अथातोऽनागताबाधाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः
athāto'nāgatābādhāpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Suśruta-saṃhitā·4·4.24
Suśruta-saṃhitā 4.24
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थायोत्थाय सततं स्वस्थेनारोग्यमिच्छा धीमता यदनुष्ठेयं तत् सर्वं संप्रवक्ष्यते
utthāyotthāya satataṃ svasthenārogyamicchā dhīmatā yadanuṣṭheyaṃ tat sarvaṃ saṃpravakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रादौ दन्तपवनं द्वादशाङ्गुलमायतम् कनिष्ठिकापरीणाहमृज्वग्रन्थितमव्रणम्
tatrādau dantapavanaṃ dvādaśāṅgulamāyatam kaniṣṭhikāparīṇāhamṛjvagranthitamavraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयुग्मग्रन्थि यच्चापि प्रत्यग्रं शस्तभूमिजम् अवेक्ष्यर्तुं च दोषं च रसं वीर्यं च योजयेत्
ayugmagranthi yaccāpi pratyagraṃ śastabhūmijam avekṣyartuṃ ca doṣaṃ ca rasaṃ vīryaṃ ca yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कषायं मधुरं तिक्तं कटुकं प्रातरुत्थितः निम्बश्च तिक्तके श्रेष्ठः कषाये खदिरस्तथा
kaṣāyaṃ madhuraṃ tiktaṃ kaṭukaṃ prātarutthitaḥ nimbaśca tiktake śreṣṭhaḥ kaṣāye khadirastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधूको मधुरे श्रेष्ठः करञ्जः कटुके तथा क्षौद्र व्योषत्रिवर्गाक्तं सतैलं सैन्धवेन च
madhūko madhure śreṣṭhaḥ karañjaḥ kaṭuke tathā kṣaudra vyoṣatrivargāktaṃ satailaṃ saindhavena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णेन तेजोवत्याश्च दन्तान्नित्यं विशोधयेत् एकैकं घर्षयेद्दन्तं मृदुना कूर्चकेन च
cūrṇena tejovatyāśca dantānnityaṃ viśodhayet ekaikaṃ gharṣayeddantaṃ mṛdunā kūrcakena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तशोधनचूर्णेन दन्तमांसान्यबाधयन् तद्दौर्गन्ध्योपदेहौ तु श्लेष्माणं चापकर्षति
dantaśodhanacūrṇena dantamāṃsānyabādhayan taddaurgandhyopadehau tu śleṣmāṇaṃ cāpakarṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशद्यमन्नाभिरुचिं सौमनस्यं करोति च न खादेद्गलताल्वोष्ठजिह्वारोगसमुद्भवे
vaiśadyamannābhiruciṃ saumanasyaṃ karoti ca na khādedgalatālvoṣṭhajihvārogasamudbhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्यपाके श्वासे च कासहिक्कावमीषु च दुर्बलोऽजीर्णभक्तश्च मूर्च्छार्तो मदपीडितः
athāsyapāke śvāse ca kāsahikkāvamīṣu ca durbalo'jīrṇabhaktaśca mūrcchārto madapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरोरुजार्तस्तृषितः श्रान्तः पानक्लमान्वितः अर्दिती कर्णशूली च दन्तरोगी च मानवः
śirorujārtastṛṣitaḥ śrāntaḥ pānaklamānvitaḥ arditī karṇaśūlī ca dantarogī ca mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वानिर्लेखनं रौप्यं सौवर्णं वार्क्षमेव च तन्मलापहरं शस्तं मृदु श्लक्ष्णं दशाङ्गुलम्
jihvānirlekhanaṃ raupyaṃ sauvarṇaṃ vārkṣameva ca tanmalāpaharaṃ śastaṃ mṛdu ślakṣṇaṃ daśāṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखवैरस्यदौर्गन्ध्यशोफजाड्यहरं सुखम् दन्तदार्ढ्यकरं रुच्यं स्नेहगण्डूषधारणम्
mukhavairasyadaurgandhyaśophajāḍyaharaṃ sukham dantadārḍhyakaraṃ rucyaṃ snehagaṇḍūṣadhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरवृक्षकषायैर्वा क्षीरेण च विमिश्रितैः भिल्लोटककषायेण तथैवामलकस्य वा
kṣīravṛkṣakaṣāyairvā kṣīreṇa ca vimiśritaiḥ bhilloṭakakaṣāyeṇa tathaivāmalakasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षालयेन्मुखं नेत्रे स्वस्थः शीतोदकेन वा नीलिकां मुखशोषं च पिडकां व्यङ्गमेव च
prakṣālayenmukhaṃ netre svasthaḥ śītodakena vā nīlikāṃ mukhaśoṣaṃ ca piḍakāṃ vyaṅgameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपित्तकृतान् रोगान् सद्य एव विनाशयेत् सुखं लघु निरीक्षेत दृढं पश्यति चक्षुषा
raktapittakṛtān rogān sadya eva vināśayet sukhaṃ laghu nirīkṣeta dṛḍhaṃ paśyati cakṣuṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मतं स्रोतोञ्जनं श्रेष्ठं विशुद्धं सिन्धुसंभवम् दाहकण्डूमलघ्नं च दृष्टिक्लेदरुजापहम्
