Somadeva: Kathasaritsagara 3.4

तथेति च घटे तस्याः स्कन्धोत्क्षिप्ते स बुद्धिमान् । निदधे भद्रया पूर्वं दत्तं रत्नाङ्गुलीयकम्

tatheti ca ghaṭe tasyāḥ skandhotkṣipte sa buddhimān / nidadhe bhadrayā pūrvaṃ dattaṃ ratnāṅgulīyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपाविशच्च तत्रैव स पुनर्दीर्घिकातटे । ताश्च तज्जलमादाय ययुर्भद्रागृहं स्त्रियः

upāviśacca tatraiva sa punardīrghikātaṭe / tāśca tajjalamādāya yayurbhadrāgṛhaṃ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ताभिश्च भद्राया यावत्स्नानाम्बु दीयते । तावत्तस्यास्तदुत्सङ्गे निपपाताङ्गुलीयकम्

tatra tābhiśca bhadrāyā yāvatsnānāmbu dīyate / tāvattasyāstadutsaṅge nipapātāṅgulīyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दृष्ट्वा प्रत्यभिज्ञाय भद्रा पप्रच्छ ताः सखीः । दृष्टः किं कोऽपि युष्माभिरिहापूर्वः पुमानिति

taddṛṣṭvā pratyabhijñāya bhadrā papraccha tāḥ sakhīḥ / dṛṣṭaḥ kiṃ ko'pi yuṣmābhirihāpūrvaḥ pumāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट एको युवास्माभिर्मानुषो वापिकातटे । तेनोत्क्षिप्तो घटश्चायमिति प्रत्यब्रुवंश्च ताः

dṛṣṭa eko yuvāsmābhirmānuṣo vāpikātaṭe / tenotkṣipto ghaṭaścāyamiti pratyabruvaṃśca tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भद्राब्रवीच्छीघ्रं प्रकॢप्तस्नानमण्डनम् । इहानयत गत्वा तं स हि भर्ता ममागतः

tato bhadrābravīcchīghraṃ prakḷptasnānamaṇḍanam / ihānayata gatvā taṃ sa hi bhartā mamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते भद्रया गत्वा यथवस्तु निवेद्य च । स्नातश्च तद्वयस्याभिस्तत्रानिन्ये विदूषकः

ityukte bhadrayā gatvā yathavastu nivedya ca / snātaśca tadvayasyābhistatrāninye vidūṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तश्च स ददर्शात्र भद्रां मार्गोन्मुखीं चिरात् । निजसत्त्वतरोः साक्षात्पक्वामिव फलश्रियम्

prāptaśca sa dadarśātra bhadrāṃ mārgonmukhīṃ cirāt / nijasattvataroḥ sākṣātpakvāmiva phalaśriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि दृष्ट्वा तमुत्थाय हर्षबाष्पाम्बुसीकरैः । दत्तार्घेव बबन्धास्य कण्ठे भुजलतास्रजम्

sāpi dṛṣṭvā tamutthāya harṣabāṣpāmbusīkaraiḥ / dattārgheva babandhāsya kaṇṭhe bhujalatāsrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परालिङ्गितयोस्तयोः स्वेदच्छलादिव । अतिपीडनतः स्नेहः सस्यन्दे चिरसंभृतः

parasparāliṅgitayostayoḥ svedacchalādiva / atipīḍanataḥ snehaḥ sasyande cirasaṃbhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपविष्टाव् अन्योन्यम् अवितृप्तौ विलोकने । उभौ शतगुणीभूताम् इवोत्कण्ठाम् उदूहतुः

athopaviṣṭāv anyonyam avitṛptau vilokane / ubhau śataguṇībhūtām ivotkaṇṭhām udūhatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतो ऽसि कथं भूमिमिमामिति च भद्रया । परिपृष्टः स तत्कालमुवाचेदं विदूषकः

