Somadeva: Kathasaritsagara 8.1

प्रथमस् तरङ्गः । चलत्कर्णनिलोद्भूतसिन्दूरारुणिताम्बरः । जयत्यकाले ऽपि सृजन्संध्याम् इव गजाननः

prathamas taraṅgaḥ / calatkarṇanilodbhūtasindūrāruṇitāmbaraḥ / jayatyakāle 'pi sṛjansaṃdhyām iva gajānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वत्सेश्वरसुतः कौशाम्ब्यां स पितुर्गृहे । नरवाहनदत्तस्ता भार्याः प्राप्त्यावसत्सुखम्

evaṃ vatseśvarasutaḥ kauśāmbyāṃ sa piturgṛhe / naravāhanadattastā bhāryāḥ prāptyāvasatsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा पितुरास्थाने स्थितश् च पुरुषं दिवः । अवतीर्यागतं तत्र दिव्यरूपं ददर्श सः

ekadā piturāsthāne sthitaś ca puruṣaṃ divaḥ / avatīryāgataṃ tatra divyarūpaṃ dadarśa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणतं तं च सत्कृत्य पित्रा साकं क्षणान्तरे । कस्त्वं किम् आगतो ऽसीति पृष्टवान्सो ऽप्य् अथाब्रवीत्

praṇataṃ taṃ ca satkṛtya pitrā sākaṃ kṣaṇāntare / kastvaṃ kim āgato 'sīti pṛṣṭavānso 'py athābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तीह वज्रकूटाख्यं पृष्ठे हिमवतः पुरम् । वज्रसारमयत्वाद्यत्ख्यातमन्वर्थनामकम्

astīha vajrakūṭākhyaṃ pṛṣṭhe himavataḥ puram / vajrasāramayatvādyatkhyātamanvarthanāmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वज्रप्रभाख्यो ऽहमासं विद्याधराधिपः । वज्रनिर्मितदेहत्वान्नामान्वर्थं तथैव मे

tatra vajraprabhākhyo 'hamāsaṃ vidyādharādhipaḥ / vajranirmitadehatvānnāmānvarthaṃ tathaiva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्निर्मिते यथाकालं भक्तः संश्चक्रवर्तिनि । अजेयस् त्वं विपक्षाणां मत्प्रसादाद्भविष्यसि

mannirmite yathākālaṃ bhaktaḥ saṃścakravartini / ajeyas tvaṃ vipakṣāṇāṃ matprasādādbhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति चाहं तपस्तुष्टेनादिष्टः शंभुना यदा । तदा प्रभोः प्रणामार्थम् आगतो ऽस्मीह सांप्रतम्

iti cāhaṃ tapastuṣṭenādiṣṭaḥ śaṃbhunā yadā / tadā prabhoḥ praṇāmārtham āgato 'smīha sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सराजसुतो दिव्यं कल्पं कामांशसंभवः । नरवाहनदत्तो नः शशिशेखरनिर्मितः

vatsarājasuto divyaṃ kalpaṃ kāmāṃśasaṃbhavaḥ / naravāhanadatto naḥ śaśiśekharanirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्त्यो ऽप्य् उभयवेद्यर्धचक्रवर्ती भविष्यति । इति विद्याप्रभावेण विज्ञातं ह्य् अधुना मया

martyo 'py ubhayavedyardhacakravartī bhaviṣyati / iti vidyāprabhāveṇa vijñātaṃ hy adhunā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीच् च दिव्यं कल्पं नः पुरा मर्त्यो ऽप्य् अनुग्रहात् । शार्वात्सूर्यप्रभो नाम चक्रवर्तीह यद्यपि

āsīc ca divyaṃ kalpaṃ naḥ purā martyo 'py anugrahāt / śārvātsūryaprabho nāma cakravartīha yadyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाप्यभूत्स एकस्मिन्वेद्यर्थे दक्षिणे प्रभुः । उत्तरे श्रुतशर्माख्यश्चक्रवर्ती त्वभूत्तदा

tathāpyabhūtsa ekasminvedyarthe dakṣiṇe prabhuḥ / uttare śrutaśarmākhyaścakravartī tvabhūttadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभयोस्तु तयोरेकः कल्पस्थायी द्युचारिणाम् । चक्रवर्त्यत्र भविता देव एवातिपुण्यवान्

ubhayostu tayorekaḥ kalpasthāyī dyucāriṇām / cakravartyatra bhavitā deva evātipuṇyavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तवन्तं वत्सेशसहितस्तं कुतूहलात् । नरवाहनदत्तः स प्राह विद्याधरं पुनः

ity uktavantaṃ vatseśasahitastaṃ kutūhalāt / naravāhanadattaḥ sa prāha vidyādharaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं विद्याधरैश्वर्यं मानुषेण सता पुरा । प्राप्तं सूर्यप्रभेणेति त्वया नः कथ्यतामिति

kathaṃ vidyādharaiśvaryaṃ mānuṣeṇa satā purā / prāptaṃ sūryaprabheṇeti tvayā naḥ kathyatāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विविक्ते देवीनां मन्त्रिणां संनिधौ च सः । राजा वज्रप्रभो वक्तुं कथां तामुपचक्रमे

tato vivikte devīnāṃ mantriṇāṃ saṃnidhau ca saḥ / rājā vajraprabho vaktuṃ kathāṃ tāmupacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकलं नाम मद्रेषु बभूव नगरं पुरा । चन्द्रप्रभाख्यस् तत्रासीद्राजाङ्गारप्रभात्मजः