mataṃ srotoñjanaṃ śreṣṭhaṃ viśuddhaṃ sindhusaṃbhavam dāhakaṇḍūmalaghnaṃ ca dṛṣṭikledarujāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजोरूपावहं चैव सहते मारुतातपौ न नेत्ररोगा जायन्ते तस्मादञ्जनमाचरेत्
tejorūpāvahaṃ caiva sahate mārutātapau na netrarogā jāyante tasmādañjanamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवाञ्छिरसा स्नातः श्रान्तश्छर्दनवाहनैः रात्रौ जागरितश्चापि नाञ्ज्याज्ज्वरित एव च
bhuktavāñchirasā snātaḥ śrāntaśchardanavāhanaiḥ rātrau jāgaritaścāpi nāñjyājjvarita eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्पूरजातीकक्कोललवङ्गकटुकाह्वयैः सचूर्णपूगैः सहितं पत्रं ताम्बूलजं शुभम्
karpūrajātīkakkolalavaṅgakaṭukāhvayaiḥ sacūrṇapūgaiḥ sahitaṃ patraṃ tāmbūlajaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखवैशद्यसौगन्ध्यकान्तिसौष्ठवकारकम् हनुदन्तस्वरमलजिह्वेन्द्रि यविशोधनम्
mukhavaiśadyasaugandhyakāntisauṣṭhavakārakam hanudantasvaramalajihvendri yaviśodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसेकशमनं हृद्यं गलामयविनाशनम् पथ्यं सुप्तोत्थिते भुक्ते स्नाते वान्ते च मानवे
prasekaśamanaṃ hṛdyaṃ galāmayavināśanam pathyaṃ suptotthite bhukte snāte vānte ca mānave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपित्तक्षतक्षीणतृष्णामूर्च्छापरीतिनाम् रूक्षदुर्बलमर्त्यानां न हितं चास्यशोषिणाम्
raktapittakṣatakṣīṇatṛṣṇāmūrcchāparītinām rūkṣadurbalamartyānāṃ na hitaṃ cāsyaśoṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरोगतांस्तथा रोगाञ्छिरोभङ्गोऽपकर्षति केशानां मार्दवं दैर्घ्यं बहुत्वं स्निग्धकृष्णताम्
śirogatāṃstathā rogāñchirobhaṅgo'pakarṣati keśānāṃ mārdavaṃ dairghyaṃ bahutvaṃ snigdhakṛṣṇatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति शिरसस्तृप्तिं सुत्वक्कमपि चाननम् सन्तर्पणं चेन्द्रि याणां शिरसः प्रतिपूरणम्
karoti śirasastṛptiṃ sutvakkamapi cānanam santarpaṇaṃ cendri yāṇāṃ śirasaḥ pratipūraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुकं क्षीरशुक्ला च सरलं देवदारु च क्षुद्र कं पञ्चनामानं समभागानि संहरेत्
madhukaṃ kṣīraśuklā ca saralaṃ devadāru ca kṣudra kaṃ pañcanāmānaṃ samabhāgāni saṃharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां कल्ककषायाभ्यां चक्रतैलं विपाचयेत् सदैव शीतलं जन्तोर्मूर्ध्नि तैलं प्रदापयेत्
teṣāṃ kalkakaṣāyābhyāṃ cakratailaṃ vipācayet sadaiva śītalaṃ jantormūrdhni tailaṃ pradāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशप्रसाधनी केश्या रजोजन्तुमलापहा हनुमन्याशिरःकर्णशूलघ्नं कर्णपूरणम्
keśaprasādhanī keśyā rajojantumalāpahā hanumanyāśiraḥkarṇaśūlaghnaṃ karṇapūraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यङ्गो मार्दवकरः कफवातनिरोधनः धातूनां पुष्टिजननो मृजावर्णबलप्रदः
abhyaṅgo mārdavakaraḥ kaphavātanirodhanaḥ dhātūnāṃ puṣṭijanano mṛjāvarṇabalapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेकः श्रमघ्नोऽनिलहृद्भग्नसन्धिप्रसाधकः क्षताग्निदग्धाभिहतविघृष्टानां रुजापहः
sekaḥ śramaghno'nilahṛdbhagnasandhiprasādhakaḥ kṣatāgnidagdhābhihatavighṛṣṭānāṃ rujāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलसिक्तस्य वर्धन्ते यथा मूलेऽङकुरास्तरोः तथा धातुविवृद्धिर्हि स्नेहसिक्तस्य जायते
jalasiktasya vardhante yathā mūle'ṅakurāstaroḥ tathā dhātuvivṛddhirhi snehasiktasya jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिरामुखै रोमकूपैर्धमनीभिश्च तर्पयन् शरीरबलमाधत्ते युक्तः स्नेहोऽवगाहने
sirāmukhai romakūpairdhamanībhiśca tarpayan śarīrabalamādhatte yuktaḥ sneho'vagāhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रकृतिसात्म्यर्तुदेशदोषविकारवित् तैलं घृतं वा मतिमान् युञ्ज्यादभ्यङ्गसेकयोः
tatra prakṛtisātmyartudeśadoṣavikāravit tailaṃ ghṛtaṃ vā matimān yuñjyādabhyaṅgasekayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केवलं सामदोषेषु न कथञ्चन योजयेत् तरुणज्वर्यजीर्णी च नाभ्यक्तव्यौ कथञ्चन
