सर्वारम्भविनिर्मुक्तः प्रमुक्तः प्रोच्यते तदा । प्रबुद्धस्तु समाख्यातः सुप्रबुद्धं तु मे शृणु
sarvārambhavinirmuktaḥ pramuktaḥ procyate tadā / prabuddhastu samākhyātaḥ suprabuddhaṃ tu me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षाज्ञानेन योगेन चर्ययाप्यथ सुव्रते । यदा प्राप्तः परं स्थानम् अध्वातीतं निरामयम्
dīkṣājñānena yogena caryayāpyatha suvrate / yadā prāptaḥ paraṃ sthānam adhvātītaṃ nirāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरजो विमलं शान्तं प्रपञ्चातीतगोचरम् । निष्कम्पं कारणातीतं सर्वज्ञं सर्वतोमुखम्
virajo vimalaṃ śāntaṃ prapañcātītagocaram / niṣkampaṃ kāraṇātītaṃ sarvajñaṃ sarvatomukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतृप्तानादिसम्बुद्धं स्वतन्त्रं नित्यमेव हि । अलुप्तशक्तिविभवं सुप्रबुद्धं सनातनम्
sutṛptānādisambuddhaṃ svatantraṃ nityameva hi / aluptaśaktivibhavaṃ suprabuddhaṃ sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् युक्तस्तदात्मा वै तद्गुणैस्तु समन्वितः । सुप्रबुद्धः स एवोक्तो भैरवस्य वचो यथा
tasmin yuktastadātmā vai tadguṇaistu samanvitaḥ / suprabuddhaḥ sa evokto bhairavasya vaco yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चाधिकारिता दीक्षां विना योगो ऽस्ति शाङ्करे । अधुना कथयिष्यामि भावभेदान् वरानने
na cādhikāritā dīkṣāṃ vinā yogo 'sti śāṅkare / adhunā kathayiṣyāmi bhāvabhedān varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करणानि दश त्रीणि कार्यं च दशधा प्रिये । एकादशेन्द्रियवधा अहङ्कारस्तु वै त्रिधा
karaṇāni daśa trīṇi kāryaṃ ca daśadhā priye / ekādaśendriyavadhā ahaṅkārastu vai tridhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धिरष्टविधा चैव पञ्चधा तु विपर्ययः । नामान्येषां विभागेन कथयामि यथाक्रमम्
buddhiraṣṭavidhā caiva pañcadhā tu viparyayaḥ / nāmānyeṣāṃ vibhāgena kathayāmi yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिव्यापस्तथा तेजो वायुराकाशमेव च
pṛthivyāpastathā tejo vāyurākāśameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
२-पाद वेर्से गन्धो रसश्च तन्मात्रे रूपतन्मात्रमेव च । स्पर्शः शब्दश्च पञ्चैव तन्मात्राणीरितानि तु
2-pāda verse gandho rasaśca tanmātre rūpatanmātrameva ca / sparśaḥ śabdaśca pañcaiva tanmātrāṇīritāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते दशधा कार्यं कीर्तितं नामसंख्यया । वाक्पाणिपादं पायुं च उपस्थं च तथा विदुः
etatte daśadhā kāryaṃ kīrtitaṃ nāmasaṃkhyayā / vākpāṇipādaṃ pāyuṃ ca upasthaṃ ca tathā viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा नासिका चेति कीर्तितम् । बहिष्करणकं देवि दशधा संव्यवस्थितम्
śrotraṃ tvakcakṣuṣī jihvā nāsikā ceti kīrtitam / bahiṣkaraṇakaṃ devi daśadhā saṃvyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोहंकारबुद्ध्याख्यं त्रिधान्तःकरणं स्मृतम् । मूकता कौण्यपङ्गुत्वं तथानुत्सर्गतापि च
manohaṃkārabuddhyākhyaṃ tridhāntaḥkaraṇaṃ smṛtam / mūkatā kauṇyapaṅgutvaṃ tathānutsargatāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरानन्दश्च विज्ञेयो बधिरत्वं तथैव च । शीर्णता चैव गात्रस्य तथा चान्धत्वमेव च
nirānandaśca vijñeyo badhiratvaṃ tathaiva ca / śīrṇatā caiva gātrasya tathā cāndhatvameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनास्वादस्त्वगन्धश्च अनवस्था मनस्यथ । इतीन्द्रियवधाः ख्याता एकादश तु तत्क्रमात्
anāsvādastvagandhaśca anavasthā manasyatha / itīndriyavadhāḥ khyātā ekādaśa tu tatkramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैजसो वैकृताख्यश्च भूतादिश्च तृतीयकः । अहङ्कारस्त्रिधा प्रोक्तो मया त वरवर्णिनि
