Somadeva: Kathasaritsagara 9.2

लुलाव च करं तस्य गर्जतो ऽग्रप्रसारितम् । एकेनापि प्रहारेण विसकन्दावहेलया

lulāva ca karaṃ tasya garjato 'graprasāritam / ekenāpi prahāreṇa visakandāvahelayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदमध्ये च निर्गत्य दर्शयित्वा च लाघवम् । प्रहारं प्रददौ पृष्ठे द्वितीयं तस्य दन्तिनः

padamadhye ca nirgatya darśayitvā ca lāghavam / prahāraṃ pradadau pṛṣṭhe dvitīyaṃ tasya dantinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयेन च चिच्छेद तस्य पादावुभावपि । ततो मुक्तारटिर् हस्ती पपात च ममार च

tṛtīyena ca ciccheda tasya pādāvubhāvapi / tato muktāraṭir hastī papāta ca mamāra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा विक्रमं तस्य जनः सर्वो विसिस्मिये । राजा महावराहस्तद्बुद्ध्वा चित्रीयते स्म च

taṃ dṛṣṭvā vikramaṃ tasya janaḥ sarvo visismiye / rājā mahāvarāhastadbuddhvā citrīyate sma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्येद्युः स गजारूढो मृगयायै नृपो ययौ । वीराः खड्गधराद्यास् ते चत्वारो ऽपि तम् अन्वगुः

anyedyuḥ sa gajārūḍho mṛgayāyai nṛpo yayau / vīrāḥ khaḍgadharādyās te catvāro 'pi tam anvaguḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र व्याघ्रमृगक्रोडान् ससैन्ये राज्ञि निघ्नति । अधावन् कुपिताः सिंहाः श्रुतवारणबृंहिताः

tatra vyāghramṛgakroḍān sasainye rājñi nighnati / adhāvan kupitāḥ siṃhāḥ śrutavāraṇabṛṃhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यापतन्तमेकं च सिंहं खड्गधरो ऽथ सः । एकेन तीक्ष्णनिस्त्रिंशप्रहारेण द्विधाकरोत्

abhyāpatantamekaṃ ca siṃhaṃ khaḍgadharo 'tha saḥ / ekena tīkṣṇanistriṃśaprahāreṇa dvidhākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयं च गृहीत्वैव चरणे वामपाणिना । आस्फोट्य भूतले सिंहं चकार गतजीवितम्

dvitīyaṃ ca gṛhītvaiva caraṇe vāmapāṇinā / āsphoṭya bhūtale siṃhaṃ cakāra gatajīvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाषाज्ञो जीवदत्तश् च पञ्चपट्टिक एव च । एकैकः सिंहमेकैकं तथैवास्फोटयद्भुवि

bhāṣājño jīvadattaś ca pañcapaṭṭika eva ca / ekaikaḥ siṃhamekaikaṃ tathaivāsphoṭayadbhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्रमेण ते राज्ञः पश्यतः पादचारिभिः । लीलया बहवो वीरैः सिंहव्याघ्रादयो हताः

evaṃ krameṇa te rājñaḥ paśyataḥ pādacāribhiḥ / līlayā bahavo vīraiḥ siṃhavyāghrādayo hatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सविस्मयस्तुष्टः कृताखेटः स भूपतिः । विवेश स्वपुरं ते ऽपि वीराः क्षत्तुर्गृहं ययुः

tataḥ savismayastuṣṭaḥ kṛtākheṭaḥ sa bhūpatiḥ / viveśa svapuraṃ te 'pi vīrāḥ kṣatturgṛhaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स च राज्ञा प्रविश्यान्तःपुरं श्रान्तो ऽपि तत्क्षणम् । तत्रैवानाययाम् आस तामनङ्गरतिं सुताम्

sa ca rājñā praviśyāntaḥpuraṃ śrānto 'pi tatkṣaṇam / tatraivānāyayām āsa tāmanaṅgaratiṃ sutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्याय तेषां वीराणामेकैकस्य पराक्रमम् । आखेटके यथादृष्टं ताम् उवाचातिविस्मिताम्

ākhyāya teṣāṃ vīrāṇāmekaikasya parākramam / ākheṭake yathādṛṣṭaṃ tām uvācātivismitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चपट्टिकभाषाज्ञावसवर्णावुभौ यदि । विप्रो ऽपि जीवदत्तश्चेद्रूपहीनो विकर्मकृत्

pañcapaṭṭikabhāṣājñāvasavarṇāvubhau yadi / vipro 'pi jīvadattaścedrūpahīno vikarmakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षित्रियस्य दोषो ऽस्ति तस्य खड्गधरस्य कः । सुप्रमाणसुरूपस्य बलविक्रमशालिनः

tatkṣitriyasya doṣo 'sti tasya khaḍgadharasya kaḥ / supramāṇasurūpasya balavikramaśālinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन हस्ती हतस् तादृग् यः पिनष्टि च भूतले । गृहीत्वा पादतः सिंहान् खड्गेनान्यान् निहन्ति च