kevalaṃ sāmadoṣeṣu na kathañcana yojayet taruṇajvaryajīrṇī ca nābhyaktavyau kathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा विरिक्तो वान्तश्च निरूढो यश्च मानवः पूर्वयोः कृच्छ्रता व्याधेरसाध्यत्वमथापि वा
tathā virikto vāntaśca nirūḍho yaśca mānavaḥ pūrvayoḥ kṛcchratā vyādherasādhyatvamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषाणां तदहः प्रोक्ता अग्निमान्द्यादयो गदाः सन्तर्पणसमुत्थानां रोगाणां नैव कारयेत्
śeṣāṇāṃ tadahaḥ proktā agnimāndyādayo gadāḥ santarpaṇasamutthānāṃ rogāṇāṃ naiva kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरायासजननं कर्म व्यायामसंज्ञितम् तत् कृत्वा तु सुखं देहं विमृद्नीयात् समन्ततः
śarīrāyāsajananaṃ karma vyāyāmasaṃjñitam tat kṛtvā tu sukhaṃ dehaṃ vimṛdnīyāt samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरोपचयः कान्तिर्गात्राणां सुविभक्तता दीप्ताग्नित्वमनालस्यं स्थिरत्वं लाघवं मृजा
śarīropacayaḥ kāntirgātrāṇāṃ suvibhaktatā dīptāgnitvamanālasyaṃ sthiratvaṃ lāghavaṃ mṛjā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रमक्लमपिपासोष्णशीतादीनां सहिष्णुता आरोग्यं चापि परमं व्यायामादुपजायते
śramaklamapipāsoṣṇaśītādīnāṃ sahiṣṇutā ārogyaṃ cāpi paramaṃ vyāyāmādupajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चास्ति सदृशं तेन किञ्चित् स्थौल्यापकर्षणम् न च व्यायामिनं मर्त्यमर्दयन्त्यरयो बलात्
na cāsti sadṛśaṃ tena kiñcit sthaulyāpakarṣaṇam na ca vyāyāminaṃ martyamardayantyarayo balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैनं सहसाऽक्रम्य जरा समधिरोहति स्थिरीभवति मांसं च व्यायामाभिरतस्य च
na cainaṃ sahasā'kramya jarā samadhirohati sthirībhavati māṃsaṃ ca vyāyāmābhiratasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यायामस्विन्नगात्रस्य पद्भ्यामुद्वर्तितस्य च व्याधयो नोपसर्पन्ति सिंहं क्षुद्र मृगा इव
vyāyāmasvinnagātrasya padbhyāmudvartitasya ca vyādhayo nopasarpanti siṃhaṃ kṣudra mṛgā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयोरूपगुणैर्हीनमपि कुर्यात् सुदर्शनम् व्यायामं कुर्वतो नित्यं विरुद्धमपि भोजनम्
vayorūpaguṇairhīnamapi kuryāt sudarśanam vyāyāmaṃ kurvato nityaṃ viruddhamapi bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदग्धमविदग्धं वा निर्दोषं परिपच्यते व्यायामो हि सदा पथ्यो बलिनां स्निग्धभोजिनाम्
vidagdhamavidagdhaṃ vā nirdoṣaṃ paripacyate vyāyāmo hi sadā pathyo balināṃ snigdhabhojinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च शीते वसन्ते च तेषां पथ्यतमः स्मृतः सर्वेष्वृतुष्वहरहः पुम्भिरात्महितैषिभिः
sa ca śīte vasante ca teṣāṃ pathyatamaḥ smṛtaḥ sarveṣvṛtuṣvaharahaḥ pumbhirātmahitaiṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलस्यार्धेन कर्तव्यो व्यायामो हन्त्यतोऽन्यथा हृदि स्थानस्थितो वायुर्यदा वक्त्रं प्रपद्यते
valasyārdhena kartavyo vyāyāmo hantyato'nyathā hṛdi sthānasthito vāyuryadā vaktraṃ prapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यायामं कुर्वतो जन्तोस्तद्बलार्धस्य लक्षणम् वयोबलशरीराणि देशकालाशनानि च
vyāyāmaṃ kurvato jantostadbalārdhasya lakṣaṇam vayobalaśarīrāṇi deśakālāśanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीक्ष्य कुर्याद्व्यायाममन्यथा रोगमाप्नुयात् क्षयतृष्णारुचिच्छर्दिरक्तपित्तभ्रमक्लमाः
samīkṣya kuryādvyāyāmamanyathā rogamāpnuyāt kṣayatṛṣṇārucicchardiraktapittabhramaklamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासशोषज्वरश्वासा अतिव्यायामसंभवाः रक्तपित्ती कृशः शोषी श्वासकासक्षतातुरः
kāsaśoṣajvaraśvāsā ativyāyāmasaṃbhavāḥ raktapittī kṛśaḥ śoṣī śvāsakāsakṣatāturaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवान् स्त्रीषु च क्षीणस्तृड्भ्रमार्तश्च वर्जयेत् उद्वर्तनं वातहरं कफमेदोविलापनम्
bhuktavān strīṣu ca kṣīṇastṛḍbhramārtaśca varjayet udvartanaṃ vātaharaṃ kaphamedovilāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरीकरणमङ्गानां त्वक्प्रसादकरं परम् सिरामुखविविक्तत्वं त्वक्स्थस्याग्नेश्च तेजनम्
