Somadeva: Kathasaritsagara 9.1

सैका ते सदृशी कन्या तस्याश्चैको भवानपि । युवयोर् यदि संयोगो भवेत्स्यात्सुकृतं ततः

saikā te sadṛśī kanyā tasyāścaiko bhavānapi / yuvayor yadi saṃyogo bhavetsyātsukṛtaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रमणवाक्येन समं मदनसायकाः । प्रविश्य श्रुतिमार्गेण राज्ञस् तस्यालगन् हृदि

iti śramaṇavākyena samaṃ madanasāyakāḥ / praviśya śrutimārgeṇa rājñas tasyālagan hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः समुत्सुको राजा निजं चित्रकरोत्तमम् । कुमारिदत्तनामानां पृथ्वीरूपः समादिशत्

tataḥ samutsuko rājā nijaṃ citrakarottamam / kumāridattanāmānāṃ pṛthvīrūpaḥ samādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटे यथावल्लिखितां समादाय मदाकृतिम् । एताभ्यां सह भिक्षुभ्यां द्वीपं मुक्तिपुरं व्रज

paṭe yathāvallikhitāṃ samādāya madākṛtim / etābhyāṃ saha bhikṣubhyāṃ dvīpaṃ muktipuraṃ vraja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रूपधराख्यस्य राज्ञस् तद्दुहितुस् तथा । युक्त्या रूपलतायास्त्वं मदाकारं प्रदर्शय

tatra rūpadharākhyasya rājñas tadduhitus tathā / yuktyā rūpalatāyāstvaṃ madākāraṃ pradarśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य किं स नृपस्तां मे ददाति तनयां न वा । तां च रूपलतां चित्रे लिखित्वा त्वमिहानय

paśya kiṃ sa nṛpastāṃ me dadāti tanayāṃ na vā / tāṃ ca rūpalatāṃ citre likhitvā tvamihānaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्त्वाभिलेख्यं स्वं रूपं चित्रपटे स तम् । सभिक्षुकं चित्रकरं द्वीपं तं प्राहिणोन्नृपः

evam uktvābhilekhyaṃ svaṃ rūpaṃ citrapaṭe sa tam / sabhikṣukaṃ citrakaraṃ dvīpaṃ taṃ prāhiṇonnṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते च क्रमाच्चित्रकरश्रमणाः प्रस्थितास् ततः । प्रापुः पत्रपुरं नाम नगरं वारिधेस्तटे

te ca kramāccitrakaraśramaṇāḥ prasthitās tataḥ / prāpuḥ patrapuraṃ nāma nagaraṃ vāridhestaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रवहणारूढा गत्वैवाम्बुधिवर्त्मना । ते तं मुक्तिपुरद्वीपमवापुः पञ्चभिर् दिनैः

tataḥ pravahaṇārūḍhā gatvaivāmbudhivartmanā / te taṃ muktipuradvīpamavāpuḥ pañcabhir dinaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र चित्रकरो गत्वा राजद्वारि स चीरिकाम् । मम चित्रकरस्तुल्यो नान्यो ऽस्तीत्युदलम्बयत्

tatra citrakaro gatvā rājadvāri sa cīrikām / mama citrakarastulyo nānyo 'stītyudalambayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बुद्ध्वैव समाहूतो राज्ञा रूपधरेण सः । प्रविश्य राजभवनं तं प्रणम्य व्यजिज्ञपत्

tadbuddhvaiva samāhūto rājñā rūpadhareṇa saḥ / praviśya rājabhavanaṃ taṃ praṇamya vyajijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्वीं भ्रान्त्वा मया देव न दृष्टश्चित्रकृत्समः । तद्देवासुरमर्त्यानामालिखामि कमादिश

pṛthvīṃ bhrāntvā mayā deva na dṛṣṭaścitrakṛtsamaḥ / taddevāsuramartyānāmālikhāmi kamādiśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वानाय्य नृपतिः स तां रूपलतां पुरः । इमामालिख्य मत्पुत्रीं दर्शयेत्यादिदेश तम्

tac chrutvānāyya nṛpatiḥ sa tāṃ rūpalatāṃ puraḥ / imāmālikhya matputrīṃ darśayetyādideśa tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कुमारिदत्तः स चित्रकृद्राजकन्यकाम् । आलिख्य दर्शयाम् आस तद्रूपाम् एव तां पटे

