Somadeva: Kathasaritsagara 5.3

अनन्तरं च तम् अपि प्रत्यपृच्छद् वणिग्वरम् । कथं तदा त्वम् अप्य् अब्धिम् उत्तिर्णो वर्ण्यताम् इति

anantaraṃ ca tam api pratyapṛcchad vaṇigvaram / kathaṃ tadā tvam apy abdhim uttirṇo varṇyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाब्रवीत् सो ऽपि वणिक् तदाहं पतितो ऽम्बुधौ । दिनत्रयं भ्रमन्न् आसम् एकं फलहकं श्रितः

athābravīt so 'pi vaṇik tadāhaṃ patito 'mbudhau / dinatrayaṃ bhramann āsam ekaṃ phalahakaṃ śritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तेन पथाकस्माद् एकं वहनम् आगतम् । तत्रस्थैश् चाहम् आक्रन्दन् दृष्ट्वा चात्राधिरोपितः

tatas tena pathākasmād ekaṃ vahanam āgatam / tatrasthaiś cāham ākrandan dṛṣṭvā cātrādhiropitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरूढश् चात्र पितरं स्वम् अपश्यम् अहं तदा । गत्वा द्वीपान्तरं पूर्वं चिरात् तत्कालम् आगतम्

ārūḍhaś cātra pitaraṃ svam apaśyam ahaṃ tadā / gatvā dvīpāntaraṃ pūrvaṃ cirāt tatkālam āgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मां दृष्ट्वा परिज्ञाय कृतकण्ठग्रहः पिता । रुदन्न् अपृच्छद् वृत्तान्तम् अहं चैवं तम् अब्रुवम्

sa māṃ dṛṣṭvā parijñāya kṛtakaṇṭhagrahaḥ pitā / rudann apṛcchad vṛttāntam ahaṃ caivaṃ tam abruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरकालप्रयाते ऽपि तात त्वय्य् अनुपागते । स्वधर्म इति वाणिज्ये स्वयम् अस्मि प्रवृत्तवान्

cirakālaprayāte 'pi tāta tvayy anupāgate / svadharma iti vāṇijye svayam asmi pravṛttavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो द्वीपान्तरं गच्छन्न् अहं वहनभङ्गतः । अद्याम्बुधौ निमग्नः सन् प्राप्य युष्माभिर् उद्धृतः

tato dvīpāntaraṃ gacchann ahaṃ vahanabhaṅgataḥ / adyāmbudhau nimagnaḥ san prāpya yuṣmābhir uddhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मयोक्तस् तातो मां सोपालम्भम् अभाषत । आरोहसि किम् अर्थं त्वम् ईदृशान् प्राणसंशयान्

evaṃ mayoktas tāto māṃ sopālambham abhāṣata / ārohasi kim arthaṃ tvam īdṛśān prāṇasaṃśayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनम् अस्ति हि मे पुत्र स्थितश् चाहं तदर्जने । पश्यानीतं मयेदं ते वहनं हेमपूरितम्

dhanam asti hi me putra sthitaś cāhaṃ tadarjane / paśyānītaṃ mayedaṃ te vahanaṃ hemapūritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वाश्वास्य तेनैव वहनेन निजं गृहम् । विटङ्कपुरम् आनीतस् तेनैवेदम् अहं ततः

ity uktvāśvāsya tenaiva vahanena nijaṃ gṛham / viṭaṅkapuram ānītas tenaivedam ahaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एतद् वणिजस् तस्माच् छक्तिदेवो निशम्य सः । विश्रम्य स त्रियामां ताम् अन्येद्युस् तम् अभाषत

ity etad vaṇijas tasmāc chaktidevo niśamya saḥ / viśramya sa triyāmāṃ tām anyedyus tam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्तव्यम् उत्स्थलद्वीपं सार्थवाह पुनर् मया । तत् कथं तत्र गच्छामि सांप्रतं कथ्यताम् इति

gantavyam utsthaladvīpaṃ sārthavāha punar mayā / tat kathaṃ tatra gacchāmi sāṃprataṃ kathyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्तुं प्रवृत्तास् तत्राद्य मदीया व्यवहारिणः । तद्यानपात्रम् आरुह्य प्रयातु सह तैर् भवान्

gantuṃ pravṛttās tatrādya madīyā vyavahāriṇaḥ / tadyānapātram āruhya prayātu saha tair bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तस् तेन वणिजा स तैस् तद्व्यवहारिभिः । साकं तद् उत्स्थलद्वीपं शक्तिदेवो ययौ ततः

ity uktas tena vaṇijā sa tais tadvyavahāribhiḥ / sākaṃ tad utsthaladvīpaṃ śaktidevo yayau tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः स बन्धुर् महात्मा मे विष्णुदत्तो ऽत्र तिष्ठति । प्राग्वत् तस्यैव निकटं वस्तुम् इच्छामि तन् मठम्

