Library·Somadeva: Kathasaritsagara·8·8.5
इति महाकविश्रीसोमदेवभट्टविरचिते कथासरित्सागरे सूर्यप्रभलम्बके चतुर्थस् तरङ्गः । पञ्चमस् तरङ्गः ॥ अथ युद्धभुवं प्रातर् जग्मुः सूर्यप्रभादयः । श्रुतशर्मादयस् ते च संनद्धाः सबलाः पुनः
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare sūryaprabhalambake caturthas taraṅgaḥ / pañcamas taraṅgaḥ // atha yuddhabhuvaṃ prātar jagmuḥ sūryaprabhādayaḥ / śrutaśarmādayas te ca saṃnaddhāḥ sabalāḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश् च सेन्द्राः सब्रह्मविष्णुरुद्राः सुरासुराः । सयक्षोरगगन्धर्वाः सङ्ग्रामं द्रष्टुम् आययुः
punaś ca sendrāḥ sabrahmaviṣṇurudrāḥ surāsurāḥ / sayakṣoragagandharvāḥ saṅgrāmaṃ draṣṭum āyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतशर्मबले चक्रव्यूहं दामोदरो व्यधात् । वज्रव्यूहं प्रभासश् च सूर्यप्रभबले ऽकरोत्
śrutaśarmabale cakravyūhaṃ dāmodaro vyadhāt / vajravyūhaṃ prabhāsaś ca sūryaprabhabale 'karot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रववृते युद्धं तयोर् उभयसैन्ययोः । तूर्यैः सुभटनादैश् च बधिरीकृतदिक्तटम्
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tayor ubhayasainyayoḥ / tūryaiḥ subhaṭanādaiś ca badhirīkṛtadiktaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यक् छस्त्रहताः शूरा भिन्दन्ति मम मण्डलम् । इतीव शरजालान्तश्छन्नो भानुर् अभूद् भिया
samyak chastrahatāḥ śūrā bhindanti mama maṇḍalam / itīva śarajālāntaśchanno bhānur abhūd bhiyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दामोदरकृतं चक्रव्युहम् अन्येन दुर्भिदम् । भित्त्वा प्रभासः प्राविक्षद् अथ सूर्यप्रभाज्ञया
dāmodarakṛtaṃ cakravyuham anyena durbhidam / bhittvā prabhāsaḥ prāvikṣad atha sūryaprabhājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं च दामोदरो व्यूहच्छिद्रम् एत्यावृणोत् स्वयम् । प्रभासो ययुधे तं च तत्रैकरथ एव सः
taṃ ca dāmodaro vyūhacchidram etyāvṛṇot svayam / prabhāso yayudhe taṃ ca tatraikaratha eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविष्टम् एककं तं च दृष्ट्वा सूर्यप्रभो ऽथ सः । पश्चात् पञ्चदशैतस्य विससर्ज महारथान्
praviṣṭam ekakaṃ taṃ ca dṛṣṭvā sūryaprabho 'tha saḥ / paścāt pañcadaśaitasya visasarja mahārathān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकम्पनं धूमकेतुं कालकम्पनकं तथा । महामायं मरुद्वेगं प्रहस्तं वज्रपञ्जरम्
prakampanaṃ dhūmaketuṃ kālakampanakaṃ tathā / mahāmāyaṃ marudvegaṃ prahastaṃ vajrapañjaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालचक्रं प्रमथनं सिंहनादं सकम्बलम् । विकटाक्षं प्रवहणं तं कुञ्जरकुमारकम्
kālacakraṃ pramathanaṃ siṃhanādaṃ sakambalam / vikaṭākṣaṃ pravahaṇaṃ taṃ kuñjarakumārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं च प्रहृष्टरोमाणम् असुराधिपसत्तमम् । ते प्रधाव्य ययुः सर्वे व्यूहद्वारं महारथाः
taṃ ca prahṛṣṭaromāṇam asurādhipasattamam / te pradhāvya yayuḥ sarve vyūhadvāraṃ mahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दामोदरो पूर्वं स्वपौरुषम् अदर्शयत् । यद् एक एव युयुधे तैः पञ्चदशभिः सह
tatra dāmodaro pūrvaṃ svapauruṣam adarśayat / yad eka eva yuyudhe taiḥ pañcadaśabhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा नारदमुनिं पार्श्वस्थं वासवो ऽभ्यधत् । सूर्यप्रभाद्या असुरावतारा अखिलास् तथा
tad dṛṣṭvā nāradamuniṃ pārśvasthaṃ vāsavo 'bhyadhat / sūryaprabhādyā asurāvatārā akhilās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतशर्मा मदंशश् च सर्वे विद्याधरा इमे । देवांशास् तद् अयं युक्त्या मुने देवासुराहवः
śrutaśarmā madaṃśaś ca sarve vidyādharā ime / devāṃśās tad ayaṃ yuktyā mune devāsurāhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंश् च पश्य देवानां सहायः सर्वदा हरिः । दामोदरस् तदंशो ऽयम् एवं तद् इह युध्यते
