ददौ सोढाहिदंशस्य सप्ताहाच् चास्य मोहिनीम् । विद्यां विसोढवह्नेश् च त्र्यहाद् विपरिवर्तिनीम्
dadau soḍhāhidaṃśasya saptāhāc cāsya mohinīm / vidyāṃ visoḍhavahneś ca tryahād viparivartinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Somadeva: Kathasaritsagara·8·8.3
Somadeva: Kathasaritsagara 8.3
प्राप्तविद्यस्य भूयो ऽपि वह्निकुण्डप्रवेशनम् । तस्यादिदेश स मुनिः स तथेत्य् अकरोच् च तत्
prāptavidyasya bhūyo 'pi vahnikuṇḍapraveśanam / tasyādideśa sa muniḥ sa tathety akaroc ca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणं च महापद्मविमानं तस्य कामगम् । अभूद् उपनतं सूर्यप्रभस्य गगनेचरम्
tatkṣaṇaṃ ca mahāpadmavimānaṃ tasya kāmagam / abhūd upanataṃ sūryaprabhasya gaganecaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरेण पत्त्राणां पुराणां च शतेन यत् । अलंकृतं महारत्नैर् नानारूपैर् विनिर्मितम्
aṣṭottareṇa pattrāṇāṃ purāṇāṃ ca śatena yat / alaṃkṛtaṃ mahāratnair nānārūpair vinirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रवर्तिविमानं ते सिद्धम् एतद् अमुष्य च । पुरेष्व् अन्तःपुराण्य् एषु सर्वेषु स्थापयिष्यसि
cakravartivimānaṃ te siddham etad amuṣya ca / pureṣv antaḥpurāṇy eṣu sarveṣu sthāpayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन तान्य् अप्रधृष्याणि भविष्यन्ति भवद्द्विषाम् । इत्य् अन्तरिक्षाद् धीरं तम् उवाचाथ सरस्वती
yena tāny apradhṛṣyāṇi bhaviṣyanti bhavaddviṣām / ity antarikṣād dhīraṃ tam uvācātha sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स याज्ञवल्क्यं तं गुरुं प्रह्वो व्यजिज्ञपत् । आदिश्यतां प्रयच्छामि कीदृशीं दक्षिणाम् इति
tataḥ sa yājñavalkyaṃ taṃ guruṃ prahvo vyajijñapat / ādiśyatāṃ prayacchāmi kīdṛśīṃ dakṣiṇām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजाभिषेककाले मां स्मरेर् एषैव दक्षिणा । गच्छ तावत् स्वकं सैन्यम् इति तं सो ऽब्रवीन् मुनिः
nijābhiṣekakāle māṃ smarer eṣaiva dakṣiṇā / gaccha tāvat svakaṃ sainyam iti taṃ so 'bravīn muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत्वा ततस् तं स मुनिं विमानं चाधिरुह्य तत् । तत् सुमेरुनिवासस्थं सैन्यं सूर्यप्रभो ययौ
natvā tatas taṃ sa muniṃ vimānaṃ cādhiruhya tat / tat sumerunivāsasthaṃ sainyaṃ sūryaprabho yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राख्यातस्ववृत्तान्तं ससुनीथसुमेरवः । सिद्धविद्याविमानं तम् अभ्यनन्दन् मयादयः
tatrākhyātasvavṛttāntaṃ sasunīthasumeravaḥ / siddhavidyāvimānaṃ tam abhyanandan mayādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुनीथः सस्मार तं सुवासकुमारकम् । स चागत्य मयादींस् ताञ् जगादैवं सराजकान्
tataḥ sunīthaḥ sasmāra taṃ suvāsakumārakam / sa cāgatya mayādīṃs tāñ jagādaivaṃ sarājakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धं विमानं विद्याश् च सर्वाः सूर्यप्रभस्य तत् । उदासीनाः किम् अद्यापि स्थिताः स्थ रिपुनिर्जये
siddhaṃ vimānaṃ vidyāś ca sarvāḥ sūryaprabhasya tat / udāsīnāḥ kim adyāpi sthitāḥ stha ripunirjaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा स मयो ऽवादीद् युक्तं भगवतोदितम् । किं तु प्राक् प्रेष्यतां दूतो नीतिस् तावत् प्रयुज्यताम्
tac chrutvā sa mayo 'vādīd yuktaṃ bhagavatoditam / kiṃ tu prāk preṣyatāṃ dūto nītis tāvat prayujyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मयासुरेणोक्ते सो ऽब्रवीन् मुनिपुत्रकः । अस्त्व् एवं का क्षतिस् तर्हि प्रहस्तः प्रेष्यताम् अयम्
evaṃ mayāsureṇokte so 'bravīn muniputrakaḥ / astv evaṃ kā kṣatis tarhi prahastaḥ preṣyatām ayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष सप्रतिभो वग्मी गतिज्ञः कार्यकालयोः । कर्कशश् च सहिष्णुश् च सर्वदूतगुणान्वितः