yaḥ sa bandhur mahātmā me viṣṇudatto 'tra tiṣṭhati / prāgvat tasyaiva nikaṭaṃ vastum icchāmi tan maṭham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्राप्य च द्वीपं तत्कालं च विचिन्त्य सः । विपणीमध्यमार्गेण गन्तुं प्रावर्तत द्विजः

iti saṃprāpya ca dvīpaṃ tatkālaṃ ca vicintya saḥ / vipaṇīmadhyamārgeṇa gantuṃ prāvartata dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् च तत्र दैवात् तं दृष्ट्वा दाशपतेः सुताः । सत्यव्रतस्य तस्यारात् परिज्ञायैवम् अब्रुवन्

tāvac ca tatra daivāt taṃ dṛṣṭvā dāśapateḥ sutāḥ / satyavratasya tasyārāt parijñāyaivam abruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तातेन साकं कनकपुरीं चिन्वन्न् इतस् तदा । ब्रह्मन्न् अगास् त्वम् एकश् च कथम् अद्यागतो भवान्

tātena sākaṃ kanakapurīṃ cinvann itas tadā / brahmann agās tvam ekaś ca katham adyāgato bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिदेवस् ततो ऽवादीद् अम्बुराशौ स वः पिता । पतितो ऽम्बुभिर् आकृष्टवहनो वडवामुखे

śaktidevas tato 'vādīd amburāśau sa vaḥ pitā / patito 'mbubhir ākṛṣṭavahano vaḍavāmukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा दाशपुत्रास् ते क्रुद्धा भृत्यान् बभाषिरे । बध्नीतैनं दुरात्मानं हतो ऽनेन स नः पिता

tac chrutvā dāśaputrās te kruddhā bhṛtyān babhāṣire / badhnītainaṃ durātmānaṃ hato 'nena sa naḥ pitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा कथम् एकस्मिन् सति प्रवहणे द्वयोः । वडवाग्नौ पतेद् एको द्वितीयश् चोत्तरेत् ततः

anyathā katham ekasmin sati pravahaṇe dvayoḥ / vaḍavāgnau pated eko dvitīyaś cottaret tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एष चण्डिकादेव्याः पुरस्तात् पितृघातकः । अस्माभिर् उपहन्तव्यः श्वः प्रभाते पशूकृतः

tad eṣa caṇḍikādevyāḥ purastāt pitṛghātakaḥ / asmābhir upahantavyaḥ śvaḥ prabhāte paśūkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा दाशपुत्रास् ते भृत्यान् बद्ध्वैव तं तदा । शक्तिदेवं ततो निन्युर् भयकृच्चण्डिकागृहम्

ity uktvā dāśaputrās te bhṛtyān baddhvaiva taṃ tadā / śaktidevaṃ tato ninyur bhayakṛccaṇḍikāgṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शश्वत्कवलितानेकजीवं प्रविततोदरम् । खचद्घण्टावलीदन्तमालं मृत्योर् इवाननम्

śaśvatkavalitānekajīvaṃ pravitatodaram / khacadghaṇṭāvalīdantamālaṃ mṛtyor ivānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र बद्धः स्थितो रात्रौ संशयानः स्वजीविते । स शक्तिदेवो देवीं तां चण्डीम् एवं व्यजिज्ञपत्

tatra baddhaḥ sthito rātrau saṃśayānaḥ svajīvite / sa śaktidevo devīṃ tāṃ caṇḍīm evaṃ vyajijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालार्कबिम्बनिभ्या भगवति मूर्त्या त्वया परित्रातम् । निर्भरपीतप्रविसृतरुरुदानवकण्ठरुधिरयेव जगत्

bālārkabimbanibhyā bhagavati mūrtyā tvayā paritrātam / nirbharapītapravisṛtarurudānavakaṇṭharudhirayeva jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मां सततप्रणतं निष्कारणविधुरवर्गहस्तगतम् । रक्षस्व सुदूरागतम् इष्टजनप्राप्तितृष्णया वरदे

tan māṃ satatapraṇataṃ niṣkāraṇavidhuravargahastagatam / rakṣasva sudūrāgatam iṣṭajanaprāptitṛṣṇayā varade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति देवीं स विज्ञप्य प्राप्य निद्रां कथंचन । अपश्यद् योषितं स्वप्ने तद्गर्भगृहनिर्गताम्

iti devīṃ sa vijñapya prāpya nidrāṃ kathaṃcana / apaśyad yoṣitaṃ svapne tadgarbhagṛhanirgatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा दिव्याकृतिर् अभ्येत्य सदयेव जगाद तम् । भोः शक्तिदेव मा भैषीर् न ते ऽनिष्टं भविष्यति

sā divyākṛtir abhyetya sadayeva jagāda tam / bhoḥ śaktideva mā bhaiṣīr na te 'niṣṭaṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्य् एषां दाशपुत्राणां नाम्ना बिन्दुमती स्वसा । सा प्रातर् वीक्ष्य कन्या त्वां भर्तृत्वे ऽभ्यर्थयिष्यति