tasmiṃś ca paśya devānāṃ sahāyaḥ sarvadā hariḥ / dāmodaras tadaṃśo 'yam evaṃ tad iha yudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शक्रे वदत्य् अस्य दामोदरचमूपतेः । महारथाः समाजग्मुः साहाय्याय चतुर्दश
evaṃ śakre vadaty asya dāmodaracamūpateḥ / mahārathāḥ samājagmuḥ sāhāyyāya caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मगुप्तो वायुबलो यमदंष्ट्रः सुरोषणः । रोषावरोहो ऽतिबलस् तेजःप्रभधुरंधरौ
brahmagupto vāyubalo yamadaṃṣṭraḥ suroṣaṇaḥ / roṣāvaroho 'tibalas tejaḥprabhadhuraṃdharau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुबेरदत्तो वरुणशर्मा कम्बलिकस् तथा । वीरश् च दुष्टमदनो दोहनारोहणाव् उभौ
kuberadatto varuṇaśarmā kambalikas tathā / vīraś ca duṣṭamadano dohanārohaṇāv ubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दामोदरयुतास् ते ऽपि वीराः पञ्चदशैव तान् । सूर्यप्रभीयान् रुरुधुर् वीरान् व्यूहाग्रयोधिनः
dāmodarayutās te 'pi vīrāḥ pañcadaśaiva tān / sūryaprabhīyān rurudhur vīrān vyūhāgrayodhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽत्र द्वन्द्वयुद्धानि तेषाम् आसन् परस्परम् । दामोदरेणास्त्रयुद्धं समं चक्रे प्रकम्पनः
tato 'tra dvandvayuddhāni teṣām āsan parasparam / dāmodareṇāstrayuddhaṃ samaṃ cakre prakampanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मदत्तेन च समं धूमकेतुर् अयुध्यत । महामायस् तु युयुधे सहैवातिबलेन च
brahmadattena ca samaṃ dhūmaketur ayudhyata / mahāmāyas tu yuyudhe sahaivātibalena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजःप्रभेण युयुधे दानवः कालकम्पनः । सह वायुबलेनापि मरुद्वेगो महासुरः
tejaḥprabheṇa yuyudhe dānavaḥ kālakampanaḥ / saha vāyubalenāpi marudvego mahāsuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदंष्ट्रेण च समं युयुधे वज्रपञ्जरः । समं सुरोषणेनापि कालचक्रो ऽसुरोत्तमः
yamadaṃṣṭreṇa ca samaṃ yuyudhe vajrapañjaraḥ / samaṃ suroṣaṇenāpi kālacakro 'surottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साकं कुबेरदत्तेन युद्धं प्रमथनो व्यधात् । सिंहनादश् च दैत्येन्द्रः समं वरुणशर्मणा
sākaṃ kuberadattena yuddhaṃ pramathano vyadhāt / siṃhanādaś ca daityendraḥ samaṃ varuṇaśarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युद्धं प्रवहणो दुष्टदमनेन सहाकरोत् । प्रहृष्टरोमा रोषावरोहेणापि च दानवः
yuddhaṃ pravahaṇo duṣṭadamanena sahākarot / prahṛṣṭaromā roṣāvaroheṇāpi ca dānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुरंधरेण च समं विकटाक्षो व्यधाद् युधम् । युद्धं कम्बलिकश् चक्रे समं कम्बलिकेन च
dhuraṃdhareṇa ca samaṃ vikaṭākṣo vyadhād yudham / yuddhaṃ kambalikaś cakre samaṃ kambalikena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोहणेन च समं स कुञ्जरकुमारकः । महोत्पातापराख्येण प्रहस्तो दोहनेन च
ārohaṇena ca samaṃ sa kuñjarakumārakaḥ / mahotpātāparākhyeṇa prahasto dohanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं महारथद्वन्द्वेष्व् एषु तत्र परस्परम् । व्यूहाग्रे युध्यमानेषु सुनीथो मयम् अभ्यधात्
evaṃ mahārathadvandveṣv eṣu tatra parasparam / vyūhāgre yudhyamāneṣu sunītho mayam abhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कष्टम् अस्मद्रथाः शूरा नानायुद्धविदो ऽप्य् अमी । रुद्धाः प्रतिरथैर् एतैः पश्य व्यूहप्रवेशतः
kaṣṭam asmadrathāḥ śūrā nānāyuddhavido 'py amī / ruddhāḥ pratirathair etaiḥ paśya vyūhapraveśataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभासश् चैक एवाग्रे प्रविष्टो ऽत्राविचारितम् । तन् न जानीमहे कस्य किम् इवात्र भविष्यति
