Svacchandatantra 10

भूकटाहः समुद्दिष्टः समन्तात्तु वरानने । अतो भगवती पृथ्वी नानाजनपदाकुला

bhūkaṭāhaḥ samuddiṣṭaḥ samantāttu varānane / ato bhagavatī pṛthvī nānājanapadākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या मध्ये महामेरुः सौवर्णश्च वरानने । तस्याचलस्य विस्तारम् ऊर्ध्वाधः कथयामि ते

tasyā madhye mahāmeruḥ sauvarṇaśca varānane / tasyācalasya vistāram ūrdhvādhaḥ kathayāmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनानां सहस्राणि चतुरशीतिरुच्छ्रितः । षोडशैव सहस्राणि अधोभागे प्ररोपितः

yojanānāṃ sahasrāṇi caturaśītirucchritaḥ / ṣoḍaśaiva sahasrāṇi adhobhāge praropitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्येव मूलविस्तारः द्विगुणो मूर्धविस्तरः । तस्योर्ध्वे तु सभा दिव्या नाम्ना चैव मनोवती

tānyeva mūlavistāraḥ dviguṇo mūrdhavistaraḥ / tasyordhve tu sabhā divyā nāmnā caiva manovatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशसहस्राणि योजनानां प्रमाणतः । सर्वरत्नसुशोभाढ्या स्त्रीसहस्रसमन्विता

caturdaśasahasrāṇi yojanānāṃ pramāṇataḥ / sarvaratnasuśobhāḍhyā strīsahasrasamanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वभोगगणोपेता ब्रह्मणस्तु महात्मनः । सिद्धविद्याधराकीर्णा ऋषिभिः परिवारिता

sarvabhogagaṇopetā brahmaṇastu mahātmanaḥ / siddhavidyādharākīrṇā ṛṣibhiḥ parivāritā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या ईशानदिग्भागे ज्योतिष्कं शिखरं स्मृतम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशं गणप्रथमसेवितम्

tasyā īśānadigbhāge jyotiṣkaṃ śikharaṃ smṛtam / sūryakoṭipratīkāśaṃ gaṇaprathamasevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वर्तुकुसुमोपेतं देवगन्धर्वसेवितम् । स्त्रीसहस्रसमाकीर्णं सर्वैश्वर्यसमन्वितम्

sarvartukusumopetaṃ devagandharvasevitam / strīsahasrasamākīrṇaṃ sarvaiśvaryasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रास्ते भगवान्देवस् त्र्यम्बकः परमेश्वरः । लोकपालैर्वृतो ऽसौ हि ब्रह्मविष्ण्विन्द्रनायकः

tatrāste bhagavāndevas tryambakaḥ parameśvaraḥ / lokapālairvṛto 'sau hi brahmaviṣṇvindranāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममांशं तं विजानीयाः सुरसिद्धनमस्कृतम् । अधिकारं प्रकुरुते परेच्छासंप्रचोदितः

mamāṃśaṃ taṃ vijānīyāḥ surasiddhanamaskṛtam / adhikāraṃ prakurute parecchāsaṃpracoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभाया ब्रह्मणो ऽधस्तात् सहस्राणि चतुर्दश । योजनानां परित्यज्य चक्रवाटः समन्ततः

sabhāyā brahmaṇo 'dhastāt sahasrāṇi caturdaśa / yojanānāṃ parityajya cakravāṭaḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गाष्टकं समुद्दिष्टं तत्र तिष्टन्ति लोकपाः । पूर्वेणेन्द्रस्य विख्याता पुरी नाम्नामरावती

svargāṣṭakaṃ samuddiṣṭaṃ tatra tiṣṭanti lokapāḥ / pūrveṇendrasya vikhyātā purī nāmnāmarāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजोवती तथाग्नेय्यां चित्रभानोः प्रकीर्तिता । दक्षिणे यमराजस्य नाम्ना संयमनी पुरी

tejovatī tathāgneyyāṃ citrabhānoḥ prakīrtitā / dakṣiṇe yamarājasya nāmnā saṃyamanī purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाङ्गारा तु नैऋत्यां राक्षसेशस्य कीर्तिता । पश्चिमेन जलेशस्य नाम्ना शुद्धवती स्मृता

kṛṣṇāṅgārā tu naiṛtyāṃ rākṣaseśasya kīrtitā / paścimena jaleśasya nāmnā śuddhavatī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्यां तु पुरी वायोर् नाम्ना गन्धवहा प्रिये । उत्तरेणापि सोमस्य पुरी नाम्ना महोदया