asty eṣāṃ dāśaputrāṇāṃ nāmnā bindumatī svasā / sā prātar vīkṣya kanyā tvāṃ bhartṛtve 'bhyarthayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् च त्वं प्रतिपद्येथाः सैव त्वां मोचयिष्यति । न च सा धीवरी सा हि दिव्या स्त्री शापतश् च्युता

tac ca tvaṃ pratipadyethāḥ saiva tvāṃ mocayiṣyati / na ca sā dhīvarī sā hi divyā strī śāpataś cyutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा प्रबुद्धस्य तस्य नेत्रामृतच्छटा । प्रभाते दाशकन्या सा तद्देवीगृहम् आययौ

etac chrutvā prabuddhasya tasya netrāmṛtacchaṭā / prabhāte dāśakanyā sā taddevīgṛham āyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभाषे चैनम् अभ्येत्य निवेद्यात्मानम् उत्सुका । इतो ऽहं मोचयामि त्वां तत् कुरुष्वेप्सितं मम

babhāṣe cainam abhyetya nivedyātmānam utsukā / ito 'haṃ mocayāmi tvāṃ tat kuruṣvepsitaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रातॄणां संमता ह्य् एते प्रत्याख्याता वरा मया । त्वयि दृष्टे तु मे प्रीतिः संजाता तद् भजस्व माम्

bhrātṝṇāṃ saṃmatā hy ete pratyākhyātā varā mayā / tvayi dṛṣṭe tu me prītiḥ saṃjātā tad bhajasva mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स तया बिन्दुमत्या दाशेन्द्रकन्यया । शक्तिदेवः स्मरस्वप्नं हृष्टस् तत् प्रत्यपद्यत

ity uktaḥ sa tayā bindumatyā dāśendrakanyayā / śaktidevaḥ smarasvapnaṃ hṛṣṭas tat pratyapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयैव मोचितस् तां च सुमुखीं परिणीतवान् । स्वप्नलब्धाम्बिकादेशैर् भ्रातृभिर् विहितेप्सिताम्

tayaiva mocitas tāṃ ca sumukhīṃ pariṇītavān / svapnalabdhāmbikādeśair bhrātṛbhir vihitepsitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थौ च सुखसिद्ध्येव तत्र पुण्यैकलब्धया । रूपान्तरोपागतया स तया सह दिव्यया

tasthau ca sukhasiddhyeva tatra puṇyaikalabdhayā / rūpāntaropāgatayā sa tayā saha divyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा हर्म्यपृष्ठस्थो धृतगोमांसभारकम् । मार्गागतं स चण्डालं दृष्ट्वा ताम् अब्रवीत् प्रियाम्

ekadā harmyapṛṣṭhastho dhṛtagomāṃsabhārakam / mārgāgataṃ sa caṇḍālaṃ dṛṣṭvā tām abravīt priyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्द्यास् त्रिजगतो ऽप्य् एता याः कृशोदरि धेनवः । तासां पिशितम् अश्नाति पश्यायं पापकृत् कथम्

vandyās trijagato 'py etā yāḥ kṛśodari dhenavaḥ / tāsāṃ piśitam aśnāti paśyāyaṃ pāpakṛt katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा साप्य् अवादीत् तं पतिं बिन्दुमती तदा । अचिन्त्यम् आर्यपुत्रैतत् पापम् अत्र किम् उच्यते

tac chrutvā sāpy avādīt taṃ patiṃ bindumatī tadā / acintyam āryaputraitat pāpam atra kim ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं गवां प्रभावेण स्वल्पाद् अप्य् अपराधतः । जाता दाशकुले ऽमुष्मिन् का त्व् एतस्यात्र निष्कृतिः

ahaṃ gavāṃ prabhāveṇa svalpād apy aparādhataḥ / jātā dāśakule 'muṣmin kā tv etasyātra niṣkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तवतीम् एव शक्तिदेवो जगाद ताम् । चित्रं ब्रूहि प्रिये का त्वं दाशजन्म कथं च ते

evam uktavatīm eva śaktidevo jagāda tām / citraṃ brūhi priye kā tvaṃ dāśajanma kathaṃ ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिनिर्बन्धतश् चैवं पृच्छन्तं तम् उवाच सा । वदामि गोप्यम् अप्य् एतद्वचनं मे करोषि चेत्

atinirbandhataś caivaṃ pṛcchantaṃ tam uvāca sā / vadāmi gopyam apy etadvacanaṃ me karoṣi cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाढं प्रिये करोमीति तेनोक्ते शपथोत्तरम् । सा तदैनं जगादैवम् आदौ तावत् समीहितम्

bāḍhaṃ priye karomīti tenokte śapathottaram / sā tadainaṃ jagādaivam ādau tāvat samīhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् द्वीपे द्वितीयापि भार्या ते भविताधुना । सा चार्यपुत्र नचिराद् धृतगर्भा भविष्यति