tataḥ kumāridattaḥ sa citrakṛdrājakanyakām / ālikhya darśayām āsa tadrūpām eva tāṃ paṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रूपधरो राजा तुष्टो मत्वा विचक्षणम् । पृच्छति स्म स तं चित्रकरं जामातृलिप्सया

atha rūpadharo rājā tuṣṭo matvā vicakṣaṇam / pṛcchati sma sa taṃ citrakaraṃ jāmātṛlipsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्र पृथ्वी त्वया भ्रान्ता तद्ब्रूहि यदि कुत्रचित् । रूपे मद्दुहितुस्तुल्या दृष्टा स्त्री पुरुषो ऽपि वा

bhadra pṛthvī tvayā bhrāntā tadbrūhi yadi kutracit / rūpe madduhitustulyā dṛṣṭā strī puruṣo 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तस्तेन राज्ञा स चित्रकृत्प्रत्युवाच तम् । नैतत्तुल्या मया दृष्टा नारी काप्यथवा पुमान्

ity uktastena rājñā sa citrakṛtpratyuvāca tam / naitattulyā mayā dṛṣṭā nārī kāpyathavā pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस् तु पृथ्वीरूपाख्यः प्रतिष्ठाने महीपतिः । दृष्टः समो ऽस्यास् तेनैषा युज्यते यदि साधु तत्

ekas tu pṛthvīrūpākhyaḥ pratiṣṭhāne mahīpatiḥ / dṛṣṭaḥ samo 'syās tenaiṣā yujyate yadi sādhu tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यरूपा यदा तेन न प्राप्ता राजकन्यका । तदा नवे ऽपि तारुण्ये स तिष्ठत्य् अपरिग्रहः

tulyarūpā yadā tena na prāptā rājakanyakā / tadā nave 'pi tāruṇye sa tiṣṭhaty aparigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया च देव दृष्ट्वैव स राजा लोचनप्रियः । अभिलिख्य पटे सम्यग् गृहीतो रूपकौतुकात्

mayā ca deva dṛṣṭvaiva sa rājā locanapriyaḥ / abhilikhya paṭe samyag gṛhīto rūpakautukāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा किं पटः सो ऽस्तीत्य् उक्तस्तेन स भूभृता । अस्तीत्य् उक्त्वा च तं चित्रकरः पटमदर्शयत्

tac chrutvā kiṃ paṭaḥ so 'stīty uktastena sa bhūbhṛtā / astīty uktvā ca taṃ citrakaraḥ paṭamadarśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दृष्ट्वा स तद्रूपं पृथ्वीरूपस्य भूपतेः । राजा रूपधरो दध्ने विस्मयाघूर्णितं शिरः

tatra dṛṣṭvā sa tadrūpaṃ pṛthvīrūpasya bhūpateḥ / rājā rūpadharo dadhne vismayāghūrṇitaṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाद च वयं धन्या यैर् अत्र लिखितो ऽप्य् अयम् । दृष्टो राजा नमस्तेभ्यः साक्षात्पश्यन्ति ये त्वमुम्

jagāda ca vayaṃ dhanyā yair atra likhito 'py ayam / dṛṣṭo rājā namastebhyaḥ sākṣātpaśyanti ye tvamum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पितृवचः श्रुत्वा दृष्ट्वा चित्रे च तं नृपम् । सोत्का रूपलता नान्यच्छुश्राव न ददर्श च

etatpitṛvacaḥ śrutvā dṛṣṭvā citre ca taṃ nṛpam / sotkā rūpalatā nānyacchuśrāva na dadarśa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां मारमोहितां दृष्ट्वा सुतां स नृपतिस्तदा । कुमारिदत्तं तं चित्रकरं रूपधरो ऽभ्यधात्

tāṃ māramohitāṃ dṛṣṭvā sutāṃ sa nṛpatistadā / kumāridattaṃ taṃ citrakaraṃ rūpadharo 'bhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्त्यालेख्यविसंवादस्तव तद्दुहितुर्मम । एतस्याः प्रतिरूपः स पृथ्वीरूपनृपः पतिः

nāstyālekhyavisaṃvādastava tadduhiturmama / etasyāḥ pratirūpaḥ sa pṛthvīrūpanṛpaḥ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेतं मत्सुताचित्रपटं नीत्वाद्य सत्वरम् । पृथ्वीरूपनृपायैतां मत्सुतां गच्छ दर्शय

tadetaṃ matsutācitrapaṭaṃ nītvādya satvaram / pṛthvīrūpanṛpāyaitāṃ matsutāṃ gaccha darśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्याय च यथावृत्तं तत्तस्मै यदि रोचते । तदिह द्रुतमायातु परिणेतुं मदात्मजाम्

