Somadeva: Kathasaritsagara 7.8

अथ खड्गेन तत्स्वप्नवर्णनेन च सो नुजम् । आश्वास्य चक्रे तद्युक्तः प्रातर्वन्येन पारणम्

atha khaḍgena tatsvapnavarṇanena ca so nujam / āśvāsya cakre tadyuktaḥ prātarvanyena pāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रणम्य देवीं तां तत्प्रसादहृतक्लमः । हृष्टस्तत्खड्गहस्तश् च समं भ्रात्रा ययौ ततः

tataḥ praṇamya devīṃ tāṃ tatprasādahṛtaklamaḥ / hṛṣṭastatkhaḍgahastaś ca samaṃ bhrātrā yayau tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा च दूरं स प्रापदेकं पुरवरं महत् । कुर्वाणं मेरुशिखरभ्रान्तिं हेममयैर्गृहैः

gatvā ca dūraṃ sa prāpadekaṃ puravaraṃ mahat / kurvāṇaṃ meruśikharabhrāntiṃ hemamayairgṛhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रौद्रं ददर्शैकं प्रतोलीद्वारि राक्षसम् । पप्रच्छ तं च वीरो ऽस्य पुरस्याख्यां पतिं च सः

tatra raudraṃ dadarśaikaṃ pratolīdvāri rākṣasam / papraccha taṃ ca vīro 'sya purasyākhyāṃ patiṃ ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं शैलपुरं नाम नगरं राक्षसाधिपः । अध्यास्ते यमदंष्ट्राख्यः स्वामी नः शत्रुमर्दनः

idaṃ śailapuraṃ nāma nagaraṃ rākṣasādhipaḥ / adhyāste yamadaṃṣṭrākhyaḥ svāmī naḥ śatrumardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्ते रक्षसा तेन यमदंष्ट्रजिघांसया । तत्रेन्दीवरसेनो ऽथ स प्रवेष्टुं प्रवृत्तवान्

ity ukte rakṣasā tena yamadaṃṣṭrajighāṃsayā / tatrendīvaraseno 'tha sa praveṣṭuṃ pravṛttavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरुन्धन्तं च तं द्वाःस्थं राक्षसं स महाभुजः । एकखड्गप्रहारेण शिरश्छित्त्वा न्यपातयत्

nirundhantaṃ ca taṃ dvāḥsthaṃ rākṣasaṃ sa mahābhujaḥ / ekakhaḍgaprahāreṇa śiraśchittvā nyapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं हत्वा राजभवनं प्रविश्यान्तर्ददर्श सः । शूरः सिंहासनस्थं तं यमदंष्ट्रं निशाचरम्

taṃ hatvā rājabhavanaṃ praviśyāntardadarśa saḥ / śūraḥ siṃhāsanasthaṃ taṃ yamadaṃṣṭraṃ niśācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्राघोरमुखं वामपार्श्वस्थितवराङ्गनम् । आश्रितेतरपार्श्वं च कुमार्या दिव्यरूपया

daṃṣṭrāghoramukhaṃ vāmapārśvasthitavarāṅganam / āśritetarapārśvaṃ ca kumāryā divyarūpayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा च सो ऽम्बिकादत्तखड्गहस्तो रणाय तम् । आहूतवान्स चोत्तस्थौ खड्गमाकृष्य राक्षसः

dṛṣṭvā ca so 'mbikādattakhaḍgahasto raṇāya tam / āhūtavānsa cottasthau khaḍgamākṛṣya rākṣasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्ते च तयोर्युद्धे छिन्नश्छिन्नो ऽथ रक्षसः । तस्येन्दीवरसेनेन मूर्धा मुहुरजायत

pravṛtte ca tayoryuddhe chinnaśchinno 'tha rakṣasaḥ / tasyendīvarasenena mūrdhā muhurajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां तस्य मायाम् आलोक्य तत्पार्श्वस्थितया तया । कुर्माया कृतसंज्ञः सन्दर्शनेनानुरक्तया

tāṃ tasya māyām ālokya tatpārśvasthitayā tayā / kurmāyā kṛtasaṃjñaḥ sandarśanenānuraktayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजपुत्रश् छित्त्वैव रक्षसस् तस्य तच्छिरः । भूयः खड्गप्रहारेण लघुहस्तो द्विधाकरोत्