prabhāsaś caika evāgre praviṣṭo 'trāvicāritam / tan na jānīmahe kasya kim ivātra bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वा ब्रवीति स्म तं सुवासकुमारकः । त्रैलोक्ये ऽपि न पर्याप्ताः ससुरासुरमानुषाः
etac chrutvā bravīti sma taṃ suvāsakumārakaḥ / trailokye 'pi na paryāptāḥ sasurāsuramānuṣāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्यास्य प्रभासस्य किं पुनः खेचरा इमे । तद् एषा कथम् अस्थाने शङ्का वो जानताम् अपि
ekasyāsya prabhāsasya kiṃ punaḥ khecarā ime / tad eṣā katham asthāne śaṅkā vo jānatām api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मुनिकुमारे ऽस्मिन् ब्रुवाणे कालकम्पनः । विद्याधरः प्रभासस्य युधि संमुखम् आययौ
evaṃ munikumāre 'smin bruvāṇe kālakampanaḥ / vidyādharaḥ prabhāsasya yudhi saṃmukham āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रभासो ऽवादीत् तं रे रे ह्य् अपकृतं त्वया । अतीव नस् तद् अद्येह पश्यामस् तव पौरुषम्
tataḥ prabhāso 'vādīt taṃ re re hy apakṛtaṃ tvayā / atīva nas tad adyeha paśyāmas tava pauruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा व्यसृजत् तस्मिन् प्रभासो विशिखावलिम् । सो ऽपि तं सायकैः कालकम्पनो ऽवाकिरच् छितैः
ity uktvā vyasṛjat tasmin prabhāso viśikhāvalim / so 'pi taṃ sāyakaiḥ kālakampano 'vākirac chitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रप्रत्यस्त्रयुद्धेन युयुधाते मिथस् ततः । प्रदत्तभुवनाश्चर्यौ तौ विद्याधरमानुषौ
astrapratyastrayuddhena yuyudhāte mithas tataḥ / pradattabhuvanāścaryau tau vidyādharamānuṣau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रभासो विशिखेनैकेनापातयद् ध्वजम् । द्वितीयेनावधीत् कालकम्पनस्य च सारथिम्
atha prabhāso viśikhenaikenāpātayad dhvajam / dvitīyenāvadhīt kālakampanasya ca sārathim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भिश् चतुरश् चाश्वान् धनुर् एकेन चाच्छिनत् । द्वभ्यां हस्तौ भुजौ द्वाभ्यां द्वाभ्यां च श्रवणाव् उभौ
caturbhiś caturaś cāśvān dhanur ekena cācchinat / dvabhyāṃ hastau bhujau dvābhyāṃ dvābhyāṃ ca śravaṇāv ubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकेन शितधारेण शिरश् चिच्छेद तस्य च । प्रभासः पत्त्रिणा शत्रोर् दर्शिताद्भुतलाघवः
ekena śitadhāreṇa śiraś ciccheda tasya ca / prabhāsaḥ pattriṇā śatror darśitādbhutalāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्राङ्निहितानेकप्रवीरोत्थेन मन्युना । प्रभासो निग्रहं कालकम्पनस्य व्यधाद् इव
evaṃ prāṅnihitānekapravīrotthena manyunā / prabhāso nigrahaṃ kālakampanasya vyadhād iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च तं हतं विद्याधरेशं मनुजासुरैः । नादश् चक्रे विषादश् च जग्मे सपदि खेचरैः
dṛṣṭvā ca taṃ hataṃ vidyādhareśaṃ manujāsuraiḥ / nādaś cakre viṣādaś ca jagme sapadi khecaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विद्युत्प्रभो नाम कालञ्जरगिरीश्वरः । प्रभासम् अभ्यधावत् तं क्रुधा विद्याधराधिपः
tato vidyutprabho nāma kālañjaragirīśvaraḥ / prabhāsam abhyadhāvat taṃ krudhā vidyādharādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि युध्यमानस्य प्रभासः स महाध्वजम् । छित्त्वा चकर्त कोदण्डम् आत्तम् आत्तं पुनः पुनः
tasyāpi yudhyamānasya prabhāsaḥ sa mahādhvajam / chittvā cakarta kodaṇḍam āttam āttaṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स माययोत्पत्य च्छन्नो विद्युत्प्रभो नभः । प्रभासस्योपरि ह्रीतो ववर्षासिगदादिकान्
tataḥ sa māyayotpatya cchanno vidyutprabho nabhaḥ / prabhāsasyopari hrīto vavarṣāsigadādikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभासो ऽपि विधूयास्त्रैस् तदायुधपरम्पराम् । कृत्वा प्रकाशनास्त्रेण प्रकाशं तं नभश्चरम्
prabhāso 'pi vidhūyāstrais tadāyudhaparamparām / kṛtvā prakāśanāstreṇa prakāśaṃ taṃ nabhaścaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा महास्त्रम् आग्नेयं तत्तेजोदग्धम् अम्बरात् । विद्युत्प्रभं भूमितले गतजीवम् अपातयत्