eṣa sapratibho vagmī gatijñaḥ kāryakālayoḥ / karkaśaś ca sahiṣṇuś ca sarvadūtaguṇānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तद्वचनं सर्वे श्रद्धाय व्यसृजंस् ततः । प्रहस्तं दत्तसंदेशं दौत्याय श्रुतशर्मणे
iti tadvacanaṃ sarve śraddhāya vyasṛjaṃs tataḥ / prahastaṃ dattasaṃdeśaṃ dautyāya śrutaśarmaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् गते ऽब्रवीत् सूर्यप्रभस् तान् निखिलान् निजान् । श्रूयतां यन् मया दृष्टम् अपूर्वं स्वप्नकौतुकम्
tasmin gate 'bravīt sūryaprabhas tān nikhilān nijān / śrūyatāṃ yan mayā dṛṣṭam apūrvaṃ svapnakautukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाने ऽद्य क्षीयमाणायां पश्यामि रजनाव् अहम् । यावन् महाजलौघेन वयं सर्वे ह्रियामहे
jāne 'dya kṣīyamāṇāyāṃ paśyāmi rajanāv aham / yāvan mahājalaughena vayaṃ sarve hriyāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रियमाणाश् च नृत्यामो न मज्जामः कथं चन । अथौघः स परावृत्तः प्रतिकूलेन वायुना
hriyamāṇāś ca nṛtyāmo na majjāmaḥ kathaṃ cana / athaughaḥ sa parāvṛttaḥ pratikūlena vāyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः केनापि पुरुषेणैत्य ज्वलिततेजसा । उद्धृत्य वह्नौ क्षिप्ताः स्मो न च दह्यमहे ऽग्निना
tataḥ kenāpi puruṣeṇaitya jvalitatejasā / uddhṛtya vahnau kṣiptāḥ smo na ca dahyamahe 'gninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एत्याथ मेघो रक्तौघं प्रवृष्टस् तेन चासृजा । व्याप्ता दिशस् ततो निद्रा नष्टा मे निशया सह
etyātha megho raktaughaṃ pravṛṣṭas tena cāsṛjā / vyāptā diśas tato nidrā naṣṭā me niśayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तवन्तं तं स्माह स सुवासकुमारकः । आयासपूर्वो ऽभ्युदयः स्वप्नेनानेन सूचितः
ity uktavantaṃ taṃ smāha sa suvāsakumārakaḥ / āyāsapūrvo 'bhyudayaḥ svapnenānena sūcitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो जलौघः स सङ्ग्रामो धैर्यं तद् यद् अमज्जनम् । नृत्यतां ह्रियमाणानां जलैस् तत्परिवर्तकः
yo jalaughaḥ sa saṅgrāmo dhairyaṃ tad yad amajjanam / nṛtyatāṃ hriyamāṇānāṃ jalais tatparivartakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो युष्माकं मरुत् सो ऽपि शरणः कोऽपि रक्षिता । यश् चोद्धर्ता ज्वलत्तेजाः पुमान् साक्षात् स शंकरः
yo yuṣmākaṃ marut so 'pi śaraṇaḥ ko'pi rakṣitā / yaś coddhartā jvalattejāḥ pumān sākṣāt sa śaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्ताः स्थाग्नौ च यत् तेन तन् न्यस्ताः स्थ महामृधे । मेघोदयस् ततो यच् च स भूयो ऽपि भयागमः
kṣiptāḥ sthāgnau ca yat tena tan nyastāḥ stha mahāmṛdhe / meghodayas tato yac ca sa bhūyo 'pi bhayāgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तौघवर्षणं यच् च तद् भयस्य विनाशनम् । दिशां यद् रक्तपूर्णत्वम् ऋद्धिः सा महती च वः
raktaughavarṣaṇaṃ yac ca tad bhayasya vināśanam / diśāṃ yad raktapūrṇatvam ṛddhiḥ sā mahatī ca vaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नश् चानेकधान्यार्थो यथार्थो ऽपार्थ एव च । यः सद्यः सूचयत्य् अर्थम् अन्यार्थः सो ऽभिधीयते
svapnaś cānekadhānyārtho yathārtho 'pārtha eva ca / yaḥ sadyaḥ sūcayaty artham anyārthaḥ so 'bhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नदेवतादेशरूपः स्वप्नो यथार्थकः । गाढानुभवचिन्तादिकृतम् आहुर् अपार्थकम्
prasannadevatādeśarūpaḥ svapno yathārthakaḥ / gāḍhānubhavacintādikṛtam āhur apārthakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजोमूढेन मनसा बाह्यार्थविमुखेन हि । जन्तुर् निद्रावशः स्वप्नं तैस् तैः पश्यति कारणैः
rajomūḍhena manasā bāhyārthavimukhena hi / jantur nidrāvaśaḥ svapnaṃ tais taiḥ paśyati kāraṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरशीघ्रफलत्वं च तस्य कालविशेषतः । एष रात्र्यन्तदृष्टस् तु स्वप्नः शीघ्रफलप्रदः