sa rājaputraś chittvaiva rakṣasas tasya tacchiraḥ / bhūyaḥ khaḍgaprahāreṇa laghuhasto dvidhākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयास्य नष्टमायस्य रक्षसः प्रतिमायया । नाजायत पुनर्मूर्धा तेन रक्षो व्यपादि तत्

tayāsya naṣṭamāyasya rakṣasaḥ pratimāyayā / nājāyata punarmūrdhā tena rakṣo vyapādi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हते तस्मिन् प्रहृष्टे ते तद्वरस्त्रीकुमारिके । सानुजो राजपुत्रो ऽसाव् उपविश्याथ पृष्टवान्

hate tasmin prahṛṣṭe te tadvarastrīkumārike / sānujo rājaputro 'sāv upaviśyātha pṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीत् किम् ईदृशे ऽमुष्मिन् पुरे द्वाःस्थैकरक्षितः । राक्षसो ऽयं युवां के च हते ऽस्मिन् किं च हृष्यथः

āsīt kim īdṛśe 'muṣmin pure dvāḥsthaikarakṣitaḥ / rākṣaso 'yaṃ yuvāṃ ke ca hate 'smin kiṃ ca hṛṣyathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा तयोर् मध्यात् कुमारी सा जगाद तम् । अस्मिञ् शैलपुरे वीरभुजो नामाभवन् नृपः

etac chrutvā tayor madhyāt kumārī sā jagāda tam / asmiñ śailapure vīrabhujo nāmābhavan nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषा मदनदंष्ट्रेति भार्या तस्य स चामुना । मायया राक्षसेनैत्य यमदंष्ट्रेण भक्षितः

eṣā madanadaṃṣṭreti bhāryā tasya sa cāmunā / māyayā rākṣasenaitya yamadaṃṣṭreṇa bhakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रस्तः परिच्छदश्चास्य सुरूपेति न भक्षिता । एका मदनदंष्ट्रैषा भार्या च विहितात्मनः

grastaḥ paricchadaścāsya surūpeti na bhakṣitā / ekā madanadaṃṣṭraiṣā bhāryā ca vihitātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विविक्ते रम्ये ऽस्मिन् पुरे निर्माय काञ्चनान् । गृहानेषो ऽनया क्रीडन्नास्तापास्तपरिच्छदः

tato vivikte ramye 'smin pure nirmāya kāñcanān / gṛhāneṣo 'nayā krīḍannāstāpāstaparicchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं च खड्गदंष्ट्राख्या कनीयस्यस्य रक्षसः । भगिनी कन्यका दृष्टे त्वयि सद्यो ऽनुरागिणी

ahaṃ ca khaḍgadaṃṣṭrākhyā kanīyasyasya rakṣasaḥ / bhaginī kanyakā dṛṣṭe tvayi sadyo 'nurāgiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो हते ऽस्मिन् हृष्टेयम् अहं च तदिहाधुना । उपयच्छस्व मामार्यपुत्र प्रेमसमर्पिताम्

ato hate 'smin hṛṣṭeyam ahaṃ ca tadihādhunā / upayacchasva māmāryaputra premasamarpitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तवतीं खड्गदंष्ट्रा स परिणीतवान् । तामिन्दीवरसेनो ऽथ गान्धर्वविधिना तदा

evam uktavatīṃ khaḍgadaṃṣṭrā sa pariṇītavān / tāmindīvaraseno 'tha gāndharvavidhinā tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थौ चात्रैव नगरे देवीखड्गप्रभावतः । चिन्तितोपनमद्भोगः कृतदारो ऽनुजान्वितः

tasthau cātraiva nagare devīkhaḍgaprabhāvataḥ / cintitopanamadbhogaḥ kṛtadāro 'nujānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा च कनीयांसं भ्रातरं व्योमगामिनि । स्वखड्गचिन्तारत्नस्य प्रभावाद्ध्याननिर्मिते

ekadā ca kanīyāṃsaṃ bhrātaraṃ vyomagāmini / svakhaḍgacintāratnasya prabhāvāddhyānanirmite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमाने वीरमारोप्य सो ऽनिच्छासेनमश्रमात् । प्राहिणोदन्तिकं पित्रोः स्वोदन्तावेदनाय तम्