āgato 'si kathaṃ bhūmimimāmiti ca bhadrayā / paripṛṣṭaḥ sa tatkālamuvācedaṃ vidūṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समालम्ब्य भवेत्स्नेहमारुह्य प्राणसंशयान् । सुबहूनागतो ऽस्मीह किमन्यद्वच्मि सुन्दरि

samālambya bhavetsnehamāruhya prāṇasaṃśayān / subahūnāgato 'smīha kimanyadvacmi sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छ्रुत्वा तस्य दृष्ट्वा तामनपेक्षितजीविताम् । प्रीतिं काष्ठागतस्नेहा सा भद्रा तमभाषत

tacchrutvā tasya dṛṣṭvā tāmanapekṣitajīvitām / prītiṃ kāṣṭhāgatasnehā sā bhadrā tamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यपुत्र न मे कार्यं सखिभिर्न च सिद्धिभिः । त्वं मे प्राणा गुणक्रीता दासी चाहं तव प्रभो

āryaputra na me kāryaṃ sakhibhirna ca siddhibhiḥ / tvaṃ me prāṇā guṇakrītā dāsī cāhaṃ tava prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदूषकस्ततो ऽवादीत्तर्ह्यागच्छ मया सह । मुक्त्वा दिव्यमिमं भोगं वस्तुमुज्जयिनीं प्रिये

vidūṣakastato 'vādīttarhyāgaccha mayā saha / muktvā divyamimaṃ bhogaṃ vastumujjayinīṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेति प्रतिपेदे सा भद्रा सपदि तद्वचः । तत्संकल्पपरिभ्रष्टा विद्याश्च तृणवज्जहौ

tatheti pratipede sā bhadrā sapadi tadvacaḥ / tatsaṃkalpaparibhraṣṭā vidyāśca tṛṇavajjahau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तया समं तत्र स विशश्राम तां निशाम् । कॢप्तोपचारस् तत्सख्या योगेश्वर्या विदूषकः

tatastayā samaṃ tatra sa viśaśrāma tāṃ niśām / kḷptopacāras tatsakhyā yogeśvaryā vidūṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातश्च भद्रया साकमवतीर्योदयाद्रितः । सस्मार यमदंष्ट्रं तं राक्षसं स पुनः कृती

prātaśca bhadrayā sākamavatīryodayādritaḥ / sasmāra yamadaṃṣṭraṃ taṃ rākṣasaṃ sa punaḥ kṛtī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतमात्रागतस्योक्त्वा गन्तव्याध्वक्रमं निजम् । तस्यारुरोह स स्कन्धे भद्रामारोप्य तां पुरः

smṛtamātrāgatasyoktvā gantavyādhvakramaṃ nijam / tasyāruroha sa skandhe bhadrāmāropya tāṃ puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि सेहे तदत्युग्रराक्षसांसाधिरोहणम् । अनुरागपरायत्ताः कुर्वते किं न योषितः

sāpi sehe tadatyugrarākṣasāṃsādhirohaṇam / anurāgaparāyattāḥ kurvate kiṃ na yoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षोधिरूढश्च ततः स प्रतस्थे प्रियासखः । विदूषकः पुनः प्राप तच्च कार्कोटकं पुरम्

rakṣodhirūḍhaśca tataḥ sa pratasthe priyāsakhaḥ / vidūṣakaḥ punaḥ prāpa tacca kārkoṭakaṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षोदर्शनसत्रासं तत्र चालोकितो जनैः । दृष्ट्वार्यवर्मनृपतिं स्वां भार्यां मार्गति स्म सः

rakṣodarśanasatrāsaṃ tatra cālokito janaiḥ / dṛṣṭvāryavarmanṛpatiṃ svāṃ bhāryāṃ mārgati sma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तां तेन गृहीत्वा च तत्सुतां तां भुजर्जिताम् । तथैव राक्षसारूढः स प्रतस्थे पुरात्ततः

