Somadeva: Kathasaritsagara 5.3

तद् भद्र किम् अभिप्रेतं तव यत् साधयामि ते । इत्य् उक्तवन्तं वेतालं स वीरः प्रत्युवाच तम्

tad bhadra kim abhipretaṃ tava yat sādhayāmi te / ity uktavantaṃ vetālaṃ sa vīraḥ pratyuvāca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वस्तवञ्चको यत्र जालपादो व्रती स्थितः । विद्याधरनिवासं तं नय तन्निग्रहाय माम्

viśvastavañcako yatra jālapādo vratī sthitaḥ / vidyādharanivāsaṃ taṃ naya tannigrahāya mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेत्य् उक्तवता तेन वेतालेन स तत्क्षणात् । स्कन्धे ऽधिरोप्य नभसा निन्ये वैद्याधरं पदम्

tathety uktavatā tena vetālena sa tatkṣaṇāt / skandhe 'dhiropya nabhasā ninye vaidyādharaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापश्यच् च तं जालपादं प्रासादवर्तिनम् । स विद्याधरराजत्वदृप्तं रत्नासनस्थितम्

tatrāpaśyac ca taṃ jālapādaṃ prāsādavartinam / sa vidyādhararājatvadṛptaṃ ratnāsanasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतारयन्तं ताम् एव लब्धविद्याधरीपदाम् । विद्युत्प्रभाम् अनिच्छन्तीं भार्यात्वे तत्तदुक्तिभिः

pratārayantaṃ tām eva labdhavidyādharīpadām / vidyutprabhām anicchantīṃ bhāryātve tattaduktibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वैव च सवेतालो ऽप्य् अभ्यधावत् स तं युवा । हृष्यद्विद्युत्प्रभानेत्रचकोरामृतचन्द्रमाः

dṛṣṭvaiva ca savetālo 'py abhyadhāvat sa taṃ yuvā / hṛṣyadvidyutprabhānetracakorāmṛtacandramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जालपादो ऽपि सो ऽकस्मात् तं दृष्ट्वैवागतं तथा । वित्रासाद् भ्रष्टनिस्त्रिंशो निपपातासनाद् भुवि

jālapādo 'pi so 'kasmāt taṃ dṛṣṭvaivāgataṃ tathā / vitrāsād bhraṣṭanistriṃśo nipapātāsanād bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदत्तो ऽपि तत् खड्गं स लब्ध्वाप्य् अवधीन् न तम् । रिपुष्व् अपि हि भीतेषु सानुकम्पा महाशयाः

devadatto 'pi tat khaḍgaṃ sa labdhvāpy avadhīn na tam / ripuṣv api hi bhīteṣu sānukampā mahāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिघांसन्तं च वेतालं तं जगाद स वारयन् । पाखण्डिना किम् एतेन कृपणेन हतेन नः

jighāṃsantaṃ ca vetālaṃ taṃ jagāda sa vārayan / pākhaṇḍinā kim etena kṛpaṇena hatena naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाप्यतां भुवि नीत्वायं तस्मात् स्वनिलये त्वया । आस्तां तत्रैव भूयो ऽपि पापः कापालिका वरम्

sthāpyatāṃ bhuvi nītvāyaṃ tasmāt svanilaye tvayā / āstāṃ tatraiva bhūyo 'pi pāpaḥ kāpālikā varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं वदतस् तस्य देवदत्तस्य तत्क्षणम् । दिवो ऽवतीर्य शर्वाणी देवी प्रत्यक्षतां ययौ

ity evaṃ vadatas tasya devadattasya tatkṣaṇam / divo 'vatīrya śarvāṇī devī pratyakṣatāṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा जगाद च तं प्रह्वं पुत्र तुष्टास्मि ते ऽधुना । अनन्यसदृशेनेह सत्त्वोत्कर्षेण संप्रति

sā jagāda ca taṃ prahvaṃ putra tuṣṭāsmi te 'dhunā / ananyasadṛśeneha sattvotkarṣeṇa saṃprati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् विद्याधरराजत्वं मया दत्तम् इहैव ते । इत्य् उक्त्वार्पितविद्या सा देवी सद्यस् तिरो ऽभवत्

tad vidyādhararājatvaṃ mayā dattam ihaiva te / ity uktvārpitavidyā sā devī sadyas tiro 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जालपादश् च नीत्वैव वेतालेन स भूतले । विभ्रष्टसिद्धिर् निदधे नाधर्मश् चिरम् ऋद्धये

jālapādaś ca nītvaiva vetālena sa bhūtale / vibhraṣṭasiddhir nidadhe nādharmaś ciram ṛddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदत्तो ऽपि सहितः स विद्युत्प्रभया तया । विद्याधराधिराज्यं तत् प्राप्य तत्र व्यजृम्भत