taijaso vaikṛtākhyaśca bhūtādiśca tṛtīyakaḥ / ahaṅkārastridhā prokto mayā ta varavarṇini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मो ज्ञानं च वैराग्यम् ऐश्वर्यं च चतुर्थकम् । अधर्मं च तथाज्ञानम् अवैराग्यमनैश्वरम्
dharmo jñānaṃ ca vairāgyam aiśvaryaṃ ca caturthakam / adharmaṃ ca tathājñānam avairāgyamanaiśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टावेते समाख्याता बुद्धेर्धर्मादयो गुणाः । तमो मोहो महामोहस् तामिस्रो ऽन्यो विपर्ययः
aṣṭāvete samākhyātā buddherdharmādayo guṇāḥ / tamo moho mahāmohas tāmisro 'nyo viparyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्धतामिस्रमित्याहुर् एवं पञ्च विपर्ययाः । भावभेदाः समाख्याताः पञ्चाशत्ते यथाक्रमम्
andhatāmisramityāhur evaṃ pañca viparyayāḥ / bhāvabhedāḥ samākhyātāḥ pañcāśatte yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश्चाष्टौ तु ये बुद्धेर् भेदा धर्मादयः स्थिताः । तेषां भेदा यथा भिन्नास् तथाहं कथयामि ते
punaścāṣṭau tu ye buddher bhedā dharmādayaḥ sthitāḥ / teṣāṃ bhedā yathā bhinnās tathāhaṃ kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बध्नाति सप्तधा सा तु पुंसः संसारवर्त्मनि । मोचयेज्ज्ञानभावेन सांख्यज्ञानरतान्नरान्
badhnāti saptadhā sā tu puṃsaḥ saṃsāravartmani / mocayejjñānabhāvena sāṃkhyajñānaratānnarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं च सात्त्विकं प्रोक्तं त्रयो ऽन्ये राजसाः स्मृताः । तामसाश्चाप्यधर्माद्याश् चत्वारो वै वरानने
jñānaṃ ca sāttvikaṃ proktaṃ trayo 'nye rājasāḥ smṛtāḥ / tāmasāścāpyadharmādyāś catvāro vai varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मश्च दशधा प्रोक्तो ज्ञानं चैवाष्टधा स्मृतम् । वैराग्यं नवधा चैवम् ऐश्वर्यं चाष्टधा विदुः
dharmaśca daśadhā prokto jñānaṃ caivāṣṭadhā smṛtam / vairāgyaṃ navadhā caivam aiśvaryaṃ cāṣṭadhā viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एत एव विपर्यस्ता अधर्माद्याः प्रकीर्तिताः । अक्रोधो गुरुशुश्रूषा शौचं सन्तोष आर्जवम्
eta eva viparyastā adharmādyāḥ prakīrtitāḥ / akrodho guruśuśrūṣā śaucaṃ santoṣa ārjavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यमकल्कता । एवं दशविधो धर्मः कथितस्तु वरानने
ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryamakalkatā / evaṃ daśavidho dharmaḥ kathitastu varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारं सुतारं तरणं तारकं च प्रमोदकम् । प्रमुदितं रम्यकं च सदाप्रमुदितं तथा
tāraṃ sutāraṃ taraṇaṃ tārakaṃ ca pramodakam / pramuditaṃ ramyakaṃ ca sadāpramuditaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतज् ज्ञानं समाख्यातं समासात् परमेश्वरि । अम्भा च सलिला ओधा वृष्टिसंज्ञा तथापरा
etaj jñānaṃ samākhyātaṃ samāsāt parameśvari / ambhā ca salilā odhā vṛṣṭisaṃjñā tathāparā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतारा च सुपारा च सुनेत्रा च परा स्मृता । अष्टमी च कुमारी स्याद् उत्तमाम्भसिका तथा
sutārā ca supārā ca sunetrā ca parā smṛtā / aṣṭamī ca kumārī syād uttamāmbhasikā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैराग्यं नवधा चैव कथितं तु मया तव । अणिमा लघिमा चैव महिमा प्राप्तिरेव च
vairāgyaṃ navadhā caiva kathitaṃ tu mayā tava / aṇimā laghimā caiva mahimā prāptireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकाम्यं च तथेशित्वं वशित्वं च तथा परम् । यत्रकामावसायित्वम् अष्टमं परिकीर्तितम्
prākāmyaṃ ca tatheśitvaṃ vaśitvaṃ ca tathā param / yatrakāmāvasāyitvam aṣṭamaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐश्वर्यमष्टधा चैव कथितं तु वरानने । क्रोधश्चागुरुशुश्रूषा अशौचं च ततः परम्