ciraśīghraphalatvaṃ ca tasya kālaviśeṣataḥ / eṣa rātryantadṛṣṭas tu svapnaḥ śīghraphalapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन् मुनिकुमारात् ते श्रुत्वा तस्मात् सुनिर्वृताः । उत्थाय दिनकर्तव्यं व्यधुः सूर्यप्रभादयः
etan munikumārāt te śrutvā tasmāt sunirvṛtāḥ / utthāya dinakartavyaṃ vyadhuḥ sūryaprabhādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् प्रहस्तः प्रत्यागाच् छ्रुतशर्मसकाशतः । पृष्टो मयादिभिश् चैवं यथावृत्तम् अवर्णयत्
tāvat prahastaḥ pratyāgāc chrutaśarmasakāśataḥ / pṛṣṭo mayādibhiś caivaṃ yathāvṛttam avarṇayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतो गतो ऽहं तरसा त्रिकूटाचलवर्तिनीम् । तां त्रिकूटपताकाख्यां नगरीं हेमनिर्मिताम्
ito gato 'haṃ tarasā trikūṭācalavartinīm / tāṃ trikūṭapatākākhyāṃ nagarīṃ hemanirmitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां प्रविश्य चापश्यम् अहं क्षत्तृनिवेदितः । वृतं तं श्रुतशर्माणं तैस् तैर् विद्याधराधिपैः
tasyāṃ praviśya cāpaśyam ahaṃ kṣattṛniveditaḥ / vṛtaṃ taṃ śrutaśarmāṇaṃ tais tair vidyādharādhipaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रा त्रिकूटसेनेन तथा विक्रमशक्तिना । धुरंधरेण चान्यैश् च शूरैर् दामोदरादिभिः
pitrā trikūṭasenena tathā vikramaśaktinā / dhuraṃdhareṇa cānyaiś ca śūrair dāmodarādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्याथ तम् अहं श्रुतशर्माणम् अभ्यधाम् । श्रीमता प्रहितः सूर्यप्रभेणाहं त्वदन्तिकम्
upaviśyātha tam ahaṃ śrutaśarmāṇam abhyadhām / śrīmatā prahitaḥ sūryaprabheṇāhaṃ tvadantikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदिष्टं तेन चेदं ते प्रसादाद् धूर्जटेर् मया । विद्या रत्नानि भार्याश् च सहायाश् चैव साधिताः
saṃdiṣṭaṃ tena cedaṃ te prasādād dhūrjaṭer mayā / vidyā ratnāni bhāryāś ca sahāyāś caiva sādhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एहि मिल सैन्ये मे सहैतैः खेचरेश्वरैः । निहन्ताहं विरुद्धानां रक्षिता नमतां पुनः
tad ehi mila sainye me sahaitaiḥ khecareśvaraiḥ / nihantāhaṃ viruddhānāṃ rakṣitā namatāṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या चागम्या हृताज्ञाते सुनीथतनया त्वया । कामचूडामणिः कन्या मुञ्च ताम् अशुभं हि तत्
yā cāgamyā hṛtājñāte sunīthatanayā tvayā / kāmacūḍāmaṇiḥ kanyā muñca tām aśubhaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मयोक्ते सर्वे ते क्रुद्धास् तत्रैवम् अभ्यधुः । को नाम स यद् अस्मासु दर्पात् संदिशतीदृशम्
evaṃ mayokte sarve te kruddhās tatraivam abhyadhuḥ / ko nāma sa yad asmāsu darpāt saṃdiśatīdṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्येषु संदिशत्व् एवं कस् तु विद्याधरेषु सः । वराको मानुषो भूत्वाप्य् एवं दृप्यन् विनङ्क्ष्यति
martyeṣu saṃdiśatv evaṃ kas tu vidyādhareṣu saḥ / varāko mānuṣo bhūtvāpy evaṃ dṛpyan vinaṅkṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वोक्तं मया किं किं को नाम स निशम्यताम् । स हरेणेह युष्माकं चक्रवर्ती विनिर्मितः
tac chrutvoktaṃ mayā kiṃ kiṃ ko nāma sa niśamyatām / sa hareṇeha yuṣmākaṃ cakravartī vinirmitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्यो वा यदि तन् मर्त्यैर् देवत्वम् अपि साधितम् । विद्याधरैश् च मर्त्यस्य तस्य दृष्टः पराक्रमः
martyo vā yadi tan martyair devatvam api sādhitam / vidyādharaiś ca martyasya tasya dṛṣṭaḥ parākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशश् चेहागते तस्मिन् कदाचिद् वो हि दृश्यते । इत्य् एवोक्ते मया क्रुद्धा सा सभा क्षोभम् आययौ
nāśaś cehāgate tasmin kadācid vo hi dṛśyate / ity evokte mayā kruddhā sā sabhā kṣobham āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधावतां च हन्तुं मां श्रुतशर्मधुरंधरौ । एवं पश्यामि शौर्यं वाम् इत्य् अवोचम् अहं च तौ
