Somadeva: Kathasaritsagara 5.2

एकदा देवयात्रायां तत्र मल्लसमागमे । आगाद् एको महामल्लः ख्यातिमान् दक्षिणापथात्

ekadā devayātrāyāṃ tatra mallasamāgame / āgād eko mahāmallaḥ khyātimān dakṣiṇāpathāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनात्र निखिला मल्ला राज्ञो वाराणसीपतेः । प्रतापमुकुटाख्यस्य पुरतो ऽन्ये पराजिताः

tenātra nikhilā mallā rājño vārāṇasīpateḥ / pratāpamukuṭākhyasya purato 'nye parājitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स राजा मल्लस्य युद्धे तस्य समादिशत् । आनाय्याशोकदत्तं तं श्रुतं तस्माद् वणिग्वरात्

tataḥ sa rājā mallasya yuddhe tasya samādiśat / ānāyyāśokadattaṃ taṃ śrutaṃ tasmād vaṇigvarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि मल्लो भुजं हत्वा हस्तेनारभताहवम् । मल्लं चाशोकदत्तस् तु भुजं हत्वा न्यपातयत्

so 'pi mallo bhujaṃ hatvā hastenārabhatāhavam / mallaṃ cāśokadattas tu bhujaṃ hatvā nyapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तत्र महामल्लनिपातोत्थितशब्दया । युद्धभूम्यापि संतुष्य साधुवाद इवोदिते

tatas tatra mahāmallanipātotthitaśabdayā / yuddhabhūmyāpi saṃtuṣya sādhuvāda ivodite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजाशोकदत्तं तं तुष्टो रत्नैर् अपूरयत् । चकार चात्मनः पार्श्ववर्तिनं दृष्टविक्रमम्

sa rājāśokadattaṃ taṃ tuṣṭo ratnair apūrayat / cakāra cātmanaḥ pārśvavartinaṃ dṛṣṭavikramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि राज्ञः प्रियो भूत्वा दिनैः प्राप परां श्रियम् । शेवधिः शूरविद्यस्य विशेषज्ञो विशांपतिः

so 'pi rājñaḥ priyo bhūtvā dinaiḥ prāpa parāṃ śriyam / śevadhiḥ śūravidyasya viśeṣajño viśāṃpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथ जातु ययौ राजा चतुर्दश्यां बहिः पुरे । सुप्रतिष्ठापितं दूरे देवम् अर्चयितुं शिवम्

so 'tha jātu yayau rājā caturdaśyāṃ bahiḥ pure / supratiṣṭhāpitaṃ dūre devam arcayituṃ śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतार्चनस् ततो नक्तं श्मशानस्यान्तिकेन सः । आगच्छन्न् अशृणोद् एतां तन्मध्याद् उद्गतां गिरम्

kṛtārcanas tato naktaṃ śmaśānasyāntikena saḥ / āgacchann aśṛṇod etāṃ tanmadhyād udgatāṃ giram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं दण्डाधिपेनेह मिथ्या बध्यानुकीर्तनात् । द्वेषेण विद्धः शूलायां तृतीयं दिवसं प्रभो

ahaṃ daṇḍādhipeneha mithyā badhyānukīrtanāt / dveṣeṇa viddhaḥ śūlāyāṃ tṛtīyaṃ divasaṃ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यापि न च निर्यान्ति प्राणा मे ऽपापकर्मणः । तद् देव तृषितो ऽत्यर्थम् अहं दापय मे जलम्

adyāpi na ca niryānti prāṇā me 'pāpakarmaṇaḥ / tad deva tṛṣito 'tyartham ahaṃ dāpaya me jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा कृपया राजा स पार्श्वस्थम् उवाच तम् । अशोकदत्तम् अस्याम्भः प्रहिणोतु भवान् इति

tac chrutvā kṛpayā rājā sa pārśvastham uvāca tam / aśokadattam asyāmbhaḥ prahiṇotu bhavān iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽत्र रात्रौ व्रजेद् देव तद् गच्छाम्य् अहम् आत्मना । इत्य् उक्त्वाशोकदत्तः स गृहीत्वाम्भस् ततो ययौ

ko 'tra rātrau vrajed deva tad gacchāmy aham ātmanā / ity uktvāśokadattaḥ sa gṛhītvāmbhas tato yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याते च स्वपुरीं राज्ञि स वीरो गहनान्तरम् । महत्तरेण तमसा सर्वतो ऽन्तरधिष्ठितम्

yāte ca svapurīṃ rājñi sa vīro gahanāntaram / mahattareṇa tamasā sarvato 'ntaradhiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवावकीर्णपिशितप्रत्तसंध्यामहाबलि । क्वचित्क्वचिच्चिताज्योतिर्दीप्रदीपप्रकाशितम्