dattvā mahāstram āgneyaṃ tattejodagdham ambarāt / vidyutprabhaṃ bhūmitale gatajīvam apātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा श्रुतशर्मा तान् निजगाद महारथान् । पश्यतानेन निहतौ द्वौ महारथयूथपौ
tad dṛṣṭvā śrutaśarmā tān nijagāda mahārathān / paśyatānena nihatau dvau mahārathayūthapau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् किं सहध्वे संभूय युष्माभिर् हन्यताम् अयम् । तच् छ्रुत्वाष्टौ रथाः क्रुद्धाः प्रभासं पर्यवारयन्
tat kiṃ sahadhve saṃbhūya yuṣmābhir hanyatām ayam / tac chrutvāṣṭau rathāḥ kruddhāḥ prabhāsaṃ paryavārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकः कङ्कटकाद्रीन्द्रनिवासी रथयूथपः । ऊर्ध्वरोमेति विख्यातो विद्याधरमहीपतिः
ekaḥ kaṅkaṭakādrīndranivāsī rathayūthapaḥ / ūrdhvarometi vikhyāto vidyādharamahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरणीधरशैलाधिपतिर् विक्रोशनाभिधः । विद्याधराणाम् अधिपो द्वितीयश् च महारथः
dharaṇīdharaśailādhipatir vikrośanābhidhaḥ / vidyādharāṇām adhipo dvitīyaś ca mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्दुमाली तृतीयश् च लीलापर्वतकेतनः । वीरो ऽतिरथयूथस्य पतिर् विद्याधरप्रभुः
indumālī tṛtīyaś ca līlāparvataketanaḥ / vīro 'tirathayūthasya patir vidyādharaprabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलयाद्रिनिवासी च काकाण्डक इति श्रुतः । रथयूथपती राजा चतुर्थः खेचरोत्तमः
malayādrinivāsī ca kākāṇḍaka iti śrutaḥ / rathayūthapatī rājā caturthaḥ khecarottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निकेताद्रिपतिर् नाम्ना दर्पवाहश् च पञ्चमः । षष्ठश् च धूर्तवहनो नाम्नाञ्जनगिरीश्वरः
niketādripatir nāmnā darpavāhaś ca pañcamaḥ / ṣaṣṭhaś ca dhūrtavahano nāmnāñjanagirīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधराव् इमौ चातिरथयूथपती उभौ । सप्तमो गर्दभरथो राजा कुमुदपर्वते
vidyādharāv imau cātirathayūthapatī ubhau / saptamo gardabharatho rājā kumudaparvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना वराहस्वामीति यो महारथयूथपः । तद्रुपो दुन्दुभिक्ष्माभृद् रथो मेधावरो ऽष्टमः
nāmnā varāhasvāmīti yo mahārathayūthapaḥ / tadrupo dundubhikṣmābhṛd ratho medhāvaro 'ṣṭamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिर् अष्टभिर् आगत्य मुक्तान् बाणान् विधूय सः । प्रभासो युगपत् सर्वान् सायकैर् विध्यति स्म तान्
ebhir aṣṭabhir āgatya muktān bāṇān vidhūya saḥ / prabhāso yugapat sarvān sāyakair vidhyati sma tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघान कस्यचिच् चाश्वान् कस्यचित् सारथिं तथा । चकर्त कस्यचित् केतुं कस्यचिच् चाच्छिनद् धनुः
jaghāna kasyacic cāśvān kasyacit sārathiṃ tathā / cakarta kasyacit ketuṃ kasyacic cācchinad dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधावरं चतुर्भिस् तु शरैर् विद्ध्वा समं हृदि । अपातयन् महीपृष्ठे सद्यो ऽपहृतजीवितम्
medhāvaraṃ caturbhis tu śarair viddhvā samaṃ hṛdi / apātayan mahīpṛṣṭhe sadyo 'pahṛtajīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च योधयन्न् अन्यान् कुञ्चितोद्बद्धकुन्तलम् । शरेणाञ्जलिकेनाराद् ऊर्ध्वरोम्णः शिरो ऽच्छिनत्
tataś ca yodhayann anyān kuñcitodbaddhakuntalam / śareṇāñjalikenārād ūrdhvaromṇaḥ śiro 'cchinat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषांश् च षट् तान् एकैकभल्लनिर्लूनकंधरान् । हताश्वसारथीन् कृत्वा स प्रभासो न्यपातयत्
śeṣāṃś ca ṣaṭ tān ekaikabhallanirlūnakaṃdharān / hatāśvasārathīn kṛtvā sa prabhāso nyapātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात पुष्पवृष्टिश् च तस्य मूर्ध्नि ततो दिवः । उत्तेजितासुरनृपा विच्छायीकृतखेचरा