adhāvatāṃ ca hantuṃ māṃ śrutaśarmadhuraṃdharau / evaṃ paśyāmi śauryaṃ vām ity avocam ahaṃ ca tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दामोदरेणैताव् उत्थाय विनिवारितौ । शान्तं दूतश् च विप्रश् च न वध्य इति जल्पता
tato dāmodareṇaitāv utthāya vinivāritau / śāntaṃ dūtaś ca vipraś ca na vadhya iti jalpatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विक्रमशक्तिर् माम् अवादीद् गच्छ दूत भोः । त्वत्स्वामीव हि सर्वे ऽपि वयम् ईश्वरनिर्मिताः
tato vikramaśaktir mām avādīd gaccha dūta bhoḥ / tvatsvāmīva hi sarve 'pi vayam īśvaranirmitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् आयातु स पश्यामस् तस्यातिथ्यक्षमा वयम् । एवं सगर्वं तेनोक्ते विहसन्न् अहम् अब्रवम्
tad āyātu sa paśyāmas tasyātithyakṣamā vayam / evaṃ sagarvaṃ tenokte vihasann aham abravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसाः पद्मवने तावन् नादं कुर्वन्ति सुस्थिताः । यावत् पश्यन्ति नायान्तं मेघम् आच्छादिताम्बरम्
haṃsāḥ padmavane tāvan nādaṃ kurvanti susthitāḥ / yāvat paśyanti nāyāntaṃ megham ācchāditāmbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वोत्थाय सावज्ञं निर्गत्याहम् इहागतः । एतत् प्रहस्ताच् छ्रुत्वा तैस् तुष्टिः प्रापि मयादिभिः
ity uktvotthāya sāvajñaṃ nirgatyāham ihāgataḥ / etat prahastāc chrutvā tais tuṣṭiḥ prāpi mayādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निश्चित्य चाहवोद्योगं सर्वे सेनापतिं व्यधुः । प्रभासम् अथ ते सूर्यप्रभाद्या रणदुर्मदम्
niścitya cāhavodyogaṃ sarve senāpatiṃ vyadhuḥ / prabhāsam atha te sūryaprabhādyā raṇadurmadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे च रणदीक्षायां ते सुवासकुमारतः । निदेशं प्राप्य तद् अहः प्राविशन् नियतव्रताः
sarve ca raṇadīkṣāyāṃ te suvāsakumārataḥ / nideśaṃ prāpya tad ahaḥ prāviśan niyatavratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ सूर्यप्रभश् चात्र व्रतशय्यागृहान्तरम् । प्रविष्टाम् ऐक्षतापूर्वाम् अनिद्रो वरकन्यकाम्
rātrau sūryaprabhaś cātra vrataśayyāgṛhāntaram / praviṣṭām aikṣatāpūrvām anidro varakanyakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तस्य व्याजसुप्तस्य प्रसुप्तसचिवस्य च । स्वैरं निकटम् आगत्य सखीम् आह सहस्थिताम्
sā tasya vyājasuptasya prasuptasacivasya ca / svairaṃ nikaṭam āgatya sakhīm āha sahasthitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि सुप्तस्य विश्रान्तविलासापीयम् ईदृशी । रूपशोभास्य तत् कीदृक् प्रबुद्धस्य भवेत् सखि
yadi suptasya viśrāntavilāsāpīyam īdṛśī / rūpaśobhāsya tat kīdṛk prabuddhasya bhavet sakhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्तु न प्रबोध्यो ऽसौ पूरितं कौतुकं दृशोः । अधिकं हि निबद्धेन किम् अत्र हृदयेन मे
tad astu na prabodhyo 'sau pūritaṃ kautukaṃ dṛśoḥ / adhikaṃ hi nibaddhena kim atra hṛdayena me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यत्य् अस्य सङ्ग्रामः समं हि श्रुतशर्मणा । तत् तत्र को विजानाति भविता किल कस्य किम्
bhaviṣyaty asya saṅgrāmaḥ samaṃ hi śrutaśarmaṇā / tat tatra ko vijānāti bhavitā kila kasya kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणव्ययाय शूराणां जायते हि रणोत्सवः । तत्रास्यास्तु शिवं तावत् ततो ज्ञास्यामहे पुनः
prāṇavyayāya śūrāṇāṃ jāyate hi raṇotsavaḥ / tatrāsyāstu śivaṃ tāvat tato jñāsyāmahe punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामचूडामणिर् येन किं च व्योमविहारिणा । दृष्टा तस्यास्य हृदयं मादृशी का नु रञ्जयेत्
kāmacūḍāmaṇir yena kiṃ ca vyomavihāriṇā / dṛṣṭā tasyāsya hṛdayaṃ mādṛśī kā nu rañjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तयोक्ते सावादीत् तत्सखी किं ब्रवीष्य् अदः । असङ्गो हृदयस्यास्मिन्न् आयत्तश् चण्डि किं तव