devadatto 'pi sahitaḥ sa vidyutprabhayā tayā / vidyādharādhirājyaṃ tat prāpya tatra vyajṛmbhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आख्याय कथां पत्ये शक्तिदेवाय सत्वरा । सा बिन्दुरेखा भूयस् तं बभाषे मृदुभाषिणी

ity ākhyāya kathāṃ patye śaktidevāya satvarā / sā bindurekhā bhūyas taṃ babhāṣe mṛdubhāṣiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतीदृंशि भवन्त्य् एव कार्याणि तद् इदं मम । बिन्दुमत्युदितं गर्भं मुक्तशोकं विपाटय

itīdṛṃśi bhavanty eva kāryāṇi tad idaṃ mama / bindumatyuditaṃ garbhaṃ muktaśokaṃ vipāṭaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं बिन्दुरेखायां वदन्त्यां पापशङ्किते । शक्तिदेवे च गगनाद् उदभूत् तत्र भारती

ity evaṃ bindurekhāyāṃ vadantyāṃ pāpaśaṅkite / śaktideve ca gaganād udabhūt tatra bhāratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोः शक्तिदेव निःशङ्कं गर्भो ऽस्याः कृष्यतां त्वया । कण्ठे मुष्ट्या गृहीतो हि खड्गो ऽसौ ते भविष्यति

bhoḥ śaktideva niḥśaṅkaṃ garbho 'syāḥ kṛṣyatāṃ tvayā / kaṇṭhe muṣṭyā gṛhīto hi khaḍgo 'sau te bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दिव्यां गिरं श्रुत्व पाटितोदरम् आशु सः । गर्भं तस्याः समाकृष्य पाणिना कण्ठतो ऽग्रहीत्

iti divyāṃ giraṃ śrutva pāṭitodaram āśu saḥ / garbhaṃ tasyāḥ samākṛṣya pāṇinā kaṇṭhato 'grahīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतमात्रो जज्ञे च स खड्गस् तस्य हस्तगः । आकृष्टः सत्त्वतः सिद्धेः केशपाश इवायतः

gṛhītamātro jajñe ca sa khaḍgas tasya hastagaḥ / ākṛṣṭaḥ sattvataḥ siddheḥ keśapāśa ivāyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विद्याधरः क्षिप्रात् स विप्रः समजायत । बिन्दुरेखा च तत्कालम् अदर्शनम् इयाय सा

tato vidyādharaḥ kṣiprāt sa vipraḥ samajāyata / bindurekhā ca tatkālam adarśanam iyāya sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् दृष्ट्वा च स गत्वैव दाशपुत्र्यै न्यवेदयत् । बिन्दुमत्यै द्वितियस्यै पत्न्यै सर्वं तथाविधः

tad dṛṣṭvā ca sa gatvaiva dāśaputryai nyavedayat / bindumatyai dvitiyasyai patnyai sarvaṃ tathāvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तम् आह वयं नाथ विद्याधरपतेः सुताः । तिस्रो भगिन्यः कनकपुरीतः शापतश् च्युताः

sā tam āha vayaṃ nātha vidyādharapateḥ sutāḥ / tisro bhaginyaḥ kanakapurītaḥ śāpataś cyutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका कनकरेखा सा वर्धमानपुरे त्वया । यस्या दृष्टः स शापान्तः सा च तां स्वां पुरीं गता

ekā kanakarekhā sā vardhamānapure tvayā / yasyā dṛṣṭaḥ sa śāpāntaḥ sā ca tāṃ svāṃ purīṃ gatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शापान्तो हीदृशस् तस्या विचित्रो विधियोगतः । अहम् एव तृतीया च शापान्तश् चाधुनैव मे

śāpānto hīdṛśas tasyā vicitro vidhiyogataḥ / aham eva tṛtīyā ca śāpāntaś cādhunaiva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया चाद्यैव गन्तव्या नगरी सा निजा प्रिय । विद्याधरशरीराणि तत्रैवास्माकम् आसते

mayā cādyaiva gantavyā nagarī sā nijā priya / vidyādharaśarīrāṇi tatraivāsmākam āsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रप्रभा च भगिनी ज्यायसी हि स्थितात्र नः । तद् आयाहि त्वम् अप्य् आशु खड्गसिद्धिप्रभावतः

candraprabhā ca bhaginī jyāyasī hi sthitātra naḥ / tad āyāhi tvam apy āśu khaḍgasiddhiprabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ह्य् अस्मांश् चतस्रो ऽपि भार्याः संप्राप्य चाधिकाः । वनस्थेनार्पिताः पित्रा पुरि राज्यं करिष्यसि