ākhyāya ca yathāvṛttaṃ tattasmai yadi rocate / tadiha drutamāyātu pariṇetuṃ madātmajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा पूजयित्वार्थैः स सहस्थितभिक्षुकम् । राजा चित्रकरं तं च स्वदूतं च विसृष्टवान्

ity uktvā pūjayitvārthaiḥ sa sahasthitabhikṣukam / rājā citrakaraṃ taṃ ca svadūtaṃ ca visṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते गत्वाम्बुधिमुत्तीर्य चित्रकृद्दूतभिक्षुकाः । सर्वे प्रापुः प्रतिष्ठानं पृथ्वीरूपनृपान्तिकम्

te gatvāmbudhimuttīrya citrakṛddūtabhikṣukāḥ / sarve prāpuḥ pratiṣṭhānaṃ pṛthvīrūpanṛpāntikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्राभृतकं दत्वा कार्यं तत्ते यथाकृतम् । सरूपधरसंदेशं राज्ञे तस्मै न्यवेदयन्

tatra prābhṛtakaṃ datvā kāryaṃ tatte yathākṛtam / sarūpadharasaṃdeśaṃ rājñe tasmai nyavedayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च चित्रकृदेतस्मै भूभृते तामदर्शयस्त् । कुमारिदत्तश् चित्रस्थां प्रियां रूपलतां ततः

sa ca citrakṛdetasmai bhūbhṛte tāmadarśayast / kumāridattaś citrasthāṃ priyāṃ rūpalatāṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञस् तस्य वपुष्यस्या लावण्यसरसीक्षतः । मग्ना दृष्टिस् तथा नैतामुद्धर्तुमशकद्यथा

rājñas tasya vapuṣyasyā lāvaṇyasarasīkṣataḥ / magnā dṛṣṭis tathā naitāmuddhartumaśakadyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि कान्तिसुधास्यन्दमयीं तां चर्वयन्नृपः । नातृप्यदधिकोत्कण्ठ्यश्चकोरश्चन्द्रिकामिव

sa hi kāntisudhāsyandamayīṃ tāṃ carvayannṛpaḥ / nātṛpyadadhikotkaṇṭhyaścakoraścandrikāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राह चित्रकरं तं च वन्द्यो वेधाः करश् च ते । येनेदं निर्मितं रूपं येन चालिखितं सखे

prāha citrakaraṃ taṃ ca vandyo vedhāḥ karaś ca te / yenedaṃ nirmitaṃ rūpaṃ yena cālikhitaṃ sakhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्रूपधरभूपस्य प्रतिपन्नं वचो मया । यामि मुक्तिपुरद्वीपम् उपयच्छे च तत्सुताम्

tadrūpadharabhūpasya pratipannaṃ vaco mayā / yāmi muktipuradvīpam upayacche ca tatsutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा चित्रकृद्दूतभिक्षून् संमान्य तान्धनैः । आसीच्चित्रपटं पश्यन् पृथ्वीरूपनृपो ऽत्र सः

ity uktvā citrakṛddūtabhikṣūn saṃmānya tāndhanaiḥ / āsīccitrapaṭaṃ paśyan pṛthvīrūpanṛpo 'tra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानादिषु नीत्वा च तद्दिनं विरहातुरः । लग्नं निश्चित्य सो ऽन्येद्युश्चक्रे राजा प्रयाणकम्

udyānādiṣu nītvā ca taddinaṃ virahāturaḥ / lagnaṃ niścitya so 'nyedyuścakre rājā prayāṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तो विविधहस्त्यश्वैः सामन्तै राजसूनुभिः । सरूपधरदूतैस्तैश्चित्रकृच्छ्रमणैश् च सः