asmin dvīpe dvitīyāpi bhāryā te bhavitādhunā / sā cāryaputra nacirād dhṛtagarbhā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमे गर्भमासे च पाटयित्वोदरं त्वया । तस्याः स गर्भः क्रष्टव्यो नैव कार्या घृणात्र च

aṣṭame garbhamāse ca pāṭayitvodaraṃ tvayā / tasyāḥ sa garbhaḥ kraṣṭavyo naiva kāryā ghṛṇātra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तवती तस्मिन् किम् एतद् इति विस्मिते । लसद्घृणे च भूयः सा दाशेन्द्रतनयाब्रवीत्

evam uktavatī tasmin kim etad iti vismite / lasadghṛṇe ca bhūyaḥ sā dāśendratanayābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एतत् तव कर्तव्यं हेतोः कस्यापि मद्वचः । अथेदं शृणु या चाहं दाशजन्म यथा च मे

ity etat tava kartavyaṃ hetoḥ kasyāpi madvacaḥ / athedaṃ śṛṇu yā cāhaṃ dāśajanma yathā ca me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं जन्मान्तरे ऽभूवं कापि विद्याधरी पुरा । मर्त्यलोके च शापेन परिभ्रष्टास्मि सांप्रतम्

ahaṃ janmāntare 'bhūvaṃ kāpi vidyādharī purā / martyaloke ca śāpena paribhraṣṭāsmi sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरत्वे च यदा छित्त्वा दन्तैर् अयोजयम् । वीणासु तन्त्रीस् तेनेह जाताहं दाशवेश्मनि

vidyādharatve ca yadā chittvā dantair ayojayam / vīṇāsu tantrīs teneha jātāhaṃ dāśaveśmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एवं वदने स्पृष्टे शुष्केण स्नायुना गवाम् । ईदृश्य् अधोगतिः का तु वार्ता तन्मांसभक्षणे

tad evaṃ vadane spṛṣṭe śuṣkeṇa snāyunā gavām / īdṛśy adhogatiḥ kā tu vārtā tanmāṃsabhakṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं कथयन्त्यां च तत्र तस्यां ससंभ्रमम् । एको ऽभ्युपेत्य तद्भ्राता शक्तिदेवम् अभाषत

ity evaṃ kathayantyāṃ ca tatra tasyāṃ sasaṃbhramam / eko 'bhyupetya tadbhrātā śaktidevam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तिष्ठ सुमहान् एष कुतो ऽप्य् उत्थाय सूकरः । हतानेकजनो दर्पाद् इतो ऽभिमुखम् आगतः

uttiṣṭha sumahān eṣa kuto 'py utthāya sūkaraḥ / hatānekajano darpād ito 'bhimukham āgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा सो ऽवतीर्यैव शक्तिदेवः स्वहर्म्यतः । आरुह्य शक्तिहस्तो ऽश्वम् अधावत् सूकरं प्रति

tac chrutvā so 'vatīryaiva śaktidevaḥ svaharmyataḥ / āruhya śaktihasto 'śvam adhāvat sūkaraṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजहार च दृष्ट्वैव तस्मिन् वीरे ऽभिधावति । पलाय्य व्रणितः सो ऽपि वराहः प्राविशद् बिलम्

prajahāra ca dṛṣṭvaiva tasmin vīre 'bhidhāvati / palāyya vraṇitaḥ so 'pi varāhaḥ prāviśad bilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिदेवो ऽपि तत्रैव तदन्वेषी प्रविश्य च । क्षणाद् अपश्यत् सावासम् उद्यानगहनं महत्

śaktidevo 'pi tatraiva tadanveṣī praviśya ca / kṣaṇād apaśyat sāvāsam udyānagahanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्थश् च ददर्शैकां कन्याम् अत्यद्भुताकृतिम् । ससंभ्रमम् उपायातां प्रीत्येव वनदेवताम्

tatrasthaś ca dadarśaikāṃ kanyām atyadbhutākṛtim / sasaṃbhramam upāyātāṃ prītyeva vanadevatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् अपृच्छच् च कल्याणि का त्वं किं संभ्रमश् च ते । तच् छ्रुत्वा सापि सुमुखी तम् एवं प्रत्यभाषत

tām apṛcchac ca kalyāṇi kā tvaṃ kiṃ saṃbhramaś ca te / tac chrutvā sāpi sumukhī tam evaṃ pratyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति दक्षिणदिङ्नाथो नृपतिश् चण्डविक्रमः । तस्याहं बिन्दुरेखाख्या सुता सुभग कन्यका

asti dakṣiṇadiṅnātho nṛpatiś caṇḍavikramaḥ / tasyāhaṃ bindurekhākhyā sutā subhaga kanyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहाकस्माच् च पापो मां दैत्यो ज्वलितलोचनः । अपहृत्य च्छलेनाद्य पितुर् आनीतवान् गृहात्