śivāvakīrṇapiśitaprattasaṃdhyāmahābali / kvacitkvaciccitājyotirdīpradīpaprakāśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लसदुत्तालवेतालतालवाद्यं विवेश तत् । श्मशानं कृष्णरजनीनिवासभवनोपमम्

lasaduttālavetālatālavādyaṃ viveśa tat / śmaśānaṃ kṛṣṇarajanīnivāsabhavanopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनाम्भो याचितं भूपाद् इत्य् उच्चैस् तत्र स ब्रुवन् । मया याचितम् इत्य् एवम् अशृणोद् वाचम् एकतः

kenāmbho yācitaṃ bhūpād ity uccais tatra sa bruvan / mayā yācitam ity evam aśṛṇod vācam ekataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा तदनुसारेण निकटस्थं चितानलम् । ददर्श तत्र शूलाग्रे विद्धं कंचित् स पूरुषम्

gatvā tadanusāreṇa nikaṭasthaṃ citānalam / dadarśa tatra śūlāgre viddhaṃ kaṃcit sa pūruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधश् च तस्य रुदतीं सदलंकारभूषिताम् । अदृष्टपूर्वां सर्वाङ्गसुन्दरीं स्त्रियम् ऐक्षत

adhaś ca tasya rudatīṃ sadalaṃkārabhūṣitām / adṛṣṭapūrvāṃ sarvāṅgasundarīṃ striyam aikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णपक्षपरिक्षीणे गते ऽस्तं रजनीपतौ । चितारोहाय तद्रश्मिरम्यां रात्रिम् इवागताम्

kṛṣṇapakṣaparikṣīṇe gate 'staṃ rajanīpatau / citārohāya tadraśmiramyāṃ rātrim ivāgatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का त्वम् अम्ब कथं चेह रुदत्य् एवम् अवस्थिता । इति पृष्टा च सा तेन योषिद् एवं तम् अब्रवीत्

kā tvam amba kathaṃ ceha rudaty evam avasthitā / iti pṛṣṭā ca sā tena yoṣid evaṃ tam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्याहं शूलविद्धस्य भार्या विगतलक्षणा । निश्चिताशा स्थितास्मीह चितारोहे सहामुना

asyāhaṃ śūlaviddhasya bhāryā vigatalakṣaṇā / niścitāśā sthitāsmīha citārohe sahāmunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कंचित् कालं प्रतीक्षे च प्राणानाम् अस्य निष्क्रमम् । तृतीये ऽह्नि गते ऽप्य् अद्य यान्त्य् एतस्य हि नासवः

kaṃcit kālaṃ pratīkṣe ca prāṇānām asya niṣkramam / tṛtīye 'hni gate 'py adya yānty etasya hi nāsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याचते च मुहुस् तोयम् आनीतं च मयेह तत् । किं त्व् अहं नोन्नते शूले प्राप्नोम्य् अस्य मुखं सखे

yācate ca muhus toyam ānītaṃ ca mayeha tat / kiṃ tv ahaṃ nonnate śūle prāpnomy asya mukhaṃ sakhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तस्या वचः श्रुत्वा स प्रवीरो ऽप्य् उवाच ताम् । इदं त्व् अस्य नृपेणापि हस्ते मे प्रेषितं जलम्

iti tasyā vacaḥ śrutvā sa pravīro 'py uvāca tām / idaṃ tv asya nṛpeṇāpi haste me preṣitaṃ jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मे पृष्ठे पदं दत्त्वा देह्य् एतस्यैतदानने । न परस्पर्शमात्रं हि स्त्रीणाम् आपदि दूषणम्

tan me pṛṣṭhe padaṃ dattvā dehy etasyaitadānane / na parasparśamātraṃ hi strīṇām āpadi dūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा तथेत्य् आत्तजला दत्त्वा पदद्वयम् । शूलमूलावनम्रस्य पृष्ठं तस्यारुरोह सा

etac chrutvā tathety āttajalā dattvā padadvayam / śūlamūlāvanamrasya pṛṣṭhaṃ tasyāruroha sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणाद् भुवि स्वपृष्ठे च रक्तबिन्दुष्व् अशङ्कितम् । पतत्सु मुखम् उन्नम्य स वीरो यावद् ईक्षते

kṣaṇād bhuvi svapṛṣṭhe ca raktabinduṣv aśaṅkitam / patatsu mukham unnamya sa vīro yāvad īkṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत् स्त्रियम् अपश्यत् तां छित्त्वा छुरिकया मुहुः । खादन्तीं तस्य मांसानि पुंसः शूलाग्रवर्तिनः

tāvat striyam apaśyat tāṃ chittvā churikayā muhuḥ / khādantīṃ tasya māṃsāni puṃsaḥ śūlāgravartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तां विकृतिं मत्वा क्रोधाद् आकृष्य स क्षितौ । आस्फोटयिष्यञ् जग्राह पादे रणितनूपुरे

tatas tāṃ vikṛtiṃ matvā krodhād ākṛṣya sa kṣitau / āsphoṭayiṣyañ jagrāha pāde raṇitanūpure