yena hastī hatas tādṛg yaḥ pinaṣṭi ca bhūtale / gṛhītvā pādataḥ siṃhān khaḍgenānyān nihanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरिद्रः सेवकश्चेति दोषस्तस्योच्यते यदि । अहं तं सेव्यमन्येषां करिष्यामीश्वरं क्षणात्

daridraḥ sevakaśceti doṣastasyocyate yadi / ahaṃ taṃ sevyamanyeṣāṃ kariṣyāmīśvaraṃ kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तं वृणीष्व भर्तारं यदि ते पुत्रि रोचते । इत्य् उक्ता तेन सानङ्गरतिः पित्रा जगाद तम्

tattaṃ vṛṇīṣva bhartāraṃ yadi te putri rocate / ity uktā tena sānaṅgaratiḥ pitrā jagāda tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्ह्यानीतेषु सर्वेषु तेषु वीरेष्विह त्वया । गणकः पृच्छ्यतां तावत् पश्यामः किं ब्रवीति सः

tarhyānīteṣu sarveṣu teṣu vīreṣviha tvayā / gaṇakaḥ pṛcchyatāṃ tāvat paśyāmaḥ kiṃ bravīti saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तयोक्तः स नृपो वीरानानाय्य तत्र तान् । तत्संनिधौ सानुरोधः पप्रच्छ गणकं स्वयम्

evaṃ tayoktaḥ sa nṛpo vīrānānāyya tatra tān / tatsaṃnidhau sānurodhaḥ papraccha gaṇakaṃ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यास्नङ्गरतेरेषां मध्यात्केन समं मिथः । अस्त्यानुकूल्यं लग्नश् च भवेत्तस्याः कदा शुभः

paśyāsnaṅgaratereṣāṃ madhyātkena samaṃ mithaḥ / astyānukūlyaṃ lagnaś ca bhavettasyāḥ kadā śubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा पृष्टनक्षत्रस् तेषां स गणकोत्तमः । गणयित्वा चिरं कालं राजानं तम् अभाषत

tac chrutvā pṛṣṭanakṣatras teṣāṃ sa gaṇakottamaḥ / gaṇayitvā ciraṃ kālaṃ rājānaṃ tam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चेत्कुप्यसि मे देवं स्फुटं विज्ञापयामि तत् । अस्ति त्वद्दुहितुर्नैषामेकेनाप्यनुकूलता

na cetkupyasi me devaṃ sphuṭaṃ vijñāpayāmi tat / asti tvadduhiturnaiṣāmekenāpyanukūlatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चेहास्ति विवाहो ऽस्या एषा शापच्युतात्र यत् । विद्याधरी स शापो ऽस्यास्त्रिभिर् मासैर् निवर्त्स्यति

na cehāsti vivāho 'syā eṣā śāpacyutātra yat / vidyādharī sa śāpo 'syāstribhir māsair nivartsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्मासत्रयं तावत् प्रतीक्षन्ताममी इह । नैषां स्वलोकं याता चेत्तत एतद्भविष्यति

tasmānmāsatrayaṃ tāvat pratīkṣantāmamī iha / naiṣāṃ svalokaṃ yātā cettata etadbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन्मौहूर्तिकस्यास्य वचः सर्वे ऽपि तत्र ते । श्रद्दधुस् तत्र चैवासन्वीरा मासत्रयावधि

etanmauhūrtikasyāsya vacaḥ sarve 'pi tatra te / śraddadhus tatra caivāsanvīrā māsatrayāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गते मासत्रये राजा तान् वीरान् गणकं च तम् । स्वाग्रमानाययाम् आस ताम् अनङ्गरतिं च सः

gate māsatraye rājā tān vīrān gaṇakaṃ ca tam / svāgramānāyayām āsa tām anaṅgaratiṃ ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा चाधिकसौन्दर्यामकस्मात्तं सुतां नृपः । जहर्ष गणकस्तां तु प्राप्तकालाम् अमन्यत

dṛṣṭvā cādhikasaundaryāmakasmāttaṃ sutāṃ nṛpaḥ / jaharṣa gaṇakastāṃ tu prāptakālām amanyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं ब्रूहि यद्युक्तं ते हि मासास्त्रयो गताः । इति यावच् च तं राजा गणकं पृच्छति स्म सः

idānīṃ brūhi yadyuktaṃ te hi māsāstrayo gatāḥ / iti yāvac ca taṃ rājā gaṇakaṃ pṛcchati sma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावज्जातिं निजां स्मृत्वा सानङ्गरतिराननम् । आच्छाद्य स्वोत्तरीयेण मानुषीं तां तनुं जहौ