ihākasmāc ca pāpo māṃ daityo jvalitalocanaḥ / apahṛtya cchalenādya pitur ānītavān gṛhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चामिषार्थी वाराहं रूपं कृत्वा बहिर् गतः । विद्धो ऽद्यैव क्षुधार्तः सञ् शक्त्या वीरेण केनचित्

sa cāmiṣārthī vārāhaṃ rūpaṃ kṛtvā bahir gataḥ / viddho 'dyaiva kṣudhārtaḥ sañ śaktyā vīreṇa kenacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्धमात्रः प्रविश्येह पञ्चताम् आगतश् च सः । तददूषितकौमारा पलाय्याहं च निर्गता

viddhamātraḥ praviśyeha pañcatām āgataś ca saḥ / tadadūṣitakaumārā palāyyāhaṃ ca nirgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा शक्तिदेवस् ताम् ऊचे कस् तर्हि संभ्रमः । मयैव स वराहो हि हतः शक्त्या नृपात्मजे

tac chrutvā śaktidevas tām ūce kas tarhi saṃbhramaḥ / mayaiva sa varāho hi hataḥ śaktyā nṛpātmaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः साप्य् अवदत् तर्हि ब्रूहि मे को भवान् इति । विप्रो ऽहं शक्तिदेवाख्य इति प्रत्यब्रवीच् च सः

tataḥ sāpy avadat tarhi brūhi me ko bhavān iti / vipro 'haṃ śaktidevākhya iti pratyabravīc ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्हि त्वम् एव मे भर्तेत्य् उदितः स तया ततः । तथेत्य् आदाय तां वीरो बिलद्वारेण निर्ययौ

tarhi tvam eva me bhartety uditaḥ sa tayā tataḥ / tathety ādāya tāṃ vīro biladvāreṇa niryayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहं गत्वा च भार्यायै बिन्दुमत्यै निवेद्य तत् । तच्छ्रद्धितः कुमारीं तां बिन्दुरेखाम् उदूढवान्

gṛhaṃ gatvā ca bhāryāyai bindumatyai nivedya tat / tacchraddhitaḥ kumārīṃ tāṃ bindurekhām udūḍhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्य द्विभार्यस्य शक्तिदेवस्य तिष्ठतः । तत्रैका बिन्दुरेखा सा भार्या गर्भम् अधारयत्

tatas tasya dvibhāryasya śaktidevasya tiṣṭhataḥ / tatraikā bindurekhā sā bhāryā garbham adhārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमे गर्भमासे च तस्याः स्वैरम् उपेत्य तम् । आद्या बिन्दुमती भार्या शक्तिदेवम् उवाच सा

aṣṭame garbhamāse ca tasyāḥ svairam upetya tam / ādyā bindumatī bhāryā śaktidevam uvāca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीर तत् स्मर यन् मह्यं प्रतिश्रुतम् अभूत् त्वया । सो ऽयं द्वितीयभार्याया गर्भमासो ऽष्टमस् तव

vīra tat smara yan mahyaṃ pratiśrutam abhūt tvayā / so 'yaṃ dvitīyabhāryāyā garbhamāso 'ṣṭamas tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् गत्वा गर्भम् एतस्या विपाट्योदरम् आहर । अनतिक्रमणीयं हि निजं सत्यवचस् तव

tad gatvā garbham etasyā vipāṭyodaram āhara / anatikramaṇīyaṃ hi nijaṃ satyavacas tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् तया शक्तिदेवः स्नेहकृपाकुलः । प्रतिज्ञापरतन्त्रश् च क्षणम् आसीद् अनुत्तरः

evam uktas tayā śaktidevaḥ snehakṛpākulaḥ / pratijñāparatantraś ca kṣaṇam āsīd anuttaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातोद्वेगश् च निर्गत्य बिन्दुरेखान्तिकं ययौ । सापि खिन्नम् उपायान्तं तं विलोक्यैवम् अब्रवीत्

jātodvegaś ca nirgatya bindurekhāntikaṃ yayau / sāpi khinnam upāyāntaṃ taṃ vilokyaivam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यपुत्र विषण्णो ऽसि किम् अद्य ननु वेद्म्य् अहम् । बिन्दुमत्या नियुक्तस् त्वं गर्भस्योत्पाटने मम