papāta puṣpavṛṣṭiś ca tasya mūrdhni tato divaḥ / uttejitāsuranṛpā vicchāyīkṛtakhecarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्ये तत्र चत्वारः प्रेषिताः श्रुतशर्मणा । महारथाः प्रभासं तं रुन्धन्ति स्म धनुर्धराः
tato 'nye tatra catvāraḥ preṣitāḥ śrutaśarmaṇā / mahārathāḥ prabhāsaṃ taṃ rundhanti sma dhanurdharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकः काचरको नाम कुरण्डकगिरेः पतिः । द्वितीयो दिण्डिमाली च पञ्चकाद्रिसमाश्रयः
ekaḥ kācarako nāma kuraṇḍakagireḥ patiḥ / dvitīyo diṇḍimālī ca pañcakādrisamāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभावसुस् तृतीयश् च राजा जयपुराचले । चतुर्थो धवलो नाम भूमितुण्डकशासिता
vibhāvasus tṛtīyaś ca rājā jayapurācale / caturtho dhavalo nāma bhūmituṇḍakaśāsitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते महारथयूताधिपतयः खेचरोत्तमाः । प्रभासे पञ्च पञ्चेषुशतानि मुमुचुः समम्
te mahārathayūtādhipatayaḥ khecarottamāḥ / prabhāse pañca pañceṣuśatāni mumucuḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभासश् च क्रमात् तेषाम् एकैकस्यावहेलया । एकेन ध्वजम् एकेन धनुर् एकेन सारथिम्
prabhāsaś ca kramāt teṣām ekaikasyāvahelayā / ekena dhvajam ekena dhanur ekena sārathim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भिर् अश्वान् इषुणा त्व् एकेनापातयच् छिरः । शरैर् अष्टभिर् एकैकं समाप्यैवं ननाद सः
caturbhir aśvān iṣuṇā tv ekenāpātayac chiraḥ / śarair aṣṭabhir ekaikaṃ samāpyaivaṃ nanāda saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विद्याधरा भूयः श्रुतशर्माज्ञया युधि । अन्ये चत्वार एवास्य प्रभासस्य समागमन्
atha vidyādharā bhūyaḥ śrutaśarmājñayā yudhi / anye catvāra evāsya prabhāsasya samāgaman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकः कुवलयश्यामः क्षेत्रे विश्वावसोर् बुधात् । जातो भद्रंकरो नाम द्वितीयश् च नियन्त्रकः
ekaḥ kuvalayaśyāmaḥ kṣetre viśvāvasor budhāt / jāto bhadraṃkaro nāma dvitīyaś ca niyantrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पन्नो जम्भकक्षेत्रे भौमाद् अग्निनिभप्रभः । तृतीयः कालकोपाख्यः क्षेत्रे दामोदरस्य च
utpanno jambhakakṣetre bhaumād agninibhaprabhaḥ / tṛtīyaḥ kālakopākhyaḥ kṣetre dāmodarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातः शनैश्चरात् कृष्णकृष्णः कपिलमूर्धजः । जातश् चोडुपतेः क्षेत्रे महेन्द्रसचिवाद् ग्रहात्
jātaḥ śanaiścarāt kṛṣṇakṛṣṇaḥ kapilamūrdhajaḥ / jātaś coḍupateḥ kṣetre mahendrasacivād grahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना विक्रमशक्तिश् च चतुर्थः कनकद्युतिः । त्रयो ऽतिरथयूथाधिपतीनाम् एषु यूथपाः
nāmnā vikramaśaktiś ca caturthaḥ kanakadyutiḥ / trayo 'tirathayūthādhipatīnām eṣu yūthapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थस् तु महावीरस् तदभ्यधिकविक्रमः । ते च प्रभासं दिव्यास्त्रैर् योधयाम् आसुर् उद्धताः
caturthas tu mahāvīras tadabhyadhikavikramaḥ / te ca prabhāsaṃ divyāstrair yodhayām āsur uddhatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि नारायणास्त्रेण प्रभासो ऽस्त्राण्य् अवारयत् । तेषां च हेलयैकैकस्याष्टकृत्वो ऽच्छिनद् धनुः
tāni nārāyaṇāstreṇa prabhāso 'strāṇy avārayat / teṣāṃ ca helayaikaikasyāṣṭakṛtvo 'cchinad dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तत्प्रहितान् प्रासगदादीन् प्रतिहत्य सः । हताश्वसारथीन् सर्वान् विरथान् अकरोच् च तान्
tatas tatprahitān prāsagadādīn pratihatya saḥ / hatāśvasārathīn sarvān virathān akaroc ca tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा विससर्जान्याञ् छ्रुतशर्मा द्रुतं दश । रथयूथपयूथाधिपतीन् विद्याधराधिपान्