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि तं तरसा पादम् आक्षिप्यैव स्वमायया । क्षिप्रं गगनम् उत्पत्य जगाम क्वाप्य् अदर्शनम्

sāpi taṃ tarasā pādam ākṣipyaiva svamāyayā / kṣipraṃ gaganam utpatya jagāma kvāpy adarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चाशोकदत्तस्य तत्पादान् मणिनूपुरम् । तस्माद् आकर्षणस्रस्तम् अवतस्थे करान्तरे

tasya cāśokadattasya tatpādān maṇinūpuram / tasmād ākarṣaṇasrastam avatasthe karāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तां पेशलाम् आदाव् अधःकर्त्रीं च मध्यतः । अन्ते विकारघोरां च दुर्जनैर् इव संगतिम्

tatas tāṃ peśalām ādāv adhaḥkartrīṃ ca madhyataḥ / ante vikāraghorāṃ ca durjanair iva saṃgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टां विचिन्तयन् पश्यन् हस्ते दिव्यं च नूपुरम् । सविस्मयः साभितापः सहर्षश् च बभूव सः

naṣṭāṃ vicintayan paśyan haste divyaṃ ca nūpuram / savismayaḥ sābhitāpaḥ saharṣaś ca babhūva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः श्मशानतस् तस्मात् स जगामात्तनूपुरः । निजगेहं प्रभाते च स्नातो राजकुलं ययौ

tataḥ śmaśānatas tasmāt sa jagāmāttanūpuraḥ / nijagehaṃ prabhāte ca snāto rājakulaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तस्य शूलविद्धस्य दत्तं वारीति पृच्छते । राज्ञे स च तथेत्य् उक्त्वा तं नूपुरम् उपानयत्

kiṃ tasya śūlaviddhasya dattaṃ vārīti pṛcchate / rājñe sa ca tathety uktvā taṃ nūpuram upānayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् कुत इति स्वैरं पृष्टस् तेन स भूभृता । तस्मै स्वरात्रिवृत्तान्तं शशंसाद्भुतभीषणम्

etat kuta iti svairaṃ pṛṣṭas tena sa bhūbhṛtā / tasmai svarātrivṛttāntaṃ śaśaṃsādbhutabhīṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चानन्यसामान्यं सत्त्वं तस्यावधार्य सः । तुष्टो ऽप्य् अन्यगुणोत्कर्षात् तुतोष सुतरां नृपः

tataś cānanyasāmānyaṃ sattvaṃ tasyāvadhārya saḥ / tuṣṭo 'py anyaguṇotkarṣāt tutoṣa sutarāṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा नूपुरं तं च गत्वा देव्यै ददौ स्वयम् । हृष्टस् तत्प्राप्तिवृत्तान्तं तस्यै च समवर्णयत्

gṛhītvā nūpuraṃ taṃ ca gatvā devyai dadau svayam / hṛṣṭas tatprāptivṛttāntaṃ tasyai ca samavarṇayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तद् बुद्ध्वा च दृष्ट्वा च तं दिव्यं मणिनूपुरम् । अशोकदत्तश्लाघैकतत्परा मुमुदे रहः

sā tad buddhvā ca dṛṣṭvā ca taṃ divyaṃ maṇinūpuram / aśokadattaślāghaikatatparā mumude rahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जगाद तां राजा देवि जात्येव विद्यया । सत्येनेव च रूपेण महताम् अप्य् अयं महान्

tato jagāda tāṃ rājā devi jātyeva vidyayā / satyeneva ca rūpeṇa mahatām apy ayaṃ mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकदत्तो भव्याया भर्ता च दुहितुर् यदि । भवेन् मदनलेखायास् तद् भद्रम् इति मे मतिः

aśokadatto bhavyāyā bhartā ca duhitur yadi / bhaven madanalekhāyās tad bhadram iti me matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरस्यामी गुणाः प्रेक्ष्या न लक्ष्मीः क्षणभङ्गिनी । तद् एतस्मै प्रवीराय ददाम्य् एतां सुताम् अहम्

varasyāmī guṇāḥ prekṣyā na lakṣmīḥ kṣaṇabhaṅginī / tad etasmai pravīrāya dadāmy etāṃ sutām aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भर्तुर् वचः श्रुत्वा देवी सा सादरावदत् । युक्तम् एतद् असौ ह्य् अस्या युवा भर्तानुरूपकः

iti bhartur vacaḥ śrutvā devī sā sādarāvadat / yuktam etad asau hy asyā yuvā bhartānurūpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च तेन मधूद्यानदृष्टेन हृतमानसा । शून्याशया दिनेष्व् एषु न शृणोति न पश्यति