śākalaṃ nāma madreṣu babhūva nagaraṃ purā / candraprabhākhyas tatrāsīdrājāṅgāraprabhātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आल्हादकारी विश्वस्य नाम्नान्वर्थो ऽपि यो भवन् । संतापकारी शत्रूणां बभूव ज्वलनप्रभः

ālhādakārī viśvasya nāmnānvartho 'pi yo bhavan / saṃtāpakārī śatrūṇāṃ babhūva jvalanaprabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तिमत्यभिधानायां तस्य देव्यामजायत । पुत्रो नृपस्यातिशुबैर्लक्षणैः सूचितोदयः

kīrtimatyabhidhānāyāṃ tasya devyāmajāyata / putro nṛpasyātiśubairlakṣaṇaiḥ sūcitodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष सूर्यप्रभो नाम राजा जातः पुरारिणा । भावी विद्याधराधीशचक्रवर्ती विनिर्मितः

eṣa sūryaprabho nāma rājā jātaḥ purāriṇā / bhāvī vidyādharādhīśacakravartī vinirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उच्चचार गगनात्तस्मिञ्जाते स्फुटं वचः । सुधावर्षं श्रवणयोश्चन्द्रप्रभमहीभृतः

ity uccacāra gaganāttasmiñjāte sphuṭaṃ vacaḥ / sudhāvarṣaṃ śravaṇayoścandraprabhamahībhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्य पुरारातिप्रसादोत्सवशालिनः । सूर्यप्रभः स ववृधे राजपुत्रः पितुर्गृहे

tatas tasya purārātiprasādotsavaśālinaḥ / sūryaprabhaḥ sa vavṛdhe rājaputraḥ piturgṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाल एव च विद्यानां कलानां च क्रमेण सः । सर्वासां सुमतिः पारमुपासितगुरुर्ययौ

bāla eva ca vidyānāṃ kalānāṃ ca krameṇa saḥ / sarvāsāṃ sumatiḥ pāramupāsitagururyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णषोडशवर्षं च गुणैरावर्जितप्रजम् । यौवराज्ये ऽभ्यषिञ्चित्तं पिता चन्द्रप्रभो ऽथ सः

pūrṇaṣoḍaśavarṣaṃ ca guṇairāvarjitaprajam / yauvarājye 'bhyaṣiñcittaṃ pitā candraprabho 'tha saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव मन्त्रिपुत्रांश् च निजांस् तस्मै समर्पयत् । भासप्रभाससिद्धार्थप्रहस्तप्रभृतीन् बहून्

sa eva mantriputrāṃś ca nijāṃs tasmai samarpayat / bhāsaprabhāsasiddhārthaprahastaprabhṛtīn bahūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः समं युवराजत्वधुरं तस्मिंश् च बिभ्रति । आजगामैकदा तत्र मयो नाम महासुरः

taiḥ samaṃ yuvarājatvadhuraṃ tasmiṃś ca bibhrati / ājagāmaikadā tatra mayo nāma mahāsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्थाने च स तं चन्द्रप्रभं सूर्यप्रभे स्थिते । उपेत्य रचितातिथ्यं जगादैवं मयो नृपम्

āsthāne ca sa taṃ candraprabhaṃ sūryaprabhe sthite / upetya racitātithyaṃ jagādaivaṃ mayo nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्विद्याधरेशानां चक्रवर्ती त्रिशूलिना । अयं विनिर्मितो भावी पुत्रः सूर्यप्रभस्तव

rājanvidyādhareśānāṃ cakravartī triśūlinā / ayaṃ vinirmito bhāvī putraḥ sūryaprabhastava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्किं न साधयत्येष विधास्तत्प्राप्तिदायिनीः । एतदर्थं विसृष्टो ऽहम् इह देवेन शंभुना

tatkiṃ na sādhayatyeṣa vidhāstatprāptidāyinīḥ / etadarthaṃ visṛṣṭo 'ham iha devena śaṃbhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुजानीहि तद्यावन्नीत्वैनं शिक्षयाम्य् अहम् । विद्याधरेन्द्रताहेतुं विद्यासाधनसत्क्रियाम्