vimāne vīramāropya so 'nicchāsenamaśramāt / prāhiṇodantikaṃ pitroḥ svodantāvedanāya tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि गत्वा विमानेन तेन क्षिप्राद्विहायसा । पुरीम् अनिच्छासेनस् तां पितुः प्रापदिरावतीम्

so 'pi gatvā vimānena tena kṣiprādvihāyasā / purīm anicchāsenas tāṃ pituḥ prāpadirāvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तौ नन्दयाम् आस पितरौ दर्शनेन सः । तीव्रदुःखातपक्लान्तौ चकोरविव चन्द्रमाः

tatra tau nandayām āsa pitarau darśanena saḥ / tīvraduḥkhātapaklāntau cakoraviva candramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेत्य चाङ्घ्रिपतितः पर्यायालिङ्गितस्तयोः । निरास पृच्छतोः शङ्कां भ्रातृकल्याणवार्तया

upetya cāṅghripatitaḥ paryāyāliṅgitastayoḥ / nirāsa pṛcchatoḥ śaṅkāṃ bhrātṛkalyāṇavārtayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशंस तं च वृत्तान्तमेतयोः पुरतो ऽखिलम् । आपातदुःखं सौख्यान्तं भ्रतुरात्मन एव च

śaśaṃsa taṃ ca vṛttāntametayoḥ purato 'khilam / āpātaduḥkhaṃ saukhyāntaṃ bhraturātmana eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्राव चात्र विहितं तादृशं पापया तया । द्वेषेणापरमात्रा तदात्मनाशाय कैतवम्

śuśrāva cātra vihitaṃ tādṛśaṃ pāpayā tayā / dveṣeṇāparamātrā tadātmanāśāya kaitavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पित्रोत्सववता युक्तो मात्रा च निर्वृतः । तस्थाव् अनिच्छासेनो ऽत्र पूज्यमानो जनेन स

tataḥ pitrotsavavatā yukto mātrā ca nirvṛtaḥ / tasthāv anicchāseno 'tra pūjyamāno janena sa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याते कतिपयाहे च दृष्टदुःस्वप्नशङ्कितः । भ्रातरं प्रति सोत्कश् च पितरं स व्यजिज्ञपत्

yāte katipayāhe ca dṛṣṭaduḥsvapnaśaṅkitaḥ / bhrātaraṃ prati sotkaś ca pitaraṃ sa vyajijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छामि युष्मदुत्कण्ठामभिधायानयाम्य् अहम् । आर्येन्दीवरसेनं तमनुजानीहि तात माम्

gacchāmi yuṣmadutkaṇṭhāmabhidhāyānayāmy aham / āryendīvarasenaṃ tamanujānīhi tāta mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वानुमतस् तेन पित्रा पुत्रोत्सुकेन सः । जनन्या च विमानं स्वं तदेवारुह्य सत्वरः

tac chrutvānumatas tena pitrā putrotsukena saḥ / jananyā ca vimānaṃ svaṃ tadevāruhya satvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायाद् अनिच्छासेनस् तद्व्योम्ना शैलपुरं पुरम् । प्रातश् च तत्र प्राविक्षत्स्वभ्रातुस् तस्य मन्दिरम्

prāyād anicchāsenas tadvyomnā śailapuraṃ puram / prātaś ca tatra prāvikṣatsvabhrātus tasya mandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श तत्र निःसंज्ञं पतितस्थितमग्रजम् । रुदत्योरन्तिके खड्गदंष्ट्रामदनदंष्ट्रयोः

dadarśa tatra niḥsaṃjñaṃ patitasthitamagrajam / rudatyorantike khaḍgadaṃṣṭrāmadanadaṃṣṭrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमेतद् इति संभ्रान्तं पृच्छन्तं तमधोमुखी । जगाद खड्गदंष्ट्रा सा निन्दितापरया तया

kimetad iti saṃbhrāntaṃ pṛcchantaṃ tamadhomukhī / jagāda khaḍgadaṃṣṭrā sā ninditāparayā tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वय्यस्थिते मयि स्नातुं गतायाम् एकदानया । त्वद्भ्रातायं सहारंस्त रहो मदनदंष्ट्रया

tvayyasthite mayi snātuṃ gatāyām ekadānayā / tvadbhrātāyaṃ sahāraṃsta raho madanadaṃṣṭrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणात्स्नात्वागता चाहं साक्षादेनं तथा स्थितम् । एतया युक्तमद्राक्षं वाचा च निरभर्त्सयम्