tāvajjātiṃ nijāṃ smṛtvā sānaṅgaratirānanam / ācchādya svottarīyeṇa mānuṣīṃ tāṃ tanuṃ jahau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमेषा स्थिता किंस्विदिति राज्ञा स्वयं मुखम् । यावदुद्धाट्यते तस्यास् तावत् सा ददृशे मृता

evameṣā sthitā kiṃsviditi rājñā svayaṃ mukham / yāvaduddhāṭyate tasyās tāvat sā dadṛśe mṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यावृत्तनेत्रभ्रमरा विवर्णवदनाम्बुजा । हंसमञ्जुस्वनोन्मुक्ता पद्मिनीव हिमाहता

vyāvṛttanetrabhramarā vivarṇavadanāmbujā / haṃsamañjusvanonmuktā padminīva himāhatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स सद्यस् तच्छोकवज्रपाताहतो भुवि । भूभृत्पपात निश्चेष्टः स्वपक्षच्छेदमूर्च्छितः

tataḥ sa sadyas tacchokavajrapātāhato bhuvi / bhūbhṛtpapāta niśceṣṭaḥ svapakṣacchedamūrcchitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञी पद्मरतिः सापि व्यामोहपतिता ययौ । भ्रष्टाभरणपुष्पा क्ष्मामिभभग्नेव मञ्जरी

rājñī padmaratiḥ sāpi vyāmohapatitā yayau / bhraṣṭābharaṇapuṣpā kṣmāmibhabhagneva mañjarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताक्रन्दे परिजने तेषु वीरेषु दुःखिषु । लब्धसंज्ञः क्षणाद्राजा जीवदत्तम् उवाच तम्

muktākrande parijane teṣu vīreṣu duḥkhiṣu / labdhasaṃjñaḥ kṣaṇādrājā jīvadattam uvāca tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्रैषां शक्तिर् अन्येषाम् अधुनावसरो ऽस्तु ते । प्रतिज्ञातं त्वया नारीं जीवयामि मृतामिति

nātraiṣāṃ śaktir anyeṣām adhunāvasaro 'stu te / pratijñātaṃ tvayā nārīṃ jīvayāmi mṛtāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि विद्याबलं ते ऽस्ति तज्जीवय सुतां मम । दास्यामि तुभ्यमेवैतास्ं विप्राय प्राप्तजीविताम्

yadi vidyābalaṃ te 'sti tajjīvaya sutāṃ mama / dāsyāmi tubhyamevaitāsṃ viprāya prāptajīvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति राज्ञो वचः श्रुत्वा जीवदत्तो ऽभिमन्त्रितैः । अभ्युक्ष्य तोयैस् तां राजपुत्रीम् आर्याम् इमां जगौ

iti rājño vacaḥ śrutvā jīvadatto 'bhimantritaiḥ / abhyukṣya toyais tāṃ rājaputrīm āryām imāṃ jagau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अट्टाट्टहासहसिते करङ्कमालाकुले दुरालोके । चामुण्डे विकराले साहाय्यं मे कुरु त्वरितम्

aṭṭāṭṭahāsahasite karaṅkamālākule durāloke / cāmuṇḍe vikarāle sāhāyyaṃ me kuru tvaritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तेन कृते यत्ने जीवदत्तेन सा यदा । बाला न जीवितं प्राप विषण्णः सो ऽवदत्तदा

evaṃ tena kṛte yatne jīvadattena sā yadā / bālā na jīvitaṃ prāpa viṣaṇṇaḥ so 'vadattadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तापि विन्ध्यवासिन्या विद्या मे निष्फला गता । तदेतेनोपहास्येन किं कार्यं जीवितेन मे

dattāpi vindhyavāsinyā vidyā me niṣphalā gatā / tadetenopahāsyena kiṃ kāryaṃ jīvitena me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा जीवदत्तः स्वं शिरश्छेत्तुं महासिना । यावत् प्रवर्तते तावदुदगाद्भारती दिवः

ity uktvā jīvadattaḥ svaṃ śiraśchettuṃ mahāsinā / yāvat pravartate tāvadudagādbhāratī divaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो जीवदत्त मा कार्षीः साहसं शृणु संप्रति । एषानङ्गप्रभा नाम सद्विद्याधरकन्यका

bho jīvadatta mā kārṣīḥ sāhasaṃ śṛṇu saṃprati / eṣānaṅgaprabhā nāma sadvidyādharakanyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रोः शापेन मानुष्यमियन्तं कालमागता । त्यक्त्वाद्यैतां तनुं याता स्वलोकं स्वतनुं श्रिता

pitroḥ śāpena mānuṣyamiyantaṃ kālamāgatā / tyaktvādyaitāṃ tanuṃ yātā svalokaṃ svatanuṃ śritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विन्ध्यवासिनीम् एव गत्वाराधय तां पुनः । तत्प्रसादादिमां प्राप्स्यस्य् अपि विद्याधरीं सतीम्