anujānīhi tadyāvannītvainaṃ śikṣayāmy aham / vidyādharendratāhetuṃ vidyāsādhanasatkriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्य परिपन्थी हि कार्ये ऽस्मिन् खेचरेश्वरः । विद्यते श्रुतशर्माख्यः सो ऽपि शक्रेण निर्मितः

etasya paripanthī hi kārye 'smin khecareśvaraḥ / vidyate śrutaśarmākhyaḥ so 'pi śakreṇa nirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धविद्याप्रभावस्तु सहास्माभिर्विजित्य तम् । एष विद्याधराधीशचक्रवर्तित्वमाप्स्यति

siddhavidyāprabhāvastu sahāsmābhirvijitya tam / eṣa vidyādharādhīśacakravartitvamāpsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मयेनाभिहिते राजा चन्द्रप्रभो ऽब्रवीत् । धन्याः स्मः पुण्यवानेष यथेच्छं नीयताम् इति

evaṃ mayenābhihite rājā candraprabho 'bravīt / dhanyāḥ smaḥ puṇyavāneṣa yathecchaṃ nīyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तम् आमन्त्र्य नृपं तदनुज्ञानमाशु तम् । सूर्यप्रभं स सामात्यं पातालं नीतवान्मयः

tatas tam āmantrya nṛpaṃ tadanujñānamāśu tam / sūryaprabhaṃ sa sāmātyaṃ pātālaṃ nītavānmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोपदिष्टवांस्तस्मै स तपांसि तथा यथा । राजपुत्रः स सामात्यो विद्याः शीघ्रमसाधयत्

tatropadiṣṭavāṃstasmai sa tapāṃsi tathā yathā / rājaputraḥ sa sāmātyo vidyāḥ śīghramasādhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानसाधनं तस्मै तथैवोपदिदेश सः । तेन भूतासनं नाम स विमानमुपार्जयत्

vimānasādhanaṃ tasmai tathaivopadideśa saḥ / tena bhūtāsanaṃ nāma sa vimānamupārjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विमानाधिरूढं तं सिद्धविद्यं समन्त्रिकम् । सूर्यप्रभं स पातालान्मयः स्वपुरमानयत्

tadvimānādhirūḍhaṃ taṃ siddhavidyaṃ samantrikam / sūryaprabhaṃ sa pātālānmayaḥ svapuramānayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रापय्य पित्रोः पार्श्वं च तं जगाद व्रजाम्य् अहम् । त्वं सिद्धिभोगान् भुङ्क्ष्वेह यावदेष्याम्य् अहं पुनः

prāpayya pitroḥ pārśvaṃ ca taṃ jagāda vrajāmy aham / tvaṃ siddhibhogān bhuṅkṣveha yāvadeṣyāmy ahaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् ऊचिवान् आत्तपूजो जगाम स मयासुरः । ननन्द विद्यासिद्ध्या च सूनोश्चन्द्रप्रभो नृपः

ity ūcivān āttapūjo jagāma sa mayāsuraḥ / nananda vidyāsiddhyā ca sūnoścandraprabho nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथ सूर्यप्रभो विद्याप्रभावात् सचिवैः सह । नानादेशान्विमानेन सदा बभ्राम लीलया

so 'tha sūryaprabho vidyāprabhāvāt sacivaiḥ saha / nānādeśānvimānena sadā babhrāma līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र च या या तमपश्यद्राजकन्यका । तत्र तत्र स्वयं वव्रे सा सा तं काममोहिता

yatra yatra ca yā yā tamapaśyadrājakanyakā / tatra tatra svayaṃ vavre sā sā taṃ kāmamohitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका मदनसेनाख्या ताम्रलिप्त्यां महीपतेः । सुता वीरभटाख्यस्य कन्या लोकैकसुन्दरी

ekā madanasenākhyā tāmraliptyāṃ mahīpateḥ / sutā vīrabhaṭākhyasya kanyā lokaikasundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया सुभटाख्यस्य तनया चन्द्रिकावती । अपरान्ताधिराजस्य सिद्धैर्नीत्वोज्झितान्यतः

dvitīyā subhaṭākhyasya tanayā candrikāvatī / aparāntādhirājasya siddhairnītvojjhitānyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काञ्चीनगर्या नृपतेः कुम्भीराख्यस्य चात्मजा । ख्याता वरुणसेनाख्या तृतीया रूपशालिनी

kāñcīnagaryā nṛpateḥ kumbhīrākhyasya cātmajā / khyātā varuṇasenākhyā tṛtīyā rūpaśālinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लावाणकाधिराजस्य पौरवाख्यस्य भूपतेः । सुता सुलोचना नाम चतुर्थी चारुलोचना

lāvāṇakādhirājasya pauravākhyasya bhūpateḥ / sutā sulocanā nāma caturthī cārulocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीनदेशपते राज्ञः सुरोहस्यात्मसंभवा । हरिहेमावदाताङ्गी विद्युन्मालेति पञ्चमी