vāyavyāṃ tu purī vāyor nāmnā gandhavahā priye / uttareṇāpi somasya purī nāmnā mahodayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐशान्यामीशराजस्य पुरी नाम्ना यशोवती । एतासामुत्तरे देवि शृणु षड्विंशतिं पुरीः

aiśānyāmīśarājasya purī nāmnā yaśovatī / etāsāmuttare devi śṛṇu ṣaḍviṃśatiṃ purīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणेनामरावत्याः कामवत्यप्सरः पुरी । सौवर्णी सिद्धसङ्घानां तस्या वै दक्षिणेन तु

dakṣiṇenāmarāvatyāḥ kāmavatyapsaraḥ purī / sauvarṇī siddhasaṅghānāṃ tasyā vai dakṣiṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या वै दक्षिणेनान्या पद्मरागोपशोभिता । आदित्यानां पुरीख्याता नाम्नाचांशुमती शुभा

tasyā vai dakṣiṇenānyā padmarāgopaśobhitā / ādityānāṃ purīkhyātā nāmnācāṃśumatī śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्यानां राजती दिव्या ख्याता वै कुसुमावती । वह्नेः पश्चिमदिग्भागे विश्वेषां रेवती पुरी

sādhyānāṃ rājatī divyā khyātā vai kusumāvatī / vahneḥ paścimadigbhāge viśveṣāṃ revatī purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्तु पश्चिमे देवि दिव्या वै विश्वकर्मणः । पश्चिमे धर्मराजस्य मातृनन्दा पुरी स्मृता

tasyāstu paścime devi divyā vai viśvakarmaṇaḥ / paścime dharmarājasya mātṛnandā purī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडन्ति मातरस्तत्र मधुपानविघूर्णिताः । रुद्राणां पश्चिमे तस्या रोहिता नाम काञ्चनी

krīḍanti mātarastatra madhupānavighūrṇitāḥ / rudrāṇāṃ paścime tasyā rohitā nāma kāñcanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र शूलधरा रुद्रा यमस्य परिचारकाः । तस्याः पश्चिमतो ज्ञेया नाम्ना गुणवती पुरी

tatra śūladharā rudrā yamasya paricārakāḥ / tasyāḥ paścimato jñeyā nāmnā guṇavatī purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशानां रुद्राणां वज्रप्राकारतोरणा । निरृतेः पूर्वभागे तु पिङ्गला नाम वै पुरी

ekādaśānāṃ rudrāṇāṃ vajraprākāratoraṇā / nirṛteḥ pūrvabhāge tu piṅgalā nāma vai purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकर्मसंज्ञा देवेशि पिशाचास्तत्र संस्थिताः । नैरृत्युत्तरसामीप्ये पुरी कृष्णावती स्मृता

svakarmasaṃjñā deveśi piśācāstatra saṃsthitāḥ / nairṛtyuttarasāmīpye purī kṛṣṇāvatī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्त्रिंशा नाम तत्रैव वसन्ति राक्षसाः सदा । तस्या अप्युत्तरे भागे पुरी हैमी सुखावती

nistriṃśā nāma tatraiva vasanti rākṣasāḥ sadā / tasyā apyuttare bhāge purī haimī sukhāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रो वसति तत्रैव बहुभृत्यजनावृतः । तस्या अप्युत्तरे हैमी गान्धर्वी नाम विशृता

mitro vasati tatraiva bahubhṛtyajanāvṛtaḥ / tasyā apyuttare haimī gāndharvī nāma viśṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसन्ति तत्र गन्धर्वा दिव्यकन्यासमावृताः । दशकोटिसहस्राणि तेषां संख्या प्रकीर्तिता

vasanti tatra gandharvā divyakanyāsamāvṛtāḥ / daśakoṭisahasrāṇi teṣāṃ saṃkhyā prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतानां सिद्धसेना तु वरुणस्य तु दक्षिणे । हेमसंज्ञा वसूनां तु वरुणस्यापि चोत्तरे

bhūtānāṃ siddhasenā tu varuṇasya tu dakṣiṇe / hemasaṃjñā vasūnāṃ tu varuṇasyāpi cottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्तूत्तरतो देवि नाम्ना सिद्धवती पुरी । सर्वविद्याधराणां तु सा पुरी परिकीर्तिता

tasyāstūttarato devi nāmnā siddhavatī purī / sarvavidyādharāṇāṃ tu sā purī parikīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायोर्दक्षिणतो देवि सिद्धा नाम्ना पुरी स्मृता । वसन्ति किन्नरास्तत्र पुरैर्हेमार्कसप्रभैः

vāyordakṣiṇato devi siddhā nāmnā purī smṛtā / vasanti kinnarāstatra purairhemārkasaprabhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायोः पूर्वेण गान्धर्वी हैमी चित्ररथस्य तु । गन्धर्वराजमुख्यस्य दिव्यगन्धर्वनादिता

vāyoḥ pūrveṇa gāndharvī haimī citrarathasya tu / gandharvarājamukhyasya divyagandharvanāditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्ते भगवती साक्षात् सप्रस्वरविभूषिता । ग्रामत्रयपरीधाना जातिमेखलमण्डिता