yukto vividhahastyaśvaiḥ sāmantai rājasūnubhiḥ / sarūpadharadūtaistaiścitrakṛcchramaṇaiś ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजेन्द्रं मङ्गलघटं राजारुह्य व्रजन्दिनैः । प्राप्य विन्ध्याटवीद्वारं सायं तत्र स्थितो ऽभवत्

gajendraṃ maṅgalaghaṭaṃ rājāruhya vrajandinaiḥ / prāpya vindhyāṭavīdvāraṃ sāyaṃ tatra sthito 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीये ऽह्नि समारुह्य शत्रुमर्दनसंज्ञकम् । गजं तामटवीं राजा पृथ्वीरूपो विवेश सः

dvitīye 'hni samāruhya śatrumardanasaṃjñakam / gajaṃ tāmaṭavīṃ rājā pṛthvīrūpo viveśa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्याति पुरस्तावदग्रयायि निजं बलम् । पलायमानमावृत्तमकस्मात्स व्यलोकयत्

yāvadyāti purastāvadagrayāyi nijaṃ balam / palāyamānamāvṛttamakasmātsa vyalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमेतदिति संभ्रान्तं तं चाभ्येत्यैव तत्क्षणम् । राजपुत्रो गजारूढो निर्भयाख्यो व्यजिज्ञपत्

kimetaditi saṃbhrāntaṃ taṃ cābhyetyaiva tatkṣaṇam / rājaputro gajārūḍho nirbhayākhyo vyajijñapat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाग्रतो ऽतिमहती भिल्लसेनाभिधाविता । तैर् वारणा नः पञ्चाशन्मात्रा भिल्लै रणे हताः

devāgrato 'timahatī bhillasenābhidhāvitā / tair vāraṇā naḥ pañcāśanmātrā bhillai raṇe hatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रं च पदातीनाम् अश्वानां च शतत्रयम् । अस्मदीयैश् च भिल्लानां द्वे सहस्रे निपातिते

sahasraṃ ca padātīnām aśvānāṃ ca śatatrayam / asmadīyaiś ca bhillānāṃ dve sahasre nipātite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एको ह्य् अस्मद्बले दृष्टः कबन्धो द्वौ च तद्बले । ततो ऽस्मत्सैनिका भग्नास्तद्बाणाशनिपीडिताः

eko hy asmadbale dṛṣṭaḥ kabandho dvau ca tadbale / tato 'smatsainikā bhagnāstadbāṇāśanipīḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा कुपितो राजा पृथ्वीरूपः प्रधाव्य सः । जघान सेनां भिल्लानां कौरवाणामिवार्जुनः

tac chrutvā kupito rājā pṛthvīrūpaḥ pradhāvya saḥ / jaghāna senāṃ bhillānāṃ kauravāṇāmivārjunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्भयादिभिर् अन्येषु निहतेष्व् अथ दस्युषु । स चिच्छेदैकभल्लेन भिल्लसेनापतेः शिरः

nirbhayādibhir anyeṣu nihateṣv atha dasyuṣu / sa cicchedaikabhallena bhillasenāpateḥ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणव्रणगलद्रक्तस्तस्येभः शत्रुमर्दनः । सधातुनिर्झरोद्गारमञ्जनाद्रिं व्यडम्बयत्

bāṇavraṇagaladraktastasyebhaḥ śatrumardanaḥ / sadhātunirjharodgāramañjanādriṃ vyaḍambayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो लब्धजयावृत्ते तत्सैन्ये मिलिते ऽखिले । पलाय्य हतशेषास्ते भिल्ला दश दिशो ययुः

tato labdhajayāvṛtte tatsainye milite 'khile / palāyya hataśeṣāste bhillā daśa diśo yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निवृत्तसङ्ग्रामः पृथ्वीरूपो महीपतिः । स रूपधरदूतेन स्तूयमानपराक्रमः

tato nivṛttasaṅgrāmaḥ pṛthvīrūpo mahīpatiḥ / sa rūpadharadūtena stūyamānaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणितानीकविश्रान्त्यै तस्यामेवाटवीभुवि । विजयी सरसीतीरे दिवसं वसति स्म तम्

vraṇitānīkaviśrāntyai tasyāmevāṭavībhuvi / vijayī sarasītīre divasaṃ vasati sma tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातस् ततः प्रयातश् च स राजा क्रमशो व्रजन् । तत्प्राप नगरं पत्रपुरं तीरस्थमम्बुधेः