cīnadeśapate rājñaḥ surohasyātmasaṃbhavā / harihemāvadātāṅgī vidyunmāleti pañcamī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तिसेनस्य नृपतेः श्रीकण्ठविषयप्रभोः । सुता कान्तिमती नाम षष्ठी कान्तिजिताप्सराः

kāntisenasya nṛpateḥ śrīkaṇṭhaviṣayaprabhoḥ / sutā kāntimatī nāma ṣaṣṭhī kāntijitāpsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनमेजयभूपस्य कौशाम्बीनगरीपतेः । तनया परपुष्टाख्या सप्तमी मञ्जुभाषिणी

janamejayabhūpasya kauśāmbīnagarīpateḥ / tanayā parapuṣṭākhyā saptamī mañjubhāṣiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविज्ञातहृतानां च तासां बुद्ध्वापि बान्धवाः । विद्याबलोद्धते तस्मिन्न् आसन्वेतसवृत्तयः

avijñātahṛtānāṃ ca tāsāṃ buddhvāpi bāndhavāḥ / vidyābaloddhate tasminn āsanvetasavṛttayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिश्चोपात्तविद्याभिः समं युगपदारमत् । विद्याविरचितानेकदेहः सूर्यप्रभो ऽत्र सः

tābhiścopāttavidyābhiḥ samaṃ yugapadāramat / vidyāviracitānekadehaḥ sūryaprabho 'tra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नभोविहारसंगीतपानगोष्ठ्यादिभिस्तथा । चिक्रीड सहितस्ताभिः प्रहस्ताद्यैश् च मन्त्रिभिः

nabhovihārasaṃgītapānagoṣṭhyādibhistathā / cikrīḍa sahitastābhiḥ prahastādyaiś ca mantribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यचित्रकलाभिज्ञो लिखन्विद्याधराङ्गनाः । कुर्वंश् च नर्मवक्रोक्तीः कोपयाम् आस ताः प्रियाः

divyacitrakalābhijño likhanvidyādharāṅganāḥ / kurvaṃś ca narmavakroktīḥ kopayām āsa tāḥ priyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेमे च तासां वदनैः सभ्रूभङ्गारुणेक्षणैः । वचनैश् च सकम्पौष्ठपुटविस्खलिताक्षरैः

reme ca tāsāṃ vadanaiḥ sabhrūbhaṅgāruṇekṣaṇaiḥ / vacanaiś ca sakampauṣṭhapuṭaviskhalitākṣaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदारस्ताम्रलिप्तीं च गत्वोद्यानेषु खेचरः । स राजसूनुर्व्यहरत्समं मदनसेनया

sadārastāmraliptīṃ ca gatvodyāneṣu khecaraḥ / sa rājasūnurvyaharatsamaṃ madanasenayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापयित्वा प्रियाश् चात्र भूतासनविमानगः । जगाम वज्रसाराख्यं प्रहस्तैकसखः पुरम्

sthāpayitvā priyāś cātra bhūtāsanavimānagaḥ / jagāma vajrasārākhyaṃ prahastaikasakhaḥ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जग्राह तत्र तनयां राज्ञो रम्भस्य पश्यतः । रक्तां तारावलीं नाम दह्यमानां स्मराग्निना

jagrāha tatra tanayāṃ rājño rambhasya paśyataḥ / raktāṃ tārāvalīṃ nāma dahyamānāṃ smarāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आययौ ताम्रलिप्तीं च पुनस् तत्राप्युपाहरत् । अपरां राजतनयां कन्यां नाम्ना विलासिनीम्

āyayau tāmraliptīṃ ca punas tatrāpyupāharat / aparāṃ rājatanayāṃ kanyāṃ nāmnā vilāsinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्थं कुपितायातं तस्या भ्रातरमुद्धतम् । स सहस्रायुधं नाम विद्यया स्तम्भितं व्यधात्

tadarthaṃ kupitāyātaṃ tasyā bhrātaramuddhatam / sa sahasrāyudhaṃ nāma vidyayā stambhitaṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुलं च सहायातं तस्य संस्तभ्य सानुगम् । चक्रे मुण्डितमूर्धानं तत्कान्ताहरणैषिणम्

mātulaṃ ca sahāyātaṃ tasya saṃstabhya sānugam / cakre muṇḍitamūrdhānaṃ tatkāntāharaṇaiṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्याबन्धू इति क्रुद्धो ऽप्य् अवद्धीन्न स तावुभौ । दर्पभङ्गविलक्षौ तु विहस्य प्रतिमुक्तवान्

bhāryābandhū iti kruddho 'py avaddhīnna sa tāvubhau / darpabhaṅgavilakṣau tu vihasya pratimuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स नवभिः सूर्यप्रभः कान्ताभिरन्वितः । पित्राहूतो विमानेन स्वपुरं शाकलं ययौ