sthirīkaraṇamaṅgānāṃ tvakprasādakaraṃ param sirāmukhaviviktatvaṃ tvaksthasyāgneśca tejanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्घर्षणोत्सादनाभ्यां जायेयातामसंशयम् उत्सादनाद्भवेत् स्त्रीणां विशेषात् कान्तिमद्वपुः
udgharṣaṇotsādanābhyāṃ jāyeyātāmasaṃśayam utsādanādbhavet strīṇāṃ viśeṣāt kāntimadvapuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहर्षसौभाग्यमृजालाघवादिगुणान्वितम् उद्घर्षणं तु विज्ञेयं कण्डूकोठानिलापहम्
praharṣasaubhāgyamṛjālāghavādiguṇānvitam udgharṣaṇaṃ tu vijñeyaṃ kaṇḍūkoṭhānilāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्वोः संजनयत्याशु फेनकः स्थैर्यलाघवे कण्डूकोठानिलस्तम्भमलरोगापहश्च सः
ūrvoḥ saṃjanayatyāśu phenakaḥ sthairyalāghave kaṇḍūkoṭhānilastambhamalarogāpahaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजनं त्वग्गतस्याग्नेः सिरामुखविवेचनम् उद्घर्षणं त्विष्टिकया कण्डूकोठविनाशनम्
tejanaṃ tvaggatasyāgneḥ sirāmukhavivecanam udgharṣaṇaṃ tviṣṭikayā kaṇḍūkoṭhavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्रा दाहश्रमहरं स्वेदकण्डूतृषापहम् हृद्यं मलहरं श्रेष्ठं सर्वेन्द्रि यविबोधनम्
nidrā dāhaśramaharaṃ svedakaṇḍūtṛṣāpaham hṛdyaṃ malaharaṃ śreṣṭhaṃ sarvendri yavibodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्द्रा पाप्मोपशमनं तुष्टिदं पुंस्त्ववर्धनम् रक्तप्रसादनं चापि स्नानमग्नेश्च दीपनम्
tandrā pāpmopaśamanaṃ tuṣṭidaṃ puṃstvavardhanam raktaprasādanaṃ cāpi snānamagneśca dīpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णेन शिरसः स्नानमहितं चक्षुषः सदा शीतेन शिरसः स्नानं चक्षुष्यमिति निर्दिशेत्
uṣṇena śirasaḥ snānamahitaṃ cakṣuṣaḥ sadā śītena śirasaḥ snānaṃ cakṣuṣyamiti nirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्ममारुतकोपे तु ज्ञात्वा व्याधिबलाबलम् काममुष्णं शिरःस्नानं भैषज्यार्थं समाचरेत्
śleṣmamārutakope tu jñātvā vyādhibalābalam kāmamuṣṇaṃ śiraḥsnānaṃ bhaiṣajyārthaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिशीताम्बु शीते च श्लेष्ममारुतकोपनम् अत्युष्णमुष्णकाले च पित्तशोणितकोपनम्
atiśītāmbu śīte ca śleṣmamārutakopanam atyuṣṇamuṣṇakāle ca pittaśoṇitakopanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चातिसारज्वरितकर्णशूलानिलार्तिषु आध्मानारोचकाजीर्णभुक्तवत्सु च गर्हितम्
taccātisārajvaritakarṇaśūlānilārtiṣu ādhmānārocakājīrṇabhuktavatsu ca garhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभाग्यदं वर्णकरं प्रीत्योजोबलवर्धनम् स्वेददौर्गन्ध्यवैवर्ण्यश्रमघ्नमनुलेपनम्
saubhāgyadaṃ varṇakaraṃ prītyojobalavardhanam svedadaurgandhyavaivarṇyaśramaghnamanulepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानं येषां निषिद्धं तु तेषामप्यनुलेपनम् रक्षोघ्नमथ चौजस्यं सौभाग्यकरमुत्तमम्
snānaṃ yeṣāṃ niṣiddhaṃ tu teṣāmapyanulepanam rakṣoghnamatha caujasyaṃ saubhāgyakaramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमनोम्बररत्नानां धारणं प्रीतिवर्धनम् मुखालेपाद्दृढं चक्षुः पीनगण्डं तथाऽननम्
sumanombararatnānāṃ dhāraṇaṃ prītivardhanam mukhālepāddṛḍhaṃ cakṣuḥ pīnagaṇḍaṃ tathā'nanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यङ्गपिडकं कान्तं भवत्यम्बुजसन्निभम् पक्ष्मलं विशदं कान्तममलोज्ज्वलमण्डलम्
avyaṅgapiḍakaṃ kāntaṃ bhavatyambujasannibham pakṣmalaṃ viśadaṃ kāntamamalojjvalamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रमञ्जनसंयोगाद्भवेच्चामलतारकम् यशस्यं स्वर्ग्यमायुष्यं धनधान्यविवर्धनम्
netramañjanasaṃyogādbhaveccāmalatārakam yaśasyaṃ svargyamāyuṣyaṃ dhanadhānyavivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतातिथिविप्राणां पूजनं गोत्रवर्धनम् आहारः प्रीणनः सद्यो बलकृद्देहधारकः
devatātithiviprāṇāṃ pūjanaṃ gotravardhanam āhāraḥ prīṇanaḥ sadyo balakṛddehadhārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुस्तेजःसमुत्साहस्मृत्योजोग्निविवर्धनः पादप्रक्षालनं पादमलरोगश्रमापहम्