evaṃ tayokte sāvādīt tatsakhī kiṃ bravīṣy adaḥ / asaṅgo hṛdayasyāsminn āyattaś caṇḍi kiṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन दृष्टेन हृदयं कामचूडामणेर् हृतम् । सो ऽन्यस्या न हरेत् कस्या यदि साक्षाद् अरुन्धती
yena dṛṣṭena hṛdayaṃ kāmacūḍāmaṇer hṛtam / so 'nyasyā na haret kasyā yadi sākṣād arundhatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यावशाच् च कल्याणं वेत्सि किं नास्य संगरे । एतस्य भार्याश् चोक्ताः स्थ सिद्धैः सच्चक्रवर्तिनः
vidyāvaśāc ca kalyāṇaṃ vetsi kiṃ nāsya saṃgare / etasya bhāryāś coktāḥ stha siddhaiḥ saccakravartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामचूडामणिस् त्वं च सुप्रभा चैकगोत्रजा । एष्व् एव परिणीता च दिनेष्व् एतेन सुप्रभा
kāmacūḍāmaṇis tvaṃ ca suprabhā caikagotrajā / eṣv eva pariṇītā ca dineṣv etena suprabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् किम् अस्याशिवं युद्धे न हि सिद्धवचो मृषा । किं चाहृतं सुप्रभया चित्तं यस्यास्य तस्य किम्
tat kim asyāśivaṃ yuddhe na hi siddhavaco mṛṣā / kiṃ cāhṛtaṃ suprabhayā cittaṃ yasyāsya tasya kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहरेद् भवती त्वं हि रूपेणाभ्यधिकानघे । बान्धवापेक्षया वा ते विकल्पो यदि तन् न सत्
nāhared bhavatī tvaṃ hi rūpeṇābhyadhikānaghe / bāndhavāpekṣayā vā te vikalpo yadi tan na sat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तारं हि विना नान्यः सतीनाम् अस्ति बान्धवः । एतत्सखीवचः श्रुत्वा सावोचद् वरकन्यका
bhartāraṃ hi vinā nānyaḥ satīnām asti bāndhavaḥ / etatsakhīvacaḥ śrutvā sāvocad varakanyakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सखि त्वया प्रोक्तं न कार्यं मे ऽन्यबन्धुभिः । संख्ये चास्यार्यपुत्रस्य जयं जाने स्वविद्यया
satyaṃ sakhi tvayā proktaṃ na kāryaṃ me 'nyabandhubhiḥ / saṃkhye cāsyāryaputrasya jayaṃ jāne svavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धानि चास्य रत्नानि विद्याश् चाद्यापि किं पुनः । नैतस्यौषधयः सिद्धास् तेन मे दूयते मनः
siddhāni cāsya ratnāni vidyāś cādyāpi kiṃ punaḥ / naitasyauṣadhayaḥ siddhās tena me dūyate manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रपादगिरौ ताश् च सर्वाः सन्ति गुहान्तरे । सिध्यन्ति पुण्यभाजश् च चक्रवर्तिन एव ताः
candrapādagirau tāś ca sarvāḥ santi guhāntare / sidhyanti puṇyabhājaś ca cakravartina eva tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एष साधयेद् गत्वा तत्र सर्वौषधीर् यदि । भद्रं तत् स्याद् यद् आसन्नः प्रातर् अस्य महाहवः
tad eṣa sādhayed gatvā tatra sarvauṣadhīr yadi / bhadraṃ tat syād yad āsannaḥ prātar asya mahāhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वाखिलं त्यक्त्वा व्याजनिद्रां स उत्थितः । सूर्यप्रभः सविनयं ताम् उवाचात्र कन्यकाम्
etac chrutvākhilaṃ tyaktvā vyājanidrāṃ sa utthitaḥ / sūryaprabhaḥ savinayaṃ tām uvācātra kanyakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शितो ऽतीव मुग्धाक्षि पक्षपातो मयि त्वया । तद् एष तत्र गच्छामि कासि त्वम् इति शंस मे
darśito 'tīva mugdhākṣi pakṣapāto mayi tvayā / tad eṣa tatra gacchāmi kāsi tvam iti śaṃsa me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वा श्रुतं सर्वम् अनेनेति त्रपानता । तूष्णीं बभूव सा कन्या तत्सखी तु जगाद सा
etac chrutvā śrutaṃ sarvam aneneti trapānatā / tūṣṇīṃ babhūva sā kanyā tatsakhī tu jagāda sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा विद्याधरेन्द्रस्य सुमेरोर् अनुजात्मजा । कन्या विलासिनी नाम त्वद्दर्शनसकौतुका
eṣā vidyādharendrasya sumeror anujātmajā / kanyā vilāsinī nāma tvaddarśanasakautukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तवतीम् एव तां सखीं सा विलासिनी । एहि संप्रति गच्छाव इत्य् उक्त्वा प्रययौ ततः