tad dṛṣṭvā visasarjānyāñ chrutaśarmā drutaṃ daśa / rathayūthapayūthādhipatīn vidyādharādhipān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दमाख्यं नियमाख्यं च स्वरूपसदृशाकृती । केतुमालेश्वरक्षेत्रे जातौ द्वाव् अश्विनोः सुतौ
damākhyaṃ niyamākhyaṃ ca svarūpasadṛśākṛtī / ketumāleśvarakṣetre jātau dvāv aśvinoḥ sutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रमं संक्रमं चैव पराक्रमम् अथाक्रमम् । संमर्दनं मर्दनं च प्रमर्दनविमर्दनौ
vikramaṃ saṃkramaṃ caiva parākramam athākramam / saṃmardanaṃ mardanaṃ ca pramardanavimardanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रजान् मकरन्दस्याप्य् अष्टौ वसुसुतान् समान् । तेष्व् आगतेषु चाद्यास् ते ऽप्य् आरोहन्न् अपरान् रथान्
kṣetrajān makarandasyāpy aṣṭau vasusutān samān / teṣv āgateṣu cādyās te 'py ārohann aparān rathān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैश् चतुर्दशभिः कृत्स्नैर् मिलितैः शरवर्षिभिः । निष्कम्प एव युयुधे प्रभासश् चित्रम् एककः
taiś caturdaśabhiḥ kṛtsnair militaiḥ śaravarṣibhiḥ / niṣkampa eva yuyudhe prabhāsaś citram ekakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सूर्यप्रभादेशाद् व्यूहाग्रात् त्यक्तसंगरौ । स कुञ्जरकुमारश् च प्रहस्तश् च धृतायुधौ
tataḥ sūryaprabhādeśād vyūhāgrāt tyaktasaṃgarau / sa kuñjarakumāraś ca prahastaś ca dhṛtāyudhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पत्य व्योममार्गेण धवलश्यामलाकृती । तस्योपजग्मतुः पार्श्वं रामकृष्णाव् इवापरौ
utpatya vyomamārgeṇa dhavalaśyāmalākṛtī / tasyopajagmatuḥ pārśvaṃ rāmakṛṣṇāv ivāparau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ पदाती रथस्थौ द्वौ दमं च नियमं च तम् । व्याकुलीचक्रतुश् छिन्नचापौ निहतसारथी
tau padātī rathasthau dvau damaṃ ca niyamaṃ ca tam / vyākulīcakratuś chinnacāpau nihatasārathī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयाद् आरूढयोर् व्योम तयोर् आरोहतः स्म तौ । स कुञ्जरकुमारश् च प्रहस्तश् च धृतायुधौ
bhayād ārūḍhayor vyoma tayor ārohataḥ sma tau / sa kuñjarakumāraś ca prahastaś ca dhṛtāyudhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा रभसात् सूर्यप्रभो ऽत्र प्राहिणोत् तयोः । महाबुद्ध्यचलद्बुद्धी सारथित्वे स्वमन्त्रिणौ
tad dṛṣṭvā rabhasāt sūryaprabho 'tra prāhiṇot tayoḥ / mahābuddhyacaladbuddhī sārathitve svamantriṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽथ प्रहस्तो दृष्ट्वा ताव् अदृश्याव् अपि मायया । सिद्धाञ्जनप्रयोगेण सकुञ्जरकुमारकः
so 'tha prahasto dṛṣṭvā tāv adṛśyāv api māyayā / siddhāñjanaprayogeṇa sakuñjarakumārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा विव्याध बाणौघैः पलाय्य ययतुर् यथा । दमश् च नियमश् चोभौ तौ विद्याधरपुत्रकौ
tathā vivyādha bāṇaughaiḥ palāyya yayatur yathā / damaś ca niyamaś cobhau tau vidyādharaputrakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभासो युध्यमानश् च शेषैर् द्वादशभिः सह । तेषां चकर्त कोदण्डान् असकृत् कलितान् अपि
prabhāso yudhyamānaś ca śeṣair dvādaśabhiḥ saha / teṣāṃ cakarta kodaṇḍān asakṛt kalitān api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहस्तो ऽभ्येत्य सर्वेषाम् अवधीत् सारथीन् समम् । स कुञ्जरकुमारो ऽपि जघानैषां तुरंगमान्
prahasto 'bhyetya sarveṣām avadhīt sārathīn samam / sa kuñjarakumāro 'pi jaghānaiṣāṃ turaṃgamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तत्रारथाः सर्वे द्वादशापि समेत्य ते । हन्यमानास् त्रिभिर् वीरैः पलाय्य समराद् ययुः
tatas tatrārathāḥ sarve dvādaśāpi sametya te / hanyamānās tribhir vīraiḥ palāyya samarād yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्यौ श्रुतशर्मा द्वौ रथातिरथयूथपौ । विद्याधरौ प्रेषितवान् दुःखक्रोधत्रपाकुलः