āste bhagavatī sākṣāt saprasvaravibhūṣitā / grāmatrayaparīdhānā jātimekhalamaṇḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्च्छनातानचित्राङ्गी नानातालकलोदया । लक्षणव्यञ्जनोपेता मध्यमेनावगुण्ठिता

mūrcchanātānacitrāṅgī nānātālakalodayā / lakṣaṇavyañjanopetā madhyamenāvaguṇṭhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वैर्गीयमाना सा तत्र देवी सरस्वती । नारदाद्यैश्च ऋषिभिर् नागकिन्नरसेविता

gandharvairgīyamānā sā tatra devī sarasvatī / nāradādyaiśca ṛṣibhir nāgakinnarasevitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याःपूर्वेण चित्रा वै तुम्बुरुर्नारदस्य च । सोमस्य पश्चात्प्रमदा गुह्यकानां पुरी स्मृता

tasyāḥpūrveṇa citrā vai tumbururnāradasya ca / somasya paścātpramadā guhyakānāṃ purī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वेणैव तु सोमस्य नाम्ना चित्रवती पुरी । सर्वधातुमयी चित्रा कुबेरस्य महात्मनः

pūrveṇaiva tu somasya nāmnā citravatī purī / sarvadhātumayī citrā kuberasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्विंशतिसहस्रैस्तु कोटीनां परिवारितः । यक्षाणामुत्तमः श्रीमान् आस्ते भोगैरनुत्तमैः

ṣaḍviṃśatisahasraistu koṭīnāṃ parivāritaḥ / yakṣāṇāmuttamaḥ śrīmān āste bhogairanuttamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या पूर्वे शुभा नाम्ना जाम्बूनदमयी पुरी । तत्र वै कर्मदेवास्तु देवत्वं कर्मणा गताः

tasyā pūrve śubhā nāmnā jāmbūnadamayī purī / tatra vai karmadevāstu devatvaṃ karmaṇā gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमेनेशराजस्य विष्णोर्वै श्रीमती पुरी । तत्रास्ते श्रीपतिः श्रीमान् अतसीपुष्पसन्निभः

paścimeneśarājasya viṣṇorvai śrīmatī purī / tatrāste śrīpatiḥ śrīmān atasīpuṣpasannibhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापाणिः पीतवासा जनार्दनः । ईशस्य दक्षिणेभागे नाम्ना पद्मवती पुरी

śaṅkhacakragadāpāṇiḥ pītavāsā janārdanaḥ / īśasya dakṣiṇebhāge nāmnā padmavatī purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापद्मोपविष्टस्य पद्ममालाधरस्य तु । पद्मपत्रायताक्षस्य ब्रह्मणः पद्मजन्मनः

mahāpadmopaviṣṭasya padmamālādharasya tu / padmapatrāyatākṣasya brahmaṇaḥ padmajanmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या दक्षिणतो देवि नाम्ना कामसुखावती । अश्विनौ तत्र देवेशि तथा धन्वन्तरिः स्थितः

tasyā dakṣiṇato devi nāmnā kāmasukhāvatī / aśvinau tatra deveśi tathā dhanvantariḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरेत्वमरावत्या महामेघेति विश्रुता । विनायकानां सा दिव्या वसतिस्तत्र कल्पिता

uttaretvamarāvatyā mahāmegheti viśrutā / vināyakānāṃ sā divyā vasatistatra kalpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशकोटिसहस्राणि वीर्यवन्तः शुभास्तथा । विनायका महादीप्ता अग्निज्वलिततेजसः

daśakoṭisahasrāṇi vīryavantaḥ śubhāstathā / vināyakā mahādīptā agnijvalitatejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुराणां वधार्थाय अङ्गुष्ठान्निर्मिता मया । एवंविधैरधश्चोर्ध्वं मेरुः पुरवरैर्वृतः

asurāṇāṃ vadhārthāya aṅguṣṭhānnirmitā mayā / evaṃvidhairadhaścordhvaṃ meruḥ puravarairvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुर्यश्च याः समाख्याता मेरोश्चैव समन्ततः । पुरकोटिसहस्रैस्तु सर्वास्ताः संभृताः प्रिये