evam uktavatīm eva tāṃ sakhīṃ sā vilāsinī / ehi saṃprati gacchāva ity uktvā prayayau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रभासादिभ्यस् तत् प्रबोध्य तदुदीरितम् । सूर्यप्रभः स्वमन्त्रिभ्यः शशंसौषधिसाधनम्
tataḥ prabhāsādibhyas tat prabodhya tadudīritam / sūryaprabhaḥ svamantribhyaḥ śaśaṃsauṣadhisādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विससर्ज प्रहस्तं च योग्यं तत्साधनाय सः । तद् आख्यातुं सुनीथस्य सुमेरोश् च मयस्य च
visasarja prahastaṃ ca yogyaṃ tatsādhanāya saḥ / tad ākhyātuṃ sunīthasya sumeroś ca mayasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर् आगतैः श्रद्दधानैः समं स सचिवान्वितः । निशि सूर्यप्रभः प्रायाच् चन्द्रपादाचलं प्रति
tair āgataiḥ śraddadhānaiḥ samaṃ sa sacivānvitaḥ / niśi sūryaprabhaḥ prāyāc candrapādācalaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छतां च क्रमात् तेषाम् उत्तस्थुर् मार्गरोधिनः । यक्षगुह्यककूष्माण्डा विघ्ना नानायुधोद्यताः
gacchatāṃ ca kramāt teṣām uttasthur mārgarodhinaḥ / yakṣaguhyakakūṣmāṇḍā vighnā nānāyudhodyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कांश्चिद् अस्त्रैर् विमोह्यैतान् कांश्चित् संस्तभ्य विद्यया । चन्द्रपादगिरिं तं ते प्रापुः सूर्यप्रभादयः
kāṃścid astrair vimohyaitān kāṃścit saṃstabhya vidyayā / candrapādagiriṃ taṃ te prāpuḥ sūryaprabhādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैषां तद्गुहाद्वारप्राप्तानां शांकरा गणाः । एत्य प्रवेशं रुरुधुर् विचित्रविकृताननाः
tatraiṣāṃ tadguhādvāraprāptānāṃ śāṃkarā gaṇāḥ / etya praveśaṃ rurudhur vicitravikṛtānanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैः सह न योद्धव्यं कुप्येद् धि भगवान् हरः । तन्नामाष्टसहस्रेण तम् एव वरदं स्तुमः
etaiḥ saha na yoddhavyaṃ kupyed dhi bhagavān haraḥ / tannāmāṣṭasahasreṇa tam eva varadaṃ stumaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव ते प्रसीदन्ति तद्गणा इत्य् अवोचत । स सुवासकुमारस् तान् अथ सूर्यप्रभादिकान्
tenaiva te prasīdanti tadgaṇā ity avocata / sa suvāsakumāras tān atha sūryaprabhādikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तथेति सर्वे ते तथैव हरम् अस्तुवन् । स्वामिस्तुतिप्रसन्नाश् च तान् वदन्ति स्म ते गणाः
tatas tatheti sarve te tathaiva haram astuvan / svāmistutiprasannāś ca tān vadanti sma te gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तेयं वो गुहास्माभिर् गृह्णीतास्यां महौषधीः । सूर्यप्रभेण त्व् एतस्यां न प्रवेष्टव्यम् आत्मना
mukteyaṃ vo guhāsmābhir gṛhṇītāsyāṃ mahauṣadhīḥ / sūryaprabheṇa tv etasyāṃ na praveṣṭavyam ātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभासः प्रविशत्व् एताम् एतस्य सुगमा ह्य् असौ । एतद् गणवचः सर्वे ते तथेत्य् अनुमेनिरे
prabhāsaḥ praviśatv etām etasya sugamā hy asau / etad gaṇavacaḥ sarve te tathety anumenire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रविशतस् तस्य प्रभासस्य तदैव सा । गुहा बद्धान्धकारापि सुप्रकाशा किम् अप्य् अभूत्
tataḥ praviśatas tasya prabhāsasya tadaiva sā / guhā baddhāndhakārāpi suprakāśā kim apy abhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाय च महाघोररूपा अप्य् अत्र राक्षसाः । चत्वारः किंकरा ऊचुः प्रणताः प्रविशेति तम्
utthāya ca mahāghorarūpā apy atra rākṣasāḥ / catvāraḥ kiṃkarā ūcuḥ praṇatāḥ praviśeti tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रविश्य संगृह्य दिव्याः सप्तौषधीः स ताः । प्रभासो निर्गतः सूर्यप्रभाय निखिला ददौ
atha praviśya saṃgṛhya divyāḥ saptauṣadhīḥ sa tāḥ / prabhāso nirgataḥ sūryaprabhāya nikhilā dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाप्रभावाः सप्तैताः सिद्धाः सूर्यप्रभाद्य ते । ओषध्य इति तत्कालं गगनाद् उदगाद् वचः