prātas tataḥ prayātaś ca sa rājā kramaśo vrajan / tatprāpa nagaraṃ patrapuraṃ tīrasthamambudheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैकाहं विशश्राम तत्रत्येन महीभृता । उदारचरिताख्येन रचितोचितसत्क्रियः

tatraikāhaṃ viśaśrāma tatratyena mahībhṛtā / udāracaritākhyena racitocitasatkriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैवोपहृतैर् यानपात्रैस्तीर्त्वा च सागरम् । अष्टभिर् दिवसैः प्राप द्वीपं मुक्तिपुरं स तत्

tenaivopahṛtair yānapātraistīrtvā ca sāgaram / aṣṭabhir divasaiḥ prāpa dvīpaṃ muktipuraṃ sa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्ध्वा रूपधरस्तच् च राजा हृष्टस्तमभ्यगात् । मिलतः स्म च तौ भूपौ कृतकण्ठग्रहौ मिथः

buddhvā rūpadharastac ca rājā hṛṣṭastamabhyagāt / milataḥ sma ca tau bhūpau kṛtakaṇṭhagrahau mithaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तेन समं पृथ्वीरूपो राजा स तत्पुरम् । विवेश पौरनारीणां पीयमान इवेक्षणैः

tatastena samaṃ pṛthvīrūpo rājā sa tatpuram / viveśa pauranārīṇāṃ pīyamāna ivekṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र हेमलता राज्ञी स च रूपधरो नृपः । दृष्ट्वानुरूपं दुहितुर्भर्तारं तं ननन्दतुः

tatra hemalatā rājñī sa ca rūpadharo nṛpaḥ / dṛṣṭvānurūpaṃ duhiturbhartāraṃ taṃ nanandatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्वसंपदुचितै राज्ञा रूपधरेण सः । आचारैर् अर्चितस्तस्थौ पृथ्वीरूपो ऽत्र पार्थिवः

atha svasaṃpaducitai rājñā rūpadhareṇa saḥ / ācārair arcitastasthau pṛthvīrūpo 'tra pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युश् च चिरोत्काया वेदीमारुह्य शोभने । लग्ने रूपलतायाः स सोत्सवः पाणिमग्रहीत्

anyedyuś ca cirotkāyā vedīmāruhya śobhane / lagne rūpalatāyāḥ sa sotsavaḥ pāṇimagrahīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं श्रुतं त्वया पूर्वम् इति वक्तुम् इव श्रुतिम् । प्रापोत्फुल्ला तयोर् दृष्टिर् अन्योन्यरूपदर्शिनोः

satyaṃ śrutaṃ tvayā pūrvam iti vaktum iva śrutim / prāpotphullā tayor dṛṣṭir anyonyarūpadarśinoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानि लाजमोक्षेषु द्वयो रूपधरस्तयोः । ददौ तथा यथा सैष मेने रत्नाकरो जनैः

ratnāni lājamokṣeṣu dvayo rūpadharastayoḥ / dadau tathā yathā saiṣa mene ratnākaro janaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वृत्ते च सुतोद्वाहे चित्रकृच्छ्रमणान्स तान् । संपूज्य वस्त्राभरणैः सर्वानन्यानपूजयत्

nirvṛtte ca sutodvāhe citrakṛcchramaṇānsa tān / saṃpūjya vastrābharaṇaiḥ sarvānanyānapūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुरे स्थितस् तस्मिन् पृथ्वीरूपनृपो ऽत्र सः । तद्द्वीपोचितम् आहारं भेजे पानं च सानुगः

tataḥ pure sthitas tasmin pṛthvīrūpanṛpo 'tra saḥ / taddvīpocitam āhāraṃ bheje pānaṃ ca sānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृत्तगीतादिभिर् याते दिने नक्तं विवेश च । सूत्को रूपलतावासभवनं सो ऽवनीपतिः

nṛttagītādibhir yāte dine naktaṃ viveśa ca / sūtko rūpalatāvāsabhavanaṃ so 'vanīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्तीर्णरत्नपर्यङ्कं रत्नकुट्टिमशोभितम् । रत्नस्तम्भोम्भिताभोगं रत्नदीपप्रकाशितम्