tadvindhyavāsinīm eva gatvārādhaya tāṃ punaḥ / tatprasādādimāṃ prāpsyasy api vidyādharīṃ satīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चैषा दिव्यभोगस्था शोच्या राज्ञो न चापि ते । इत्य् उदीर्य यथातत्त्वं दिव्या वाग्विरराम सा

na caiṣā divyabhogasthā śocyā rājño na cāpi te / ity udīrya yathātattvaṃ divyā vāgvirarāma sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुतायाः संस्कारं कृत्वा राजा जहौ शुचम् । सदारो ऽपि ययुस्ते ऽन्ये त्रयो वीरा यथागतम्

tataḥ sutāyāḥ saṃskāraṃ kṛtvā rājā jahau śucam / sadāro 'pi yayuste 'nye trayo vīrā yathāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवदत्तस्तु जातास्थो गत्वा तां विन्ध्यवासिनीम् । तपसाराधयाम् आस स्वप्ने साप्य् आदिदेश तम्

jīvadattastu jātāstho gatvā tāṃ vindhyavāsinīm / tapasārādhayām āsa svapne sāpy ādideśa tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टा तवाहमुत्तिष्ठ शृणु चेदं ब्रवीमि ते । अस्ति वीरपुरं नाम नगरं तुहिनाचले

tuṣṭā tavāhamuttiṣṭha śṛṇu cedaṃ bravīmi te / asti vīrapuraṃ nāma nagaraṃ tuhinācale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधराधिराजो ऽस्ति समरो नाम तत्र च । तस्यानङ्गवतीदेव्यां सुतानङ्गप्रभाजनि

vidyādharādhirājo 'sti samaro nāma tatra ca / tasyānaṅgavatīdevyāṃ sutānaṅgaprabhājani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा रूपयौवनोत्सेका नैच्छत्कंचित्पतिं यदा । तदातिदुर्ग्रहक्रुद्धौ पितरौ शपतः स्म ताम्

sā rūpayauvanotsekā naicchatkaṃcitpatiṃ yadā / tadātidurgrahakruddhau pitarau śapataḥ sma tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुष्यं व्रज तत्रापि न भर्तृसुखमाप्स्यसि । कन्येव षोडशाब्दा तां त्यक्त्वा तनुमिहैष्यसि

mānuṣyaṃ vraja tatrāpi na bhartṛsukhamāpsyasi / kanyeva ṣoḍaśābdā tāṃ tyaktvā tanumihaiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्त्यो विरूपो भावी च खड्गसिद्धो ऽथ ते पतिः । मुनिकन्याभिलाषेण शापान्मर्त्यत्वमागतः

martyo virūpo bhāvī ca khaḍgasiddho 'tha te patiḥ / munikanyābhilāṣeṇa śāpānmartyatvamāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिच्छन्तीम् अपित्वां च मर्त्यलोकं स नेष्यति । त्वया तस्य वियोगो ऽत्र भविष्यत्यन्यनीतया

anicchantīm apitvāṃ ca martyalokaṃ sa neṣyati / tvayā tasya viyogo 'tra bhaviṣyatyanyanītayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वजन्मनि तेनाष्टौ हृता हि परयोषितः । तेनाष्टजन्मभोगार्हं दुःखं सो ऽनुभविष्यति

pūrvajanmani tenāṣṭau hṛtā hi parayoṣitaḥ / tenāṣṭajanmabhogārhaṃ duḥkhaṃ so 'nubhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं चात्र जन्मन्य् एकस्मिन् नष्टानाम् इव जन्मनाम् । दुःखं प्राप्स्यसि विद्यानां भ्रंशेन मनुजीकृता

tvaṃ cātra janmany ekasmin naṣṭānām iva janmanām / duḥkhaṃ prāpsyasi vidyānāṃ bhraṃśena manujīkṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस्यैव हि पापिष्ठसंपर्कः पापभागदः । समपापः पुनः स्त्रीणां भर्त्रा पापेन संगमः

sarvasyaiva hi pāpiṣṭhasaṃparkaḥ pāpabhāgadaḥ / samapāpaḥ punaḥ strīṇāṃ bhartrā pāpena saṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टस्मृतिः पतींश् चात्र बहून् प्राप्स्यसि मानुषान् । त्वयोचितवरद्वेषदुर्ग्रहो विहितो यतः

naṣṭasmṛtiḥ patīṃś cātra bahūn prāpsyasi mānuṣān / tvayocitavaradveṣadurgraho vihito yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽयाचत समानस्त्वां द्युचरो मदनप्रभः । भूत्वा स मानुषो भूभृदन्ते भावी पतिस्तव

yo 'yācata samānastvāṃ dyucaro madanaprabhaḥ / bhūtvā sa mānuṣo bhūbhṛdante bhāvī patistava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वं शापनिर्मुक्ता स्वलोकं पुनरागता । तम् एव द्युचरीभूतं सस्ंप्राप्स्यस्युचितं पतिम्