mahāprabhāvāḥ saptaitāḥ siddhāḥ sūryaprabhādya te / oṣadhya iti tatkālaṃ gaganād udagād vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा मुदिताः सूर्यप्रभाद्याः सर्व एव ते । स्वसैन्यम् आययुः क्षिप्रं सुमेर्वास्पदम् आश्रितम्
tac chrutvā muditāḥ sūryaprabhādyāḥ sarva eva te / svasainyam āyayuḥ kṣipraṃ sumervāspadam āśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापृच्छत् सुनीथो ऽथ तं सुवासकुमारकम् । मुने सूर्यप्रभं हित्वा प्रभासः किं प्रवेशितः
tatrāpṛcchat sunītho 'tha taṃ suvāsakumārakam / mune sūryaprabhaṃ hitvā prabhāsaḥ kiṃ praveśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणैर् गुहायां किं चैष किंकरैर् अपि सत्कृतः । एतच् छ्रुत्वा स सर्वेषु शृण्वत्सु मुनिर् अभ्यधात्
gaṇair guhāyāṃ kiṃ caiṣa kiṃkarair api satkṛtaḥ / etac chrutvā sa sarveṣu śṛṇvatsu munir abhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयतां कथयाम्य् एतत् प्रभासो हितकृत् परम् । सूर्यप्रभस्यात्मभूतो न भेदो ऽस्त्य् अनयोर् द्वयोः
śrūyatāṃ kathayāmy etat prabhāso hitakṛt param / sūryaprabhasyātmabhūto na bhedo 'sty anayor dvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च प्रभासेन समो नान्यः शौर्यप्रभाववान् । अस्ति प्राग्जन्मसुकृतैर् एतदीया च सा गुहा
kiṃ ca prabhāsena samo nānyaḥ śauryaprabhāvavān / asti prāgjanmasukṛtair etadīyā ca sā guhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽयं यादृक् पुरा चाभूत् तद् इदं कथयामि वः । बभूव नमुचिर् नाम पूर्वं दानवसत्तमः
yo 'yaṃ yādṛk purā cābhūt tad idaṃ kathayāmi vaḥ / babhūva namucir nāma pūrvaṃ dānavasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य दानप्रसक्तस्य महावीरस्य नाभवत् । अदेयम् अहितायापि याचमानाय किंचन
yasya dānaprasaktasya mahāvīrasya nābhavat / adeyam ahitāyāpi yācamānāya kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशवर्षसहस्राणि स तप्त्वा धूमपस् तपः । लोहाश्मकाष्ठावध्यत्वं विरिञ्चात् प्राप्तवान् वरम्
daśavarṣasahasrāṇi sa taptvā dhūmapas tapaḥ / lohāśmakāṣṭhāvadhyatvaṃ viriñcāt prāptavān varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो सकृद् विजित्येन्द्रं कांदिशीकं स तं व्यधात् । तत् प्रार्थ्य कश्यपर्षिस् तं देवैः संधिम् अकारयत्
tato sakṛd vijityendraṃ kāṃdiśīkaṃ sa taṃ vyadhāt / tat prārthya kaśyaparṣis taṃ devaiḥ saṃdhim akārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विश्रान्तवैरास् ते संमन्त्र्यैव सुरासुराः । दुग्धाम्भोनिधिम् अभ्येत्य ममन्थुर् मन्दराद्रिणा
atha viśrāntavairās te saṃmantryaiva surāsurāḥ / dugdhāmbhonidhim abhyetya mamanthur mandarādriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽच्युतादयो भागान् कमलाप्रभृतीन् यथा । प्रापुस् तथोच्चैःश्रवसं हयं नमुचिर् आप्तवान्
tato 'cyutādayo bhāgān kamalāprabhṛtīn yathā / prāpus tathoccaiḥśravasaṃ hayaṃ namucir āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये देवासुराश् चान्यान् प्रदिष्टान् ब्रह्मणा पृथक् । लेभिरे विविधान् भागान् मथ्यमानार्णवोत्थितान्
anye devāsurāś cānyān pradiṣṭān brahmaṇā pṛthak / lebhire vividhān bhāgān mathyamānārṇavotthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्थपर्यन्तलब्धे च त्रिदशैर् अमृते हृते । तेषाम् अथासुराणां च पुनर् वैरम् अजायत
manthaparyantalabdhe ca tridaśair amṛte hṛte / teṣām athāsurāṇāṃ ca punar vairam ajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवासुररणे जघ्ने यो यो ऽसुरः सुरैः । आघ्रायोच्चैःश्रवास् तं तं जीवायाम् आस तत्क्षणम्
tato devāsuraraṇe jaghne yo yo 'suraḥ suraiḥ / āghrāyoccaiḥśravās taṃ taṃ jīvāyām āsa tatkṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजेया जज्ञिरे तेन देवानां दैत्यदानवाः । ततो विषण्णं वक्ति स्म रहः शक्रं बृहस्पतिः