kṣaṇātsnātvāgatā cāhaṃ sākṣādenaṃ tathā sthitam / etayā yuktamadrākṣaṃ vācā ca nirabhartsayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽनुनीताप्य् एतेन नियत्येवाविलङ्घ्यया । ईर्ष्यया मोहितात्यर्थमहम् एवम् अचिन्तयम्

tato 'nunītāpy etena niyatyevāvilaṅghyayā / īrṣyayā mohitātyarthamaham evam acintayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो अगणयित्वैव मामयं भजते ऽपराम् । जाने ऽस्य खड्गमाहात्म्यकृत्तो दर्पो ऽयमीदृशः

aho agaṇayitvaiva māmayaṃ bhajate 'parām / jāne 'sya khaḍgamāhātmyakṛtto darpo 'yamīdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अस्य गोपयाम्य् एनम् इति संचिन्त्य मूढया । एतत्खड्गो निशि क्षिप्तः सुप्ते ऽस्मिन् दहने मया

tad asya gopayāmy enam iti saṃcintya mūḍhayā / etatkhaḍgo niśi kṣiptaḥ supte 'smin dahane mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलङ्कितश् च खड्गो ऽसौ गतश् चैष दशाम् इमाम् । अनुतप्तास्मि चाक्रुष्टा ततो मदनदंष्त्रया

kalaṅkitaś ca khaḍgo 'sau gataś caiṣa daśām imām / anutaptāsmi cākruṣṭā tato madanadaṃṣtrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहैतस्यां च मयि च द्वयोः शोकान्धचेतसोः । मरणाध्यवसायिन्योरागतस्त्वम् इहाधुना

ahaitasyāṃ ca mayi ca dvayoḥ śokāndhacetasoḥ / maraṇādhyavasāyinyorāgatastvam ihādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गृहाण त्वम् एवैतत्खड्गं निस्त्रिंशकर्मिकाम् । अत्यक्तजातिधर्मां मामेतेनैव निपातय

tadgṛhāṇa tvam evaitatkhaḍgaṃ nistriṃśakarmikām / atyaktajātidharmāṃ māmetenaiva nipātaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स तयानिच्छासेनो ऽत्र भ्रातृजायया । तापादवध्यां मत्वा तां छेत्तुम् ऐच्छन् निजं शिरः

ity uktaḥ sa tayānicchāseno 'tra bhrātṛjāyayā / tāpādavadhyāṃ matvā tāṃ chettum aicchan nijaṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म् ऐवं कार्षीर्मृतो नायं राजपुत्र तवाग्रजः । खड्गप्रमादकोपेन देव्या त्वेष विमोहितः

m aivaṃ kārṣīrmṛto nāyaṃ rājaputra tavāgrajaḥ / khaḍgapramādakopena devyā tveṣa vimohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्यां च खड्गदंष्ट्रायां मन्तव्या नापराधिता । यतः शापावतीर्णानामेतद्धस्तविजृम्भितम्

asyāṃ ca khaḍgadaṃṣṭrāyāṃ mantavyā nāparādhitā / yataḥ śāpāvatīrṇānāmetaddhastavijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते चास्य तव भ्रातुः पूर्वभार्ये उभे अपि । तत्प्रसादय ताम् एव देवीमभिमताप्तये

ete cāsya tava bhrātuḥ pūrvabhārye ubhe api / tatprasādaya tām eva devīmabhimatāptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तत्कालमुद्भूताम् अन्तरिक्षात्सरस्वतीम् । श्रुत्वा निववृते ऽनिच्छासेनः स मरणोद्यमात्

iti tatkālamudbhūtām antarikṣātsarasvatīm / śrutvā nivavṛte 'nicchāsenaḥ sa maraṇodyamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्य् ऐव विमानं तद्गृहीत्वाग्निकलङ्कितम् । खड्गं तं विन्ध्यवासिन्याः पादमूलं जगाम सः

