Library·Suśruta-saṃhitā·4·4.6·4.6.13

Suśruta-saṃhitā 4.6.13

Suś 4.6.13

अत ऊर्ध्वं भेषजसाध्येष्वदृश्येष्वर्शःसु योगान् यापनार्थं वक्ष्यामःप्रातः प्रा-तर्गुडहरीतकीमासेवेत ब्रह्मचारी गोमूत्रद्रो णसिद्धं वा हरीतकीशतं प्रातः प्रा-तर्यथाबलं क्षौद्रे ण अपामार्गमूलं वा तण्डुलोदकेन सक्षौद्र महरहः शताव-रीमूलकल्कं वा क्षीरेण चित्रकचूर्णयुक्तं वा सीधुं परार्ध्यं भल्लातचूर्णयुक्तं वा सक्तुमन्थमलवणं तक्रेण कलशे वाऽन्तश्चित्रकमूलकल्कावलिप्ते निषिक्तं तक्रमम्लमनम्लं वा पानभोजनेषूपयुञ्जीत एष एव भार्ग्यास्फोतायवान्यामल-कगुडूचीषु तक्रकल्पः पिप्पलीपिप्पली मूलचव्यचित्रकविडङ्गशुण्ठीहरीत-कीषु च पूर्ववदेव निरन्नो वा तक्रमहरहर्मासमुपसेवेत शृङ्गवेरपुनर्नवाचित्र-ककषायसिद्धं वा पयः कुटजमूलत्वक् फाणितं वा पिप्पल्यादिप्रतीवापं क्षौद्रे ण महावातव्याध्युक्तं हिङग्वादिचूर्णमुपसेवेत तक्राहारः क्षीराहारो वा क्षारलवणांश्चित्रकमूलक्षारोदकसिद्धान् वा कुल्माषान् भक्षयेत् चित्रकमूल-क्षारोदकसिद्धं वा पयः पलाशतरुक्षारसिद्धं वा पलाशतरुक्षारसिद्धान् वा कुल्माषान् पाटलापामार्ग वृहतीपलाशक्षारं वा परिस्रतुमहरहर्घृतसंसृष्टं कु-टजबन्दाकमूलकल्कं वा तक्रेण चित्रकपूतीकनागरकल्कं वा पूतीकक्षारेण क्षारोदकसिद्धं वा सर्पिःपिप्पल्यादिप्रतीवापं कृष्णतिलप्रसृतं प्रकुञ्चं वा प्रातः प्रातरुपसेवेत शीतोदकानुपानम् एभिरभिवर्धतेऽग्निरर्शांसि चोपशाम्यन्ति

ata ūrdhvaṃ bheṣajasādhyeṣvadṛśyeṣvarśaḥsu yogān yāpanārthaṃ vakṣyāmaḥprātaḥ prā-targuḍaharītakīmāseveta brahmacārī gomūtradro ṇasiddhaṃ vā harītakīśataṃ prātaḥ prā-taryathābalaṃ kṣaudre ṇa apāmārgamūlaṃ vā taṇḍulodakena sakṣaudra maharahaḥ śatāva-rīmūlakalkaṃ vā kṣīreṇa citrakacūrṇayuktaṃ vā sīdhuṃ parārdhyaṃ bhallātacūrṇayuktaṃ vā saktumanthamalavaṇaṃ takreṇa kalaśe vā'ntaścitrakamūlakalkāvalipte niṣiktaṃ takramamlamanamlaṃ vā pānabhojaneṣūpayuñjīta eṣa eva bhārgyāsphotāyavānyāmala-kaguḍūcīṣu takrakalpaḥ pippalīpippalī mūlacavyacitrakaviḍaṅgaśuṇṭhīharīta-kīṣu ca pūrvavadeva niranno vā takramaharaharmāsamupaseveta śṛṅgaverapunarnavācitra-kakaṣāyasiddhaṃ vā payaḥ kuṭajamūlatvak phāṇitaṃ vā pippalyādipratīvāpaṃ kṣaudre ṇa mahāvātavyādhyuktaṃ hiṅagvādicūrṇamupaseveta takrāhāraḥ kṣīrāhāro vā kṣāralavaṇāṃścitrakamūlakṣārodakasiddhān vā kulmāṣān bhakṣayet citrakamūla-kṣārodakasiddhaṃ vā payaḥ palāśatarukṣārasiddhaṃ vā palāśatarukṣārasiddhān vā kulmāṣān pāṭalāpāmārga vṛhatīpalāśakṣāraṃ vā parisratumaharaharghṛtasaṃsṛṣṭaṃ ku-ṭajabandākamūlakalkaṃ vā takreṇa citrakapūtīkanāgarakalkaṃ vā pūtīkakṣāreṇa kṣārodakasiddhaṃ vā sarpiḥpippalyādipratīvāpaṃ kṛṣṇatilaprasṛtaṃ prakuñcaṃ vā prātaḥ prātarupaseveta śītodakānupānam ebhirabhivardhate'gnirarśāṃsi copaśāmyanti

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Su%C5%9B/4.6.13

Cite as: Suśruta-saṃhitā 4.6.13, in HREEM (hreem.cc/library/Su%C5%9B/4.6.13), after Sanskrit Wikisource: सुश्रुतसंहिता (12 pages; revision ids 75779, 75780, 75785 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: सुश्रुतसंहिता (12 pages; revision ids 75779, 75780, 75785 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Sthānas numbered sūtra 1, nidāna 2, śārīra 3, cikitsā 4, kalpa 5, uttara 6; chapters counted from the page's own headings.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text