aiśvaryamaṣṭadhā caiva kathitaṃ tu varānane / krodhaścāguruśuśrūṣā aśaucaṃ ca tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असन्तोषो ऽनार्जवं च हिंसा चासत्यमेव च । स्तेयमब्रह्मचर्यं च तथा चैव सकल्कता
asantoṣo 'nārjavaṃ ca hiṃsā cāsatyameva ca / steyamabrahmacaryaṃ ca tathā caiva sakalkatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेष समाख्यातो दशधाधर्मसंग्रहः । अतारमसुतारं च अतारणमथापि च
evameṣa samākhyāto daśadhādharmasaṃgrahaḥ / atāramasutāraṃ ca atāraṇamathāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतारकं च देवेशि चतुर्थं परिकीर्तितम् । अप्रमोदो ऽप्रमुदितम् अरम्यकमथापि च
atārakaṃ ca deveśi caturthaṃ parikīrtitam / apramodo 'pramuditam aramyakamathāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असदाप्रमुदितं तद् अज्ञानं चैवमष्टधा । अनम्भा असलिला च अनोघावृष्टिरेव च
asadāpramuditaṃ tad ajñānaṃ caivamaṣṭadhā / anambhā asalilā ca anoghāvṛṣṭireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुतारमसुपारम् असुनेत्रमतः परम् । अकुमारी च विज्ञेयान् उत्तमाम्भसिका तथा
asutāramasupāram asunetramataḥ param / akumārī ca vijñeyān uttamāmbhasikā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनणिमालघिमा चैवामहिमा महेश्वरि । अप्राप्तिरप्राकाम्यं चा- नीशित्वं च तथैव च
anaṇimālaghimā caivāmahimā maheśvari / aprāptiraprākāmyaṃ cā- nīśitvaṃ ca tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवशित्वं तथा चैवा- यत्रकामावसायिता । अनैश्वर्यं च देवेशि अष्टधा परिकीर्तितम् । अनैश्वर्यादिभिश्चैते पैशाचाद्या अधिष्ठिताः
avaśitvaṃ tathā caivā- yatrakāmāvasāyitā / anaiśvaryaṃ ca deveśi aṣṭadhā parikīrtitam / anaiśvaryādibhiścaite paiśācādyā adhiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा क्रमेण तेष्वष्टौ संस्थितान् कथयामि ते । अनैश्वर्यं हि पैशाचे अवैराग्यं च राक्षसे
yathā krameṇa teṣvaṣṭau saṃsthitān kathayāmi te / anaiśvaryaṃ hi paiśāce avairāgyaṃ ca rākṣase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याक्षे चैव तदज्ञानं गान्धर्वे ऽधर्म एव च । धर्मं चैव तथैन्द्रे तु ज्ञानं सौम्ये प्रतिष्ठितम्
yākṣe caiva tadajñānaṃ gāndharve 'dharma eva ca / dharmaṃ caiva tathaindre tu jñānaṃ saumye pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राजापत्ये तु वैराग्यम् ऐश्वर्यं ब्रह्मणि स्थितम् । चतुष्षष्टिगुणं चैतत् पदे ब्राह्मे व्यवस्थितम्
prājāpatye tu vairāgyam aiśvaryaṃ brahmaṇi sthitam / catuṣṣaṣṭiguṇaṃ caitat pade brāhme vyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्पञ्चाशद्गुणं तच्च प्राजापत्ये व्यवस्थितम् । अष्टचत्वारिंशद्गुणं सौम्ये वै परिकीर्तितम्
ṣaṭpañcāśadguṇaṃ tacca prājāpatye vyavasthitam / aṣṭacatvāriṃśadguṇaṃ saumye vai parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशद्गुणं चैव माहेन्द्रैश्वर्यमुच्यते । द्वात्रिंशद्गुणितं देवि गान्धर्वैश्वर्यमुच्यते
catvāriṃśadguṇaṃ caiva māhendraiśvaryamucyate / dvātriṃśadguṇitaṃ devi gāndharvaiśvaryamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विंशगुणं याक्षं षोडशं राक्षसं स्मृतम् । ऐश्वर्यमष्टगुणितं पैशाचं परिकीर्तितम्
caturviṃśaguṇaṃ yākṣaṃ ṣoḍaśaṃ rākṣasaṃ smṛtam / aiśvaryamaṣṭaguṇitaṃ paiśācaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्थितं तदैश्वर्यं देवयोनिषु सुव्रते । अन्ये सप्तस्वरूपेण संस्थिता देवयोनिषु
evaṃ sthitaṃ tadaiśvaryaṃ devayoniṣu suvrate / anye saptasvarūpeṇa saṃsthitā devayoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एत एव सुसंकीर्णा मानुषेषु व्यवस्थिताः । प्रधानगुणभावेन स्थावरान्तं व्यवस्थिताः