puryaśca yāḥ samākhyātā meroścaiva samantataḥ / purakoṭisahasraistu sarvāstāḥ saṃbhṛtāḥ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैश्वर्यसुसंपूर्णाः सर्वरत्नसमुज्ज्वलाः । दिव्यस्त्रीभिः समाकीर्णा दिव्यपुंभिः समाकुलाः

sarvaiśvaryasusaṃpūrṇāḥ sarvaratnasamujjvalāḥ / divyastrībhiḥ samākīrṇā divyapuṃbhiḥ samākulāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दः सततं देवि देवानां च पुरे पुरे । विमाननगरारामैश् चतुरोद्यानमण्डपैः

ānandaḥ satataṃ devi devānāṃ ca pure pure / vimānanagarārāmaiś caturodyānamaṇḍapaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छत्रध्वजपताकाभिर् गजवाजिसमाकुलैः । द्वन्द्वभीनन्दिशब्दैश्च शङ्खकाहलनिःस्वनैः

chatradhvajapatākābhir gajavājisamākulaiḥ / dvandvabhīnandiśabdaiśca śaṅkhakāhalaniḥsvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतनृत्तैस्तथाकीर्णं देवानां मन्दिरं सदा । इष्टापूर्तरता देवि ये नरा पुण्यभारते

gītanṛttaistathākīrṇaṃ devānāṃ mandiraṃ sadā / iṣṭāpūrtaratā devi ye narā puṇyabhārate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यम्बकं सकृदर्चन्ति मेरुं गच्छन्ति ते नराः । गङ्गातोयसुसंसिक्ताः क्रीडन्ति सुरसत्तमाः

tryambakaṃ sakṛdarcanti meruṃ gacchanti te narāḥ / gaṅgātoyasusaṃsiktāḥ krīḍanti surasattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं गङ्गासमुत्पन्ना सुरसिद्धनमस्कृता । कथयस्व प्रसादेन समासात्सुरसत्तम

kathaṃ gaṅgāsamutpannā surasiddhanamaskṛtā / kathayasva prasādena samāsātsurasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायाश्च समुत्पत्तिं कथयिष्यामि सुव्रते । जगन्माता महादेवि मम पत्नी पुरा हि सा

gaṅgāyāśca samutpattiṃ kathayiṣyāmi suvrate / jaganmātā mahādevi mama patnī purā hi sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममनेत्रोदकं चैव करजैश्छादिते मम । पुनरुद्घाटिते नेत्रे जगन्मातः पुरा त्वया

mamanetrodakaṃ caiva karajaiśchādite mama / punarudghāṭite netre jaganmātaḥ purā tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्नेत्रेभ्यो ऽस्रवत्तोयं त्वदीयाङ्गुलिभिः प्रिये । दशधा निःसृता गङ्गा कपालावरणे मम

mannetrebhyo 'sravattoyaṃ tvadīyāṅgulibhiḥ priye / daśadhā niḥsṛtā gaṅgā kapālāvaraṇe mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तैव संस्थितास्तत्र एका विष्णुपुरे स्थिता । द्वितीया ब्रह्मलोकोर्ध्वे तृतीया सत्यलोकगा

saptaiva saṃsthitāstatra ekā viṣṇupure sthitā / dvitīyā brahmalokordhve tṛtīyā satyalokagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गे चैवपुनः सा वै संस्थिता सोममण्डले । सोमाच्चैव विनिः सृत्य पुरकाशे व्यवस्थिता

svarge caivapunaḥ sā vai saṃsthitā somamaṇḍale / somāccaiva viniḥ sṛtya purakāśe vyavasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽहं संस्तुतो देवि ब्रह्मविष्णुपुरःसरैः । गङ्गानदीं महापुण्यां मर्त्यानां हितकाम्यया

tato 'haṃ saṃstuto devi brahmaviṣṇupuraḥsaraiḥ / gaṅgānadīṃ mahāpuṇyāṃ martyānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवतार्य महादेव मर्त्यलोकं विसर्जय । ततो मया सुरेशानि प्रोक्ता सा त्वपराजिता

avatārya mahādeva martyalokaṃ visarjaya / tato mayā sureśāni proktā sā tvaparājitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकानां तु हितार्थाय आगच्छ सुरसुन्दरि । आगत्य मम मूर्धानं मेरुमूर्ध्नि पुनर्गता

lokānāṃ tu hitārthāya āgaccha surasundari / āgatya mama mūrdhānaṃ merumūrdhni punargatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्निर्गत्य देवेशि चतुर्दिक्षूदधिं गता । पूर्वे सीता समुद्दिष्टा सुवहा दक्षिणेन तु