āyustejaḥsamutsāhasmṛtyojognivivardhanaḥ pādaprakṣālanaṃ pādamalarogaśramāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुःप्रसादनं वृष्यं रक्षोघ्नं प्रीतिवर्धनम् निद्रा करो देहसुखश्चक्षुष्यः श्रमसुप्तिनुत्
cakṣuḥprasādanaṃ vṛṣyaṃ rakṣoghnaṃ prītivardhanam nidrā karo dehasukhaścakṣuṣyaḥ śramasuptinut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादत्वङ्मृदुकारी च पादाभ्यङ्गः सदा हितः पादरोगहरं वृष्यं रक्षोघ्नं प्रीतिवर्धनम्
pādatvaṅmṛdukārī ca pādābhyaṅgaḥ sadā hitaḥ pādarogaharaṃ vṛṣyaṃ rakṣoghnaṃ prītivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखप्रचारमोजस्यं सदा पादत्रधारणम् अनारोग्यमनायुष्यं चक्षुषोरुपघातकृत्
sukhapracāramojasyaṃ sadā pādatradhāraṇam anārogyamanāyuṣyaṃ cakṣuṣorupaghātakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादाभ्यामनुपानद्भ्यां सदा चङ्क्रमणं नृणाम् पाप्मोपशमनं केशनखरोमापमार्जनम्
pādābhyāmanupānadbhyāṃ sadā caṅkramaṇaṃ nṛṇām pāpmopaśamanaṃ keśanakharomāpamārjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षलाघवसौभाग्यकरमुत्साहवर्धनम् बाणवारं मृजावर्णतेजोबलविवर्धनम्
harṣalāghavasaubhāgyakaramutsāhavardhanam bāṇavāraṃ mṛjāvarṇatejobalavivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रं केश्यमुष्णीषं वातातपरजोपहम् वर्षानिलरजोघर्महिमादीनां निवारणम्
pavitraṃ keśyamuṣṇīṣaṃ vātātaparajopaham varṣānilarajogharmahimādīnāṃ nivāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्ण्यं चक्षुष्यमौजस्यं शङ्करं छत्रधारणम् शुनः सरीसृपव्यालविषाणिभ्यो भयापहम्
varṇyaṃ cakṣuṣyamaujasyaṃ śaṅkaraṃ chatradhāraṇam śunaḥ sarīsṛpavyālaviṣāṇibhyo bhayāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रमस्खलनदोषघ्नं स्थविरे च प्रशस्यते सत्त्वोत्साहबलस्थैर्यधैर्यवीर्यविवर्धनम्
śramaskhalanadoṣaghnaṃ sthavire ca praśasyate sattvotsāhabalasthairyadhairyavīryavivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवष्टम्भकरं चापि भयघ्नं दण्डधारणम् आस्या वर्णकफस्थौल्यसौकुमार्यकरी सुखा
avaṣṭambhakaraṃ cāpi bhayaghnaṃ daṇḍadhāraṇam āsyā varṇakaphasthaulyasaukumāryakarī sukhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्वा वर्णकफस्थौल्यसौकुमार्यविनाशनः अत्यध्वा विपरीतोऽस्माज्जरादौर्बल्यकृच्च सः
adhvā varṇakaphasthaulyasaukumāryavināśanaḥ atyadhvā viparīto'smājjarādaurbalyakṛcca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तु चङ्क्रमणं नातिदेहपीडाकरं भवेत् तदायुर्बलमेधाग्निप्रदमिन्द्रि यबोधनम्
yattu caṅkramaṇaṃ nātidehapīḍākaraṃ bhavet tadāyurbalamedhāgnipradamindri yabodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रमानिलहरं वृष्यं पुष्टिनिद्रा धृतिप्रदम् सुखं शय्यासनं दुःखं पिपरीतगुणं मतम्
śramānilaharaṃ vṛṣyaṃ puṣṭinidrā dhṛtipradam sukhaṃ śayyāsanaṃ duḥkhaṃ piparītaguṇaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालव्यजनमौजस्यं मक्षिकादीनपोहति शोषदाहश्रमस्वेदमूर्च्छाघ्नो व्यजनानिलः
bālavyajanamaujasyaṃ makṣikādīnapohati śoṣadāhaśramasvedamūrcchāghno vyajanānilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतिनिद्रा करं वृष्यं कफवातश्रमापहम् संवाहनं मांसरक्तत्वक्प्रसादकरं सुखम्
prītinidrā karaṃ vṛṣyaṃ kaphavātaśramāpaham saṃvāhanaṃ māṃsaraktatvakprasādakaraṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवातं रौक्ष्यवैवर्ण्यस्तम्भकृद्दाहपक्तिनुत् स्वेदमूर्च्छापिपासाघ्नमप्रवातमतोऽन्यथा
pravātaṃ raukṣyavaivarṇyastambhakṛddāhapaktinut svedamūrcchāpipāsāghnamapravātamato'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखं वातं प्रसेवेत ग्रीष्मे शरदि मानवः निवातं ह्यायुषे सेव्यमारोग्याय च सर्वदा
sukhaṃ vātaṃ praseveta grīṣme śaradi mānavaḥ nivātaṃ hyāyuṣe sevyamārogyāya ca sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतपः पित्ततृष्णाग्निस्वेदमूर्च्छाभ्रमास्रकृत् दाहवैवर्ण्यकारी च छाया चैतानपोहति