eta eva susaṃkīrṇā mānuṣeṣu vyavasthitāḥ / pradhānaguṇabhāvena sthāvarāntaṃ vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणत्रयस्य व्याप्तिं वै कथयामि यथास्थिताम् । सत्त्वेनाधिष्ठिता देवा ब्रह्माद्या मघवान्तकाः
guṇatrayasya vyāptiṃ vai kathayāmi yathāsthitām / sattvenādhiṣṭhitā devā brahmādyā maghavāntakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वयक्षमनुजा दैत्याश्चैव तु राजसाः । यातुधानाः पिशाचाश्च तामसाः परिकीर्तिताः
gandharvayakṣamanujā daityāścaiva tu rājasāḥ / yātudhānāḥ piśācāśca tāmasāḥ parikīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजःसत्त्वोत्कटा ज्ञेया ऋषयः संशितव्रताः । अन्योन्याभिभवास्ते च पृथिव्यां संव्यवस्थिताः
rajaḥsattvotkaṭā jñeyā ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ / anyonyābhibhavāste ca pṛthivyāṃ saṃvyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्ततमसाविष्टाः स्थावराश्च सरीसृपाः । पादपादविहीनाश्च तामसाः परिकीर्तिताः
atyantatamasāviṣṭāḥ sthāvarāśca sarīsṛpāḥ / pādapādavihīnāśca tāmasāḥ parikīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरीसृपाद्या विज्ञेयाः स्थावरान्तास्तु सुव्रते । एषामन्तर्गताश्चान्या अनन्ता एव योनयः
sarīsṛpādyā vijñeyāḥ sthāvarāntāstu suvrate / eṣāmantargatāścānyā anantā eva yonayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुषेषु तथानन्ता भेदानन्त्यव्यवस्थया । न शक्या गदितुं ता वै कर्मानन्त्यप्रभेदतः
mānuṣeṣu tathānantā bhedānantyavyavasthayā / na śakyā gadituṃ tā vai karmānantyaprabhedataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणास्तु मानुषे लोके धर्माद्या एव संस्थिताः । धर्माद्येषु निबद्धानि यानि ज्ञानानि सुव्रते
guṇāstu mānuṣe loke dharmādyā eva saṃsthitāḥ / dharmādyeṣu nibaddhāni yāni jñānāni suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्माद्येषु यानि स्युस् तानि ते कथयाम्यहम् । हेतुशास्त्रं च यल्लोके नित्यानित्यविडम्बकम्
adharmādyeṣu yāni syus tāni te kathayāmyaham / hetuśāstraṃ ca yalloke nityānityaviḍambakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादजल्पवितण्डाभिः विवदन्ते ह्यनिश्चिताः । हेतुनिष्ठानि वाक्यानि वस्तुशून्यानि सुव्रते
vādajalpavitaṇḍābhiḥ vivadante hyaniścitāḥ / hetuniṣṭhāni vākyāni vastuśūnyāni suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानयोगविहीनानि देवतारहितानि तु । धर्मार्थकाममोक्षेषु निश्चयो नैव जायते
jñānayogavihīnāni devatārahitāni tu / dharmārthakāmamokṣeṣu niścayo naiva jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानेन निबद्धानि त्व् अधर्मेण निमित्ततः । निरयं ते प्रगच्छन्ति ये तत्राभिरता नराः
ajñānena nibaddhāni tv adharmeṇa nimittataḥ / nirayaṃ te pragacchanti ye tatrābhiratā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवैराग्यादनैश्वर्यं भुञ्जते निरये सदा । चत्वारस्ते वरारोहे दुःखदा नरके सदा
avairāgyādanaiśvaryaṃ bhuñjate niraye sadā / catvāraste varārohe duḥkhadā narake sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहकाः सर्वजन्तूनां यतस्ते तामसाः स्मृताः । धर्मेणैकेन देवेशि बद्धं ज्ञानं हि लौकिकम्
mohakāḥ sarvajantūnāṃ yataste tāmasāḥ smṛtāḥ / dharmeṇaikena deveśi baddhaṃ jñānaṃ hi laukikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मज्ञाननिबद्धं तु पाञ्चरात्रं च वैदिकम् । बौद्धमारहतं चैव वैराग्येणैव सुव्रते
dharmajñānanibaddhaṃ tu pāñcarātraṃ ca vaidikam / bauddhamārahataṃ caiva vairāgyeṇaiva suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानवैराग्यसम्बद्धं सांख्यज्ञानं हि पार्वति । ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं योगज्ञानप्रतिष्ठितम्