ajeyā jajñire tena devānāṃ daityadānavāḥ / tato viṣaṇṇaṃ vakti sma rahaḥ śakraṃ bṛhaspatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस् तवात्रोपायो ऽस्ति तं कुरुष्वाविलम्बितम् । स्वयं याचस्व गत्वा त्वं नमुचिं तं हयोत्तमम्
ekas tavātropāyo 'sti taṃ kuruṣvāvilambitam / svayaṃ yācasva gatvā tvaṃ namuciṃ taṃ hayottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपक्षायापि तुभ्यं तं स हयं न न दाष्यति । खण्डयिष्यति नाजन्मसंचितं दातृतायशः
vipakṣāyāpi tubhyaṃ taṃ sa hayaṃ na na dāṣyati / khaṇḍayiṣyati nājanmasaṃcitaṃ dātṛtāyaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तो देवगुरुणा महेन्द्रस् त्रिदशैः सह । गत्वा ययाचे नमुचिं तम् उच्चैःश्रवसं हयम्
ity ukto devaguruṇā mahendras tridaśaiḥ saha / gatvā yayāce namuciṃ tam uccaiḥśravasaṃ hayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मे पराङ्मुखो गच्छत्य् अर्थी तत्रापि वासवः । तद् अस्मै नमुचिर् भूत्वा दद्यां नाहं कथं हयम्
na me parāṅmukho gacchaty arthī tatrāpi vāsavaḥ / tad asmai namucir bhūtvā dadyāṃ nāhaṃ kathaṃ hayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगत्सु दातृताकीर्तिर् या मया चिरम् अर्जिता । सा चेन् म्लानिं गता तन् मे किं श्रिया जीवितेन वा
jagatsu dātṛtākīrtir yā mayā ciram arjitā / sā cen mlāniṃ gatā tan me kiṃ śriyā jīvitena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य शक्राय तम् उच्चैःश्रवसं ददौ । वार्यमाणो ऽपि शुक्रेण नमुचिः स महाशयः
iti saṃcintya śakrāya tam uccaiḥśravasaṃ dadau / vāryamāṇo 'pi śukreṇa namuciḥ sa mahāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्ताश्वम् अथ विश्वास्य तं गाङ्गेन जघान सः । शस्त्राद्यवध्यं फेनेन वज्रन्यस्तेन वृत्रहा
dattāśvam atha viśvāsya taṃ gāṅgena jaghāna saḥ / śastrādyavadhyaṃ phenena vajranyastena vṛtrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो दुरन्ता संसारे भोगतृष्णा यया हृताः । अनौचित्याद् अकीर्तेश् च देवा अपि न बिभ्यति
aho durantā saṃsāre bhogatṛṣṇā yayā hṛtāḥ / anaucityād akīrteś ca devā api na bibhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् बुद्ध्वा तस्य नमुचेर् दनुर् माता तपोबलात् । चकार दुःखसंतप्ता संकल्पं शोकशान्तये
tad buddhvā tasya namucer danur mātā tapobalāt / cakāra duḥkhasaṃtaptā saṃkalpaṃ śokaśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव मे पुनर् गर्भे संभूयान् नमुचिर् बली । भूयाच् च सर्वदेवानाम् अजेयः संयुगेष्व् इति
sa eva me punar garbhe saṃbhūyān namucir balī / bhūyāc ca sarvadevānām ajeyaḥ saṃyugeṣv iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स तस्याः संभूय गर्भे जातो ऽसुरः पुनः । सर्वरत्नमयो नाम्ना प्रबलो बलयोगतः
tataḥ sa tasyāḥ saṃbhūya garbhe jāto 'suraḥ punaḥ / sarvaratnamayo nāmnā prabalo balayogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि तप्ततपाः प्रीणन् प्राणैर् अप्य् अर्थिनः कृती । शतकृत्वो जिगायेन्द्रं प्रबलो दानवेश्वरः
so 'pi taptatapāḥ prīṇan prāṇair apy arthinaḥ kṛtī / śatakṛtvo jigāyendraṃ prabalo dānaveśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संमन्त्र्य देवास् तम् उपेत्यैवं ययाचिरे । देहं पुरुषमेधार्थम् अस्मभ्यं देहि सर्वथा
tataḥ saṃmantrya devās tam upetyaivaṃ yayācire / dehaṃ puruṣamedhārtham asmabhyaṃ dehi sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा स रिपुभ्यो ऽपि तेभ्यो देहम् अदान् निजम् । प्राणान् उदारा विसृजन्त्य् अर्थिनो न पराङ्मुखान्
tac chrutvā sa ripubhyo 'pi tebhyo deham adān nijam / prāṇān udārā visṛjanty arthino na parāṅmukhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स खण्डशो देवैः कृतः प्रबलदानवः । मनुष्यलोके जातो ऽद्य प्रभासवपुषा पुनः
tataḥ sa khaṇḍaśo devaiḥ kṛtaḥ prabaladānavaḥ / manuṣyaloke jāto 'dya prabhāsavapuṣā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.