āstīrṇaratnaparyaṅkaṃ ratnakuṭṭimaśobhitam / ratnastambhombhitābhogaṃ ratnadīpaprakāśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र भेजे तया साकं स रूपलतया युवा । चिरसंकल्पगुणितं यथेच्छं सुरतोत्सवम्

tatra bheje tayā sākaṃ sa rūpalatayā yuvā / cirasaṃkalpaguṇitaṃ yathecchaṃ suratotsavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरतश्रमसुप्तश् च पठद्भिर् बन्दिमागधैः । बोधितः प्रातर् उत्थाय तस्थाविन्द्रो यथा दिवि

surataśramasuptaś ca paṭhadbhir bandimāgadhaiḥ / bodhitaḥ prātar utthāya tasthāvindro yathā divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दश दिनान्य् अत्र पृथ्वीरूपनृपो ऽवसत् । द्वीपे नवनवैर् भोगैर् विलसञ् श्वशुराहृतैः

evaṃ daśa dināny atra pṛthvīrūpanṛpo 'vasat / dvīpe navanavair bhogair vilasañ śvaśurāhṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे दिने युक्तः स रूपलतया ततः । गणकानुमतो राजा प्रतस्थे कृतमङ्गलः

ekādaśe dine yuktaḥ sa rūpalatayā tataḥ / gaṇakānumato rājā pratasthe kṛtamaṅgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतानुयात्रः श्वशुरेणा समुद्रतटं च सः । वध्वा सह प्रवहणान्यारुरोहानुगान्वितः

kṛtānuyātraḥ śvaśureṇā samudrataṭaṃ ca saḥ / vadhvā saha pravahaṇānyārurohānugānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनाष्टकेन तीर्त्वाब्धिं तीरस्थे मिलिते बले । उदारचरिते चाग्रप्राप्ते पत्रपुरं ययौ

dināṣṭakena tīrtvābdhiṃ tīrasthe milite bale / udāracarite cāgraprāpte patrapuraṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोपचरितस्तेन राज्ञा विश्रम्य कानिचित् । दिनानि स ततः प्रायात्पृथ्वीरूपो नरेश्वरः

tatropacaritastena rājñā viśramya kānicit / dināni sa tataḥ prāyātpṛthvīrūpo nareśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियां रूपलतां हस्तिन्यारोप्य जयमङ्गले । कल्याणगिरिनामास्नमात्मनारुह्य च द्विपम्

priyāṃ rūpalatāṃ hastinyāropya jayamaṅgale / kalyāṇagirināmāsnamātmanāruhya ca dvipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छन् क्रमाद् अविरतैः सो ऽथ राजा प्रयाणकैः । उत्पताकध्वजं प्राप प्रतिष्ठानं निजं पुरम्

gacchan kramād avirataiḥ so 'tha rājā prayāṇakaiḥ / utpatākadhvajaṃ prāpa pratiṣṭhānaṃ nijaṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र रूप्रलतां दृष्ट्वा रूपदर्पं पुराङ्गनाः । जहुस्तत्कालमाश्चर्यनिर्निमेषविलोचनाः

tatra rūpralatāṃ dṛṣṭvā rūpadarpaṃ purāṅganāḥ / jahustatkālamāścaryanirnimeṣavilocanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजधानीं प्रविश्याथ पृथ्वीरूपः कृतोत्सवः । ददौ चित्रकृते तस्मै ग्रामास्न्राजा धनं च सः

rājadhānīṃ praviśyātha pṛthvīrūpaḥ kṛtotsavaḥ / dadau citrakṛte tasmai grāmāsnrājā dhanaṃ ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रमणौ पूजयित्वा च वसुभिस्तौ यथोचितम् । सामन्तान्सचिवान्राजपुत्रांश् च सममानयत्

śramaṇau pūjayitvā ca vasubhistau yathocitam / sāmantānsacivānrājaputrāṃś ca samamānayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स रूपलतया प्रियया सहितस्तया । जीवलोकसुखं तत्र भेजे पृथ्वीपतिः कृती

tataḥ sa rūpalatayā priyayā sahitastayā / jīvalokasukhaṃ tatra bheje pṛthvīpatiḥ kṛtī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याख्याय कथां मन्त्री गोमुखस्तत्सुखोन्मुखः । नरवाहनदत्ताय तम् उवाचोत्सुकं पुनः