jñānavairāgyasambaddhaṃ sāṃkhyajñānaṃ hi pārvati / jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ yogajñānapratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीतं बुद्धिभावानाम् अतिमार्गं प्रकीर्तितम् । लोकातीतं तु तज्ज्ञानम् अतिमार्गमिति स्मृतम्
atītaṃ buddhibhāvānām atimārgaṃ prakīrtitam / lokātītaṃ tu tajjñānam atimārgamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकाश्च पशवः प्रोक्ताः सृष्टिसंहारवर्त्मनि । तेषामतीतास्ते ज्ञेया ये ऽतिमार्गे व्यवस्थिताः
lokāśca paśavaḥ proktāḥ sṛṣṭisaṃhāravartmani / teṣāmatītāste jñeyā ye 'timārge vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालव्रतिनो ये च तथा पाशुपताश्च ये । सृष्टिर्न विद्यते तेषां ईश्वरे च ध्रुवे स्थिताः
kapālavratino ye ca tathā pāśupatāśca ye / sṛṣṭirna vidyate teṣāṃ īśvare ca dhruve sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मान्मोक्षं गमिष्यन्ति अपुनर्भवकारणम् । लौकिकानां पुनः सृष्टिः पुनः संहार एव च
yasmānmokṣaṃ gamiṣyanti apunarbhavakāraṇam / laukikānāṃ punaḥ sṛṣṭiḥ punaḥ saṃhāra eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारचक्रमारूढा भ्रमन्ति घटयन्त्रवत् । धर्माद्यरकसंयुक्तम् अष्टारं चक्रकं प्रिये
saṃsāracakramārūḍhā bhramanti ghaṭayantravat / dharmādyarakasaṃyuktam aṣṭāraṃ cakrakaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वराधिष्ठितं देवि नित्यत्यादण्डकाहतम् । मलकर्मकलाविद्धं भ्रमते कालवेगतः
īśvarādhiṣṭhitaṃ devi nityatyādaṇḍakāhatam / malakarmakalāviddhaṃ bhramate kālavegataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लौकिकाद्येषु ज्ञानेषु ये तेष्वभिरताः प्रिये । हेतुशास्त्रपरा ये तु ये चान्ये पापकर्मिणः
laukikādyeṣu jñāneṣu ye teṣvabhiratāḥ priye / hetuśāstraparā ye tu ye cānye pāpakarmiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सर्वे चास्य चक्रस्य नान्तं पश्यन्ति मोहिताः । लौकिकाद्येषु ये साध्या अतिमार्गान्तगोचरे
te sarve cāsya cakrasya nāntaṃ paśyanti mohitāḥ / laukikādyeṣu ye sādhyā atimārgāntagocare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीलया साधयेत् सर्वान् शिवज्ञाने महोदये । न सर्वैः साध्यते तद्वै यतो ऽतीव सुनिर्मलम्
līlayā sādhayet sarvān śivajñāne mahodaye / na sarvaiḥ sādhyate tadvai yato 'tīva sunirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो योजयते देवि अभावे परमे पदे । अभावं भावनातीतं प्रपञ्चातीतगोचरम्
yato yojayate devi abhāve parame pade / abhāvaṃ bhāvanātītaṃ prapañcātītagocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोबुद्ध्यादिनिर्मुक्तं हेतुवादविवर्जितम् । प्रत्यक्षादिप्रमाणैश्च व्यतीतं प्रभु चाव्ययम्
manobuddhyādinirmuktaṃ hetuvādavivarjitam / pratyakṣādipramāṇaiśca vyatītaṃ prabhu cāvyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतर्कागमातीतं पाशमन्त्रविवर्जितम् । सर्वज्ञं सर्वगं शान्तं निर्मलं निरुपप्लवम्
sarvatarkāgamātītaṃ pāśamantravivarjitam / sarvajñaṃ sarvagaṃ śāntaṃ nirmalaṃ nirupaplavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशक्त्यात्मकं ह्येकं स्वतन्त्रानाथनादिमत् । सर्वातिशयनिर्मुक्तम् अनादिभववर्जितम्
sarvaśaktyātmakaṃ hyekaṃ svatantrānāthanādimat / sarvātiśayanirmuktam anādibhavavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञानपदातीतं शैवं ज्ञानं परं स्मृतम् । एवं सृष्टानि तत्त्वानि ज्ञानानि च वरानने
sarvajñānapadātītaṃ śaivaṃ jñānaṃ paraṃ smṛtam / evaṃ sṛṣṭāni tattvāni jñānāni ca varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वैरेतैर्जगत्सर्वं विसृष्टं सचराचरम् । भुवनानि विचित्राणि शतशो ऽथ सहस्रशः