dattāṃ tena gṛhītvā ca tatsutāṃ tāṃ bhujarjitām / tathaiva rākṣasārūḍhaḥ sa pratasthe purāttataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वाम्बुधेस्तटे प्राप पापं तं वणिजं च सः । येनास्य वारिधौ पूर्वं छिन्नाः क्षिप्तस्य रज्जवः

gatvāmbudhestaṭe prāpa pāpaṃ taṃ vaṇijaṃ ca saḥ / yenāsya vāridhau pūrvaṃ chinnāḥ kṣiptasya rajjavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जहार तस्य च सुतां वणिजः स धनैः सह । प्रागम्बुधौ प्रवहणप्रमोचनपणार्जिताम्

jahāra tasya ca sutāṃ vaṇijaḥ sa dhanaiḥ saha / prāgambudhau pravahaṇapramocanapaṇārjitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनापहारमेवास्य वधं मेने च पाप्मनः । कदर्याणां पुरे प्राणाः प्रायेण ह्यर्थसंचयाः

dhanāpahāramevāsya vadhaṃ mene ca pāpmanaḥ / kadaryāṇāṃ pure prāṇāḥ prāyeṇa hyarthasaṃcayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रक्षोरथारूढस्तामानीय वणिक्सुताम् । स भद्राराजपुत्रीभ्यां सहैवोदपतन्नभः

tato rakṣorathārūḍhastāmānīya vaṇiksutām / sa bhadrārājaputrībhyāṃ sahaivodapatannabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शयन्निजकान्तानां द्युमार्गेण ततार च । विलसत्सत्त्वसंरम्भं स्वपौरुषमिवाम्बुधिम्

darśayannijakāntānāṃ dyumārgeṇa tatāra ca / vilasatsattvasaṃrambhaṃ svapauruṣamivāmbudhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप तच् च स भूयो ऽपि नगरं पौण्ड्रवर्धनम् । दृष्टः सविस्मयं सर्वैर् वाहनीकृतराक्षसः

prāpa tac ca sa bhūyo 'pi nagaraṃ pauṇḍravardhanam / dṛṣṭaḥ savismayaṃ sarvair vāhanīkṛtarākṣasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तां देवसेनस्य सुतां राज्ञश्चिरोत्सुकाम् । भार्यां संभावयामास राक्षसावजयार्जिताम्

tatra tāṃ devasenasya sutāṃ rājñaścirotsukām / bhāryāṃ saṃbhāvayāmāsa rākṣasāvajayārjitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुध्यमानो ऽपि तत्पित्रा स स्वदेशसमुत्सुकः । गृहीत्वा तामपि ततः प्रायादुज्जयिनीं प्रति

rudhyamāno 'pi tatpitrā sa svadeśasamutsukaḥ / gṛhītvā tāmapi tataḥ prāyādujjayinīṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिरेण च तां प्राप पुरीं राक्षसयोगतः । बहिर्गतामिवात्मीयदेशदर्शननिर्वृतिम्

acireṇa ca tāṃ prāpa purīṃ rākṣasayogataḥ / bahirgatāmivātmīyadeśadarśananirvṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोपरि स्थितस्तस्य महाकायस्य रक्षसः । अंसस्थतद्वधूचक्रकान्तिप्रकटितात्मनः

athopari sthitastasya mahākāyasya rakṣasaḥ / aṃsasthatadvadhūcakrakāntiprakaṭitātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जनैर्ददृशे तत्र शिखरे ज्वलितौषधौ । शशाङ्क इव पूर्वाद्रेरुदयस्थो विदूषकः

sa janairdadṛśe tatra śikhare jvalitauṣadhau / śaśāṅka iva pūrvādrerudayastho vidūṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विस्मितवित्रस्ते जने बुद्ध्वात्र भूपतिः । आदित्यसेनो निरगाच्छ्वशुरो ऽस्य तदा पुरः

tato vismitavitraste jane buddhvātra bhūpatiḥ / ādityaseno niragācchvaśuro 'sya tadā puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदूषकस्तु दृष्ट्वा तमवतीर्याशु राक्षसात् । प्रणम्य नृपमभ्यागान्नृपो ऽप्यभिननन्द तम्

