Library·Suśruta-saṃhitā·1·1.21·1.21.10

Suśruta-saṃhitā 1.21.10

Suś 1.21.10

तच्चादृष्टहेतुकेन विशेषेण पक्वामाशयमध्यस्थं पित्तं चतुर्विधमन्नपानं पचति विवेचयति च दोषरसमूत्रपुरीषाणि तत्रस्थमेव चात्मशक्त्या शेषाणां पित्त-स्थानानां शरीरस्य चाग्निकर्मणाऽनुग्रहं करोति तस्मिन् पित्ते पाचकोऽग्निरिति संज्ञा यत्तु यकृत्प्लीह्नोः पित्तं तस्मिन् रञ्जकोऽग्निरिति संज्ञा स रसस्य राग-कृदुक्ताः यत् पित्तं हृदयस्थं तस्मिन् साधकोऽग्निरिति संज्ञा सोऽभिप्रार्थित-मनोरथसाधनकृदुक्तः यदृष्ट्यां पित्तं तस्मिन्नालोचकोऽन्निगरिति संज्ञा स रू-पग्रहणाधिकृताः यत्तु त्वचि पित्तं तस्मिन् भ्राजकोऽग्निरिति संज्ञा सोऽभ्यङ्ग-परिषेकावगाहालेपनादीनां क्रियाद्र व्याणां पक्ता छायानां च प्रकाशकः

taccādṛṣṭahetukena viśeṣeṇa pakvāmāśayamadhyasthaṃ pittaṃ caturvidhamannapānaṃ pacati vivecayati ca doṣarasamūtrapurīṣāṇi tatrasthameva cātmaśaktyā śeṣāṇāṃ pitta-sthānānāṃ śarīrasya cāgnikarmaṇā'nugrahaṃ karoti tasmin pitte pācako'gniriti saṃjñā yattu yakṛtplīhnoḥ pittaṃ tasmin rañjako'gniriti saṃjñā sa rasasya rāga-kṛduktāḥ yat pittaṃ hṛdayasthaṃ tasmin sādhako'gniriti saṃjñā so'bhiprārthita-manorathasādhanakṛduktaḥ yadṛṣṭyāṃ pittaṃ tasminnālocako'nnigariti saṃjñā sa rū-pagrahaṇādhikṛtāḥ yattu tvaci pittaṃ tasmin bhrājako'gniriti saṃjñā so'bhyaṅga-pariṣekāvagāhālepanādīnāṃ kriyādra vyāṇāṃ paktā chāyānāṃ ca prakāśakaḥ

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Su%C5%9B/1.21.10

Cite as: Suśruta-saṃhitā 1.21.10, in HREEM (hreem.cc/library/Su%C5%9B/1.21.10), after Sanskrit Wikisource: सुश्रुतसंहिता (12 pages; revision ids 75779, 75780, 75785 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: सुश्रुतसंहिता (12 pages; revision ids 75779, 75780, 75785 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Sthānas numbered sūtra 1, nidāna 2, śārīra 3, cikitsā 4, kalpa 5, uttara 6; chapters counted from the page's own headings.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text