āryaputra viṣaṇṇo 'si kim adya nanu vedmy aham / bindumatyā niyuktas tvaṃ garbhasyotpāṭane mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् च ते ऽवश्यकर्तव्यं कार्यं किंचिद् धि विद्यते । नृशंसता च नास्त्य् अत्र काचित् तन् मा घृणां कृथाः

tac ca te 'vaśyakartavyaṃ kāryaṃ kiṃcid dhi vidyate / nṛśaṃsatā ca nāsty atra kācit tan mā ghṛṇāṃ kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा हि शृणु नाथात्र देवदत्तकथाम् इमाम् । पुराभूद् धरिदत्ताख्यः कम्बुकाख्ये पुरे द्विजः

tathā hi śṛṇu nāthātra devadattakathām imām / purābhūd dharidattākhyaḥ kambukākhye pure dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य च श्रीमतः पुत्रः कृतविद्यो ऽपि शैशवे । देवदत्ताभिधानो ऽभूद् द्यूतैकव्यसनी युवा

tasya ca śrīmataḥ putraḥ kṛtavidyo 'pi śaiśave / devadattābhidhāno 'bhūd dyūtaikavyasanī yuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यूतहारितवस्त्रादिर् गन्तुं नालं पितुर् गृहम् । एकदा च विवेशैकं स शून्यं देवतागृहम्

dyūtahāritavastrādir gantuṃ nālaṃ pitur gṛham / ekadā ca viveśaikaṃ sa śūnyaṃ devatāgṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र चापश्यद् एकाकी साधितानेककार्मणम् । जपन्तं जालपादाख्यं महाव्रतिनम् एककम्

tatra cāpaśyad ekākī sādhitānekakārmaṇam / japantaṃ jālapādākhyaṃ mahāvratinam ekakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार च शनैस् तस्य प्रणामम् उपगम्य सः । तेनाप्य् अपास्तमौनेन स्वागतेनाभ्यनन्द्यत

cakāra ca śanais tasya praṇāmam upagamya saḥ / tenāpy apāstamaunena svāgatenābhyanandyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितः क्षणाच् च तेनैव पृष्टो वैधुर्यकारणम् । शशंसास्मै स्वविपदं व्यसनक्षीणवित्तजाम्

sthitaḥ kṣaṇāc ca tenaiva pṛṣṭo vaidhuryakāraṇam / śaśaṃsāsmai svavipadaṃ vyasanakṣīṇavittajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं स जगादैवं देवदत्तं महाव्रती । नास्ति व्यसनिनां वत्स भुवि पर्याप्तये धनम्

tatas taṃ sa jagādaivaṃ devadattaṃ mahāvratī / nāsti vyasanināṃ vatsa bhuvi paryāptaye dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छा च विपदं हातुं यदि ते कुरु मद्वचः । विद्याधरत्वं प्राप्तुं यत्कृतः परिकरो मया

icchā ca vipadaṃ hātuṃ yadi te kuru madvacaḥ / vidyādharatvaṃ prāptuṃ yatkṛtaḥ parikaro mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् साधय त्वम् अप्य् एतन् मया सह सुलक्षण । मच्छासनं तु पाल्यं ते नश्यन्तु विपदस् तव

tat sādhaya tvam apy etan mayā saha sulakṣaṇa / macchāsanaṃ tu pālyaṃ te naśyantu vipadas tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तो व्रतिना तेन प्रतिश्रुत्य तथेति तत् । स देवदत्तस् तत्पार्श्वे तदैव स्थितिम् अग्रहीत्

ity ukto vratinā tena pratiśrutya tatheti tat / sa devadattas tatpārśve tadaiva sthitim agrahīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युश् च श्मशानान्ते गत्वा वटतरोर् अधः । विधाय रजनौ पूजां परमान्नं निवेद्य च

anyedyuś ca śmaśānānte gatvā vaṭataror adhaḥ / vidhāya rajanau pūjāṃ paramānnaṃ nivedya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलीन् दिक्षु च विक्षिप्य संपादिततदर्चनः । तं पार्श्ववर्तिनं विप्रम् उवाच स महाव्रती

balīn dikṣu ca vikṣipya saṃpāditatadarcanaḥ / taṃ pārśvavartinaṃ vipram uvāca sa mahāvratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एव त्वया कार्यम् इह प्रत्यहम् अर्चनम् । विद्युत्प्रभे गृहाणेमां पूजाम् इत्य् अभिधायिना

evam eva tvayā kāryam iha pratyaham arcanam / vidyutprabhe gṛhāṇemāṃ pūjām ity abhidhāyinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं च जाने ऽहं सिद्धिश् चैवं ध्रुवावयोः । इत्य् उक्त्वा स ययौ तेन समं स्वनिलयं व्रती

ataḥ paraṃ ca jāne 'haṃ siddhiś caivaṃ dhruvāvayoḥ / ity uktvā sa yayau tena samaṃ svanilayaṃ vratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि नित्यं तरोस् तस्य मूले गत्वा तथैव तत् । देवदत्तो ऽर्चनं चक्रे तथैव विधिना ततः

so 'pi nityaṃ taros tasya mūle gatvā tathaiva tat / devadatto 'rcanaṃ cakre tathaiva vidhinā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा च सपर्यान्ते द्विधाभूतात् तरोस् ततः । अकस्मात् पश्यतस् तस्य दिव्या नारी विनिर्ययौ