sā ca tena madhūdyānadṛṣṭena hṛtamānasā / śūnyāśayā dineṣv eṣu na śṛṇoti na paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सखीतश् च तद् बुद्ध्वा सचिन्ताहं निशाक्षये । सुप्ता जाने स्त्रिया स्वप्ने कयाप्य् उक्तास्मि दिव्यया

tatsakhītaś ca tad buddhvā sacintāhaṃ niśākṣaye / suptā jāne striyā svapne kayāpy uktāsmi divyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्से मदनलेखेयं देयान्यस्मै न कन्यका । एष ह्य् अशोकदत्तस्य भार्या जन्मान्तरार्जिता

vatse madanalekheyaṃ deyānyasmai na kanyakā / eṣa hy aśokadattasya bhāryā janmāntarārjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् च श्रुत्वा प्रबुद्ध्यैव गत्वा प्रत्यूष एव च । स्वयं तत्प्रत्ययाद् वत्सां समाश्वासितवत्य् अहम्

tac ca śrutvā prabuddhyaiva gatvā pratyūṣa eva ca / svayaṃ tatpratyayād vatsāṃ samāśvāsitavaty aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं चार्यपुत्रेण स्वयम् एव ममोदितम् । तस्मात् समेतु तेनासौ वृक्षेणेवार्तवी लता

idānīṃ cāryaputreṇa svayam eva mamoditam / tasmāt sametu tenāsau vṛkṣeṇevārtavī latā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः प्रियया प्रीतः स राजा रचितोत्सवः । आहूयाशोकदत्ताय तस्मै तां तनयां ददौ

ity uktaḥ priyayā prītaḥ sa rājā racitotsavaḥ / āhūyāśokadattāya tasmai tāṃ tanayāṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोश् च सो ऽभूद् राजेन्द्रपुत्रीविप्रेन्द्रपुत्रयोः । संगमो ऽन्योन्यशोभायै लक्ष्मीविनययोर् इव

tayoś ca so 'bhūd rājendraputrīviprendraputrayoḥ / saṃgamo 'nyonyaśobhāyai lakṣmīvinayayor iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिद् राजानं तं देवी वदति स्म सा । अशोकदत्तानीतं तद् उद्दिश्य मणिनूपुरम्

tataḥ kadācid rājānaṃ taṃ devī vadati sma sā / aśokadattānītaṃ tad uddiśya maṇinūpuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यपुत्रायम् एकाकी नूपुरो न विराजते । अनुरूपस् तद् एतस्य द्वितीयः परिकल्प्यताम्

āryaputrāyam ekākī nūpuro na virājate / anurūpas tad etasya dvitīyaḥ parikalpyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा हेमकारादीन् आदिदेश स भूपतिः । नूपुरस्यास्य सदृशो द्वितीयः क्रियताम् इति

tac chrutvā hemakārādīn ādideśa sa bhūpatiḥ / nūpurasyāsya sadṛśo dvitīyaḥ kriyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तन् निरूप्य जगदुर् नेदृशो देव शक्यते । अपरः कर्तुम् एतद् धि दिव्यं शिल्पं न मानुषम्

te tan nirūpya jagadur nedṛśo deva śakyate / aparaḥ kartum etad dhi divyaṃ śilpaṃ na mānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानीदृंशि भूयांसि न भवन्त्य् एव भूतले । तस्माद् एष यतः प्राप्तस् तत्रैवान्यो गवेष्यताम्

ratnānīdṛṃśi bhūyāṃsi na bhavanty eva bhūtale / tasmād eṣa yataḥ prāptas tatraivānyo gaveṣyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा सदेवीके विषण्णे राज्ञि तत्क्षणम् । अशोकदत्तस् तत्रस्थस् तद् दृष्ट्वा सहसाब्रवीत्

etac chrutvā sadevīke viṣaṇṇe rājñi tatkṣaṇam / aśokadattas tatrasthas tad dṛṣṭvā sahasābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम् एवानयाम्य् अस्य द्वितीयं नूपुरस्य ते । एवं कृतप्रतिज्ञश् च राज्ञा साहसशङ्किना

aham evānayāmy asya dvitīyaṃ nūpurasya te / evaṃ kṛtapratijñaś ca rājñā sāhasaśaṅkinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहान् निवार्यमाणो ऽपि निश्चयान् न चचाल सः । गृहीत्वा नूपुरं तच् च श्मशानं स पुनर् ययौ

snehān nivāryamāṇo 'pi niścayān na cacāla saḥ / gṛhītvā nūpuraṃ tac ca śmaśānaṃ sa punar yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशि कृष्णचतुर्दश्यां यत्रैव तम् अवाप्तवान् । प्रविश्य तत्र च प्राज्यचिताधूममलीमसैः