tasmānnirgatya deveśi caturdikṣūdadhiṃ gatā / pūrve sītā samuddiṣṭā suvahā dakṣiṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुनन्दा पश्चिमे भागे भद्रसोमा तथोत्तरे । मन्दरस्तु महादेवि गन्धमादनसंज्ञकः

sunandā paścime bhāge bhadrasomā tathottare / mandarastu mahādevi gandhamādanasaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपुलश्च सुपार्श्वश्च पूर्वाद्या उत्तरान्तकाः । विष्कम्भाश्च समाख्याताः वर्णांश्चैव निबोध मे

vipulaśca supārśvaśca pūrvādyā uttarāntakāḥ / viṣkambhāśca samākhyātāḥ varṇāṃścaiva nibodha me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितं चैव हरिद्राभं नीलं दाडिमसप्रभम् । प्राग्विष्कम्भसमीपे तु नाम्ना चित्ररथं वनम्

sitaṃ caiva haridrābhaṃ nīlaṃ dāḍimasaprabham / prāgviṣkambhasamīpe tu nāmnā citrarathaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रारुणोदकं नाम तडागं पद्ममण्डितम् । गन्धमादनसामीप्ये नन्दनं तु महावनम्

tatrāruṇodakaṃ nāma taḍāgaṃ padmamaṇḍitam / gandhamādanasāmīpye nandanaṃ tu mahāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यमध्ये ऽम्बुजच्छन्नं मानसं तु सरोवरम् । विपुलस्य समीपे तु वैभ्राजं तु महावनम्

tasyamadhye 'mbujacchannaṃ mānasaṃ tu sarovaram / vipulasya samīpe tu vaibhrājaṃ tu mahāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितोदं तस्य मध्ये तु तडागं विमलोदकम् । वनं पितृवनं नाम स्वपार्श्वस्य समीपतः

sitodaṃ tasya madhye tu taḍāgaṃ vimalodakam / vanaṃ pitṛvanaṃ nāma svapārśvasya samīpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यान्तस्तु महाभद्रं तडागं च मनोरमम् । कल्पद्रुमांश्च चतुरः कथयामि निबोध तान्

tasyāntastu mahābhadraṃ taḍāgaṃ ca manoramam / kalpadrumāṃśca caturaḥ kathayāmi nibodha tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दरे ऽथ कदम्बं स्यान् मस्तके तु व्यवस्थितम् । सहस्रयोजनायामं शाखापञ्चशतोच्छ्रितम्

mandare 'tha kadambaṃ syān mastake tu vyavasthitam / sahasrayojanāyāmaṃ śākhāpañcaśatocchritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पैः कुम्भप्रमाणैश्च भ्राजते तत्सुपुष्पितम् । तत्प्रमाणा स्मृता जम्बूर् गन्धमादनमूर्धनि

puṣpaiḥ kumbhapramāṇaiśca bhrājate tatsupuṣpitam / tatpramāṇā smṛtā jambūr gandhamādanamūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः फलसमूहोत्थो रसो ज्ञेयो ऽमृतोपमः । तेन जम्बूनदी जाता प्रिये वेगवती भृशम्

tasyāḥ phalasamūhottho raso jñeyo 'mṛtopamaḥ / tena jambūnadī jātā priye vegavatī bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुं प्रदक्षिणीकृत्य जम्बूमूलं विशेत्स्वकम् । तत्संपर्कात्समुत्पन्नं कनकं देवभूषणम्

meruṃ pradakṣiṇīkṛtya jambūmūlaṃ viśetsvakam / tatsaṃparkātsamutpannaṃ kanakaṃ devabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन जाम्बूनदं लोके ज्ञायते भूषणोत्तमम् । तत्र वृक्षालतागुल्माः पक्षिणः श्वापदादयः

tena jāmbūnadaṃ loke jñāyate bhūṣaṇottamam / tatra vṛkṣālatāgulmāḥ pakṣiṇaḥ śvāpadādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाम्बूनदमयाः सर्वे ये चान्ये तत्रवासिनः । विपुले ऽपि तथाश्वत्थः केतुमाल इति श्रुतः

jāmbūnadamayāḥ sarve ye cānye tatravāsinaḥ / vipule 'pi tathāśvatthaḥ ketumāla iti śrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्येन्द्रेणासुराञ्जित्वा रत्नमाला प्रलम्बिता । तेनासौ केतुमालेति ख्यातः सिद्धनिषेवितः