tattvairetairjagatsarvaṃ visṛṣṭaṃ sacarācaram / bhuvanāni vicitrāṇi śataśo 'tha sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वाभ्यन्तरसंस्थानि शास्त्राणि विविधानि च । विज्ञानं कुहकं शिल्पं सिद्धिसन्दोहलक्षणम्
tattvābhyantarasaṃsthāni śāstrāṇi vividhāni ca / vijñānaṃ kuhakaṃ śilpaṃ siddhisandohalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं तत्त्वेषु बोद्धव्यं सर्वतत्त्वेषु दृश्यते । प्रक्रिया शिवदीक्षा च तत्त्वैरेतैर्हि लभ्यते
sarvaṃ tattveṣu boddhavyaṃ sarvatattveṣu dṛśyate / prakriyā śivadīkṣā ca tattvairetairhi labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति दीक्षासमो मोक्षो न विद्या मातृका परा । न प्रक्रियापरं ज्ञानं नास्ति योगस्त्वलक्षकः
nāsti dīkṣāsamo mokṣo na vidyā mātṛkā parā / na prakriyāparaṃ jñānaṃ nāsti yogastvalakṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं कथितं देवि शिवज्ञानमहोदधौ । एवं सृष्टिः समाख्याता स्थितिः संहार उच्यते
tatsarvaṃ kathitaṃ devi śivajñānamahodadhau / evaṃ sṛṣṭiḥ samākhyātā sthitiḥ saṃhāra ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुषाक्षिनिमेषस्य अष्टमांशः क्षणः स्मृतः । क्षणद्वयं तुटिर्ज्ञेया तद्द्वयं तु लवः स्मृतः
mānuṣākṣinimeṣasya aṣṭamāṃśaḥ kṣaṇaḥ smṛtaḥ / kṣaṇadvayaṃ tuṭirjñeyā taddvayaṃ tu lavaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवद्वयं निमेषस्तु ज्ञातव्यो गणितक्रमात् । दश पञ्च निमेषाश्च काष्ठा चैव प्रकीर्तिता
lavadvayaṃ nimeṣastu jñātavyo gaṇitakramāt / daśa pañca nimeṣāśca kāṣṭhā caiva prakīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशत्काष्ठाः कला ज्ञेया मुहूर्तस्त्रिंशदेव ताः । मुहूर्तस्तु पुनस्त्रिंशद् अहोरात्रस्तु मानुषः
triṃśatkāṣṭhāḥ kalā jñeyā muhūrtastriṃśadeva tāḥ / muhūrtastu punastriṃśad ahorātrastu mānuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रशतैश्चैव त्रिभिः षष्ट्यधिकैः प्रिये । संवत्सरस्तु विज्ञेयो मानुषः कमलेक्षणे
ahorātraśataiścaiva tribhiḥ ṣaṣṭyadhikaiḥ priye / saṃvatsarastu vijñeyo mānuṣaḥ kamalekṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरशतं पूर्णम् आयुर्ज्ञेयं तु मानुषम् । दश पञ्च त्वहोरात्राः पक्षस्तु परिकीर्तितः
saṃvatsaraśataṃ pūrṇam āyurjñeyaṃ tu mānuṣam / daśa pañca tvahorātrāḥ pakṣastu parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षद्वयेन मासस्तु ऋतुर्द्विगुण एव सः । ऋतुद्वयेन कालः स्याद् अयनं च त्रिभिस्त्रिभिः
pakṣadvayena māsastu ṛturdviguṇa eva saḥ / ṛtudvayena kālaḥ syād ayanaṃ ca tribhistribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां द्व्याभ्यां वरारोहे वर्षं तु परिगीयते । दक्षिणं चायनं रात्रिर् उत्तरं चायनं दिनम्
tābhyāṃ dvyābhyāṃ varārohe varṣaṃ tu parigīyate / dakṣiṇaṃ cāyanaṃ rātrir uttaraṃ cāyanaṃ dinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणां तदहोरात्रम् अनेनाब्दस्तु पूर्ववत् । एवं दैवस्त्वहोरात्रस् तत्राप्यब्दादि पूर्ववत्
pitṝṇāṃ tadahorātram anenābdastu pūrvavat / evaṃ daivastvahorātras tatrāpyabdādi pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाब्दसहस्राणि विज्ञेयं तु चतुर्युगम् । चतुर्भिस्तु कृतं देवि सहस्रैस्तु यथाक्रमम्
dvādaśābdasahasrāṇi vijñeyaṃ tu caturyugam / caturbhistu kṛtaṃ devi sahasraistu yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेता ज्ञेया त्रिभिर्देवि द्वाभ्यां वै द्वापरः स्मृतः । सहस्रेणैव वर्षाणां विज्ञेयस्तु कलिः प्रिये
tretā jñeyā tribhirdevi dvābhyāṃ vai dvāparaḥ smṛtaḥ / sahasreṇaiva varṣāṇāṃ vijñeyastu kaliḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्ध्याद्वयस्य मानं तु कथयामि युगे युगे । शतानि चत्वारि कृते त्व् आदिरन्तश्च कीर्त्यते