niśi kṛṣṇacaturdaśyāṃ yatraiva tam avāptavān / praviśya tatra ca prājyacitādhūmamalīmasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशोपवेष्टितगलस्कन्धोल्लम्बितमानुषैः । पादपैर् इव रक्षोभिर् आकीर्णे पितृकानने

pāśopaveṣṭitagalaskandhollambitamānuṣaiḥ / pādapair iva rakṣobhir ākīrṇe pitṛkānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपश्यन् पूर्वदृष्टां तां स्त्रियं तन्नूपुराप्तये । उपायम् एकं बुबुधे स महामांसविक्रयम्

apaśyan pūrvadṛṣṭāṃ tāṃ striyaṃ tannūpurāptaye / upāyam ekaṃ bubudhe sa mahāmāṃsavikrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुपाशाद् गृहीत्वाथ शवं बभ्राम तत्र सः । विक्रीणानो महामांसं गृह्यताम् इति घोषयन्

tarupāśād gṛhītvātha śavaṃ babhrāma tatra saḥ / vikrīṇāno mahāmāṃsaṃ gṛhyatām iti ghoṣayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासत्त्व गृहीत्वैतद् एहि तावन् मया सह । इति क्षणाच् च जगदे स दूराद् एकया स्त्रिया

mahāsattva gṛhītvaitad ehi tāvan mayā saha / iti kṣaṇāc ca jagade sa dūrād ekayā striyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा स तथैवैताम् उपेत्यानुसरन् स्त्रियम् । आरात् तरुतले दिव्यरूपां योषितम् ऐक्षत

tac chrutvā sa tathaivaitām upetyānusaran striyam / ārāt tarutale divyarūpāṃ yoṣitam aikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीभिर् वृताम् आसनस्थां रत्नाभरणभासुराम् । असंभाव्यस्थितिं तत्र मराव् अम्भोजिनीम् इव

strībhir vṛtām āsanasthāṃ ratnābharaṇabhāsurām / asaṃbhāvyasthitiṃ tatra marāv ambhojinīm iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रिया तयोपनीतश् च ताम् उपेत्य तथास्थिताम् । नृमांसम् अस्मि विक्रीणे गृह्यताम् इत्य् उवाच सः

striyā tayopanītaś ca tām upetya tathāsthitām / nṛmāṃsam asmi vikrīṇe gṛhyatām ity uvāca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो महासत्त्व मूल्येन केनैतद् दीयते त्वया । इति सापि तदाह स्म दिव्यरूपा किलाङ्गना

bho mahāsattva mūlyena kenaitad dīyate tvayā / iti sāpi tadāha sma divyarūpā kilāṅganā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स वीरो हस्तस्थं तम् एकं मणिनूपुरम् । संदर्श्य स्कन्धपृष्ठस्थप्रेतकायो जगाद ताम्

tataḥ sa vīro hastasthaṃ tam ekaṃ maṇinūpuram / saṃdarśya skandhapṛṣṭhasthapretakāyo jagāda tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ददात्य् अस्य सदृशं द्वितीयं नूपुरस्य मे । मांसं तस्य ददाम्य् एतद् अस्त्य् असौ यदि गृह्यताम्

yo dadāty asya sadṛśaṃ dvitīyaṃ nūpurasya me / māṃsaṃ tasya dadāmy etad asty asau yadi gṛhyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा साप्य् अवादीत् तम् अस्त्य् अन्यो नूपुरो मम । असौ मदीय एवैको नूपुरो हि हृतस् त्वया

tac chrutvā sāpy avādīt tam asty anyo nūpuro mama / asau madīya evaiko nūpuro hi hṛtas tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैवाहं या त्वया दृष्टा शूलविद्धस्य पार्श्वतः । कृतान्यरूपा भवता परिज्ञातास्मि नाधुना

saivāhaṃ yā tvayā dṛṣṭā śūlaviddhasya pārśvataḥ / kṛtānyarūpā bhavatā parijñātāsmi nādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् किं मांसेन यद् अहं वच्मि ते तत् करोषि चेत् । तद् द्वितीयं ददाम्य् अस्य तुल्यं तुभ्यं स्वनूपुरम्

tat kiṃ māṃsena yad ahaṃ vacmi te tat karoṣi cet / tad dvitīyaṃ dadāmy asya tulyaṃ tubhyaṃ svanūpuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स तदा वीरः प्रतिपद्य तद् अब्रवीत् । यत् त्वं वदसि तत् सर्वं करोम्य् एव क्षणाद् इति

ity uktaḥ sa tadā vīraḥ pratipadya tad abravīt / yat tvaṃ vadasi tat sarvaṃ karomy eva kṣaṇād iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्मै जगादैवम् आ मूलात् सा मनीषितम् । अस्ति भद्र त्रिघण्टाख्यं हिमवच्छिखरे पुरम्