tataḥ sa navabhiḥ sūryaprabhaḥ kāntābhiranvitaḥ / pitrāhūto vimānena svapuraṃ śākalaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चास्य पितुश्चन्द्रप्रभभूमिभृतो ऽन्तिकम् । प्राहिणोत्ताम्रलिप्तीतो दूतं वीरभटो नृपः

tataś cāsya pituścandraprabhabhūmibhṛto 'ntikam / prāhiṇottāmraliptīto dūtaṃ vīrabhaṭo nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदिदेश च पुत्रेण तव मे ऽपहृते सुते । तद् अस्तु विद्यासिद्धो हि श्लाघ्य एष पतिस्तयोः

saṃdideśa ca putreṇa tava me 'pahṛte sute / tad astu vidyāsiddho hi ślāghya eṣa patistayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहश् च यदि वो ऽस्मासु तदिहागच्छताधुना । विवाहाचारसत्कारसख्यं यावद् विदध्महे

snehaś ca yadi vo 'smāsu tadihāgacchatādhunā / vivāhācārasatkārasakhyaṃ yāvad vidadhmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा स सत्कृत्य दूतं निश्चितवांस्तदा । श्व एव तत्र गमनं राजा चन्द्रप्रभो द्रुतम्

etac chrutvā sa satkṛtya dūtaṃ niścitavāṃstadā / śva eva tatra gamanaṃ rājā candraprabho drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यत्वनिश्चयं ज्ञातुं राज्ञो वीरभटस्य तु । प्रहस्तं प्राहिणोन्मत्वा दूरं दूतगमागमौ

satyatvaniścayaṃ jñātuṃ rājño vīrabhaṭasya tu / prahastaṃ prāhiṇonmatvā dūraṃ dūtagamāgamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रहस्तो जवाद्गत्वा दृष्ट्वा वीरभटं च तम् । नृपं दृष्ट्वा च तत्कार्यं तच्छ्रद्धितसुपूजितः

sa prahasto javādgatvā dṛṣṭvā vīrabhaṭaṃ ca tam / nṛpaṃ dṛṣṭvā ca tatkāryaṃ tacchraddhitasupūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै सविस्मयायोक्त्वा प्रभूणां प्रातरागसम् । मुहूर्तेनाययौ चन्द्रप्रभपार्श्वं विहायसा

tasmai savismayāyoktvā prabhūṇāṃ prātarāgasam / muhūrtenāyayau candraprabhapārśvaṃ vihāyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशंस तस्मै राज्ञे च सज्जं वीरभटं स्थितम् । सो ऽपि तं सचिवं सूनोस्तुष्टो राजाभ्यपूजयत्

śaśaṃsa tasmai rājñe ca sajjaṃ vīrabhaṭaṃ sthitam / so 'pi taṃ sacivaṃ sūnostuṣṭo rājābhyapūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कीर्तिमतीदेव्य सह चन्द्रप्रभः प्रभुः । सूर्यप्रभो विलासिन्या तथा मदनसेनया

tataḥ kīrtimatīdevya saha candraprabhaḥ prabhuḥ / sūryaprabho vilāsinyā tathā madanasenayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतासनविमानं तदारुह्य सपरिच्छदौ । सामात्यौ चापरेद्युस्तौ प्रातः प्रययतुस् ततः

bhūtāsanavimānaṃ tadāruhya saparicchadau / sāmātyau cāparedyustau prātaḥ prayayatus tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अह्नः प्रहरमात्रेण ताम्रलिप्तीमवापतुः । दृश्यमानौ जनैर् व्योम्नि कौतुकोत्क्षिप्तलोचनैः

ahnaḥ praharamātreṇa tāmraliptīmavāpatuḥ / dṛśyamānau janair vyomni kautukotkṣiptalocanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नभस्तलावतीर्णौ च कृतप्रत्युद्गमेन तौ । राज्ञा वीरभटेनैतां समं विविशतुः पुरीम्

nabhastalāvatīrṇau ca kṛtapratyudgamena tau / rājñā vīrabhaṭenaitāṃ samaṃ viviśatuḥ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्दनोदकसंसिक्तचारुरथ्यां पदे पदे । कटाक्षैः पौरनारीणां प्रकीर्णेन्दीवराम् इव

candanodakasaṃsiktacārurathyāṃ pade pade / kaṭākṣaiḥ pauranārīṇāṃ prakīrṇendīvarām iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र संबन्धिजामात्रोः कृत्वा वीरभटस्तयोः । पूजां यथावत्तनयाविवाहप्रक्रियां व्यधात्

tatra saṃbandhijāmātroḥ kṛtvā vīrabhaṭastayoḥ / pūjāṃ yathāvattanayāvivāhaprakriyāṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धस्य हि भाराणां सहस्रं काञ्चनस्य च । भृतं च शतमु ष्ट्राणां रत्नाभरणभारकैः