ātapaḥ pittatṛṣṇāgnisvedamūrcchābhramāsrakṛt dāhavaivarṇyakārī ca chāyā caitānapohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निर्वातकफस्तम्भशीतवेपथुनाशनः आमाभिष्यन्दजरणो रक्तपित्तप्रदूषणः
agnirvātakaphastambhaśītavepathunāśanaḥ āmābhiṣyandajaraṇo raktapittapradūṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्टिवर्णबलोत्साहमग्निदीप्तिमतन्द्रि ताम् करोति धातुसाम्यं च निद्रा काले निषेविता
puṣṭivarṇabalotsāhamagnidīptimatandri tām karoti dhātusāmyaṃ ca nidrā kāle niṣevitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रादित एव नीचनखरोम्णा शुचिना शुक्लवाससा लघूष्णीषच्छत्रोपानत्केन दण्डपाणिना काले हितमितमधुरपूर्वाभिभाषिणा बन्धुभूतेन भूतानां गुरुवृ-द्धानुमतेन सुसहायेनानन्यमनसा खलूपचरितव्यं तदपि न रात्रौ न केशा-स्थिकण्टकाश्मतुषभस्मोत्करकपालाङ्गारामेध्यस्नानबलि भूमिषु न विषमेन्द्र कीलचतुष्पथश्वभ्राणामुपरिष्टात्
tatrādita eva nīcanakharomṇā śucinā śuklavāsasā laghūṣṇīṣacchatropānatkena daṇḍapāṇinā kāle hitamitamadhurapūrvābhibhāṣiṇā bandhubhūtena bhūtānāṃ guruvṛ-ddhānumatena susahāyenānanyamanasā khalūpacaritavyaṃ tadapi na rātrau na keśā-sthikaṇṭakāśmatuṣabhasmotkarakapālāṅgārāmedhyasnānabali bhūmiṣu na viṣamendra kīlacatuṣpathaśvabhrāṇāmupariṣṭāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न राजद्विष्टपरुषपैशुन्यानृतानि वदेत् न देवब्राह्मणपितृपरिवादांश्च न नरेन्द्र द्विष्टोन्मत्तपतितक्षुद्र नीचानुपासीत
na rājadviṣṭaparuṣapaiśunyānṛtāni vadet na devabrāhmaṇapitṛparivādāṃśca na narendra dviṣṭonmattapatitakṣudra nīcānupāsīta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षपर्वतप्रपातविषमवल्मीकदुष्टवाजिकुञ्जराद्यधिरोहणानि परिहरेत् पूर्णनदीसमुद्रा विदितपल्वलश्वभ्रकूपावतरणानि भिन्नशून्या गारश्मशान विजना-रण्यवासाग्निसंभ्रमव्यालभुजङ्गकीटसेवाश्च ग्रामाघातकल हशस्त्रसन्नि पातव्यालसरीसृपशृङ्गिसन्निकर्षांश्च
vṛkṣaparvataprapātaviṣamavalmīkaduṣṭavājikuñjarādyadhirohaṇāni pariharet pūrṇanadīsamudrā viditapalvalaśvabhrakūpāvataraṇāni bhinnaśūnyā gāraśmaśāna vijanā-raṇyavāsāgnisaṃbhramavyālabhujaṅgakīṭasevāśca grāmāghātakala haśastrasanni pātavyālasarīsṛpaśṛṅgisannikarṣāṃśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाग्निगोगुरुब्राह्मणप्रेङ्खादम्पत्यन्तरेण यायात् न शवमनुयायात् देवगोब्राह्म-णचैत्यध्वजरोगिपतितपापकारिणां च छायां नाक्रमेत नास्तं गच्छन्तमुद्यन्तं वाऽदित्यं वीक्षेत गां धापयन्तीं धयन्तीं परशस्यं वा चरन्तीं न कस्मै चि-दाचक्षीत न चोल्कापातोत्पातेन्द्र धनूंषि नाग्निंमुखेनोपधमेत् नापो भूमिं वा पाणिपादेनाभिहन्यात्
nāgnigogurubrāhmaṇapreṅkhādampatyantareṇa yāyāt na śavamanuyāyāt devagobrāhma-ṇacaityadhvajarogipatitapāpakāriṇāṃ ca chāyāṃ nākrameta nāstaṃ gacchantamudyantaṃ vā'dityaṃ vīkṣeta gāṃ dhāpayantīṃ dhayantīṃ paraśasyaṃ vā carantīṃ na kasmai ci-dācakṣīta na colkāpātotpātendra dhanūṃṣi nāgniṃmukhenopadhamet nāpo bhūmiṃ vā pāṇipādenābhihanyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वेगान् धारयेद् वातमूत्रपुरीषादीनाम् न बहिर्वेगान् ग्रामनगरदेवतायतन-श्मशानचतुष्पथसलिलाशयपथिसन्निकृष्टानुत्सृजेन्न प्रकाशं न वाय्वग्निसलिलसोमार्कगोगुरुप्रतिमुखम्
na vegān dhārayed vātamūtrapurīṣādīnām na bahirvegān grāmanagaradevatāyatana-śmaśānacatuṣpathasalilāśayapathisannikṛṣṭānutsṛjenna prakāśaṃ na vāyvagnisalilasomārkagogurupratimukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भूमिं विलिखेत् नासंवृतमुखः सदसि जृम्भोद्गारकासश्वासक्षवथूनुत्सृजेत् न पर्यङ्किकावष्टम्भपादप्रसारणानि गुरुसन्निधौ कुर्यात्
na bhūmiṃ vilikhet nāsaṃvṛtamukhaḥ sadasi jṛmbhodgārakāsaśvāsakṣavathūnutsṛjet na paryaṅkikāvaṣṭambhapādaprasāraṇāni gurusannidhau kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न बालकर्णनासास्रोतोदशनाक्षिविवराण्यभिकुष्णीयात् न वीजयेत् केशमु-खनखवस्त्रगात्राणि न गात्रनखवक्त्रवादित्रं कुर्यात् न काष्ठलोष्टतृणादीनभिहन्याच्छिन्द्याद्भिन्द्याद्वा