tatas tasmai jagādaivam ā mūlāt sā manīṣitam / asti bhadra trighaṇṭākhyaṃ himavacchikhare puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासील् लम्बजिह्वाख्यः प्रवीरो राक्षसाधिपः । तस्य विद्युच्छिखा नाम भार्याहं कामरूपिणी

tatrāsīl lambajihvākhyaḥ pravīro rākṣasādhipaḥ / tasya vidyucchikhā nāma bhāryāhaṃ kāmarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चैकस्यां सुतायां मे जातायां दैवतः पतिः । प्रभोः कपालस्फोटस्य पुरतो निहतो रणे

sa caikasyāṃ sutāyāṃ me jātāyāṃ daivataḥ patiḥ / prabhoḥ kapālasphoṭasya purato nihato raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निजपुरं तन् मे प्रभुणा तेन तुष्यता । प्रदत्तं तेन च सुखं स्थितास्मि ससुताधुना

tato nijapuraṃ tan me prabhuṇā tena tuṣyatā / pradattaṃ tena ca sukhaṃ sthitāsmi sasutādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च मद्दुहितेदानीम् आरूढा नवयौवनम् । तत्प्रवीरवरप्राप्तिचिन्ता च मम मानसम्

sā ca madduhitedānīm ārūḍhā navayauvanam / tatpravīravaraprāpticintā ca mama mānasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस् तदा समं राज्ञा यान्तं त्वाम् अमुना पथा । दृष्ट्वा नक्तं चतुर्दश्याम् इहस्थाहम् अचिन्तयम्

atas tadā samaṃ rājñā yāntaṃ tvām amunā pathā / dṛṣṭvā naktaṃ caturdaśyām ihasthāham acintayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं भव्यो युवा वीरो योग्यो मे दुहितुः पतिः । तद् एतत्प्राप्तये कंचिद् उपायं किं न कल्पये

ayaṃ bhavyo yuvā vīro yogyo me duhituḥ patiḥ / tad etatprāptaye kaṃcid upāyaṃ kiṃ na kalpaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संकल्प्य याचित्वा शूलविद्धवचोमिषात् । जलं मध्ये श्मशानं त्वम् आनीतो ऽभूर् मया मृषा

iti saṃkalpya yācitvā śūlaviddhavacomiṣāt / jalaṃ madhye śmaśānaṃ tvam ānīto 'bhūr mayā mṛṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायादर्शितरूपादिप्रपञ्चालीकवादिनी । विप्रलब्धवती चास्मि तत्र त्वां क्षणमात्रकम्

māyādarśitarūpādiprapañcālīkavādinī / vipralabdhavatī cāsmi tatra tvāṃ kṣaṇamātrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकर्षणाय भूयस् ते युक्त्या चैकं स्वनूपुरम् । संत्यज्य शृङ्खलापाशम् इव याता ततो ऽप्य् अहम्

ākarṣaṇāya bhūyas te yuktyā caikaṃ svanūpuram / saṃtyajya śṛṅkhalāpāśam iva yātā tato 'py aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य चेत्थं मया प्राप्तो भवांस् तद् गृहम् एत्य नः । भजस्व मे सुतां किं च गृहाणापरनूपुरम्

adya cetthaṃ mayā prāpto bhavāṃs tad gṛham etya naḥ / bhajasva me sutāṃ kiṃ ca gṛhāṇāparanūpuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स निशाचर्या तथेत्य् उक्त्वा तया सह । वीरो गगनमार्गेण तत्सिद्ध्या तत्पुरं ययौ

ity uktaḥ sa niśācaryā tathety uktvā tayā saha / vīro gaganamārgeṇa tatsiddhyā tatpuraṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णं तद् अपश्यच् च शृङ्गे हिमवतः पुरम् । नभो ऽध्वखेदविश्रान्तम् अर्कबिम्बम् इवाचलम्

sauvarṇaṃ tad apaśyac ca śṛṅge himavataḥ puram / nabho 'dhvakhedaviśrāntam arkabimbam ivācalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षो ऽधिपसुतां तत्र नाम्ना विद्युत्प्रभां स ताम् । स्वसाहसमहासिद्धिम् इव मूर्ताम् अवाप्तवान्

rakṣo 'dhipasutāṃ tatra nāmnā vidyutprabhāṃ sa tām / svasāhasamahāsiddhim iva mūrtām avāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया च सह तत्रैव कंचित् कालम् उवास सः । अशोकदत्तः प्रियया श्वश्रूविभवनिर्वृतः

tayā ca saha tatraiva kaṃcit kālam uvāsa saḥ / aśokadattaḥ priyayā śvaśrūvibhavanirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जगाद तां श्वश्रूं मह्यं तद् देहि नूपुरम् । यतः संप्रति गन्तव्या पुरी वाराणसी मया