viśuddhasya hi bhārāṇāṃ sahasraṃ kāñcanasya ca / bhṛtaṃ ca śatamu ṣṭrāṇāṃ ratnābharaṇabhārakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्ट्रपञ्चशतीं नानावस्त्रभाराभिपूरिताम् । वाजिनां च सहस्राणि सप्त पञ्च च दन्तिनाम्

uṣṭrapañcaśatīṃ nānāvastrabhārābhipūritām / vājināṃ ca sahasrāṇi sapta pañca ca dantinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपाभरणयुक्तानां सहस्रं वारयोषिताम् । वेद्यां दुहित्रोः प्रददौ राजा वीरभटस्तयोः

rūpābharaṇayuktānāṃ sahasraṃ vārayoṣitām / vedyāṃ duhitroḥ pradadau rājā vīrabhaṭastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यप्रभस्य जामातुस्तत्पितुश् च तयोः पुनः । उपचारं स सद्रत्नैश्चकार विषयैस्तथा

sūryaprabhasya jāmātustatpituś ca tayoḥ punaḥ / upacāraṃ sa sadratnaiścakāra viṣayaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मन्त्रिणो यथावच् च प्रहस्तादीनमानयत् । चकार सोत्सवं हृष्यदशेषनगरीजनम्

tanmantriṇo yathāvac ca prahastādīnamānayat / cakāra sotsavaṃ hṛṣyadaśeṣanagarījanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यप्रभश् च तत्रासीत्पितृयुक्तः प्रियासखः । तत्कालं विविधाहारपानगेयादिभोगभुक्

sūryaprabhaś ca tatrāsītpitṛyuktaḥ priyāsakhaḥ / tatkālaṃ vividhāhārapānageyādibhogabhuk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् च तत्र रम्भस्य सकाशाद्वज्ररात्रतः । आगाद्दूतः स चास्थाने जगाद स्वप्रभोर्वचः

tāvac ca tatra rambhasya sakāśādvajrarātrataḥ / āgāddūtaḥ sa cāsthāne jagāda svaprabhorvacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याबलावलिप्तेन युवराजेन नः कृतः । सूर्यप्रभेण तनयाहरणोत्थः पराभवः

vidyābalāvaliptena yuvarājena naḥ kṛtaḥ / sūryaprabheṇa tanayāharaṇotthaḥ parābhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य च ज्ञातमस्माभिर्यद्वीरभटभूभृतः । प्रतिपन्नाः स्थ संधाने समानव्यसनस्य नः

adya ca jñātamasmābhiryadvīrabhaṭabhūbhṛtaḥ / pratipannāḥ stha saṃdhāne samānavyasanasya naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव चानुमन्यध्वे यद्यस्मत्संधिमाशु तत् । इहाप्यागम्यतां नो चेन्मृत्युना नो ऽत्र निष्कृतिः

tathaiva cānumanyadhve yadyasmatsaṃdhimāśu tat / ihāpyāgamyatāṃ no cenmṛtyunā no 'tra niṣkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा तं च संमान्य दूतं वीरभटार्चितः । प्रहस्तं सो ऽब्रवीद्राजा तत्र चन्द्रप्रभः पुनः

tac chrutvā taṃ ca saṃmānya dūtaṃ vīrabhaṭārcitaḥ / prahastaṃ so 'bravīdrājā tatra candraprabhaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एव गच्छ तं रम्भमस्मद्वाक्यादिदं वद । किं तप्यसे वृथा भावी चक्रवर्ती हि निर्मितः

tvam eva gaccha taṃ rambhamasmadvākyādidaṃ vada / kiṃ tapyase vṛthā bhāvī cakravartī hi nirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधराणां गिरिशेनैष सूर्यप्रभो ऽधुना । अस्यैतास्त्वत्सुताद्याश् च भार्याः सिद्धैरुदाहृताः

vidyādharāṇāṃ giriśenaiṣa sūryaprabho 'dhunā / asyaitāstvatsutādyāś ca bhāryāḥ siddhairudāhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्राप्ता ते सुता स्थानं कर्कशस्त्वं तु नार्थितः । तत्प्रीयस्व सखा नस्त्वमेष्यामो ऽत्राप्यमी वयम्

tatprāptā te sutā sthānaṃ karkaśastvaṃ tu nārthitaḥ / tatprīyasva sakhā nastvameṣyāmo 'trāpyamī vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति राज्ञोक्तसंदेशः प्रहस्तो गगनेन सः । गत्वा प्रहरमात्रेण वज्ररात्रमवाप तत्

iti rājñoktasaṃdeśaḥ prahasto gaganena saḥ / gatvā praharamātreṇa vajrarātramavāpa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रम्भाय संदेशमुक्त्वा तेनानुमोदितः । तथैवागत्य सो ऽवादीद्राज्ञे चन्द्रप्रभाय तत्