tatastvaṃ śāpanirmuktā svalokaṃ punarāgatā / tam eva dyucarībhūtaṃ sasṃprāpsyasyucitaṃ patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेवं पितृशप्ता सा भूत्वानङ्गरतिः क्षितौ । प्राप्ताद्य पित्रोर्निकटं जातानङ्गप्रभा पुनः

tadevaṃ pitṛśaptā sā bhūtvānaṅgaratiḥ kṣitau / prāptādya pitrornikaṭaṃ jātānaṅgaprabhā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो वीरपुरं गत्वा जित्वा तत्पितरं रणे । जानन्तम् अपिकौलीनरक्षितं तामवाप्नुहि

ato vīrapuraṃ gatvā jitvā tatpitaraṃ raṇe / jānantam apikaulīnarakṣitaṃ tāmavāpnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं गृहाण खड्गं च येन हस्तगतेन ते । गतिर् भविष्यत्य् आकाशे किं चाजेयो भविष्यसि

imaṃ gṛhāṇa khaḍgaṃ ca yena hastagatena te / gatir bhaviṣyaty ākāśe kiṃ cājeyo bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वार्पितखड्गा सा तस्य देवी तिरोदधे । स च प्रबुबुधे दिव्यं खड्गं हस् ते ददर्श च

ity uktvārpitakhaḍgā sā tasya devī tirodadhe / sa ca prabubudhe divyaṃ khaḍgaṃ has te dadarśa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोत्थाय प्रहृष्टात्मा जीवदत्तो नताम्बिकः । तत्प्रसादामृताप्यायशान्ताशेषतपः क्लमः

athotthāya prahṛṣṭātmā jīvadatto natāmbikaḥ / tatprasādāmṛtāpyāyaśāntāśeṣatapaḥ klamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गहस्तः खम् उत्पत्य परिभ्रम्य हिमालयम् । प्राप वीरपुरस्थं तं समरं द्युचरेश्वरम्

khaḍgahastaḥ kham utpatya paribhramya himālayam / prāpa vīrapurasthaṃ taṃ samaraṃ dyucareśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन युद्धजितेनात्र प्रदत्तां परिणीय सः । तामनङ्गप्रभां भेजे दिव्यां संभोगसंपदम्

tena yuddhajitenātra pradattāṃ pariṇīya saḥ / tāmanaṅgaprabhāṃ bheje divyāṃ saṃbhogasaṃpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कंचित्कालं स्थितश्चात्र श्वशुरं समरं स तम् । जीवदत्तो जगादैवं तां चानङ्गप्रभां प्रियाम्

kaṃcitkālaṃ sthitaścātra śvaśuraṃ samaraṃ sa tam / jīvadatto jagādaivaṃ tāṃ cānaṅgaprabhāṃ priyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्यलोकस्ं गच्छावस्तं प्रत्युत्कण्ठितो ऽस्मि यत् । प्राणिनां हि निकृष्टापि जन्मभूमिः परा प्रिया

manuṣyalokasṃ gacchāvastaṃ pratyutkaṇṭhito 'smi yat / prāṇināṃ hi nikṛṣṭāpi janmabhūmiḥ parā priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा वचस् तस्य श्वशुरः सो ऽन्वमन्यत । सा त्वनङ्गप्रभा कृच्छ्रादनुमेने विजानती

etac chrutvā vacas tasya śvaśuraḥ so 'nvamanyata / sā tvanaṅgaprabhā kṛcchrādanumene vijānatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाङ्कोपात्तया साकमनङ्गप्रभया तया । जीवदत्तः स नभसा मर्त्यलोकमवातरत्

athāṅkopāttayā sākamanaṅgaprabhayā tayā / jīvadattaḥ sa nabhasā martyalokamavātarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वात्र रम्यमेकं च पर्वतं सा जगाद तम् । श्रान्तानङ्गप्रभा क्षिप्रमिह विश्रम्यतामिति

dṛṣṭvātra ramyamekaṃ ca parvataṃ sā jagāda tam / śrāntānaṅgaprabhā kṣipramiha viśramyatāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तथेति तत्रैव सो ऽवतीर्य तया सह । चकाराहारपानादि तत्तद्विद्याप्रभावतः

tatas tatheti tatraiva so 'vatīrya tayā saha / cakārāhārapānādi tattadvidyāprabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽनङ्गप्रभां जीवदत्तो ऽसौ विधिचोदितः । ताम् उवाच प्रिये किंचिन्मधुरं गीयतां त्वया

tato 'naṅgaprabhāṃ jīvadatto 'sau vidhicoditaḥ / tām uvāca priye kiṃcinmadhuraṃ gīyatāṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा गातुमारेभे सा भक्त्या धूर्जटेः स्तुतिम् । तेन तद्गीतशब्देन सो ऽथ निद्रामगाद्द्विजः