ityākhyāya kathāṃ mantrī gomukhastatsukhonmukhaḥ / naravāhanadattāya tam uvācotsukaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विषह्यते धीरैः सक्लेशो विरहश्चिरम् । त्वं पुनः सहसे नैकाम् अपिदेव निशां कथम्

evaṃ viṣahyate dhīraiḥ sakleśo virahaściram / tvaṃ punaḥ sahase naikām apideva niśāṃ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर्भवानलंकारवतीं हि परिणेष्यति । गोमुखेनैवमुक्ते च तत्र तत्समयागतः

prātarbhavānalaṃkāravatīṃ hi pariṇeṣyati / gomukhenaivamukte ca tatra tatsamayāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौगन्धरायणसुतो मरुभूतिरभाषत । अदृष्टस्मरसंतापः स्वस्थस्त्वं किं न जल्पसि

yaugandharāyaṇasuto marubhūtirabhāṣata / adṛṣṭasmarasaṃtāpaḥ svasthastvaṃ kiṃ na jalpasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्धते पुमान्धैर् यं विवेकं शीलम् एव च । यावत् पतति कामस्य सायकानां न गोचरे

tāvaddhate pumāndhair yaṃ vivekaṃ śīlam eva ca / yāvat patati kāmasya sāyakānāṃ na gocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्याः सरस्वती स्कन्दो जिनश् च जगति त्रयः । पटान्तलग्नतृणवत्क्षिप्तो व्याधूय यैः स्मरः

dhanyāḥ sarasvatī skando jinaś ca jagati trayaḥ / paṭāntalagnatṛṇavatkṣipto vyādhūya yaiḥ smaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुभूतौ वदत्येवमुद्विग्नं वीक्ष्य गोमुखम् । नरवाहनदत्तस् तं समर्थयितुम् अभ्यधात्

marubhūtau vadatyevamudvignaṃ vīkṣya gomukham / naravāhanadattas taṃ samarthayitum abhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनोदनार्थमेतन्मे गोमुखो युक्तमुक्तवान् । स्निग्धो हि विरहायासे साधुवादं ददाति किम्

vinodanārthametanme gomukho yuktamuktavān / snigdho hi virahāyāse sādhuvādaṃ dadāti kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाश्वासो यथाशक्ति स्वजनैर् विरहातुरः । अतः परं स जानाति देवश्चासमसायकः

samāśvāso yathāśakti svajanair virahāturaḥ / ataḥ paraṃ sa jānāti devaścāsamasāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यादि जल्पञ् छृण्वंश् च तास्ताः परिजनात्कथाः । नरवाहनदत्तस् तां त्रियामामत्यवाहयत्

ityādi jalpañ chṛṇvaṃś ca tāstāḥ parijanātkathāḥ / naravāhanadattas tāṃ triyāmāmatyavāhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स प्रातर् उत्थाय विहितावश्यकक्रियः । गगनादवरोहन्तीमपश्यस्त्काञ्चनप्रभाम्

atha sa prātar utthāya vihitāvaśyakakriyaḥ / gaganādavarohantīmapaśyastkāñcanaprabhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्त्रालंकारशीलेन धर्मशीलेन सूनुना । तयालंकारवत्या च स्वदुहित्रा समन्विताम्

bhartrālaṃkāraśīlena dharmaśīlena sūnunā / tayālaṃkāravatyā ca svaduhitrā samanvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चावतीर्य सर्वे ऽपि तत्समीपम् उपागमन् । अभ्यनन्दच् च तान्सो ऽपि तं च ते ऽपि यथोचितम्

te cāvatīrya sarve 'pi tatsamīpam upāgaman / abhyanandac ca tānso 'pi taṃ ca te 'pi yathocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् च हेमरत्नादिभारवाहाः सहस्रशः । अन्ये ऽप्य् अवतरन्ति स्म तत्र विद्याधरा दिवः

tāvac ca hemaratnādibhāravāhāḥ sahasraśaḥ / anye 'py avataranti sma tatra vidyādharā divaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञायैतं च वृत्तान्तं वत्सराजः समन्त्रिकः । सपत्नीकश् च तत्रागात् तनयोत्कर्षहर्षितः

vijñāyaitaṃ ca vṛttāntaṃ vatsarājaḥ samantrikaḥ / sapatnīkaś ca tatrāgāt tanayotkarṣaharṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथार्हविहितातिथ्ये तस्मिन् वत्सेश्वरे ऽथ सः । राजालंकारशीलस् तम् उवाच प्रणयानतः