tatra rambhāya saṃdeśamuktvā tenānumoditaḥ / tathaivāgatya so 'vādīdrājñe candraprabhāya tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रप्रभो ऽथ सचिवं प्रभासं प्रेष्य शाकलात् । आनाययत्तां रम्भस्य पार्श्वं तारावलीं सुताम्

candraprabho 'tha sacivaṃ prabhāsaṃ preṣya śākalāt / ānāyayattāṃ rambhasya pārśvaṃ tārāvalīṃ sutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ययौ विमानेन सह सूर्यप्रभेण सः । राज्ञा वीरभटेनापि सर्वैश्चान्यैः सुसेवितः

tato yayau vimānena saha sūryaprabheṇa saḥ / rājñā vīrabhaṭenāpi sarvaiścānyaiḥ susevitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्ररात्रं च संप्राप मार्गोन्मुखजनाकुलम् । रम्भेणाभ्युद्गतस् तस्य राजधानीं विवेश सः

vajrarātraṃ ca saṃprāpa mārgonmukhajanākulam / rambheṇābhyudgatas tasya rājadhānīṃ viveśa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रम्भो ऽप्य् असौ कॢप्तविवाहप्रक्रियोत्सवः । असंख्यहेमहस्त्यश्वरत्नादि दुहितुर्ददौ

tatra rambho 'py asau kḷptavivāhaprakriyotsavaḥ / asaṃkhyahemahastyaśvaratnādi duhiturdadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामातरं च स तथा सूर्यप्रभमुपाचरत् । यथा तस्य निजा भोगाः सर्वे विस्मृतिमाययुः

jāmātaraṃ ca sa tathā sūryaprabhamupācarat / yathā tasya nijā bhogāḥ sarve vismṛtimāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावच् च तत्र ते तिष्ठन्त्युत्सवानन्दिताः सुखम् । तावद्रम्भान्तिकं काञ्चीनगर्या दूत आययौ

yāvac ca tatra te tiṣṭhantyutsavānanditāḥ sukham / tāvadrambhāntikaṃ kāñcīnagaryā dūta āyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तस्माच्छ्रुतसंदेशो रम्भश्चन्द्रप्रभं नृपम् । प्राह काञ्चिश्वरो राजा कुम्भीराख्यो ऽस्ति मे ऽग्रजः

sa tasmācchrutasaṃdeśo rambhaścandraprabhaṃ nṛpam / prāha kāñciśvaro rājā kumbhīrākhyo 'sti me 'grajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाप्तः प्रेषितो मे ऽद्य दूतो वक्तुमिदं वचः । मम सूर्यप्रभेणादौ सुता नीता ततस् तव

tenāptaḥ preṣito me 'dya dūto vaktumidaṃ vacaḥ / mama sūryaprabheṇādau sutā nītā tatas tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतं चाद्य त्वया सख्यं तैः सहेति मया श्रुतम् । तन्ममापि तथैव त्वं सख्यं तैः सह साधय

kṛtaṃ cādya tvayā sakhyaṃ taiḥ saheti mayā śrutam / tanmamāpi tathaiva tvaṃ sakhyaṃ taiḥ saha sādhaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयान्तु ते मम गृहं यावत्सूर्यप्रभाय ताम् । स्वहस्तेनार्पयामीह सुतां वरुणसेनिकाम्

āyāntu te mama gṛhaṃ yāvatsūryaprabhāya tām / svahastenārpayāmīha sutāṃ varuṇasenikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एषाभ्यर्थना तस्य क्रियतामिति वादिनः । रम्भस्य श्रद्दधे चन्द्रप्रभो राजा तदा वचः

ity eṣābhyarthanā tasya kriyatāmiti vādinaḥ / rambhasya śraddadhe candraprabho rājā tadā vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहस्तं प्रेक्ष्य च क्षिप्रं शाकलात्ताम् अनाययत् । पुराद्वरुणसेनां स कुम्भीरस्यान्तिकं पितुः

prahastaṃ prekṣya ca kṣipraṃ śākalāttām anāyayat / purādvaruṇasenāṃ sa kumbhīrasyāntikaṃ pituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युश् च विमानेन स च सूर्यप्रभश् च सः । रम्भो वीरभटः सर्वे काञ्चीं ते सानुगा ययुः

anyedyuś ca vimānena sa ca sūryaprabhaś ca saḥ / rambho vīrabhaṭaḥ sarve kāñcīṃ te sānugā yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भीराभ्युद्गतास् तां च नानारत्नचितां पुरीम् । काञ्चीं काञ्चीम् इव भुवः प्राविशन् गुणगुम्फिताम्

kumbhīrābhyudgatās tāṃ ca nānāratnacitāṃ purīm / kāñcīṃ kāñcīm iva bhuvaḥ prāviśan guṇagumphitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रतां विधिना दत्त्वा सुतां सूर्यप्रभाय सः । वरवध्वोरदाद्भूरि कुम्भीरो द्रविणं तयोः