tasyendreṇāsurāñjitvā ratnamālā pralambitā / tenāsau ketumāleti khyātaḥ siddhaniṣevitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यग्रोधश्च सुपार्श्वे तु तत्तुल्यः परिकीर्तितः । अनेकगुणसंपन्नो मेरुः ख्यातः समासतः

nyagrodhaśca supārśve tu tattulyaḥ parikīrtitaḥ / anekaguṇasaṃpanno meruḥ khyātaḥ samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पार्श्वस्थान्प्रिये देशान् काथयामि समासतः । मेरुमध्याच्चतुर्दिक्षु लक्षार्धं तु समासतः

tatpārśvasthānpriye deśān kāthayāmi samāsataḥ / merumadhyāccaturdikṣu lakṣārdhaṃ tu samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणोदधिपर्यन्तं जम्बुद्वीपं समन्ततः । पर्वतान्तरितास्तत्र नव भागा भवन्ति हि

lavaṇodadhiparyantaṃ jambudvīpaṃ samantataḥ / parvatāntaritāstatra nava bhāgā bhavanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणे चैव दिग्भागे त्रयो ज्ञेया महीधराः । निषधो हेमकूटश्च हिमवानिति ते त्रयः

dakṣiṇe caiva digbhāge trayo jñeyā mahīdharāḥ / niṣadho hemakūṭaśca himavāniti te trayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरे चापि मेरुस्तु नीलः श्वेतो ऽथ शृङ्गवान् । प्राक् पश्चिमायाता ह्येते षडेव तु महीधराः

uttare cāpi merustu nīlaḥ śveto 'tha śṛṅgavān / prāk paścimāyātā hyete ṣaḍeva tu mahīdharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलश्च निषधश्चैव लक्षयामौ प्रकीर्तितौ । श्वेतश्च हेमकूटश्च सहस्रनवतिः स्मृतौ

nīlaśca niṣadhaścaiva lakṣayāmau prakīrtitau / śvetaśca hemakūṭaśca sahasranavatiḥ smṛtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवान् शृङ्गवांश्चैव सहस्राशीतिरेव तु । लवणोदधिपर्यन्ताः सहस्रद्वयविस्तृताः

himavān śṛṅgavāṃścaiva sahasrāśītireva tu / lavaṇodadhiparyantāḥ sahasradvayavistṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैलासयुक्तो हिमवांस् त्रिशृङ्गश्च सजारुधिः । शृङ्गवांश्चन्द्रकनिभः सितः श्वेतो विराजते

kailāsayukto himavāṃs triśṛṅgaśca sajārudhiḥ / śṛṅgavāṃścandrakanibhaḥ sitaḥ śveto virājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलरत्नमयो नीलो निषधः पद्मरागभः । सौवर्णो हेमकूटश्च हिमाभो हिमवानिति

nīlaratnamayo nīlo niṣadhaḥ padmarāgabhaḥ / sauvarṇo hemakūṭaśca himābho himavāniti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वेण माल्यवान्मेरोः पर्वतस्तु विराजते । चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि योजनानां सुरेश्वरि

pūrveṇa mālyavānmeroḥ parvatastu virājate / catustriṃśatsahasrāṇi yojanānāṃ sureśvari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्योत्तरायतो भाति सहस्रं तस्य विस्तृतिः । तथैवापरदिग्भागे तत्तुल्यो गन्धमादनः

yāmyottarāyato bhāti sahasraṃ tasya vistṛtiḥ / tathaivāparadigbhāge tattulyo gandhamādanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलश्च निषधश्चैव माल्यवान्गन्धमादनः । चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां समुच्छ्रिताः

nīlaśca niṣadhaścaiva mālyavāngandhamādanaḥ / catvāriṃśatsahasrāṇi yojanānāṃ samucchritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दिक्षु गतौ मेरोर् द्वौ द्वौ सीमान्तपर्वतौ । जठरो हेमकूटस्तु पूर्वभागे व्यवस्थितौ

caturdikṣu gatau meror dvau dvau sīmāntaparvatau / jaṭharo hemakūṭastu pūrvabhāge vyavasthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैलासो हिमवांश्चैव दक्षभागे व्यवस्थितौ । निषधः पारियात्रश्च अपरेण महीधरौ

kailāso himavāṃścaiva dakṣabhāge vyavasthitau / niṣadhaḥ pāriyātraśca apareṇa mahīdharau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जारुधिः शृङ्गवांश्चैव उत्तरेण व्यवस्थितौ । मेरोः समन्ततो रम्यम् इलावृतमुदाहृतम्

