्यति मत्कथा
evaṃ prāṇāḥ kulaṃ bhartā dattā me prabhuṇā tava / tvadākhyātā ca tasyaiṣā saṃvadiṣyati matkathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य ज्ञातं च यत् तस्य राज्ञस्त्रैलोक्यसुन्दरी । प्रेषिता सिंहलेन्द्रेण तनया सा स्वयंवरा
adya jñātaṃ ca yat tasya rājñastrailokyasundarī / preṣitā siṃhalendreṇa tanayā sā svayaṃvarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां च हर्तुं कृता बुद्धिः सर्वैः संभूय राजभिः । हत्वा विक्रमशक्तिं तं तत्सामन्तं समत्सरैः
tāṃ ca hartuṃ kṛtā buddhiḥ sarvaiḥ saṃbhūya rājabhiḥ / hatvā vikramaśaktiṃ taṃ tatsāmantaṃ samatsaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विक्रमशक्तेस्त्वं गत्वा तद्विदितं कुरु । येन तेषामवहितः प्रतीकारे स तिष्ठति
tasmādvikramaśaktestvaṃ gatvā tadviditaṃ kuru / yena teṣāmavahitaḥ pratīkāre sa tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं च तत्करिष्यामि प्रयत्नं येन तानरीन् । हत्वा स विक्रमादित्यदेवो विजयमाप्स्यति
ahaṃ ca tatkariṣyāmi prayatnaṃ yena tānarīn / hatvā sa vikramādityadevo vijayamāpsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदर्थम् इहानीतो मया त्वं निजमायया । येन राज्ञः ससामन्तस्यैतत्सर्वं वदिष्यसि
etadartham ihānīto mayā tvaṃ nijamāyayā / yena rājñaḥ sasāmantasyaitatsarvaṃ vadiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राभृतं च प्रहेष्यामि त्वत्प्रभोस् तस्य तादृशम् । दद्यां तदुपकारस्य लेशतो येन निष्कृतिम्
prābhṛtaṃ ca praheṣyāmi tvatprabhos tasya tādṛśam / dadyāṃ tadupakārasya leśato yena niṣkṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वदति यावत् सा तावत्ते तत्र कन्यके । आगते समृगे ये द्वे दृष्टे अस्माभिर् अम्बुधौ
evaṃ vadati yāvat sā tāvatte tatra kanyake / āgate samṛge ye dve dṛṣṭe asmābhir ambudhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका चन्द्रावदाताङ्गी प्रियङ्गुस्यामलापरा । सरित्पतेः कृतोपासे जाह्नवीयमुने इव
ekā candrāvadātāṅgī priyaṅgusyāmalāparā / saritpateḥ kṛtopāse jāhnavīyamune iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषण्णयोस्तयोस्तां च यक्षीं देवास्मि पृष्टवान् । देवि के कन्यके एते सौवर्णो ऽयं मृगश् च कः
niṣaṇṇayostayostāṃ ca yakṣīṃ devāsmi pṛṣṭavān / devi ke kanyake ete sauvarṇo 'yaṃ mṛgaś ca kaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा सा महाराज यक्षिणी माम् अभाषत । अनङ्गदेव यदि ते कौतुकं वच्मि तच्छृणु
tac chrutvā sā mahārāja yakṣiṇī mām abhāṣata / anaṅgadeva yadi te kautukaṃ vacmi tacchṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विघ्नायाजग्मतुः पूर्वं प्रजासर्गे प्रजापतेः । घोरौ घण्टनिघण्ताख्यौ दानवौ देवदुर्जयौ
vighnāyājagmatuḥ pūrvaṃ prajāsarge prajāpateḥ / ghorau ghaṇṭanighaṇtākhyau dānavau devadurjayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् विनाशकामश् च विधाता कन्यके इमे । जगदुन्मादनोद्दामरूपशोभे विनिर्ममे
tayor vināśakāmaś ca vidhātā kanyake ime / jagadunmādanoddāmarūpaśobhe vinirmame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वैवात्यद्भुते चैते हरन्तौ तौ महासुरौ । परस्परं युध्यमानौ जग्मतुर्द्वावपि क्षयम्
dṛṣṭvaivātyadbhute caite harantau tau mahāsurau / parasparaṃ yudhyamānau jagmaturdvāvapi kṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मा धनाध्यक्षायैते कन्ये समर्पयत् । त्वया योग्याय कस्मैचिद्भर्त्रे देये इमे इति
tato brahmā dhanādhyakṣāyaite kanye samarpayat / tvayā yogyāya kasmaicidbhartre deye ime iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनदो ऽयर्पयदिमे मद्भर्त्रे स्वानुजन्मने । मद्भर्ता चार्पयन्मह्यं तथैव वरकारणम्
dhanado 'yarpayadime madbhartre svānujanmane / madbhartā cārpayanmahyaṃ tathaiva varakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया श्रीविक्रमादित्यश्चानयोश्चिन्तितो वरः । देवावतारो ह्युचितः स एव पतिरेतयोः
mayā śrīvikramādityaścānayościntito varaḥ / devāvatāro hyucitaḥ sa eva patiretayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंरूपे इमे कन्ये मृगस्याख्यायिकां शृणु । जयन्तो नाम तनयो दयितो ऽस्ति शचीपतेः
evaṃrūpe ime kanye mṛgasyākhyāyikāṃ śṛṇu / jayanto nāma tanayo dayito 'sti śacīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भ्राम्यमाणः स्वःस्त्रीभिर् व्योम्ना जातु शिशुर्भुवि । राजपुत्रानधो ऽद्राक्षीत्क्रीडतो मृगपोतकैः
sa bhrāmyamāṇaḥ svaḥstrībhir vyomnā jātu śiśurbhuvi / rājaputrānadho 'drākṣītkrīḍato mṛgapotakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स बालभावेन क्रीडामृगशिशुं विना । हेवाकी त्रिदिवं गत्वा प्रारोदीत्पितुरग्रतः
tataḥ sa bālabhāvena krīḍāmṛgaśiśuṃ vinā / hevākī tridivaṃ gatvā prārodītpituragrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तस्य कृते शक्रो ऽकारयद्विश्वकर्मणा । सुधासेकार्पितप्राणं हेमरत्नमयं मृगम्
tena tasya kṛte śakro 'kārayadviśvakarmaṇā / sudhāsekārpitaprāṇaṃ hemaratnamayaṃ mṛgam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तेन स चिक्रीड जयन्तः संतुतोष च । सो ऽप्य् अत्र तस्थौ विहरन्नाके हरिणपोतकः
atha tena sa cikrīḍa jayantaḥ saṃtutoṣa ca / so 'py atra tasthau viharannāke hariṇapotakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेनेन्द्रजितान्वर्थनाम्ना रावणसूनुना । सो ऽपहृत्या मृगो निन्ये लङ्कां स्वनगरीं दिवः
kālenendrajitānvarthanāmnā rāvaṇasūnunā / so 'pahṛtyā mṛgo ninye laṅkāṃ svanagarīṃ divaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.