ekadā ca saparyānte dvidhābhūtāt taros tataḥ / akasmāt paśyatas tasya divyā nārī viniryayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एह्य् अस्मत्स्वामिनी भद्र वक्ति त्वाम् इति वादिनी । सा तं प्रवेशयाम् आस तस्यैवाभ्यन्तरं तरोः

ehy asmatsvāminī bhadra vakti tvām iti vādinī / sā taṃ praveśayām āsa tasyaivābhyantaraṃ taroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रविश्य ददर्शात्र दिव्यं मणिमयं गृहम् । पर्यङ्कवर्तिनीम् एकां तत्र चान्तर् वरस्त्रियम्

sa praviśya dadarśātra divyaṃ maṇimayaṃ gṛham / paryaṅkavartinīm ekāṃ tatra cāntar varastriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपिणी सिद्धिर् अस्माकम् इयं स्याद् इति स क्षणात् । यावद् ध्यायति तावत् सा कृतातिथ्या वराङ्गना

rūpiṇī siddhir asmākam iyaṃ syād iti sa kṣaṇāt / yāvad dhyāyati tāvat sā kṛtātithyā varāṅganā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रणिताभरणैर् अङ्गैर् विहितस्वागतैर् इव । उत्थाय निजपर्यङ्के तम् उपावेशयत् स्वयम्

raṇitābharaṇair aṅgair vihitasvāgatair iva / utthāya nijaparyaṅke tam upāveśayat svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाद च महाभाग सुता यक्षपतेर् अहम् । कन्या हि रत्नवर्षस्य ख्याता विद्युत्प्रभाख्यया

jagāda ca mahābhāga sutā yakṣapater aham / kanyā hi ratnavarṣasya khyātā vidyutprabhākhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधयच् च माम् एष जालपादो महाव्रती । तस्यार्थसिद्धिदैवास्मि त्वं प्राणेष्व् अपि मे प्रभुः

ārādhayac ca mām eṣa jālapādo mahāvratī / tasyārthasiddhidaivāsmi tvaṃ prāṇeṣv api me prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् दृष्टानुरागिण्याः कुरु पाणिग्रहं मम । इत्य् उक्तः स तया चक्रे देवदत्तस् तथेति तत्

tasmād dṛṣṭānurāgiṇyāḥ kuru pāṇigrahaṃ mama / ity uktaḥ sa tayā cakre devadattas tatheti tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थित्वा च कंचित् कालं स गर्भभारे तया धृते । जगाम पुनर् आगन्तुं तं महाव्रतिनं प्रति

sthitvā ca kaṃcit kālaṃ sa garbhabhāre tayā dhṛte / jagāma punar āgantuṃ taṃ mahāvratinaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशंस च यथावृत्तं तं तस्मै सभयं ततः । सो ऽप्य् एवम् आत्मसिद्ध्यर्थी जगादैनं महाव्रती

śaśaṃsa ca yathāvṛttaṃ taṃ tasmai sabhayaṃ tataḥ / so 'py evam ātmasiddhyarthī jagādainaṃ mahāvratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्र साधु कृतं किं तु गत्वास्या यक्षयोषितः । विपाट्योदरम् आकृष्य शीघ्रं गर्भं तम् आनय

bhadra sādhu kṛtaṃ kiṃ tu gatvāsyā yakṣayoṣitaḥ / vipāṭyodaram ākṛṣya śīghraṃ garbhaṃ tam ānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा स्मारयित्वा च व्रतिना पूर्वसंगरम् । प्रेषितस् तेन भूयस् तां देवदत्तो ऽप्य् अगात् प्रियाम्

ity uktvā smārayitvā ca vratinā pūrvasaṃgaram / preṣitas tena bhūyas tāṃ devadatto 'py agāt priyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तिष्ठति यावच् च तद्विभावनदुर्मनाः । तावद् विद्युत्प्रभा सा तं यक्षी स्वयम् अभाषत

tatra tiṣṭhati yāvac ca tadvibhāvanadurmanāḥ / tāvad vidyutprabhā sā taṃ yakṣī svayam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यपुत्र विषण्णो ऽसि किमर्थं विदितं मया । आदिष्टं जालपादेन तव मद्गर्भपाटनम्

āryaputra viṣaṇṇo 'si kimarthaṃ viditaṃ mayā / ādiṣṭaṃ jālapādena tava madgarbhapāṭanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् गर्भम् एतम् आकर्ष पाटयित्वा ममोदरम् । न चेत् स्वयं करोम्य् एतत् कार्यं ह्य् अस्त्य् अत्र किंचन

tad garbham etam ākarṣa pāṭayitvā mamodaram / na cet svayaṃ karomy etat kāryaṃ hy asty atra kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तयोक्तः स यदा कर्तुं तन् नाशकद् द्विजः । तद् आकृष्टवती गर्भं सा स्वयं पाटितोदरा