tatratāṃ vidhinā dattvā sutāṃ sūryaprabhāya saḥ / varavadhvoradādbhūri kumbhīro draviṇaṃ tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वृत्ते चविवाहे ऽत्र भुक्तोत्तरसुखस्थितम् । चन्द्रप्रभमुवाचैवं प्रहस्तः सर्वसंनिधौ

nirvṛtte cavivāhe 'tra bhuktottarasukhasthitam / candraprabhamuvācaivaṃ prahastaḥ sarvasaṃnidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव श्रीकण्ठविषये प्रभ्रमन् गतवान् अहम् । तत्र प्रसङ्गदृष्टो मां कान्तिसेननृपो ऽब्रवीत्

deva śrīkaṇṭhaviṣaye prabhraman gatavān aham / tatra prasaṅgadṛṣṭo māṃ kāntisenanṛpo 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यप्रभो ममादाय सुतां कान्तिमतीं हृताम् । गृहमेतु करिष्यामि विधिवत्तस्य सत्क्रियाम्

sūryaprabho mamādāya sutāṃ kāntimatīṃ hṛtām / gṛhametu kariṣyāmi vidhivattasya satkriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नो चेत्त्यक्ष्याम्य् अहं देहं दुहितृस्नेहमोहितः । इत्य् उक्तस् तेन तत्राहं प्रस्तावे च मयोदितम्

no cettyakṣyāmy ahaṃ dehaṃ duhitṛsnehamohitaḥ / ity uktas tena tatrāhaṃ prastāve ca mayoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्ते प्रहस्तेन राजा चन्द्रप्रभो ऽभ्यधात् । गच्छ कान्तिमतीं तर्हि तां प्रापय तदन्तिकम्

evam ukte prahastena rājā candraprabho 'bhyadhāt / gaccha kāntimatīṃ tarhi tāṃ prāpaya tadantikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तत्र वयं याम इत्य् उक्तस् तेन भूभृता । तदैव नभसा गत्वा प्रहस्तस्तत्तथाकरोत्

tatas tatra vayaṃ yāma ity uktas tena bhūbhṛtā / tadaiva nabhasā gatvā prahastastattathākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातश् च ते सकुम्भीराः सर्वे चन्द्रप्रभादयः । श्रीकण्ठविषयं जग्मुर्विमानेन द्युगामिना

prātaś ca te sakumbhīrāḥ sarve candraprabhādayaḥ / śrīkaṇṭhaviṣayaṃ jagmurvimānena dyugāminā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राप्यग्रागतो राजा कान्तिसेनः स्वमन्दिरम् । तावत्प्रवेश्य दुहितुर्व्यधादुद्वाहमङ्गलम्

tatrāpyagrāgato rājā kāntisenaḥ svamandiram / tāvatpraveśya duhiturvyadhādudvāhamaṅgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ तस्यि तदा कान्तिमत्यै सूर्यप्रभाय च । आश्चर्यजननं राज्ञाममितं रत्नसंचयम्

dadau tasyi tadā kāntimatyai sūryaprabhāya ca / āścaryajananaṃ rājñāmamitaṃ ratnasaṃcayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्थितेषु तेष्व् अत्र नानाभोगोपसेविषु । सर्वेषु दूतः कौशाम्ब्या आगत्यैवमभाषत

tataḥ sthiteṣu teṣv atra nānābhogopaseviṣu / sarveṣu dūtaḥ kauśāmbyā āgatyaivamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनमेजयभूपालो ब्रवीति भवतामिदम् । हृता केनापि नचिरं परपुष्टेति मे सुता

janamejayabhūpālo bravīti bhavatāmidam / hṛtā kenāpi naciraṃ parapuṣṭeti me sutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातं चेहाद यत्प्राप्ता हस्तं सूर्यप्रभस्य सा । तत्तया सह सो ऽस्माकं गृहमायात्वशङ्कितः

jñātaṃ cehāda yatprāptā hastaṃ sūryaprabhasya sā / tattayā saha so 'smākaṃ gṛhamāyātvaśaṅkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्कृत्य प्रेषयिष्यामि सभार्यं तं यथाविधि । अन्यथा शत्रवो यूयं मम युष्माकम् अप्य् अहम्

satkṛtya preṣayiṣyāmi sabhāryaṃ taṃ yathāvidhi / anyathā śatravo yūyaṃ mama yuṣmākam apy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा स्वामिवचनं दूतस्तूष्णीं बभूव सः । अथ चन्द्रप्रभः सर्वानेकान्ते क्षितिपो ऽब्रवीत्

ity uktvā svāmivacanaṃ dūtastūṣṇīṃ babhūva saḥ / atha candraprabhaḥ sarvānekānte kṣitipo 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.