āruhy aiva vimānaṃ tadgṛhītvāgnikalaṅkitam / khaḍgaṃ taṃ vindhyavāsinyāḥ pādamūlaṃ jagāma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मूर्धोपहारेण तोषयिष्यन्नुपोषितः । देवीं तामुद्गतामेतां गगनादशृणोद्गिरम्

tatra mūrdhopahāreṇa toṣayiṣyannupoṣitaḥ / devīṃ tāmudgatāmetāṃ gaganādaśṛṇodgiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा पुत्र साहसं कार्षीर्गच्छ जीवतु ते ऽग्रजः । जायतां निर्मलः खड्गो भक्त्या तुष्टा ह्य् अयं तव

mā putra sāhasaṃ kārṣīrgaccha jīvatu te 'grajaḥ / jāyatāṃ nirmalaḥ khaḍgo bhaktyā tuṣṭā hy ayaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्दिव्यं वचः श्रुत्वा तत्क्षणं निष्कलङ्कताम् । प्राप्तं दृष्ट्वा करे खड्गं कृत्वा तस्याः प्रदक्षिणम्

etaddivyaṃ vacaḥ śrutvā tatkṣaṇaṃ niṣkalaṅkatām / prāptaṃ dṛṣṭvā kare khaḍgaṃ kṛtvā tasyāḥ pradakṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोरथमिवारुह्य विमानं सिद्धमाशुगम् । आजगामोत्सुको ऽनिच्छासेनः शैलपुरं स तत्

manorathamivāruhya vimānaṃ siddhamāśugam / ājagāmotsuko 'nicchāsenaḥ śailapuraṃ sa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दृष्टोत्थितं सद्यो लब्धसंज्ञं तमग्रजम् । जग्राह पादयोः साश्रुः कण्ठे सो ऽप्य् एनमग्रहीत्

tatra dṛṣṭotthitaṃ sadyo labdhasaṃjñaṃ tamagrajam / jagrāha pādayoḥ sāśruḥ kaṇṭhe so 'py enamagrahīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया नौ रक्षितो भर्तेत्युभे ते पादयोस् ततः । निपत्य भ्रातृजाये तमनिच्छासेनमूचतुः

tvayā nau rakṣito bhartetyubhe te pādayos tataḥ / nipatya bhrātṛjāye tamanicchāsenamūcatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेन्दीवरसेनाय पृच्छते सो ऽग्रजाय तत् ।

athendīvarasenāya pṛcchate so 'grajāya tat /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाक्रुध्यत्खड्गदंष्ट्रायै भ्रातर्यस्मिंस्तुतोष च

/ nākrudhyatkhaḍgadaṃṣṭrāyai bhrātaryasmiṃstutoṣa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्राव चैतस्य मुखात्पितरौ दर्शनोत्सुकौ । मायामपरमात्रा च कृतां तां तद्वियोगदाम्

śuśrāva caitasya mukhātpitarau darśanotsukau / māyāmaparamātrā ca kṛtāṃ tāṃ tadviyogadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भ्रात्रार्पितं खड्गं गृहीत्वा तत्प्रभावतः । ध्यातोपनतमारुह्य विमानं सुमहच् च सः

tato bhrātrārpitaṃ khaḍgaṃ gṛhītvā tatprabhāvataḥ / dhyātopanatamāruhya vimānaṃ sumahac ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहेममन्दिरो भार्याद्वयेन सह सानुजः । तामिन्दीवरसेनः स्वां पुरीमागादिरावतीम्

sahemamandiro bhāryādvayena saha sānujaḥ / tāmindīvarasenaḥ svāṃ purīmāgādirāvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रावतीर्य नभसो विस्मयालोकितो जनैः । राजवेश्म पितुः पार्श्वं विवेश सपरिच्छदः

tatrāvatīrya nabhaso vismayālokito janaiḥ / rājaveśma pituḥ pārśvaṃ viveśa saparicchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथभूतश् च पितरं तं दृष्ट्वा मातरं च सः । पपात पादयोश्चाश्रुधाराधौतमुखस्तयोः

tathabhūtaś ca pitaraṃ taṃ dṛṣṭvā mātaraṃ ca saḥ / papāta pādayoścāśrudhārādhautamukhastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ च तं सहसा दृष्टं पुत्रमाश्लिष्य सानुजम् । अमृतेनेव सिक्ताङ्गौ तापनिर्वाणमीयतुः

tau ca taṃ sahasā dṛṣṭaṃ putramāśliṣya sānujam / amṛteneva siktāṅgau tāpanirvāṇamīyatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यरूपे च तद्भार्ये कृतपादाभिवन्दने । स्नुषे उभे ते पश्यन्तौ हृषावभिननन्दतुः