yathārhavihitātithye tasmin vatseśvare 'tha saḥ / rājālaṃkāraśīlas tam uvāca praṇayānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्नलंकारवती कन्येयं तनया मम । जातैव चैषा व्यादिष्टा गगनोद्गतया गिरा

rājannalaṃkāravatī kanyeyaṃ tanayā mama / jātaiva caiṣā vyādiṣṭā gaganodgatayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरवाहनदत्तस्य भार्यामुष्य सुतस्य ते । सर्वविद्याधरेन्द्राणां भाविनश्चक्रवर्तिनः

naravāhanadattasya bhāryāmuṣya sutasya te / sarvavidyādharendrāṇāṃ bhāvinaścakravartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेतस्मै ददाम्येनां लग्नो ह्य् अद्यानयोः शुभः । एतदर्थं मिलित्वाहमेतैः सर्वैर् इहागतः

tadetasmai dadāmyenāṃ lagno hy adyānayoḥ śubhaḥ / etadarthaṃ militvāhametaiḥ sarvair ihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्विद्याधरेन्द्रस्य तस्य वत्सेश्वरो वचः । महाननुग्रह इति बुर्वन्नभिननन्द सः

etadvidyādharendrasya tasya vatseśvaro vacaḥ / mahānanugraha iti burvannabhinananda saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ निजविद्याविभवात्पाणितलोत्पादितेन तोयेन । अभ्युक्षति स्म सो ऽङ्गनभूमिं विद्याधराधीशः

atha nijavidyāvibhavātpāṇitalotpāditena toyena / abhyukṣati sma so 'ṅganabhūmiṃ vidyādharādhīśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोत्पेदे वेदी कनकमयी दिव्यवस्त्रसंछन्ना । नानारत्नमयं चाप्य् अकृत्रिमं कौतुकागारम्

tatrotpede vedī kanakamayī divyavastrasaṃchannā / nānāratnamayaṃ cāpy akṛtrimaṃ kautukāgāram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तिष्ठ लग्नवेला प्राप्ता स्नाहीत्युवाच तदनु कृती । तं नरवाहनदत्तं राजालंकारशीलो ऽसौ

uttiṣṭha lagnavelā prāptā snāhītyuvāca tadanu kṛtī / taṃ naravāhanadattaṃ rājālaṃkāraśīlo 'sau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नाताय कौतुकभ्र्ते वेदीमानीय धृतवधूवेषाम् । हृष्टो ऽलंकारवतीं स ददौ मनसात्मजां तस्मै

snātāya kautukabhrte vedīmānīya dhṛtavadhūveṣām / hṛṣṭo 'laṃkāravatīṃ sa dadau manasātmajāṃ tasmai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिकनकवस्त्रभूषणभारसहस्राणि दिव्यनारीश्च । अग्नौ लाजविसर्गेष्व् अददाच् च स सात्मजो दुहितुः

maṇikanakavastrabhūṣaṇabhārasahasrāṇi divyanārīśca / agnau lājavisargeṣv adadāc ca sa sātmajo duhituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वृत्ते च विवाहे सर्वान् संमान्य तदनु चामन्त्र्य । सह पत्न्या पुत्रेण च नभसैव यथागतं स ययौ

nirvṛtte ca vivāhe sarvān saṃmānya tadanu cāmantrya / saha patnyā putreṇa ca nabhasaiva yathāgataṃ sa yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वीक्ष्य तथोपचर्यमाणं प्रणतैः खेचरराजभिस् तनूजम् । उदयोन्मुखम् अत्र वत्सराजो मुदितस् तं चिरम् उत्सवं ततान

atha vīkṣya tathopacaryamāṇaṃ praṇataiḥ khecararājabhis tanūjam / udayonmukham atra vatsarājo muditas taṃ ciram utsavaṃ tatāna

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च नरवाहनदत्तः सद्वृत्तमनोरमामुदारगुणाम् । प्राप्यालंकारवतीं वाणीम् इव सुकविरास्त तद्रसिकः

sa ca naravāhanadattaḥ sadvṛttamanoramāmudāraguṇām / prāpyālaṃkāravatīṃ vāṇīm iva sukavirāsta tadrasikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.