tato jagāda tāṃ śvaśrūṃ mahyaṃ tad dehi nūpuram / yataḥ saṃprati gantavyā purī vārāṇasī mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ह्य् एतत् प्रतिज्ञातं स्वयं नरपतेः पुरः । एकत्वन्नूपुरस्पर्धिद्वितीयानयनं मया

tatra hy etat pratijñātaṃ svayaṃ narapateḥ puraḥ / ekatvannūpuraspardhidvitīyānayanaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्ता तेन सा श्वश्रूर् द्वितीयं तं स्वनूपुरम् । तस्मै दत्त्वा पुनश् चैकं सुवर्णकमलं ददौ

ity uktā tena sā śvaśrūr dvitīyaṃ taṃ svanūpuram / tasmai dattvā punaś caikaṃ suvarṇakamalaṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ताब्जनूपुरस् तस्मात् स पुरान् निर्ययौ ततः । अशोकदत्तो वचसा नियम्यागमनं पुनः

prāptābjanūpuras tasmāt sa purān niryayau tataḥ / aśokadatto vacasā niyamyāgamanaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया श्वश्र्वैव चाकाशपथेन पुनर् एव तम् । श्मशानं प्रापितः सो ऽभून् निजसिद्धिप्रभावतः

tayā śvaśrvaiva cākāśapathena punar eva tam / śmaśānaṃ prāpitaḥ so 'bhūn nijasiddhiprabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुमूले च तत्रैव स्थित्वा सा तं ततो ऽब्रवीत् । सदा कृष्णचतुर्दश्याम् इह रात्राव् उपैम्य् अहम्

tarumūle ca tatraiva sthitvā sā taṃ tato 'bravīt / sadā kṛṣṇacaturdaśyām iha rātrāv upaimy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां निशि च भूयो ऽपि त्वम् एष्यसि यदा यदा । तदा तदा वटतरोर् मूलात् प्राप्स्यसि माम् इतः

tasyāṃ niśi ca bhūyo 'pi tvam eṣyasi yadā yadā / tadā tadā vaṭataror mūlāt prāpsyasi mām itaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा तथेत्य् उक्त्वा ताम् आमन्त्र्य निशाचरीम् । अशोकदत्तः स ततो ययौ तावत् पितुर् गृहम्

etac chrutvā tathety uktvā tām āmantrya niśācarīm / aśokadattaḥ sa tato yayau tāvat pitur gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कनीयःसुतविश्लेषदुःखद्वैगुण्यदायिना । तादृशा तत्प्रवासेन पितरौ तत्र दुःखितौ

kanīyaḥsutaviśleṣaduḥkhadvaiguṇyadāyinā / tādṛśā tatpravāsena pitarau tatra duḥkhitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतर्कितागतो यावद् आनन्दयति तत्क्षणात् । तावत् स बुद्ध्वा श्वशुरस् तत्रैवास्याययौ नृपः

atarkitāgato yāvad ānandayati tatkṣaṇāt / tāvat sa buddhvā śvaśuras tatraivāsyāyayau nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं साहसिकस्पर्शभीतैर् इव सकण्टकैः । अङ्गैः प्रणतम् आलिङ्ग्य मुमुदे भूपतिश् चिरम्

sa taṃ sāhasikasparśabhītair iva sakaṇṭakaiḥ / aṅgaiḥ praṇatam āliṅgya mumude bhūpatiś ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तेन समं राज्ञा विवेश नृपमन्दिरम् । अशोकदत्तः स तदा प्रमोदो मूर्तिमान् इव

tatas tena samaṃ rājñā viveśa nṛpamandiram / aśokadattaḥ sa tadā pramodo mūrtimān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ राज्ञे स संयुक्तं तद् दिव्यं नूपुरद्वयम् । कुर्वाणम् इव तद्वीर्यस्तुतिं झणझणारवैः

dadau rājñe sa saṃyuktaṃ tad divyaṃ nūpuradvayam / kurvāṇam iva tadvīryastutiṃ jhaṇajhaṇāravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्पयाम् आस तच् चास्मै कान्तं कनकपङ्कजम् । रक्षःकोषश्रियो हस्ताल् लीलाम्बुजम् इवाहृतम्

arpayām āsa tac cāsmai kāntaṃ kanakapaṅkajam / rakṣaḥkoṣaśriyo hastāl līlāmbujam ivāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्टो ऽथ कौतुकात् तेन राज्ञा देवीयुतेन सः । अवर्णयद् यथावृत्तं स्वं कर्णानन्ददायि तत्

pṛṣṭo 'tha kautukāt tena rājñā devīyutena saḥ / avarṇayad yathāvṛttaṃ svaṃ karṇānandadāyi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रचरितोल्लेखचमत्कारितचेतनम् । प्राप्यते किं यशः शुभ्रम् अनङ्गीकृत्य साहसम्