divyarūpe ca tadbhārye kṛtapādābhivandane / snuṣe ubhe te paśyantau hṛṣāvabhinanandatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथाप्रसङ्गाद् बुद्ध्वा च तस्य ते पूर्वनिर्मिते । दिव्यवाक्कथिते भार्ये ययतुस्तौ परां मुदम्

kathāprasaṅgād buddhvā ca tasya te pūrvanirmite / divyavākkathite bhārye yayatustau parāṃ mudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानगतिसौवर्णमन्दिरानयनादिना । प्रभावेण सुतस्यास्य विस्मयेन ननन्दतुः

vimānagatisauvarṇamandirānayanādinā / prabhāveṇa sutasyāsya vismayena nanandatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ताभ्यां स सहितः पितृभ्यां सपरिग्रहः । आस्तेन्दीवरसेनो ऽत्र प्रदत्तजनतोत्सवः

tatas tābhyāṃ sa sahitaḥ pitṛbhyāṃ saparigrahaḥ / āstendīvaraseno 'tra pradattajanatotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा च परित्यागसेनं तं जनकं नृपम् । विज्ञप्य सानुजः प्रायात्पुनर्दिग्विजयाय सः

ekadā ca parityāgasenaṃ taṃ janakaṃ nṛpam / vijñapya sānujaḥ prāyātpunardigvijayāya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गप्रभावाज् जित्वा च पृथ्वीं कृत्स्नां महाभुजः । आययौ हेमहस्त्यश्वरत्नान्याहृत्य भूभुजाम्

khaḍgaprabhāvāj jitvā ca pṛthvīṃ kṛtsnāṃ mahābhujaḥ / āyayau hemahastyaśvaratnānyāhṛtya bhūbhujām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाप नगरीं तां च निजां विजितया भयात् । अनुयात इवोद्भूतसैन्यधूलिनिभाद्भुवा

avāpa nagarīṃ tāṃ ca nijāṃ vijitayā bhayāt / anuyāta ivodbhūtasainyadhūlinibhādbhuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविश्य राजधानीं च पित्रा प्रत्युद्गतो ऽथ सः । जननीं नन्दयाम् आस सनुजो ऽधिकसंगमाम्

praviśya rājadhānīṃ ca pitrā pratyudgato 'tha saḥ / jananīṃ nandayām āsa sanujo 'dhikasaṃgamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमान्य राजलोकं च स्वभार्यास्वजनान्वितः । तत्रेन्दीवरसेनस्तत्प्रमोदेनानयद्दिनम्

saṃmānya rājalokaṃ ca svabhāryāsvajanānvitaḥ / tatrendīvarasenastatpramodenānayaddinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युस्तत्करद्वारेणार्पयित्वा च मेदिनीम् । पित्रे स राजपुत्रः स्वामकस्माज्जातिमस्मरत्

anyedyustatkaradvāreṇārpayitvā ca medinīm / pitre sa rājaputraḥ svāmakasmājjātimasmarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुप्तप्रबुद्धाभो जनकं तम् उवाच च । मया जातिः स्मृता तात तदिदं शृणु वच्मि ते

tataḥ suptaprabuddhābho janakaṃ tam uvāca ca / mayā jātiḥ smṛtā tāta tadidaṃ śṛṇu vacmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति मुक्तापुरं नाम सानौ हिमवतः पुरम् । तत्रास्ति मुक्तासेनाख्यो राजा विद्याधरेश्वरः

asti muktāpuraṃ nāma sānau himavataḥ puram / tatrāsti muktāsenākhyo rājā vidyādhareśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कम्बुवत्यभिदानायां देव्यां तस्य सुतौ क्रमात् । जातौ द्वौ पद्मसेनश् च रूपसेनश् च सद्गुणौ

kambuvatyabhidānāyāṃ devyāṃ tasya sutau kramāt / jātau dvau padmasenaś ca rūpasenaś ca sadguṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मसेनं तयोः प्रेम्णा स्वयं वृतवती पतिम् । कन्यादित्यप्रभा नाम विद्याधरवरात्मजा

padmasenaṃ tayoḥ premṇā svayaṃ vṛtavatī patim / kanyādityaprabhā nāma vidyādharavarātmajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् बुद्ध्वा तद्वयस्यापि नाम्ना चन्द्रवती स्वयम् । एत्यावृणीत कामार्ता तं विद्याधरकन्यका