tac chrutvā gātumārebhe sā bhaktyā dhūrjaṭeḥ stutim / tena tadgītaśabdena so 'tha nidrāmagāddvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावदाखेटकश्रान्तो निर्झराम्भोभिलाषुकः । राजा हरिवरो नाम पथा तेन किलाययौ

tāvadākheṭakaśrānto nirjharāmbhobhilāṣukaḥ / rājā harivaro nāma pathā tena kilāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन गीतशब्देन श्रुतेन हरिणो यथा । आकृष्टो ऽभ्यापतत्तत्र रथमुन्मुच्य केवलः

sa tena gītaśabdena śrutena hariṇo yathā / ākṛṣṭo 'bhyāpatattatra rathamunmucya kevalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकुनैः पूर्वमाख्यातशुभो ऽपश्यत्स भूपतिः । तामनङ्गप्रभां सत्यामनङ्गस्य प्रभामिव

śakunaiḥ pūrvamākhyātaśubho 'paśyatsa bhūpatiḥ / tāmanaṅgaprabhāṃ satyāmanaṅgasya prabhāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तद्गीतरूपाभ्यं नीतं तस्य विहस्तताम् । निर्बिभेद यथाकामं हृदयं मदनः शरैः

tadā tadgītarūpābhyaṃ nītaṃ tasya vihastatām / nirbibheda yathākāmaṃ hṛdayaṃ madanaḥ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि तं वीक्ष्य सहसा सुभगं पुष्पधन्वनः । पतिता गोचरे ऽनङ्गप्रभा क्षणमचिन्तयत्

sāpi taṃ vīkṣya sahasā subhagaṃ puṣpadhanvanaḥ / patitā gocare 'naṅgaprabhā kṣaṇamacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽयं किमयमुन्मुक्तपुष्पचामो मनोभवः । किं मूर्तो गीततुष्टस्य शर्वस्यानुग्रहो मयि

ko 'yaṃ kimayamunmuktapuṣpacāmo manobhavaḥ / kiṃ mūrto gītatuṣṭasya śarvasyānugraho mayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिन्त्य पप्रच्छ सा तं मदनमोहिता । कस्त्वं कथं वनं चेदमागतो ऽस्युच्यतामिति

iti saṃcintya papraccha sā taṃ madanamohitā / kastvaṃ kathaṃ vanaṃ cedamāgato 'syucyatāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो यथागतो यः स सर्वं तस्यै शशंस तत् । स राजा तामथापृच्छत्का त्वं सुन्दरि शंस मे

tato yathāgato yaḥ sa sarvaṃ tasyai śaśaṃsa tat / sa rājā tāmathāpṛcchatkā tvaṃ sundari śaṃsa me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च सुप्तस्थितो ऽत्रायम् एष कः कमलानने । इति तं पृष्टवन्तं च संक्षेपेण जगाद सा

yaś ca suptasthito 'trāyam eṣa kaḥ kamalānane / iti taṃ pṛṣṭavantaṃ ca saṃkṣepeṇa jagāda sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं विद्याधरी खड्गसिद्धश् चैषः पतिर् मम । दृष्टमात्रे च जातास्मि सानुरागाधुना त्वयि

ahaṃ vidyādharī khaḍgasiddhaś caiṣaḥ patir mama / dṛṣṭamātre ca jātāsmi sānurāgādhunā tvayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेहि तावद् गच्छावस् त्वदीयं नगरं द्रुतम् । तावत् प्रबुध्यते नायं तत्र वक्ष्यामि विस्तरात्

tadehi tāvad gacchāvas tvadīyaṃ nagaraṃ drutam / tāvat prabudhyate nāyaṃ tatra vakṣyāmi vistarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतत्तद्वचो राजा प्रतिपद्य तथेति सः । त्रैलोक्यरज्यसंप्राप्तिहर्षं हरिवरो दधे

śrutvaitattadvaco rājā pratipadya tatheti saḥ / trailokyarajyasaṃprāptiharṣaṃ harivaro dadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपमङ्के गृहीत्वेमं गच्छाम्युत्पत्य खं जवात् । इत्यनङ्गप्रभा सान्तः सत्वरा समचिन्तयत्

nṛpamaṅke gṛhītvemaṃ gacchāmyutpatya khaṃ javāt / ityanaṅgaprabhā sāntaḥ satvarā samacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावच् च भ्रष्टविद्याभूद्भर्तृद्रोहेण तेन सा । स्मरन्ती पितृशापं च विषादं सहसा ययौ

tāvac ca bhraṣṭavidyābhūdbhartṛdroheṇa tena sā / smarantī pitṛśāpaṃ ca viṣādaṃ sahasā yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दृष्ट्वा कारणं पृष्ट्वा स राजा ताम् अभाषत । न विषादस्य कालो ऽयं प्रबुध्येतैष ते पतिः