vicitracaritollekhacamatkāritacetanam / prāpyate kiṃ yaśaḥ śubhram anaṅgīkṛtya sāhasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वदंस् ततस् तेन जामात्रा कृतकृत्यताम् । मेने स राजा देवी च प्राप्तनूपुरयुग्मका

evaṃ vadaṃs tatas tena jāmātrā kṛtakṛtyatām / mene sa rājā devī ca prāptanūpurayugmakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवातोद्यनिर्ह्रादि तदा राजगृहं च तत् । अशोकदत्तस्य गुणानुद्गायद् इव निर्बभौ

utsavātodyanirhrādi tadā rājagṛhaṃ ca tat / aśokadattasya guṇānudgāyad iva nirbabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युश् च स राजा तत् स्वकृते सुरसद्मनि । हेमाब्जं स्थापयाम् आस सद्रौप्यकलशोपरि

anyedyuś ca sa rājā tat svakṛte surasadmani / hemābjaṃ sthāpayām āsa sadraupyakalaśopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभौ कलशपद्मौ च शुशुभाते सितारुणौ । यशःप्रतापाव् इव तौ भूपालाशोकदत्तयोः

ubhau kalaśapadmau ca śuśubhāte sitāruṇau / yaśaḥpratāpāv iva tau bhūpālāśokadattayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृशौ च विलोक्यैतौ स हर्षोत्फुल्ललोचनः । राजा माहेश्वरो भक्तिरसावेशाद् अभाषत

tādṛśau ca vilokyaitau sa harṣotphullalocanaḥ / rājā māheśvaro bhaktirasāveśād abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो विभाति पद्मेन तुङ्गो ऽयं कलशो ऽमुना । भूतिशुभ्रः कपर्दीव जटाजूटेन बभ्रुणा

aho vibhāti padmena tuṅgo 'yaṃ kalaśo 'munā / bhūtiśubhraḥ kapardīva jaṭājūṭena babhruṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभविष्यद् द्वितीयं चेद् ईदृशं कनकाम्बुजम् । अस्थापयिष्यतामुष्मिन् द्वितीये कलशे ऽपि तत्

abhaviṣyad dvitīyaṃ ced īdṛśaṃ kanakāmbujam / asthāpayiṣyatāmuṣmin dvitīye kalaśe 'pi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति राजवचः श्रुत्वाशोकदत्तस् ततो ऽब्रवीत् । आनेष्याम्य् अहम् अम्भोजं द्वितीयम् अपि देव ते

iti rājavacaḥ śrutvāśokadattas tato 'bravīt / āneṣyāmy aham ambhojaṃ dvitīyam api deva te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा न ममान्येन पङ्कजेन प्रयोजनम् । अलं ते साहसेनेति राजापि प्रत्युवाच तम्

tac chrutvā na mamānyena paṅkajena prayojanam / alaṃ te sāhaseneti rājāpi pratyuvāca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवसेष्व् अथ यातेषु हेमाब्जहरणैषिणि । अशोकदत्ते सा भूयो ऽप्य् अगात् कृष्णचतुर्दशी

divaseṣv atha yāteṣu hemābjaharaṇaiṣiṇi / aśokadatte sā bhūyo 'py agāt kṛṣṇacaturdaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां चास्य सुवर्णाब्जवाञ्छां बुद्ध्वा भयाद् इव । द्युसरःस्वर्णकमले याते ऽस्तशिखरं रवौ

tasyāṃ cāsya suvarṇābjavāñchāṃ buddhvā bhayād iva / dyusaraḥsvarṇakamale yāte 'staśikharaṃ ravau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्यारुणाभ्रपिशितग्रासगर्वाद् इव क्षणात् । तमोरक्षःसु धावत्सु धूमधूम्रेषु सर्वतः

saṃdhyāruṇābhrapiśitagrāsagarvād iva kṣaṇāt / tamorakṣaḥsu dhāvatsu dhūmadhūmreṣu sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुरद्दीपावलीदन्तमालाभास्वरभीषणे । जृम्भमाणे महारौद्रे निशानक्तंचरीमुखे

sphuraddīpāvalīdantamālābhāsvarabhīṣaṇe / jṛmbhamāṇe mahāraudre niśānaktaṃcarīmukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसुप्तराजपुत्रीकात् स्वैरं निर्गत्य मन्दिरात् । अशोकदत्तः स ययौ श्मशानं पुनर् एव तत्

prasuptarājaputrīkāt svairaṃ nirgatya mandirāt / aśokadattaḥ sa yayau śmaśānaṃ punar eva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तस्मिन् वटतरोर् मूले तां पुनर् आगताम् । ददर्श राक्षसीं श्वश्रूं विहितस्वागतादराम्

tatra tasmin vaṭataror mūle tāṃ punar āgatām / dadarśa rākṣasīṃ śvaśrūṃ vihitasvāgatādarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.