tatra hy asmāṃś catasro 'pi bhāryāḥ saṃprāpya cādhikāḥ / vanasthenārpitāḥ pitrā puri rājyaṃ kariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निजपरमार्थम् उक्तवत्या समम् अनया पुनर् एव बिन्दुमत्या । अथ कनकपुरीं स शक्तिदेवो गगनपथेन तथेति तां जगाम

iti nijaparamārtham uktavatyā samam anayā punar eva bindumatyā / atha kanakapurīṃ sa śaktidevo gaganapathena tatheti tāṃ jagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां च यानि योषिद्वपूंषि पर्यङ्कतल्पवर्तीनि । निर्जीवितान्य् अपश्यत् पूर्वं त्रिषु मण्डपेषु दिव्यानि

tasyāṃ ca yāni yoṣidvapūṃṣi paryaṅkatalpavartīni / nirjīvitāny apaśyat pūrvaṃ triṣu maṇḍapeṣu divyāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि यथावत् स्वात्मभिर् अनुप्रविष्टाः स कनकरेखाद्याः । प्राप्तो भूयः प्रणता अद्राक्षीत् ता निजप्रियास् तिस्रः

tāni yathāvat svātmabhir anupraviṣṭāḥ sa kanakarekhādyāḥ / prāpto bhūyaḥ praṇatā adrākṣīt tā nijapriyās tisraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां च चतुर्थीम् ऐक्षत तज्ज्येष्ठां रचितमङ्गलां तत्र । चन्द्रप्रभां पिबन्तीं चिरदर्शनसोत्कया दृष्ट्या

tāṃ ca caturthīm aikṣata tajjyeṣṭhāṃ racitamaṅgalāṃ tatra / candraprabhāṃ pibantīṃ ciradarśanasotkayā dṛṣṭyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्वनियोगव्यापृतपरिजनवनिताभिनन्दितागमनः । वासगृहान्तः प्राप्तश् चन्द्रप्रभया तया जगदे

svasvaniyogavyāpṛtaparijanavanitābhinanditāgamanaḥ / vāsagṛhāntaḥ prāptaś candraprabhayā tayā jagade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या तत्र कनकरेखा राजसुता सुभग वर्धमानपुरे । दृष्टा भवता सेयं भगिनी मे चन्द्ररेखाख्या

yā tatra kanakarekhā rājasutā subhaga vardhamānapure / dṛṣṭā bhavatā seyaṃ bhaginī me candrarekhākhyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या दाशाधिपपुत्री बिन्दुमती प्रथमम् उत्स्थलद्वीपे । परिणीताभूद् भवता शशिरेखा मत्स्वसा सेयम्

yā dāśādhipaputrī bindumatī prathamam utsthaladvīpe / pariṇītābhūd bhavatā śaśirekhā matsvasā seyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या तदनु बिन्दुरेखा राजसुता तत्र दानवानीता । भार्या च ते तद् आभूच् छशिप्रभा सेयम् अनुजा मे

yā tadanu bindurekhā rājasutā tatra dānavānītā / bhāryā ca te tad ābhūc chaśiprabhā seyam anujā me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् इदानीम् एहि कृतिन्न् अस्मत्पितुर् अन्तिकं सहास्माभिः । तेन प्रत्ताश् चैता द्रुतम् अखिलाः परिणयस्वास्मान्

tad idānīm ehi kṛtinn asmatpitur antikaṃ sahāsmābhiḥ / tena prattāś caitā drutam akhilāḥ pariṇayasvāsmān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कुसुमशराज्ञासप्रगल्भं च तस्यां त्वरितम् उदितवत्याम् अत्र चन्द्रप्रभायाम् । अपि चतसृभिर् आभिः साकम् एतत्पितुस् तन् निकटम् अनुवनान्तं शक्तिदेवो जगाम

iti kusumaśarājñāsapragalbhaṃ ca tasyāṃ tvaritam uditavatyām atra candraprabhāyām / api catasṛbhir ābhiḥ sākam etatpitus tan nikaṭam anuvanāntaṃ śaktidevo jagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च चरणनताभिस् ताभिर् आवेदितार्थो दुहितृभिर् अखिलाभिर् दिव्यवाक्प्रेरितश् च । युगपद् अथ ददौ ताः शक्तिदेवाय तस्मै मुदितमतिर् अशेषास् तत्र विद्याधरेन्द्रः

sa ca caraṇanatābhis tābhir āveditārtho duhitṛbhir akhilābhir divyavākpreritaś ca / yugapad atha dadau tāḥ śaktidevāya tasmai muditamatir aśeṣās tatra vidyādharendraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदनु कनकपुर्याम् ऋद्धम् अस्यां स्वराज्यं सपदि स विततार स्वाश् च विद्याः समस्ताः । अपि च कृतिनम् एनं शक्तिवेगं स्वनाम्ना व्यधित समुचितेन स्वेषु विद्याधरेषु