taddṛṣṭvā kāraṇaṃ pṛṣṭvā sa rājā tām abhāṣata / na viṣādasya kālo 'yaṃ prabudhyetaiṣa te patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवायत्तं च वस्त्वेतच्छोचितुं नार्हसि प्रिये । को हि स्वशिरसश् छायां विधेश्चोल्लङ्घयेद्गतिम्

daivāyattaṃ ca vastvetacchocituṃ nārhasi priye / ko hi svaśirasaś chāyāṃ vidheścollaṅghayedgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेहि याम इत्य् उक्त्वा तां स श्रद्धिततद्गिरम् । अङ्के हरिवरश्चक्रेराजानङ्गप्रभां द्रुतम्

tadehi yāma ity uktvā tāṃ sa śraddhitatadgiram / aṅke harivaraścakrerājānaṅgaprabhāṃ drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निधानलब्ध्येव तुष्टो गत्वा जवात्ततः । राजारुरोह स्वरथं स भृत्यैर् अभिनन्दितः

tato nidhānalabdhyeva tuṣṭo gatvā javāttataḥ / rājāruroha svarathaṃ sa bhṛtyair abhinanditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन स्वनगरं प्राप स मनः शीघ्रगामिना । रथेन रमणीयुक्तः प्रजानां दत्तकौतुकः

tena svanagaraṃ prāpa sa manaḥ śīghragāminā / rathena ramaṇīyuktaḥ prajānāṃ dattakautukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वनामलाञ्छने तस्मिन्सो ऽनङ्गप्रभया तया । सह दिव्यसुखस्तस्थौ ततो हरिवरो नृपः

svanāmalāñchane tasminso 'naṅgaprabhayā tayā / saha divyasukhastasthau tato harivaro nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साप्य् अनङ्गप्रभा तत्रैवासीत्तदनुरागिणी । विस्मृत्य स्वं प्रभावं तं सर्वं शापविमोहिता

sāpy anaṅgaprabhā tatraivāsīttadanurāgiṇī / vismṛtya svaṃ prabhāvaṃ taṃ sarvaṃ śāpavimohitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे स तत्राद्रौ जीवदत्तो न केवलम् । प्रबुद्धो नैक्षतानङ्गप्रभां यावत् स्वम् अप्य् असिम्

atrāntare sa tatrādrau jīvadatto na kevalam / prabuddho naikṣatānaṅgaprabhāṃ yāvat svam apy asim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व सानङ्गप्रभा कष्टं क्व स खड्गो ऽपि किं नु तम् । हृत्वा गता सा किं वा तौ नीतौ द्वावपि केनचित्

kva sānaṅgaprabhā kaṣṭaṃ kva sa khaḍgo 'pi kiṃ nu tam / hṛtvā gatā sā kiṃ vā tau nītau dvāvapi kenacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उद्भ्रान्तो बहून् कुर्वन् वितर्कान् स दिनत्रयम् । गिरिं तं विचिनोति स्म दह्यमानः स्मराग्निना

ity udbhrānto bahūn kurvan vitarkān sa dinatrayam / giriṃ taṃ vicinoti sma dahyamānaḥ smarāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽवतीर्य चिन्वानो वनानि दिवसान्दश । स बभ्राम न चापश्यत् तस्याः पादम् अपिक्व चित्

tato 'vatīrya cinvāno vanāni divasāndaśa / sa babhrāma na cāpaśyat tasyāḥ pādam apikva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा दुर्जनविधे कृच्छ्रात्सा दत्तापि कथं त्वया । खड्गसिद्ध्या सह हृता प्रियानङ्गप्रभा मम

hā durjanavidhe kṛcchrātsā dattāpi kathaṃ tvayā / khaḍgasiddhyā saha hṛtā priyānaṅgaprabhā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याक्रन्दन्निराहारो भ्रमस्न्नेकमवाप्तवान् । ग्रामं तत्र विवेशैकमाढ्यं द्विजगृहं च सः

ityākrandannirāhāro bhramasnnekamavāptavān / grāmaṃ tatra viveśaikamāḍhyaṃ dvijagṛhaṃ ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहिणी तत्र सुभगा सुवस्त्रास् चोपवेश्य तम् । आसने प्रियदत्ताख्या स्वचेटीः शीघ्रम् आदिशत्

gṛhiṇī tatra subhagā suvastrās copaveśya tam / āsane priyadattākhyā svaceṭīḥ śīghram ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वरितं जीवदत्तस्य पादौ क्षालयतास्य हि । निराहारस्य विरहाद्दिनमद्य त्रयोदशम्

tvaritaṃ jīvadattasya pādau kṣālayatāsya hi / nirāhārasya virahāddinamadya trayodaśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा विस्मितो जीवदत्तो ऽन्तर्विममर्श सः । इहानङ्गप्रभा प्राप्ता किं किमेषाथ योगिनी