jārudhiḥ śṛṅgavāṃścaiva uttareṇa vyavasthitau / meroḥ samantato ramyam ilāvṛtamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधस्ताच्चक्रवाटस्य नवसाहस्रविस्तृतम् । योजनानां चतुर्दिक्षु चतुरश्रं समन्ततः

adhastāccakravāṭasya navasāhasravistṛtam / yojanānāṃ caturdikṣu caturaśraṃ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नातपो भानुजस्तत्र न च सोमस्य रश्मयः । प्रभवन्ति हि लोकानां मेरोर्भासा प्रभासितम्

nātapo bhānujastatra na ca somasya raśmayaḥ / prabhavanti hi lokānāṃ merorbhāsā prabhāsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यग्राम्बुजपत्राभा जनाश्चातीव कोमलाः । जम्बूरसफलाहारा जरामृत्युविवर्जिताः

pratyagrāmbujapatrābhā janāścātīva komalāḥ / jambūrasaphalāhārā jarāmṛtyuvivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदशाब्दसाहस्रं तेषामायुः प्रकीर्तितम् । देवगन्धर्वसिद्धाश्च ऋषयो ऽथ विनायकाः

trayodaśābdasāhasraṃ teṣāmāyuḥ prakīrtitam / devagandharvasiddhāśca ṛṣayo 'tha vināyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणमातृभगिन्यश्च वेताला राक्षसादयः । एवमाद्यैरसंख्यातैर् वृतं चैतदिलावृतम्

gaṇamātṛbhaginyaśca vetālā rākṣasādayaḥ / evamādyairasaṃkhyātair vṛtaṃ caitadilāvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धमादनवारुण्यां समुद्रस्य च पूर्वतः । केतुमालमिति ख्यातं वर्षं सर्वगुणोत्तमम्

gandhamādanavāruṇyāṃ samudrasya ca pūrvataḥ / ketumālamiti khyātaṃ varṣaṃ sarvaguṇottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलदलश्यामा जनास्तत्र सुशोभनाः । पनसस्य रसं पीत्वा जीवन्त्ययुतमेव च

nīlotpaladalaśyāmā janāstatra suśobhanāḥ / panasasya rasaṃ pītvā jīvantyayutameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयन्तो वर्धमानश्च अशोको हरिपर्वतः । विशालः कम्बलः कृष्णस् तत्र सप्त कुलाद्रयः

jayanto vardhamānaśca aśoko hariparvataḥ / viśālaḥ kambalaḥ kṛṣṇas tatra sapta kulādrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माल्यवत्पूर्वभागेन समुद्रस्यापरेण तु । वर्षं भद्राश्वसंज्ञं च तत्रापि त्वयुतायुषः

mālyavatpūrvabhāgena samudrasyāpareṇa tu / varṣaṃ bhadrāśvasaṃjñaṃ ca tatrāpi tvayutāyuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनाश्चन्द्रप्रतीकाशाः कालाम्रफलभोजनाः । कौरञ्जः श्वेतपर्णश्च नीलो मालाग्रकस्तथा

janāścandrapratīkāśāḥ kālāmraphalabhojanāḥ / kaurañjaḥ śvetaparṇaśca nīlo mālāgrakastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मश्चैव समाख्यातास् तत्र पञ्च कुलाद्रयः । द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि पूर्वपश्चायते स्मृते

padmaścaiva samākhyātās tatra pañca kulādrayaḥ / dvātriṃśattu sahasrāṇi pūrvapaścāyate smṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुस्त्रिंशत्सहस्राणि दक्षिणोदक्समायते । वर्षे द्वे तु समाख्याते कुरुवर्षनिवासिनः

catustriṃśatsahasrāṇi dakṣiṇodaksamāyate / varṣe dve tu samākhyāte kuruvarṣanivāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरवोनामलोकास्ते कुरुवृक्षफलाशिनः । त्रयोदशसहराणि जीवन्ति स्थिरयौवनाः

kuravonāmalokāste kuruvṛkṣaphalāśinaḥ / trayodaśasaharāṇi jīvanti sthirayauvanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युग्मं युग्मं प्रसूयन्ते वियोगभयवर्जिताः । श्यामापुष्पनिभाः स्निग्धाः सुरूपाः पुरुषाः स्त्रियः

yugmaṃ yugmaṃ prasūyante viyogabhayavarjitāḥ / śyāmāpuṣpanibhāḥ snigdhāḥ surūpāḥ puruṣāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वरत्नमयी भूमिर् हिमवालुकया चिता । नवयोजनसाहस्रं धन्वाकारं प्रकीर्तितम्

sarvaratnamayī bhūmir himavālukayā citā / navayojanasāhasraṃ dhanvākāraṃ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यकान्तेन्दुकान्तौ च द्वौ तत्र कुलपर्वतौ । कल्पवृक्षः कुरुर्नाम तत्रैव कुसुमोज्ज्वलः