sandhyādvayasya mānaṃ tu kathayāmi yuge yuge / śatāni catvāri kṛte tv ādirantaśca kīrtyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेते शतत्रयं ज्ञेयं द्वापरे तु शतद्वयम् । कलौ चापि शतं ज्ञेयं सन्ध्यामानमिदं स्मृतम्
trete śatatrayaṃ jñeyaṃ dvāpare tu śatadvayam / kalau cāpi śataṃ jñeyaṃ sandhyāmānamidaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लौकिकेन तु मानेन पुनश्च कथयामि ते । त्रिचत्वारिंशल्लक्षाणि सहस्राणि च विंशतिः
laukikena tu mānena punaśca kathayāmi te / tricatvāriṃśallakṣāṇi sahasrāṇi ca viṃśatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लौकिकेन तु मानेन त्व् इयं संख्या चतुर्युगे । एकैकस्य पुनर्देवि युगस्य कथयामि ते
laukikena tu mānena tv iyaṃ saṃkhyā caturyuge / ekaikasya punardevi yugasya kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश सप्त च लक्षाणि सहस्राण्यष्टविंशतिः । कृतस्यैतद्भवेन्मानं त्रेतायां कथयामि ते
daśa sapta ca lakṣāṇi sahasrāṇyaṣṭaviṃśatiḥ / kṛtasyaitadbhavenmānaṃ tretāyāṃ kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्णवतिः सहस्राणि लक्षाणि द्वादशैव तु । त्रेतायुगस्य मानं तु द्वापरस्य निबोध मे
ṣaṇṇavatiḥ sahasrāṇi lakṣāṇi dvādaśaiva tu / tretāyugasya mānaṃ tu dvāparasya nibodha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्षष्टिः सहस्राणि ह्य् अष्टौ लक्षाणि सुव्रते । द्वापरस्य तु मानं च कलेस्तु कथयामि ते
catuṣṣaṣṭiḥ sahasrāṇi hy aṣṭau lakṣāṇi suvrate / dvāparasya tu mānaṃ ca kalestu kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि लक्षाणां च चतुष्टयम् । एतन्मानं कलेः प्रोक्तं समासात्तव सुव्रते
dvātriṃśattu sahasrāṇi lakṣāṇāṃ ca catuṣṭayam / etanmānaṃ kaleḥ proktaṃ samāsāttava suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षैस्तु मानवैर्देवि मानमेतद्युगे युगे । चतुर्युगैकसप्तत्या भवेन्मन्वन्तरं पुनः
varṣaistu mānavairdevi mānametadyuge yuge / caturyugaikasaptatyā bhavenmanvantaraṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्ध्यामानविहीनं तु युगैर्मानं प्रकीर्तितम् । युगैर्मानं] चोन्ज्। द्wइवेदि; युगैर्मलं क्स्त्स् एतद्दिव्येन मानेन मानं मन्वन्तरे स्मृतम्
sandhyāmānavihīnaṃ tu yugairmānaṃ prakīrtitam / yugairmānaṃ] conj. Dwivedi; yugairmalaṃ KSTS etaddivyena mānena mānaṃ manvantare smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षमानैः पुनश्चैव लौकिकैः कथयामि ते । सप्तषष्टिस्तु लक्षाणि त्रिंशत्कोट्यो वरानने
varṣamānaiḥ punaścaiva laukikaiḥ kathayāmi te / saptaṣaṣṭistu lakṣāṇi triṃśatkoṭyo varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रविंशतिर्ज्ञेयं मानं मन्वन्तरे प्रिये । चतुर्दशभिर्देवेशि कल्पो मन्वन्तरे भवेत्
sahasraviṃśatirjñeyaṃ mānaṃ manvantare priye / caturdaśabhirdeveśi kalpo manvantare bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वन्तरे व्यतिक्रान्ते चान्यस्मिन् पुनरागते । पञ्च वर्षसहस्राणि मध्ये सन्ध्या भवेत् सदा
manvantare vyatikrānte cānyasmin punarāgate / pañca varṣasahasrāṇi madhye sandhyā bhavet sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ सहस्रं सर्वेषाम् अन्ते चापि पुनस्तथा । कल्पो ब्रह्मदिनं प्रोक्तं चतुर्युगसहस्रकम्
ādau sahasraṃ sarveṣām ante cāpi punastathā / kalpo brahmadinaṃ proktaṃ caturyugasahasrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षमानेन दिव्येन पुनश्च कथयामि ते । कोटिरेका तु वर्षाणां लक्षाणां चैव विंशतिः
varṣamānena divyena punaśca kathayāmi te / koṭirekā tu varṣāṇāṃ lakṣāṇāṃ caiva viṃśatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्येनैव तु मानेन ब्रह्मणस्तु दिनं भवेत् । षण्णवत्या सहस्रैस्तु सन्ध्याकालः प्रकीर्तितः