na bālakarṇanāsāsrotodaśanākṣivivarāṇyabhikuṣṇīyāt na vījayet keśamu-khanakhavastragātrāṇi na gātranakhavaktravāditraṃ kuryāt na kāṣṭhaloṣṭatṛṇādīnabhihanyācchindyādbhindyādvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रतिवातातपं सेवेत न भुक्तमात्रोऽग्निमुपासीत नोत्कटकाल्पकाष्ठासनम-ध्यासीत न ग्रीवांविषमं धारयेत् न विषमकायः क्रियां भजेत भुञ्जीत वा न प्रततमीक्षेत विशेषाज्ज्योतिर्भास्करसूक्षमचलभ्रान्तानि न भारं शिरसां वहेत् न स्वप्नजागरणशयनासनस्थानचङ्क्रमणयानवाहनप्रधावनलङ्घ नप्लवन प्रतरणहास्यभाष्यव्यवायव्यायामादीनुचितानप्यतिसेवेत
na prativātātapaṃ seveta na bhuktamātro'gnimupāsīta notkaṭakālpakāṣṭhāsanama-dhyāsīta na grīvāṃviṣamaṃ dhārayet na viṣamakāyaḥ kriyāṃ bhajeta bhuñjīta vā na pratatamīkṣeta viśeṣājjyotirbhāskarasūkṣamacalabhrāntāni na bhāraṃ śirasāṃ vahet na svapnajāgaraṇaśayanāsanasthānacaṅkramaṇayānavāhanapradhāvanalaṅgha naplavana prataraṇahāsyabhāṣyavyavāyavyāyāmādīnucitānapyatiseveta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उचितादप्यहितात् क्रमशो विरमेत् हितमनुचितमप्यासेवेत क्रमशः न चैकान्ततः पादहीनात्
ucitādapyahitāt kramaśo viramet hitamanucitamapyāseveta kramaśaḥ na caikāntataḥ pādahīnāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नावाक्शिराः शयीत न भिन्नपात्रे भुञ्जीत न विना पात्रेण नाञ्जलिपुटेनापः पिबेत् काले हितमितस्निग्धमधुरप्रायमाहारं वैद्यप्रत्यवेक्षितमश्नीयात् ग्रा-मगणगणिकापणिकशत्रुसत्रशठपतितभोजनानि परिहरेत् शेषाण्यपि चानि-ष्टरूपरसगन्धस्पर्शशब्दमानसानि अन्यान्येवंगुणान्यपि संभ्रमदत्तानि मक्षि-काबालोपहतानि नाप्रक्षालितपादो भुञ्जीत न मूत्रोच्चारपीडितो न सन्ध्ययोर्नानुपाश्रितो नातीतकालं हीनमतिमात्रं निओ!द्धृतस्नेहंइ! चेति
nāvākśirāḥ śayīta na bhinnapātre bhuñjīta na vinā pātreṇa nāñjalipuṭenāpaḥ pibet kāle hitamitasnigdhamadhuraprāyamāhāraṃ vaidyapratyavekṣitamaśnīyāt grā-magaṇagaṇikāpaṇikaśatrusatraśaṭhapatitabhojanāni pariharet śeṣāṇyapi cāni-ṣṭarūparasagandhasparśaśabdamānasāni anyānyevaṃguṇānyapi saṃbhramadattāni makṣi-kābālopahatāni nāprakṣālitapādo bhuñjīta na mūtroccārapīḍito na sandhyayornānupāśrito nātītakālaṃ hīnamatimātraṃ nio!ddhṛtasnehaṃi! ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भुञ्जीतोद्धृतस्नेहं नष्टं पर्युषितं पयः न नक्तं दधि भुञ्जीत न चाप्यघृतशर्करम्
na bhuñjītoddhṛtasnehaṃ naṣṭaṃ paryuṣitaṃ payaḥ na naktaṃ dadhi bhuñjīta na cāpyaghṛtaśarkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामुद्गयूषं नाक्षौद्रं नोष्णं नामल कैर्विना अन्यथा जनयेत् कुष्ठविसर्पादीन् गदान् बहून् नात्मानमुदके पश्येन्न नग्नः प्रविशेज्जलम्
nāmudgayūṣaṃ nākṣaudraṃ noṣṇaṃ nāmala kairvinā anyathā janayet kuṣṭhavisarpādīn gadān bahūn nātmānamudake paśyenna nagnaḥ praviśejjalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्यूतमद्यातिसेवाप्रतिभूत्वसाक्षित्वसमाह्वानगोष्ठीवादित्राणि न सेवेत स्रजं छत्रोपानहौ कनकमतीतवासांसि न चान्यैर्धृतानि धारयेत् ब्राह्मणमग्निं गां च नोच्छिष्टः स्पृशेत्
dyūtamadyātisevāpratibhūtvasākṣitvasamāhvānagoṣṭhīvāditrāṇi na seveta srajaṃ chatropānahau kanakamatītavāsāṃsi na cānyairdhṛtāni dhārayet brāhmaṇamagniṃ gāṃ ca nocchiṣṭaḥ spṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्ति चात्र यस्मिन् यस्मिन्नृतौ ये ये दोषाः कुप्यन्ति देहिनाम् तेषु तेषु प्रदातव्या रसास्ते ते विजानता
bhavanti cātra yasmin yasminnṛtau ye ye doṣāḥ kupyanti dehinām teṣu teṣu pradātavyā rasāste te vijānatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षासु न पिबेत्तोयं पिबेच्छरदि मात्रया वर्षासु चतुरो मासान् मात्रावदुदकं पिबेत्
varṣāsu na pibettoyaṃ pibeccharadi mātrayā varṣāsu caturo māsān mātrāvadudakaṃ pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णं हैमे वसन्ते च कामं ग्रीष्मे तु शीतलम् हेमन्ते च वसन्ते च सीध्वरिष्टौ पिबेन्नरः