tato 'nyau śrutaśarmā dvau rathātirathayūthapau / vidyādharau preṣitavān duḥkhakrodhatrapākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं चन्द्रकुलाद्रीन्द्रपतेः क्षेत्रे निशाकरात् । उत्पन्नं चन्द्रगुप्ताख्यं कान्तं चन्द्रम् इवापरम्
ekaṃ candrakulādrīndrapateḥ kṣetre niśākarāt / utpannaṃ candraguptākhyaṃ kāntaṃ candram ivāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुरंधराचलाधीशक्षेत्रे जातं महाद्युतिम् । नगरंगमनामानं द्वितीयं सचिवं स्वकम्
dhuraṃdharācalādhīśakṣetre jātaṃ mahādyutim / nagaraṃgamanāmānaṃ dvitīyaṃ sacivaṃ svakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् अपि क्षिप्तबाणौघौ क्षणेन विरथीकृतौ । तैः प्रभासादिभिस् त्यक्त्वा युद्धं नष्टौ बभूवतुः
tāv api kṣiptabāṇaughau kṣaṇena virathīkṛtau / taiḥ prabhāsādibhis tyaktvā yuddhaṃ naṣṭau babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नदत्सु मनुजेष्व् असुरेषु च स स्वयम् । आगाच् चतुर्भिः सहितः श्रुतशर्मा महारथैः
tato nadatsu manujeṣv asureṣu ca sa svayam / āgāc caturbhiḥ sahitaḥ śrutaśarmā mahārathaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महौघारोहणोत्पातवेत्रवत्संज्ञकैः क्रमात् । त्वष्टुर् भगस्य चार्यम्णः पूष्णश् चाप्य् आत्मसंभवैः
mahaughārohaṇotpātavetravatsaṃjñakaiḥ kramāt / tvaṣṭur bhagasya cāryamṇaḥ pūṣṇaś cāpy ātmasaṃbhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्णां चित्रपादादिविद्याधरमहीभुजाम् । मलयाद्यद्रिनाथानां क्षेत्रजैः प्राज्यविक्रमैः
caturṇāṃ citrapādādividyādharamahībhujām / malayādyadrināthānāṃ kṣetrajaiḥ prājyavikramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तेनात्यमर्षान्धेनात्मना पञ्चमेन ते । अयुध्यन्त प्रभासाद्यास् त्रयो ऽत्र श्रुतशर्मणा
tatas tenātyamarṣāndhenātmanā pañcamena te / ayudhyanta prabhāsādyās trayo 'tra śrutaśarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तैर् मुक्तम् अन्योन्यं बाणजालं बभौ दिवि । रणलक्ष्म्या तपत्य् अर्के वितानकम् इवाततम्
tadā tair muktam anyonyaṃ bāṇajālaṃ babhau divi / raṇalakṣmyā tapaty arke vitānakam ivātatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विद्याधरास् ते ऽपि पुनस् तत्राययुर् मृधे । विरथीभूय ये नष्टा बभूवुः समरात् तदा
tato vidyādharās te 'pi punas tatrāyayur mṛdhe / virathībhūya ye naṣṭā babhūvuḥ samarāt tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ताञ् श्रुतशर्मादीन् मिलितान् आहवे बहून् । दृष्ट्वा सूर्यप्रभो ऽन्यान् स्वान् प्रभासाद्यनुपोषणे
atha tāñ śrutaśarmādīn militān āhave bahūn / dṛṣṭvā sūryaprabho 'nyān svān prabhāsādyanupoṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महारथान् प्रहितवान् प्रज्ञाढ्यप्रभृतीन् सखीन् । वीरसेनशतानीकमुख्यान् राजसुतांस् तदा
mahārathān prahitavān prajñāḍhyaprabhṛtīn sakhīn / vīrasenaśatānīkamukhyān rājasutāṃs tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योम्नात्र तेषां यातानां स च सूर्यप्रभो रथान् । भूतासनविमानेन प्रजिघाय द्युवर्त्मना
vyomnātra teṣāṃ yātānāṃ sa ca sūryaprabho rathān / bhūtāsanavimānena prajighāya dyuvartmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वेषु तेष्व् अत्र रथारूढेषु धन्विषु । विद्याधरेन्द्राः शेषा अप्य् आजग्मुः श्रुतशर्मणः
tataḥ sarveṣu teṣv atra rathārūḍheṣu dhanviṣu / vidyādharendrāḥ śeṣā apy ājagmuḥ śrutaśarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां विद्याधरेशानां तैः प्रभासादिभिः सह । संप्रहारः प्रवृत्तो ऽभून् महासैन्यक्षयावहः
teṣāṃ vidyādhareśānāṃ taiḥ prabhāsādibhiḥ saha / saṃprahāraḥ pravṛtto 'bhūn mahāsainyakṣayāvahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र च द्वन्द्वसङ्ग्रामेष्व् अन्योन्यं सैन्ययोर् द्वयोः । हता महारथास् ते ते मानुषासुरखेचराः