tac chrutvā vismito jīvadatto 'ntarvimamarśa saḥ / ihānaṅgaprabhā prāptā kiṃ kimeṣātha yoginī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ध्यायन् धौतपादो भुक्ततद्दत्तभोजनः । प्रणतः प्रियदत्तां तामत्यार्त्या पृच्छति स्म सः

iti dhyāyan dhautapādo bhuktataddattabhojanaḥ / praṇataḥ priyadattāṃ tāmatyārtyā pṛcchati sma saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं ब्रूहि कथं वेत्सि मद्वृत्तान्तमनिन्दिते । द्वितीयं चापि कथय प्रियाखड्गौ क्व मे गतौ

ekaṃ brūhi kathaṃ vetsi madvṛttāntamanindite / dvitīyaṃ cāpi kathaya priyākhaḍgau kva me gatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा तमवोचत्सा प्रियदत्ता पतिव्रता । भर्तुरन्यो न मे चित्ते स्वप्ने ऽपि कुरुते पदम्

tac chrutvā tamavocatsā priyadattā pativratā / bharturanyo na me citte svapne 'pi kurute padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रभ्रातृसमान् अन्यान् पश्यामि पुरुषान् अहम् । न च मे ऽनर्चितो याति कदाचिद् अतिथिर् गृहात्

putrabhrātṛsamān anyān paśyāmi puruṣān aham / na ca me 'narcito yāti kadācid atithir gṛhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रभावेण जानामि भूतं भव्यं च भावि च । सा चानङ्गप्रभा नीता राज्ञा हरिवरेण ते

tatprabhāveṇa jānāmi bhūtaṃ bhavyaṃ ca bhāvi ca / sā cānaṅgaprabhā nītā rājñā harivareṇa te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्ते त्वयि विधेर्योगात्तन्मार्गागामिना तदा । गीताकृष्टोपयातेन स्वनामपुरवासिना

supte tvayi vidheryogāttanmārgāgāminā tadā / gītākṛṣṭopayātena svanāmapuravāsinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च शक्त्या न ते प्राप्तुं स हि राजा महाबलः । सा पुनस्तम् अपित्यक्त्वा कुलटान्यत्र यास्यति

sā ca śaktyā na te prāptuṃ sa hi rājā mahābalaḥ / sā punastam apityaktvā kulaṭānyatra yāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गंच देवी प्रादात्ते तत्प्राप्त्यै तद्विधाय सः । तस्यां हृतायां दिव्यत्वाद्देव्या एवान्तिकं गतः

khaḍgaṃca devī prādātte tatprāptyai tadvidhāya saḥ / tasyāṃ hṛtāyāṃ divyatvāddevyā evāntikaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंच देव्यव ते ऽनङ्गप्रभाशापोपवर्णने । स्वप्ने भावि यदादिष्टं तत्कथं विस्मृतं तव

kiṃca devyava te 'naṅgaprabhāśāpopavarṇane / svapne bhāvi yadādiṣṭaṃ tatkathaṃ vismṛtaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेष भवितव्ये ऽर्थे व्यामोहस् ते वृथैव कः । पापानुबन्धं मुञ्चैनं भूयो भूयो ऽतिदुःखदम्

tadeṣa bhavitavye 'rthe vyāmohas te vṛthaiva kaḥ / pāpānubandhaṃ muñcainaṃ bhūyo bhūyo 'tiduḥkhadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं वाधुना तव तया पापयन्यानुरक्तया । मानुषीभूतया भ्रातस्त्वद्द्रोहभ्रष्टविद्यया

kiṃ vādhunā tava tayā pāpayanyānuraktayā / mānuṣībhūtayā bhrātastvaddrohabhraṣṭavidyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स तया साध्व्या त्यक्तानङ्गप्रभास्पृहः । तच्चापलविरक्तात्मा जीवदत्तो जगाद ताम्

ity uktaḥ sa tayā sādhvyā tyaktānaṅgaprabhāspṛhaḥ / taccāpalaviraktātmā jīvadatto jagāda tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तस्त्वद्वचसा मोहः सत्येनाम्बामुना मम । कामं न श्रेयसे कस्य संगमः पण्यकर्मभिः

śāntastvadvacasā mohaḥ satyenāmbāmunā mama / kāmaṃ na śreyase kasya saṃgamaḥ paṇyakarmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वपापवशादेतद्दुःखमापतितं मम । तत्क्षालनाय यास्यामि तीर्थान्युज्झितमत्सरः

pūrvapāpavaśādetadduḥkhamāpatitaṃ mama / tatkṣālanāya yāsyāmi tīrthānyujjhitamatsaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को मे ऽनङ्गप्रभाहेतोर्वैर् एणार्थः परैः सह । जितक्रोधेन सर्वं हि जगदेतद्विजीयते

ko me 'naṅgaprabhāhetorvair eṇārthaḥ paraiḥ saha / jitakrodhena sarvaṃ hi jagadetadvijīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.