uṣṇaṃ haime vasante ca kāmaṃ grīṣme tu śītalam hemante ca vasante ca sīdhvariṣṭau pibennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृतशीतं पयो ग्रीष्मे प्रावृट्काले रसं पिबेत् यूषं वर्षति तस्यान्ते प्रपिबेच्छीतलं जलम्
śṛtaśītaṃ payo grīṣme prāvṛṭkāle rasaṃ pibet yūṣaṃ varṣati tasyānte prapibecchītalaṃ jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्थ एवमतोऽन्यस्तु दोषाहारगतानुगः स्नेहं सैन्धवचूर्णेन पिप्पलीभिश्च संयुतम्
svastha evamato'nyastu doṣāhāragatānugaḥ snehaṃ saindhavacūrṇena pippalībhiśca saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेदग्निविवृर्द्ध्य्थं न च वेगान् विधारयेत् अग्निदीप्तिकरं नॄणां रोगाणां शमनं प्रति
pibedagnivivṛrddhythaṃ na ca vegān vidhārayet agnidīptikaraṃ nṝṇāṃ rogāṇāṃ śamanaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रावृट्शरद्वसन्तेषु सम्यक् स्नेहादिमाचरेत् कफे प्रच्छर्दनं पित्ते विरेको बस्तिरीरणे
prāvṛṭśaradvasanteṣu samyak snehādimācaret kaphe pracchardanaṃ pitte vireko bastirīraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्यते त्रिष्वपि सदा व्यायामो दोषनाशनः भुक्तं बिरुद्धमप्यन्नं व्यायामान्न प्रदुष्यति
śasyate triṣvapi sadā vyāyāmo doṣanāśanaḥ bhuktaṃ biruddhamapyannaṃ vyāyāmānna praduṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सर्गमैथुनाहारशोधने स्यात्तु तन्मनाः नेच्छेद्दोषचयात् प्राज्ञः पीडां वा कायमानसीम्
utsargamaithunāhāraśodhane syāttu tanmanāḥ neccheddoṣacayāt prājñaḥ pīḍāṃ vā kāyamānasīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिस्त्रीसंप्रयोगाच्च रक्षेदात्मानमात्मवान् शूलकासज्वरश्वासकार्श्यपाण्ड्वामयक्षयाः
atistrīsaṃprayogācca rakṣedātmānamātmavān śūlakāsajvaraśvāsakārśyapāṇḍvāmayakṣayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिव्यवायाज्जायन्ते रोगाश्चाक्षेपकादयः आयुष्मन्तो मन्दजरा वपुर्वर्णबलान्विताः
ativyavāyājjāyante rogāścākṣepakādayaḥ āyuṣmanto mandajarā vapurvarṇabalānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरोपचितमांसाश्च भवन्ति स्त्रीषु संयताः त्रिभिस्त्रिभिरहोभिर्वा समीयात् प्रमदां नरः
sthiropacitamāṃsāśca bhavanti strīṣu saṃyatāḥ tribhistribhirahobhirvā samīyāt pramadāṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेष्वृतुषु घर्मेषु पक्षात् पक्षाद्व्रजेद्बुधः रजस्वलामकामां च मलिनामप्रियां तथा
sarveṣvṛtuṣu gharmeṣu pakṣāt pakṣādvrajedbudhaḥ rajasvalāmakāmāṃ ca malināmapriyāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णवृद्धां वयोवृद्धां तथा व्याधिप्रपीडिताम् हीनाङ्गीं गर्भिणीं द्वेष्यां योनिदोषसमन्विताम्
varṇavṛddhāṃ vayovṛddhāṃ tathā vyādhiprapīḍitām hīnāṅgīṃ garbhiṇīṃ dveṣyāṃ yonidoṣasamanvitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सगोत्रां गुरुपत्नीं च तथा प्रव्रजितामपि सन्ध्यापर्वस्वगम्यां च नोपेयात् प्रमदां नरः
sagotrāṃ gurupatnīṃ ca tathā pravrajitāmapi sandhyāparvasvagamyāṃ ca nopeyāt pramadāṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोसर्गे चार्धरात्रे च तथा मध्यन्दिनेषु च लज्जासमावहे देशे विवृतेऽशुद्ध एव च
gosarge cārdharātre ca tathā madhyandineṣu ca lajjāsamāvahe deśe vivṛte'śuddha eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधितो व्याधितश्चैव क्षुब्धचित्तश्च मानवः वातविण्मूत्रवेगी च पिपासुरतिदुर्बलः
kṣudhito vyādhitaścaiva kṣubdhacittaśca mānavaḥ vātaviṇmūtravegī ca pipāsuratidurbalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यग्योनावयोनौ च प्राप्तशुक्रविधारणम् दुष्टयोनौ विसर्गं तु बलवानपि वर्जयेत्
tiryagyonāvayonau ca prāptaśukravidhāraṇam duṣṭayonau visargaṃ tu balavānapi varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेतसश्चातिमात्रं तु मूर्धावरणमेव च स्थितावुत्तानशयने विशेषेणैव गर्हितम्
retasaścātimātraṃ tu mūrdhāvaraṇameva ca sthitāvuttānaśayane viśeṣeṇaiva garhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.