tatra ca dvandvasaṅgrāmeṣv anyonyaṃ sainyayor dvayoḥ / hatā mahārathās te te mānuṣāsurakhecarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरसेनेन निहतः सानुगो धूम्रलोचनः । वीरसेनो ऽपि विरथीभूतः सन् हरिशर्मणा
vīrasenena nihataḥ sānugo dhūmralocanaḥ / vīraseno 'pi virathībhūtaḥ san hariśarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतो विद्याधरो वीरो हिरण्याक्षो ऽभिमन्युना । अभिमन्युः सुनेत्रेण हतो हरिभटस् तथा
hato vidyādharo vīro hiraṇyākṣo 'bhimanyunā / abhimanyuḥ sunetreṇa hato haribhaṭas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनेत्रश् च प्रभासेन शिरश् छित्वा निपातितः । ज्वालामाली महायुश् चाप्य् अन्योन्येन हताव् उभौ
sunetraś ca prabhāsena śiraś chitvā nipātitaḥ / jvālāmālī mahāyuś cāpy anyonyena hatāv ubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भीरको नीरसकः प्राहरन् दशनैर् अपि । खर्वश् च भुजयोश् छेदात् सुशर्मा चोग्रविक्रमः
kumbhīrako nīrasakaḥ prāharan daśanair api / kharvaś ca bhujayoś chedāt suśarmā cogravikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयः शत्रुभटव्याघ्रभटसिंहभटा अपि । हताः प्रवहणेनैते विद्याधरमहीभृता
trayaḥ śatrubhaṭavyāghrabhaṭasiṃhabhaṭā api / hatāḥ pravahaṇenaite vidyādharamahībhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सुरोहविरोहाभ्यां द्वाभ्यां प्रवहणो हतः । श्मशानवासिना द्वौ च हतौ सिंहबलेन तौ
sa surohavirohābhyāṃ dvābhyāṃ pravahaṇo hataḥ / śmaśānavāsinā dvau ca hatau siṃhabalena tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रेतवाहनः सिंहबलः कपिलको ऽपि च । चित्रापीडस् ततो विद्याधरेन्द्रो ऽथ जगज्ज्वरः
sa pretavāhanaḥ siṃhabalaḥ kapilako 'pi ca / citrāpīḍas tato vidyādharendro 'tha jagajjvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कान्तापतिः शूरः सुवर्णश् च महाबलः । द्वौ च कामघनक्रोधपती विद्याधरेश्वरौ
tataḥ kāntāpatiḥ śūraḥ suvarṇaś ca mahābalaḥ / dvau ca kāmaghanakrodhapatī vidyādhareśvarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलदेवस् ततो राजा विचित्रापीड एव च । राजपुत्रशतानीकेनैते दश निपातिताः
baladevas tato rājā vicitrāpīḍa eva ca / rājaputraśatānīkenaite daśa nipātitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हतेषु वीरेषु दृष्ट्वा विद्याधरक्षयम् । श्रुतशर्मा शतानीकम् अभ्यधावत् स्वयं क्रुधा
evaṃ hateṣu vīreṣu dṛṣṭvā vidyādharakṣayam / śrutaśarmā śatānīkam abhyadhāvat svayaṃ krudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तयोर् आ दिनान्तं सैन्यक्षयकरं महत् । आश्चर्यम् अपि देवानां तावद् युद्धम् अभूद् द्वयोः
tatas tayor ā dināntaṃ sainyakṣayakaraṃ mahat / āścaryam api devānāṃ tāvad yuddham abhūd dvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतानि यावद् उत्थाय कबन्धानां समन्ततः । भूतानां चक्रुर् आलम्बं संध्यानृत्तोत्सवागमे
śatāni yāvad utthāya kabandhānāṃ samantataḥ / bhūtānāṃ cakrur ālambaṃ saṃdhyānṛttotsavāgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अह्नः क्षये ऽथ बहुसैन्यविनाशविग्ना विद्याधरा निहतबान्धवदुःखिताश् च । मर्त्यासुराः प्रसभलब्धजयाश् च जग्मुः संहृत्य युद्धम् उभये स्वनिवेशनानि
ahnaḥ kṣaye 'tha bahusainyavināśavignā vidyādharā nihatabāndhavaduḥkhitāś ca / martyāsurāḥ prasabhalabdhajayāś ca jagmuḥ saṃhṛtya yuddham ubhaye svaniveśanāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कालम् अत्र च सुमेरुनिवेदितौ द्वौ विद्याधराव् अधिपती रथयूथपानाम् । अभ्येत्य तं परिहृतश्रुतशर्मपक्षौ सूर्यप्रभं जगदतुर् विहितप्रणामौ
tatkālam atra ca sumeruniveditau dvau vidyādharāv adhipatī rathayūthapānām / abhyetya taṃ parihṛtaśrutaśarmapakṣau sūryaprabhaṃ jagadatur vihitapraṇāmau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.