tad buddhvā tadvayasyāpi nāmnā candravatī svayam / etyāvṛṇīta kāmārtā taṃ vidyādharakanyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभार्यः स तदा पद्मसेनो नित्यमखिद्यत । सपत्नीसेर्ष्ययादित्यप्रभया भार्यया तया

dvibhāryaḥ sa tadā padmaseno nityamakhidyata / sapatnīserṣyayādityaprabhayā bhāryayā tayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईर्ष्यान्धभार्याकलहं सोढुं शक्नोमि नान्वहम् । तपोवनाय गच्छामि निर्वेदस्यास्य शान्तये

īrṣyāndhabhāryākalahaṃ soḍhuṃ śaknomi nānvaham / tapovanāya gacchāmi nirvedasyāsya śāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तात देहि मे ऽनुज्ञामिति निर्बन्धतो मुहुः । जनकं पद्मसेनः स्वं मुक्तासेनं जगाद सः

tattāta dehi me 'nujñāmiti nirbandhato muhuḥ / janakaṃ padmasenaḥ svaṃ muktāsenaṃ jagāda saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि तं तद्ग्रहक्रुद्धः सभार्यमशपत्पिता । किं ते तपोवनं गत्वा मर्त्यलोकमवाप्नुहि

so 'pi taṃ tadgrahakruddhaḥ sabhāryamaśapatpitā / kiṃ te tapovanaṃ gatvā martyalokamavāpnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैषा कलहासक्ता भार्त्यादित्यप्रभा तव । राक्षसीं योनिमासाद्य त्वद्भार्य् ऐव भविष्यति

tatraiṣā kalahāsaktā bhārtyādityaprabhā tava / rākṣasīṃ yonimāsādya tvadbhāry aiva bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया चन्द्रवत्येषा त्वयि रक्तातिवल्लभा । राजस्त्री राक्षसी भूत्वा भूमौ त्वां प्राप्स्यति प्रियम्

dvitīyā candravatyeṣā tvayi raktātivallabhā / rājastrī rākṣasī bhūtvā bhūmau tvāṃ prāpsyati priyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साभिलाषो ऽनुसर्तुं त्वां ज्येष्ठं यल्लक्षितो मया । तदेष रूपसेनो ऽपि भावी भ्रातैव तत्र ते

sābhilāṣo 'nusartuṃ tvāṃ jyeṣṭhaṃ yallakṣito mayā / tadeṣa rūpaseno 'pi bhāvī bhrātaiva tatra te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभार्यत्वकृतं किंचिद्दुःखं तत्राप्यवाप्स्यसि । एवम् उक्त्वा विरम्येत्थं शापान्तमकरोत्स नः

dvibhāryatvakṛtaṃ kiṃcidduḥkhaṃ tatrāpyavāpsyasi / evam uktvā viramyetthaṃ śāpāntamakarotsa naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजपुत्रो भुवं जित्वा पृथ्वीं पित्रोः प्रदास्यसि । यदा तदा सहामीभिर्जातिं स्मृत्वा विमोक्ष्यसे

rājaputro bhuvaṃ jitvā pṛthvīṃ pitroḥ pradāsyasi / yadā tadā sahāmībhirjātiṃ smṛtvā vimokṣyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पित्रोदितस् तेन पद्मसेनो निजेन सः । तत्कालं सह तैरन्यैर्मर्त्यलोकमवातरत्

iti pitroditas tena padmaseno nijena saḥ / tatkālaṃ saha tairanyairmartyalokamavātarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पद्मसेनस् तातायम् अहं जातः सुतस्तव । नाम्नेन्दीवरसेनो ऽत्र कर्तव्यं च कृतं मया

sa padmasenas tātāyam ahaṃ jātaḥ sutastava / nāmnendīvaraseno 'tra kartavyaṃ ca kṛtaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽपरो रूपसेनश् च विद्याधरकुमारकः । अनिच्छासेन इत्येव जातः सो ऽनुज एव मे

yo 'paro rūpasenaś ca vidyādharakumārakaḥ / anicchāsena ityeva jātaḥ so 'nuja eva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या सादित्यप्रभा भार्या या च चन्द्रावतीति मे । विद्धि ते द्वे इमे खड्गदंष्ट्रामदनदंष्ट्रिके