evaṃ tayoktaḥ sa yadā kartuṃ tan nāśakad dvijaḥ / tad ākṛṣṭavatī garbhaṃ sā svayaṃ pāṭitodarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं च कृष्टं पुरस् त्यक्त्वा देवदत्तं तम् अभ्यधात् । भोक्तुर् विद्याधरत्वस्य कारणं गृह्यताम् अयम्

taṃ ca kṛṣṭaṃ puras tyaktvā devadattaṃ tam abhyadhāt / bhoktur vidyādharatvasya kāraṇaṃ gṛhyatām ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं च शापाद् यक्षीत्वे जाता विद्याधरी सती । अयम् ईदृक् च शापान्तो मम जातिस्मरा ह्य् अहम्

ahaṃ ca śāpād yakṣītve jātā vidyādharī satī / ayam īdṛk ca śāpānto mama jātismarā hy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं यामि धाम स्वं संगमश् चावयोः पुनः । तत्रैवेत्य् अभिधायैषा क्वापि विद्युत्प्रभा ययौ

idānīṃ yāmi dhāma svaṃ saṃgamaś cāvayoḥ punaḥ / tatraivety abhidhāyaiṣā kvāpi vidyutprabhā yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदत्तो ऽपि तं गर्भं गृहीत्वा खिन्नमानसः । जगाम जालपादस्य तस्य स व्रतिनो ऽन्तिकम्

devadatto 'pi taṃ garbhaṃ gṛhītvā khinnamānasaḥ / jagāma jālapādasya tasya sa vratino 'ntikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपानयच् च तं गर्भं तस्मै सिद्धिप्रदायिनम् । भजन्त्य् आत्मंभरित्वं हि दुर्लभे ऽपि न साधवः

upānayac ca taṃ garbhaṃ tasmai siddhipradāyinam / bhajanty ātmaṃbharitvaṃ hi durlabhe 'pi na sādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि तत् पाचयित्वैव गर्भमांसं महाव्रती । व्यसृजद् देवदत्तं तं भैरवार्चाकृते ऽटवीम्

so 'pi tat pācayitvaiva garbhamāṃsaṃ mahāvratī / vyasṛjad devadattaṃ taṃ bhairavārcākṛte 'ṭavīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दत्तबलिर् यावद् एत्य पश्यति स द्विजः । तावन् मांसम् अशेषं तद् व्रतिना तेन भक्षितम्

tato dattabalir yāvad etya paśyati sa dvijaḥ / tāvan māṃsam aśeṣaṃ tad vratinā tena bhakṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं सर्वं त्वया भुक्तम् इति चात्रास्य जल्पतः । जिह्मो विद्याधरो भूत्वा जालपादः खम् उद्ययौ

kathaṃ sarvaṃ tvayā bhuktam iti cātrāsya jalpataḥ / jihmo vidyādharo bhūtvā jālapādaḥ kham udyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योमश्यामलनिस्त्रिंशे हारकेयूरराजिते । तस्मिन्न् उत्पतिते सो ऽथ देवदत्तो व्यचिन्तयत्

vyomaśyāmalanistriṃśe hārakeyūrarājite / tasminn utpatite so 'tha devadatto vyacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कष्टं कीदृग् अनेनाहं वञ्चितः पापबुद्धिना । यदि वात्यन्तम् ऋजुता न कस्य परिभूतये

kaṣṭaṃ kīdṛg anenāhaṃ vañcitaḥ pāpabuddhinā / yadi vātyantam ṛjutā na kasya paribhūtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतस्यापकारस्य कथम् अद्य प्रतिक्रियाम् । कुर्यां विद्याधरीभूतम् अप्य् एनं प्राप्नुयां कथम्

tad etasyāpakārasya katham adya pratikriyām / kuryāṃ vidyādharībhūtam apy enaṃ prāpnuyāṃ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् नास्त्य् उपायो वेतालसाधनाद् अपरो ऽत्र मे । इति निश्चित्य स ययौ रात्रौ पितृवनं ततः

tan nāsty upāyo vetālasādhanād aparo 'tra me / iti niścitya sa yayau rātrau pitṛvanaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राहूय तरोर् मूले वेतालं नृकलेवरे । पूजयित्वाकरोत् तस्य नृमांसबलितर्पणम्

tatrāhūya taror mūle vetālaṃ nṛkalevare / pūjayitvākarot tasya nṛmāṃsabalitarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतृप्यन्तं च वेतालं तम् अन्यानयनासहम् । तर्पयिष्यन् स्वमांसानि च्छेत्तुम् आरभते स्म सः

atṛpyantaṃ ca vetālaṃ tam anyānayanāsaham / tarpayiṣyan svamāṃsāni cchettum ārabhate sma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणं तं स वेतालो महासत्त्वम् अभाषत । सत्त्वेनानेन तुष्टो ऽस्मि तव मा साहसं कृथाः

tatkṣaṇaṃ taṃ sa vetālo mahāsattvam abhāṣata / sattvenānena tuṣṭo 'smi tava mā sāhasaṃ kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.