sūryakāntendukāntau ca dvau tatra kulaparvatau / kalpavṛkṣaḥ kururnāma tatraiva kusumojjvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य नाम्ना तु तज्ज्ञेयं कुरुवर्षं सुशोभनम् । तस्यचोत्तरदिग्भागे प्रविश्य लवणोदधिम्

tasya nāmnā tu tajjñeyaṃ kuruvarṣaṃ suśobhanam / tasyacottaradigbhāge praviśya lavaṇodadhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चयोजनसाहस्रं चन्द्रद्वीपं प्रकीर्तितम् । तथा वायव्यदिग्भागे प्रविश्य लवणोदधिम्

pañcayojanasāhasraṃ candradvīpaṃ prakīrtitam / tathā vāyavyadigbhāge praviśya lavaṇodadhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनानां सहस्राणि चत्वार्येव वरानने । दशयोजनसाहस्रं द्वीपं भद्रं प्रकीर्तितम्

yojanānāṃ sahasrāṇi catvāryeva varānane / daśayojanasāhasraṃ dvīpaṃ bhadraṃ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्राकारमिति ज्ञेयं सर्वकामफलप्रदम् । अयुतायुषो जनास्तत्र दिव्यामृतफलाशिनः

bhadrākāramiti jñeyaṃ sarvakāmaphalapradam / ayutāyuṣo janāstatra divyāmṛtaphalāśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्राख्ये ऽप्ययुतं चायुर् जीवन्ति फलभोजिनः । श्वेतशृङ्गवतोश्चैव मध्ये ज्ञेयं हिरण्मयम्

candrākhye 'pyayutaṃ cāyur jīvanti phalabhojinaḥ / śvetaśṛṅgavatoścaiva madhye jñeyaṃ hiraṇmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लकुचस्य फलं प्राश्य जनास्तत्रेन्दुसन्निभाः । जीवन्त्यब्दसहस्राणि मानेनार्धत्रयोदश

lakucasya phalaṃ prāśya janāstatrendusannibhāḥ / jīvantyabdasahasrāṇi mānenārdhatrayodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलस्योत्तरदिग्भागे तथा श्वेतस्य दक्षिणे । रम्यकं नाम वर्षं तु न्यग्रोधफलभोजनाः

nīlasyottaradigbhāge tathā śvetasya dakṣiṇe / ramyakaṃ nāma varṣaṃ tu nyagrodhaphalabhojanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलदलश्यामा जरारोगविवर्जिताः । द्वादशाब्दसहस्राणि तेषामायुः प्रकीर्तितम्

nīlotpaladalaśyāmā jarārogavivarjitāḥ / dvādaśābdasahasrāṇi teṣāmāyuḥ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवसाहस्रविस्तारं रम्यकं च हिरण्मयम् । हेमकूटस्य सौम्येन दक्षिणे निषधस्य तु

navasāhasravistāraṃ ramyakaṃ ca hiraṇmayam / hemakūṭasya saumyena dakṣiṇe niṣadhasya tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिवर्षं समाख्यातं रौप्याभास्तत्र जन्तवः । द्वादशैव सहस्राणि जीवन्तीक्षुरसाशिनः

harivarṣaṃ samākhyātaṃ raupyābhāstatra jantavaḥ / dvādaśaiva sahasrāṇi jīvantīkṣurasāśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीव शोभनं तच्च नवसाहस्रविस्तृतम् । हेमकूटस्य याम्येन हिमवतस्त्वथोत्तरे

atīva śobhanaṃ tacca navasāhasravistṛtam / hemakūṭasya yāmyena himavatastvathottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षं किंपुरुषं नाम तत्रहेमनिभा जनाः । नववर्षसहस्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

varṣaṃ kiṃpuruṣaṃ nāma tatrahemanibhā janāḥ / navavarṣasahasrāṇi jīvanti plakṣabhojanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवैव तु सहस्राणि विस्तारस्तत्र कीरितः । याम्ये हिमाचलेन्द्रस्य उत्तरे लवणोदधेः

navaiva tu sahasrāṇi vistārastatra kīritaḥ / yāmye himācalendrasya uttare lavaṇodadheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारतं नाम वर्षं तु तत्र चाल्पं सुखं स्मृतम् । जना रोगभयत्रस्ता दुःखिता मन्दसंपदः

bhārataṃ nāma varṣaṃ tu tatra cālpaṃ sukhaṃ smṛtam / janā rogabhayatrastā duḥkhitā mandasaṃpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.