yā sādityaprabhā bhāryā yā ca candrāvatīti me / viddhi te dve ime khaḍgadaṃṣṭrāmadanadaṃṣṭrike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं चायमवधिः प्राप्तः शापस्य सो ऽस्य नः । तद्व्रजामो वयं तात निजं वैद्याधरं पदम्

idānīṃ cāyamavadhiḥ prāptaḥ śāpasya so 'sya naḥ / tadvrajāmo vayaṃ tāta nijaṃ vaidyādharaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा स समं भार्याभ्रातृभिः स्मृतजातिभिः । त्यक्त्वैव मानुषीं मूर्तिं भूत्वा विद्याधराकृतिः

ity uktvā sa samaṃ bhāryābhrātṛbhiḥ smṛtajātibhiḥ / tyaktvaiva mānuṣīṃ mūrtiṃ bhūtvā vidyādharākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य पित्रोश्चरणौ कृत्वाङ्के दयिताद्वयम् । सानुजः प्रययौ व्योम्ना निजं वैद्याधरं पुरम्

praṇamya pitroścaraṇau kṛtvāṅke dayitādvayam / sānujaḥ prayayau vyomnā nijaṃ vaidyādharaṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राभिनन्दितः पित्रा मुक्तासेनेन सन्मतिः । मातृनेत्रोत्सवो भ्रात्रा रूपसेनेन संगतः

tatrābhinanditaḥ pitrā muktāsenena sanmatiḥ / mātṛnetrotsavo bhrātrā rūpasenena saṃgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवास पद्मसेनो ऽसौ भूयो ऽनाविष्कृतेर्ष्यया । आदित्यप्रभया चन्द्रवत्या च सह निर्वृतः

uvāsa padmaseno 'sau bhūyo 'nāviṣkṛterṣyayā / ādityaprabhayā candravatyā ca saha nirvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एतां गोमुखो रम्यां कथयित्वा कथां पथि । नरवाहनदत्तं तम् उवाच सचिवः पुनः

ity etāṃ gomukho ramyāṃ kathayitvā kathāṃ pathi / naravāhanadattaṃ tam uvāca sacivaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं स्यान्महताम् एव महाक्लेशस्तथोदयः । अन्येषां तु कियान्देव क्लेशो वाप्युदयो ऽपि वा

itthaṃ syānmahatām eva mahākleśastathodayaḥ / anyeṣāṃ tu kiyāndeva kleśo vāpyudayo 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तु रत्नप्रभादेवीविद्याशक्त्यानुपालितः । कर्पूरिकां राजसुताम् अक्लेशात्ताम् अवाप्स्यसि

tvaṃ tu ratnaprabhādevīvidyāśaktyānupālitaḥ / karpūrikāṃ rājasutām akleśāttām avāpsyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति नरवाहनदत्तः श्रुत्वा सुमुखस्य गोमुखस्य मुखात् । प्राक्रामत्पथि तस्मिन्न् अज्ञातपरिश्रमः स तत्सहितः

iti naravāhanadattaḥ śrutvā sumukhasya gomukhasya mukhāt / prākrāmatpathi tasminn ajñātapariśramaḥ sa tatsahitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छंश् च तत्र कलकूजितराज् अहं समच्छं सुधासरसशीतलभूरिवारि । आम्रावलीपनसदाडिमरम्यरोधः सायं सरो विकचवारिजमाससाद

gacchaṃś ca tatra kalakūjitarāj ahaṃ samacchaṃ sudhāsarasaśītalabhūrivāri / āmrāvalīpanasadāḍimaramyarodhaḥ sāyaṃ saro vikacavārijamāsasāda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् स्नात्वा हिमगिरिसुताकान्तम् अभ्यर्च्य भक्त्या कृत्वाहारं सुरभिमधुरास्वादहृद्यैः फलैस् तैः । सख्या सार्धं मृदुकिसलयास्तीर्णशय्याप्रसुप्तस् तत्तीरे तां रजनिमनयस्तो ऽत्र वत्सेशसूनुः

tasmin snātvā himagirisutākāntam abhyarcya bhaktyā kṛtvāhāraṃ surabhimadhurāsvādahṛdyaiḥ phalais taiḥ / sakhyā sārdhaṃ mṛdukisalayāstīrṇaśayyāprasuptas tattīre tāṃ rajanimanayasto 'tra vatseśasūnuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.