divyenaiva tu mānena brahmaṇastu dinaṃ bhavet / ṣaṇṇavatyā sahasraistu sandhyākālaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लौकिकेन तु मानेन अधुना कथयामि ते । वर्षवृन्दानि चत्वारि त्व् अर्बुदत्रयमेव च
laukikena tu mānena adhunā kathayāmi te / varṣavṛndāni catvāri tv arbudatrayameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिद्वयं च देवेशि दिनं पैतामहं स्मृतम् । सन्ध्या कोटित्रयं चैव पञ्च लक्षाणि कीर्तिता
koṭidvayaṃ ca deveśi dinaṃ paitāmahaṃ smṛtam / sandhyā koṭitrayaṃ caiva pañca lakṣāṇi kīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशत्तथा षष्टिः सहस्राणि तथैव च । पश्चिमः सन्धिरेवं हि पूर्वसन्ध्यापि तत्समा
catvāriṃśattathā ṣaṣṭiḥ sahasrāṇi tathaiva ca / paścimaḥ sandhirevaṃ hi pūrvasandhyāpi tatsamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकैः सह सप्तानां पातालानां तथा प्रिये । लोकानां चैव सप्तानां स्थितिरेषा प्रकीर्तिता
narakaiḥ saha saptānāṃ pātālānāṃ tathā priye / lokānāṃ caiva saptānāṃ sthitireṣā prakīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संहारं च पुनर्देवि शृणुष्व कथयामि ते । ब्रह्मणः स्वदिनान्ते वै कल्पः संहार उच्यते
saṃhāraṃ ca punardevi śṛṇuṣva kathayāmi te / brahmaṇaḥ svadinānte vai kalpaḥ saṃhāra ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनेनैकेन ब्राह्मेण इन्द्राश्चैव चतुर्दश । राज्यं कृत्वा क्रमाद्यान्ति मन्वन्तरव्यवस्थया
dinenaikena brāhmeṇa indrāścaiva caturdaśa / rājyaṃ kṛtvā kramādyānti manvantaravyavasthayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संहरते विश्वं सप्तलोकान्तगोचरम् । सुप्ते पितामहे देवि ऊर्ध्वं कालाग्निरीक्षते
tataḥ saṃharate viśvaṃ saptalokāntagocaram / supte pitāmahe devi ūrdhvaṃ kālāgnirīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य वै दक्षिणं वक्त्रं महाज्वालां विनिक्षिपेत् । तस्माद्वक्त्रान्महाज्वाला लक्षयोजनविस्तृता
tasya vai dakṣiṇaṃ vaktraṃ mahājvālāṃ vinikṣipet / tasmādvaktrānmahājvālā lakṣayojanavistṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वं प्रयाति सा दीप्ता तीव्रवेगा सुदुःसहा । लोकेषु ये स्थिता लोका ये च पातालवासिनः
ūrdhvaṃ prayāti sā dīptā tīvravegā suduḥsahā / lokeṣu ye sthitā lokā ye ca pātālavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखदुःखोभये क्षीणे मोहं भूयिष्ठमागते । सत्तामात्रास्तु ते सर्वे भवन्ति ब्रह्मविष्टपे
sukhaduḥkhobhaye kṣīṇe mohaṃ bhūyiṣṭhamāgate / sattāmātrāstu te sarve bhavanti brahmaviṣṭape
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्नोदयनं भूयः सुखदुःखादिकर्मणाम् । तावत्तिष्ठन्ति ते मूढा यावद्ब्रह्मा न बुध्यते
yāvannodayanaṃ bhūyaḥ sukhaduḥkhādikarmaṇām / tāvattiṣṭhanti te mūḍhā yāvadbrahmā na budhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रलोकाधिपतयः पातालपतयश्च ये । कूष्माण्डहाटकाद्यास्तु ते तिस्ठन्त्यतिनिर्मलाः
rudralokādhipatayaḥ pātālapatayaśca ye / kūṣmāṇḍahāṭakādyāstu te tisṭhantyatinirmalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्व्यापारास्तु ते तावद् यावत् सृष्टिः पुनर्भवेत् । शून्यभूतेषु लोकेषु ज्वाला दहति दुर्धरा
nirvyāpārāstu te tāvad yāvat sṛṣṭiḥ punarbhavet / śūnyabhūteṣu lokeṣu jvālā dahati durdharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा दहेन्नरकान् देवि पातालानि समन्ततः । त्रींल्लोकांश्चैव दहति भूर्भुवःस्वःपदान्तिकान्
sā dahennarakān devi pātālāni samantataḥ / trīṃllokāṃścaiva dahati bhūrbhuvaḥsvaḥpadāntikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.