tadanu kanakapuryām ṛddham asyāṃ svarājyaṃ sapadi sa vitatāra svāś ca vidyāḥ samastāḥ / api ca kṛtinam enaṃ śaktivegaṃ svanāmnā vyadhita samucitena sveṣu vidyādhareṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो न जेष्यति भवन्तम् अतिप्रभावाद् वत्सेश्वरात् पुनर् उदेष्यति चक्रवर्ती । युष्मासु यो ऽत्र नरवाहनदत्तनामा भावी विभुः स तव तस्य नतिं विदध्याः

anyo na jeṣyati bhavantam atiprabhāvād vatseśvarāt punar udeṣyati cakravartī / yuṣmāsu yo 'tra naravāhanadattanāmā bhāvī vibhuḥ sa tava tasya natiṃ vidadhyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् ऊचिवांश् च विससर्ज महाप्रभावो विद्याधराधिपतिर् आत्मतपोवनात् तम् । सत्कृत्य सप्रियतमं निजराजधानीं जामातरं स शशिखण्डपदाभिधानः

ity ūcivāṃś ca visasarja mahāprabhāvo vidyādharādhipatir ātmatapovanāt tam / satkṛtya sapriyatamaṃ nijarājadhānīṃ jāmātaraṃ sa śaśikhaṇḍapadābhidhānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सो ऽपि शक्तिवेगो राजा भूत्वा विवेश कनकपुरीम् । स्ववधूभिः सह गत्वा विद्याधरलोकवैजयन्तीं ताम्

atha so 'pi śaktivego rājā bhūtvā viveśa kanakapurīm / svavadhūbhiḥ saha gatvā vidyādharalokavaijayantīṃ tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां तिष्ठन् कनकरचनाविस्फुरन्मन्दिरायाम् अत्यौन्नत्याद् इव पटुपतत्पिण्डितार्कप्रभायाम् । वामाक्षीभिश् चतसृभिर् असौ रत्नसोपानवापीहृद्योद्यानेष्व् अलभत तरां निर्वृतिं प्रेयसीभिः

tasyāṃ tiṣṭhan kanakaracanāvisphuranmandirāyām atyaunnatyād iva paṭupatatpiṇḍitārkaprabhāyām / vāmākṣībhiś catasṛbhir asau ratnasopānavāpīhṛdyodyāneṣv alabhata tarāṃ nirvṛtiṃ preyasībhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कथयित्वा चरितं निजम् एव विचित्रम् एष तत्कालम् । निजगाद शक्तिवेगो वाग्मी वत्सेश्वरं भूयः

iti kathayitvā caritaṃ nijam eva vicitram eṣa tatkālam / nijagāda śaktivego vāgmī vatseśvaraṃ bhūyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं मां शशाङ्ककुलभूषण शक्तिवेगं जानीह्य् उपागतम् इमं खलु वत्सराज । उत्पन्नभाविनिजनूतनचक्रवर्ति युष्मत्सुताङ्घ्रियुगदर्शनसाभिलाषम्

taṃ māṃ śaśāṅkakulabhūṣaṇa śaktivegaṃ jānīhy upāgatam imaṃ khalu vatsarāja / utpannabhāvinijanūtanacakravarti yuṣmatsutāṅghriyugadarśanasābhilāṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं मयेह मनुजेन सतापि लब्धा विद्याधराधिपतिता पुरजित्प्रसादात् । गच्छामि चाहम् अधुना नृपते स्वधाम दृष्टप्रभुर् भवतु भद्रम् अभङ्गुरं वः

itthaṃ mayeha manujena satāpi labdhā vidyādharādhipatitā purajitprasādāt / gacchāmi cāham adhunā nṛpate svadhāma dṛṣṭaprabhur bhavatu bhadram abhaṅguraṃ vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा रचिताञ्जलौ च वदति प्राप्ताभ्यनुज्ञे ततस् तस्मिन्न् उत्पतिते मृगाङ्कमहसि द्यां शक्तिवेगे क्षणात् । देवीभ्यां सहितः सबालतनयो वत्सेश्वरो मन्त्रिभिः साकं काम् अपि तत्र संमदमयीं भेजे तदानीं दशाम्

ity uktvā racitāñjalau ca vadati prāptābhyanujñe tatas tasminn utpatite mṛgāṅkamahasi dyāṃ śaktivege kṣaṇāt / devībhyāṃ sahitaḥ sabālatanayo vatseśvaro mantribhiḥ sākaṃ kām api tatra saṃmadamayīṃ bheje tadānīṃ daśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.