vidūṣakastu dṛṣṭvā tamavatīryāśu rākṣasāt / praṇamya nṛpamabhyāgānnṛpo 'pyabhinananda tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतार्यैव तत्स्कन्धात्ताः स्वभार्यास्ततो ऽखिलाः । मुमोच कामचाराय राक्षसं स विदूषकः

avatāryaiva tatskandhāttāḥ svabhāryāstato 'khilāḥ / mumoca kāmacārāya rākṣasaṃ sa vidūṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते च राक्षसे तस्मिन् स तेन सह भूभुजा । श्वशुरेण सभार्यः सन् प्राविशद् राजमन्दिरम्

gate ca rākṣase tasmin sa tena saha bhūbhujā / śvaśureṇa sabhāryaḥ san prāviśad rājamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तां प्रथमां भार्यां तनयां तस्य भूपतेः । आनन्दयदुपागत्य चिरोत्कण्ठावशीकृताम्

tatra tāṃ prathamāṃ bhāryāṃ tanayāṃ tasya bhūpateḥ / ānandayadupāgatya cirotkaṇṭhāvaśīkṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथमेतास्त्वया भार्याः प्राप्ताः कश्चैष राक्षसः । इति पृष्टः स राज्ञात्र सर्वमस्मै शशंस तत्

kathametāstvayā bhāryāḥ prāptāḥ kaścaiṣa rākṣasaḥ / iti pṛṣṭaḥ sa rājñātra sarvamasmai śaśaṃsa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभावतुष्टेन तेन तस्य महीभृता । जामातुर्निजराज्यार्धं प्रदत्तं कार्यवेदिना

tataḥ prabhāvatuṣṭena tena tasya mahībhṛtā / jāmāturnijarājyārdhaṃ pradattaṃ kāryavedinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणाच्च स राजाभूद्विप्रो भूत्वा विदूषकः । समुच्छ्रितसितच्छत्त्रो विधूतोभयचामरः

tatkṣaṇācca sa rājābhūdvipro bhūtvā vidūṣakaḥ / samucchritasitacchattro vidhūtobhayacāmaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा च मङ्गलातोद्यवाद्यनिर्ह्रादनिर्भरा । प्रहर्षमुक्तनादेव रराजोज्जयिनी पुरी

tadā ca maṅgalātodyavādyanirhrādanirbharā / praharṣamuktanādeva rarājojjayinī purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याप्तराज्यविभवः क्रमशः स कृत्स्नां जित्वा महीमखिलराजकपूजिताङ्घ्रिः । ताभिः समं विगतमत्सरनिर्वृताभिर् भद्रासखश्चिरमरंस्त निजप्रियाभिः

ityāptarājyavibhavaḥ kramaśaḥ sa kṛtsnāṃ jitvā mahīmakhilarājakapūjitāṅghriḥ / tābhiḥ samaṃ vigatamatsaranirvṛtābhir bhadrāsakhaściramaraṃsta nijapriyābhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यनुकूले दैवे भजति निजं सत्त्वम् एव धीराणाम् । लक्ष्मीरभसाकर्षणसिद्धमहामोदमन्त्रत्वम्

ityanukūle daive bhajati nijaṃ sattvam eva dhīrāṇām / lakṣmīrabhasākarṣaṇasiddhamahāmodamantratvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं श्रुत्वा वत्सराजस्य वक्त्राच् चित्राम् एताम् अद्भुतार्थां कथां ते । पाश्वासीना मन्त्रिणश् चास्य सर्वे देव्यौ चापि प्रीतिमग्र्यामवापुः

itthaṃ śrutvā vatsarājasya vaktrāc citrām etām adbhutārthāṃ kathāṃ te / pāśvāsīnā mantriṇaś cāsya sarve devyau cāpi prītimagryāmavāpuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.